രഹൂഗണ ഉവാച
നമോ നമഃ കാരണവിഗ്രഹായ
സ്വരൂപതുച്ഛീകൃതവിഗ്രഹായ ।
നമോഽവധൂത ദ്വിജബന്ധുലിങ്ഗ-
നിഗൂഢനിത്യാനുഭവായ തുഭ്യമ് ॥ ൧ ॥
നമോ നമഃ കാരണവിഗ്രഹായ
സ്വരൂപതുച്ഛീകൃതവിഗ്രഹായ ।
നമോഽവധൂത ദ്വിജബന്ധുലിങ്ഗ-
നിഗൂഢനിത്യാനുഭവായ തുഭ്യമ് ॥ ൧ ॥
ജ്വരാമയാര്തസ്യ യഥാഗദം സത്
നിദാഘദഗ്ധസ്യ യഥാ ഹിമാമ്ഭഃ ।
കുദേഹമാനാഹിവിദഷ്ടദൃഷ്ടേഃ
ബ്രഹ്മന് വചസ്തേഽമൃതമൌഷധം മേ ॥ ൨ ॥
നിദാഘദഗ്ധസ്യ യഥാ ഹിമാമ്ഭഃ ।
കുദേഹമാനാഹിവിദഷ്ടദൃഷ്ടേഃ
ബ്രഹ്മന് വചസ്തേഽമൃതമൌഷധം മേ ॥ ൨ ॥
തസ്മാദ്ഭവന്തം മമ സംശയാര്ഥം
പ്രക്ഷ്യാമി പശ്ചാദധുനാ സുബോധമ് ।
അധ്യാത്മയോഗഗ്രഥിതം തവോക്ത-
മാഖ്യാഹി കൌതൂഹലചേതസോ മേ ॥ ൩ ॥
പ്രക്ഷ്യാമി പശ്ചാദധുനാ സുബോധമ് ।
അധ്യാത്മയോഗഗ്രഥിതം തവോക്ത-
മാഖ്യാഹി കൌതൂഹലചേതസോ മേ ॥ ൩ ॥
യദാഹ യോഗേശ്വര ദൃശ്യമാനം
ക്രിയാഫലം സദ്വ്യഹാരമൂലമ് ।
ന ഹ്യഞ്ജസാ തത്ത്വവിമര്ശനായ
ഭവാനമുഷ്മിന് ഭ്രമതേ മനോ മേ ॥ ൪ ॥
ക്രിയാഫലം സദ്വ്യഹാരമൂലമ് ।
ന ഹ്യഞ്ജസാ തത്ത്വവിമര്ശനായ
ഭവാനമുഷ്മിന് ഭ്രമതേ മനോ മേ ॥ ൪ ॥
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച
അയം ജനോ നാമ ചലന് പൃഥിവ്യാം
യഃ പാര്ഥിവഃ പാര്ഥിവ കസ്യ ഹേതോഃ ।
തസ്യാപി ചാങ്ഘ്ര്യോയോരധി ഗുല്ഫജങ്ഘാ-
ജാനൂരുമധ്യോരശിരോധരാംസാഃ ॥ ൫ ॥
അയം ജനോ നാമ ചലന് പൃഥിവ്യാം
യഃ പാര്ഥിവഃ പാര്ഥിവ കസ്യ ഹേതോഃ ।
തസ്യാപി ചാങ്ഘ്ര്യോയോരധി ഗുല്ഫജങ്ഘാ-
ജാനൂരുമധ്യോരശിരോധരാംസാഃ ॥ ൫ ॥
അംസേഽധി ദാര്വീ ശിബികാ ച യസ്യാം
സൌവീരരാജേത്യപദേശ ആസ്തേ ।
യസ്മിന് ഭവാന് രൂഢനിജാഭിമാനോ
രാജാസ്മി സിന്ധുഷ്വിതി ദുര്മദാന്ധഃ ॥ ൬ ॥
സൌവീരരാജേത്യപദേശ ആസ്തേ ।
യസ്മിന് ഭവാന് രൂഢനിജാഭിമാനോ
രാജാസ്മി സിന്ധുഷ്വിതി ദുര്മദാന്ധഃ ॥ ൬ ॥
ശോച്യാനിമാംസ്ത്വമധികഷ്ടദീനാന്
വിഷ്ട്യാ നിഗൃഹ്ണന്നിരനുഗ്രഹോഽസി ।
ജനസ്യ ഗോപ്താസ്മി വികത്ഥമാനോ
ന ശോഭസേ വൃദ്ധസഭാസു ധൃഷ്ടഃ ॥ ൭ ॥
വിഷ്ട്യാ നിഗൃഹ്ണന്നിരനുഗ്രഹോഽസി ।
ജനസ്യ ഗോപ്താസ്മി വികത്ഥമാനോ
ന ശോഭസേ വൃദ്ധസഭാസു ധൃഷ്ടഃ ॥ ൭ ॥
യദാ ക്ഷിതാവേവ ചരാചരസ്യ
വിദാമ നിഷ്ഠാം പ്രഭവം ച നിത്യമ് ।
തന്നാമതോഽന്യദ് വ്യവഹാരമൂലം
നിരൂപ്യതാം സത് ക്രിയയാനുമേയമ് ॥ ൮ ॥
