ଶ୍ରୀଋଷିରୁଵାଚ
ଏଵଂ ଜିହାସୁର୍ନୃପ ଦେହମାଜୌ
ମୃତ୍ଯୁଂ ଵରଂ ଵିଜଯାନ୍ମନ୍ଯମାନଃ ।
ଶୂଲଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଭ୍ଯପତତ୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଂ
ଯଥା ମହାପୁରୁଷଂ କୈଟଭୋଽପ୍ସୁ ॥ ୧ ॥
ଏଵଂ ଜିହାସୁର୍ନୃପ ଦେହମାଜୌ
ମୃତ୍ଯୁଂ ଵରଂ ଵିଜଯାନ୍ମନ୍ଯମାନଃ ।
ଶୂଲଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯାଭ୍ଯପତତ୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଂ
ଯଥା ମହାପୁରୁଷଂ କୈଟଭୋଽପ୍ସୁ ॥ ୧ ॥
ତତୋ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିକଠୋରଜିହ୍ଵ-
ମାଵିଧ୍ଯ ଶୂଲଂ ତରସାସୁରେନ୍ଦ୍ରଃ ।
କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵିନଦ୍ଯ ଵୀରୋ
ହତୋଽସି ପାପେତି ରୁଷା ଜଗାଦ ॥ ୨ ॥
ମାଵିଧ୍ଯ ଶୂଲଂ ତରସାସୁରେନ୍ଦ୍ରଃ ।
କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵିନଦ୍ଯ ଵୀରୋ
ହତୋଽସି ପାପେତି ରୁଷା ଜଗାଦ ॥ ୨ ॥
ଖ ଆପତତ୍ତଦ୍ଵିଚଲଦ୍ଗ୍ରହୋଲ୍କଵ-
ନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯମଜାତଵିକ୍ଲଵଃ ।
ଵଜ୍ରେଣ ଵଜ୍ରୀ ଶତପର୍ଵଣାଚ୍ଛିନଦ୍
ଭୁଜଂ ଚ ତସ୍ଯୋରଗରାଜଭୋଗମ୍ ॥ ୩ ॥
ନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯମଜାତଵିକ୍ଲଵଃ ।
ଵଜ୍ରେଣ ଵଜ୍ରୀ ଶତପର୍ଵଣାଚ୍ଛିନଦ୍
ଭୁଜଂ ଚ ତସ୍ଯୋରଗରାଜଭୋଗମ୍ ॥ ୩ ॥
ଛିନ୍ନୈକବାହୁଃ ପରିଘେଣ ଵୃତ୍ରଃ
ସଂରବ୍ଧ ଆସାଦ୍ଯ ଗୃହୀତଵଜ୍ରମ୍ ।
ହନୌ ତତାଡେନ୍ଦ୍ରମଥାମରେଭଂ
ଵଜ୍ରଂ ଚ ହସ୍ତାନ୍ନ୍ଯପତନ୍ମଘୋନଃ ॥ ୪ ॥
ସଂରବ୍ଧ ଆସାଦ୍ଯ ଗୃହୀତଵଜ୍ରମ୍ ।
ହନୌ ତତାଡେନ୍ଦ୍ରମଥାମରେଭଂ
ଵଜ୍ରଂ ଚ ହସ୍ତାନ୍ନ୍ଯପତନ୍ମଘୋନଃ ॥ ୪ ॥
ଵୃତ୍ରସ୍ଯ କର୍ମାତିମହାଦ୍ଭୁତଂ ତତ୍
ସୁରାସୁରାଶ୍ଚାରଣସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ।
ଅପୂଜଯଂସ୍ତତ୍ ପୁରୁହୂତସଙ୍କଟଂ
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ହା ହେତି ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୃଶମ୍ ॥ ୫ ॥
ସୁରାସୁରାଶ୍ଚାରଣସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ।
ଅପୂଜଯଂସ୍ତତ୍ ପୁରୁହୂତସଙ୍କଟଂ
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ହା ହେତି ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୃଶମ୍ ॥ ୫ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନ ଵଜ୍ରଂ ଜଗୃହେ ଵିଲଜ୍ଜିତ-
ଶ୍ଚ୍ଯୁତଂ ସ୍ଵହସ୍ତାଦରିସନ୍ନିଧୌ ପୁନଃ ।
ତମାହ ଵୃତ୍ରୋ ହର ଆତ୍ତଵଜ୍ରୋ
ଜହି ସ୍ଵଶତ୍ରୁଂ ନ ଵିଷାଦକାଲଃ ॥ ୬ ॥
ଶ୍ଚ୍ଯୁତଂ ସ୍ଵହସ୍ତାଦରିସନ୍ନିଧୌ ପୁନଃ ।
ତମାହ ଵୃତ୍ରୋ ହର ଆତ୍ତଵଜ୍ରୋ
ଜହି ସ୍ଵଶତ୍ରୁଂ ନ ଵିଷାଦକାଲଃ ॥ ୬ ॥
ଯୁଯୁତ୍ସତାଂ କୁତ୍ରଚିଦାତତାଯିନାଂ
ଜଯଃ ସଦୈକତ୍ର ନ ଵୈ ପରାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵିନୈକମୁତ୍ପତ୍ତିଲଯସ୍ଥିତୀଶ୍ଵରଂ
ସର୍ଵଜ୍ଞମାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ସନାତନମ୍ ॥ ୭ ॥
ଜଯଃ ସଦୈକତ୍ର ନ ଵୈ ପରାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵିନୈକମୁତ୍ପତ୍ତିଲଯସ୍ଥିତୀଶ୍ଵରଂ
ସର୍ଵଜ୍ଞମାଦ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ସନାତନମ୍ ॥ ୭ ॥
ଲୋକାଃ ସପାଲା ଯସ୍ଯେମେ ଶ୍ଵସନ୍ତି ଵିଵଶା ଵଶେ ।
ଦ୍ଵିଜା ଇଵ ଶିଚା ବଦ୍ଧାଃ ସ କାଲ ଇହ କାରଣମ୍ ॥ ୮ ॥
ଦ୍ଵିଜା ଇଵ ଶିଚା ବଦ୍ଧାଃ ସ କାଲ ଇହ କାରଣମ୍ ॥ ୮ ॥
ଓଜଃ ସହୋ ବଲଂ ପ୍ରାଣମମୃତଂ ମୃତ୍ଯୁମେଵ ଚ ।
ତମଜ୍ଞାଯ ଜନୋ ହେତୁମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେ ଜଡମ୍ ॥ ୯ ॥
ତମଜ୍ଞାଯ ଜନୋ ହେତୁମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେ ଜଡମ୍ ॥ ୯ ॥
ଯଥା ଦାରୁମଯୀ ନାରୀ ଯଥା ପତ୍ରମଯୋ ମୃଗଃ ।
ଏଵଂ ଭୂତାନି ମଘଵନ୍ନୀଶତନ୍ତ୍ରାଣି ଵିଦ୍ଧି ଭୋଃ ॥ ୧୦ ॥
ଏଵଂ ଭୂତାନି ମଘଵନ୍ନୀଶତନ୍ତ୍ରାଣି ଵିଦ୍ଧି ଭୋଃ ॥ ୧୦ ॥
ପୁରୁଷଃ ପ୍ରକୃତିର୍ଵ୍ଯକ୍ତମାତ୍ମା ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯାଶଯାଃ ।
ଶକ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଗାଦୌ ନ ଵିନା ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଶକ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଗାଦୌ ନ ଵିନା ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଅଵିଦ୍ଵାନେଵମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେଽନୀଶମୀଶ୍ଵରମ୍ ।
ଭୂତୈଃ ସୃଜତି ଭୂତାନି ଗ୍ରସତେ ତାନି ତୈଃ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଭୂତୈଃ ସୃଜତି ଭୂତାନି ଗ୍ରସତେ ତାନି ତୈଃ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଆଯୁଃ ଶ୍ରୀଃ କୀର୍ତିରୈଶ୍ଵର୍ଯମାଶିଷଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାଃ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵ ହି ତତ୍କାଲେ ଯଥାନିଚ୍ଛୋର୍ଵିପର୍ଯଯାଃ ॥ ୧୩ ॥
ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵ ହି ତତ୍କାଲେ ଯଥାନିଚ୍ଛୋର୍ଵିପର୍ଯଯାଃ ॥ ୧୩ ॥
ତସ୍ମାଦକୀର୍ତିଯଶସୋର୍ଜଯାପଜଯଯୋରପି ।
ସମଃ ସ୍ଯାତ୍ସୁଖଦୁଃଖାଭ୍ଯାଂ ମୃତ୍ଯୁଜୀଵିତଯୋସ୍ତଥା ॥ ୧୪ ॥