വിദാമ നിഷ്ഠാം പ്രഭവം ച നിത്യമ് ।
തന്നാമതോഽന്യദ് വ്യവഹാരമൂലം
നിരൂപ്യതാം സത് ക്രിയയാനുമേയമ് ॥ ൮ ॥
ഏവം നിരുക്തം ക്ഷിതിശബ്ദവൃത്ത-
മസന്നിധാനാത്പരമാണവോ യേ ।
അവിദ്യയാ മനസാ കല്പിതാസ്തേ
യേഷാം സമൂഹേന കൃതോ വിശേഷഃ ॥ ൯ ॥
മസന്നിധാനാത്പരമാണവോ യേ ।
അവിദ്യയാ മനസാ കല്പിതാസ്തേ
യേഷാം സമൂഹേന കൃതോ വിശേഷഃ ॥ ൯ ॥
ഏവം കൃശം സ്ഥൂലമണുര്ബൃഹദ്യദ്
അസച്ച സജ്ജീവമജീവമന്യത് ।
ദ്രവ്യസ്വഭാവാശയകാലകര്മ-
നാമ്നാജയാവേഹി കൃതം ദ്വിതീയമ് ॥ ൧൦ ॥
അസച്ച സജ്ജീവമജീവമന്യത് ।
ദ്രവ്യസ്വഭാവാശയകാലകര്മ-
നാമ്നാജയാവേഹി കൃതം ദ്വിതീയമ് ॥ ൧൦ ॥
ജ്ഞാനം വിശുദ്ധം പരമാര്ഥമേക-
മനന്തരം ത്വബഹിര്ബ്രഹ്മ സത്യമ് ।
പ്രത്യക് പ്രശാന്തം ഭഗവച്ഛബ്ദസംജ്ഞം
യദ്വാസുദേവം കവയോ വദന്തി ॥ ൧൧ ॥
മനന്തരം ത്വബഹിര്ബ്രഹ്മ സത്യമ് ।
പ്രത്യക് പ്രശാന്തം ഭഗവച്ഛബ്ദസംജ്ഞം
യദ്വാസുദേവം കവയോ വദന്തി ॥ ൧൧ ॥
രഹൂഗണൈതത്തപസാ ന യാതി
ന ചേജ്യയാ നിര്വപണാദ് ഗൃഹാദ്വാ ।
നച്ഛന്ദസാ നൈവ ജലാഗ്നിസൂര്യൈ-
ര്വിനാ മഹത്പാദരജോഽഭിഷേകമ് ॥ ൧൨ ॥
ന ചേജ്യയാ നിര്വപണാദ് ഗൃഹാദ്വാ ।
നച്ഛന്ദസാ നൈവ ജലാഗ്നിസൂര്യൈ-
ര്വിനാ മഹത്പാദരജോഽഭിഷേകമ് ॥ ൧൨ ॥
യത്രോത്തമശ്ലോകഗുണാനുവാദഃ
പ്രസ്തൂയതേ ഗ്രാമ്യകഥാവിഘാതഃ ।
നിഷേവ്യമാണോഽനുദിനം മുമുക്ഷോ-
ര്മതിം സതീം യച്ഛതി വാസുദേവേ ॥ ൧൩ ॥
പ്രസ്തൂയതേ ഗ്രാമ്യകഥാവിഘാതഃ ।
നിഷേവ്യമാണോഽനുദിനം മുമുക്ഷോ-
ര്മതിം സതീം യച്ഛതി വാസുദേവേ ॥ ൧൩ ॥
അഹം പുരാ ഭരതോ നാമ രാജാ
വിമുക്തദൃഷ്ടശ്രുതസങ്ഗബന്ധഃ ।
ആരാധനം ഭഗവത ഈഹമാനോ
മൃഗോഽഭവം മൃഗസങ്ഗാദ്ധതാര്ഥഃ ॥ ൧൪ ॥
വിമുക്തദൃഷ്ടശ്രുതസങ്ഗബന്ധഃ ।
ആരാധനം ഭഗവത ഈഹമാനോ
മൃഗോഽഭവം മൃഗസങ്ഗാദ്ധതാര്ഥഃ ॥ ൧൪ ॥
സാ മാം സ്മൃതിര്മൃഗദേഹേഽപി വീര
കൃഷ്ണാര്ചനപ്രഭവാ നോ ജഹാതി ।
അഥോ അഹം ജനസങ്ഗാദസങ്ഗോ
വിശങ്കമാനോഽവിവൃതശ്ചരാമി ॥ ൧൫ ॥
കൃഷ്ണാര്ചനപ്രഭവാ നോ ജഹാതി ।
അഥോ അഹം ജനസങ്ഗാദസങ്ഗോ
വിശങ്കമാനോഽവിവൃതശ്ചരാമി ॥ ൧൫ ॥
തസ്മാന്നരോഽസങ്ഗസുസങ്ഗജാത-
ജ്ഞാനാസിനേഹൈവ വിവൃക്ണമോഹഃ ।
ഹരിം തദീഹാകഥനശ്രുതാഭ്യാം
ലബ്ധസ്മൃതിര്യാത്യതിപാരമധ്വനഃ ॥ ൧൬ ॥
ജ്ഞാനാസിനേഹൈവ വിവൃക്ണമോഹഃ ।
ഹരിം തദീഹാകഥനശ്രുതാഭ്യാം
ലബ്ധസ്മൃതിര്യാത്യതിപാരമധ്വനഃ ॥ ൧൬ ॥