ସମଃ ସ୍ଯାତ୍ସୁଖଦୁଃଖାଭ୍ଯାଂ ମୃତ୍ଯୁଜୀଵିତଯୋସ୍ତଥା ॥ ୧୪ ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ପ୍ରକୃତେର୍ନାତ୍ମନୋ ଗୁଣାଃ ।
ତତ୍ର ସାକ୍ଷିଣମାତ୍ମାନଂ ଯୋ ଵେଦ ସ ନ ବଧ୍ଯତେ ॥ ୧୫ ॥
ତତ୍ର ସାକ୍ଷିଣମାତ୍ମାନଂ ଯୋ ଵେଦ ସ ନ ବଧ୍ଯତେ ॥ ୧୫ ॥
ପଶ୍ଯ ମାଂ ନିର୍ଜିତଂ ଶତ୍ରୁ ଵୃକ୍ଣାଯୁଧଭୁଜଂ ମୃଧେ ।
ଘଟମାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି ତଵ ପ୍ରାଣଜିହୀର୍ଷଯା ॥ ୧୬ ॥
ଘଟମାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି ତଵ ପ୍ରାଣଜିହୀର୍ଷଯା ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରାଣଗ୍ଲହୋଽଯଂ ସମର ଇଷ୍ଵକ୍ଷୋ ଵାହନାସନଃ ।
ଅତ୍ର ନ ଜ୍ଞାଯତେଽମୁଷ୍ଯ ଜଯୋଽମୁଷ୍ଯ ପରାଜଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ଅତ୍ର ନ ଜ୍ଞାଯତେଽମୁଷ୍ଯ ଜଯୋଽମୁଷ୍ଯ ପରାଜଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତାଲୀକମପୂଜଯତ୍ ।
ଗୃହୀତଵଜ୍ରଃ ପ୍ରହସଂସ୍ତମାହ ଗତଵିସ୍ମଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗତାଲୀକମପୂଜଯତ୍ ।
ଗୃହୀତଵଜ୍ରଃ ପ୍ରହସଂସ୍ତମାହ ଗତଵିସ୍ମଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ
ଅହୋ ଦାନଵ ସିଦ୍ଧୋଽସି ଯସ୍ଯ ତେ ମତିରୀଦୃଶୀ ।
ଭକ୍ତଃ ସର୍ଵାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ସୁହୃଦଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଅହୋ ଦାନଵ ସିଦ୍ଧୋଽସି ଯସ୍ଯ ତେ ମତିରୀଦୃଶୀ ।
ଭକ୍ତଃ ସର୍ଵାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ସୁହୃଦଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଭଵାନତାର୍ଷୀନ୍ମାଯାଂ ଵୈ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଜନମୋହିନୀମ୍ ।
ଯଦ୍ ଵିହାଯାସୁରଂ ଭାଵଂ ମହାପୁରୁଷତାଂ ଗତଃ ॥ ୨୦ ॥
ଯଦ୍ ଵିହାଯାସୁରଂ ଭାଵଂ ମହାପୁରୁଷତାଂ ଗତଃ ॥ ୨୦ ॥
ଖଲ୍ଵିଦଂ ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦ୍ ରଜଃପ୍ରକୃତେସ୍ତଵ ।
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନି ଦୃଢା ମତିଃ ॥ ୨୧ ॥
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ମନି ଦୃଢା ମତିଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯସ୍ଯ ଭକ୍ତିର୍ଭଗଵତି ହରୌ ନିଃଶ୍ରେଯସେଶ୍ଵରେ ।
ଵିକ୍ରୀଡତୋଽମୃତାମ୍ଭୋଧୌ କିଂ କ୍ଷୁଦ୍ରୈଃ ଖାତକୋଦକୈଃ ॥ ୨୨ ॥
ଵିକ୍ରୀଡତୋଽମୃତାମ୍ଭୋଧୌ କିଂ କ୍ଷୁଦ୍ରୈଃ ଖାତକୋଦକୈଃ ॥ ୨୨ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଧର୍ମଜିଜ୍ଞାସଯା ନୃପ ।
ଯୁଯୁଧାତେ ମହାଵୀର୍ଯାଵିନ୍ଦ୍ରଵୃତ୍ରୌ ଯୁଧାମ୍ପତୀ ॥ ୨୩ ॥
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଧର୍ମଜିଜ୍ଞାସଯା ନୃପ ।
ଯୁଯୁଧାତେ ମହାଵୀର୍ଯାଵିନ୍ଦ୍ରଵୃତ୍ରୌ ଯୁଧାମ୍ପତୀ ॥ ୨୩ ॥
ଆଵିଧ୍ଯ ପରିଘଂ ଵୃତ୍ରଃ କାର୍ଷ୍ଣାଯସମରିନ୍ଦମଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ ଘୋରଂ ଵାମହସ୍ତେନ ମାରିଷ ॥ ୨୪ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ ଘୋରଂ ଵାମହସ୍ତେନ ମାରିଷ ॥ ୨୪ ॥
ସ ତୁ ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ପରିଘଂ କରଂ ଚ କରଭୋପମମ୍ ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଯୁଗପଦ୍ଦେଵୋ ଵଜ୍ରେଣ ଶତପର୍ଵଣା ॥ ୨୫ ॥
ଚିଚ୍ଛେଦ ଯୁଗପଦ୍ଦେଵୋ ଵଜ୍ରେଣ ଶତପର୍ଵଣା ॥ ୨୫ ॥
ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍କୃତ୍ତମୂଲାଭ୍ଯାଂ ବଭୌ ରକ୍ତସ୍ରଵୋଽସୁରଃ ।
ଛିନ୍ନପକ୍ଷୋ ଯଥା ଗୋତ୍ରଃ ଖାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵଜ୍ରିଣା ହତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଛିନ୍ନପକ୍ଷୋ ଯଥା ଗୋତ୍ରଃ ଖାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵଜ୍ରିଣା ହତଃ ॥ ୨୬ ॥
ମହାପ୍ରାଣୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ମହାସର୍ପ ଇଵ ଦ୍ଵିପମ୍ ।
କୃତ୍ଵାଧରାଂ ହନୁଂ ଭୂମୌ ଦୈତ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୁତ୍ତରାଂ ହନୁମ୍ ।
ନଭୋଗମ୍ଭୀରଵକ୍ତ୍ରେଣ ଲେଲିହୋଲ୍ବଣଜିହ୍ଵଯା ॥ ୨୭ ॥
କୃତ୍ଵାଧରାଂ ହନୁଂ ଭୂମୌ ଦୈତ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୁତ୍ତରାଂ ହନୁମ୍ ।
ନଭୋଗମ୍ଭୀରଵକ୍ତ୍ରେଣ ଲେଲିହୋଲ୍ବଣଜିହ୍ଵଯା ॥ ୨୭ ॥
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଭିଃ କାଲକଲ୍ପାଭିର୍ଗ୍ରସନ୍ନିଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ।
ଅତିମାତ୍ରମହାକାଯ ଆକ୍ଷିପଂସ୍ତରସା ଗିରୀନ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଅତିମାତ୍ରମହାକାଯ ଆକ୍ଷିପଂସ୍ତରସା ଗିରୀନ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଗିରିରାଟ୍ ପାଦଚାରୀଵ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ନିର୍ଜରଯନ୍ ମହୀମ୍ ।
ଜଗ୍ରାସ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ଵଜ୍ରିଣଂ ସହଵାହନମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଜଗ୍ରାସ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ଵଜ୍ରିଣଂ ସହଵାହନମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଵୃତ୍ରଗ୍ରସ୍ତଂ ତମାଲୋକ୍ଯ ସପ୍ରଜାପତଯଃ ସୁରାଃ ।
ହା କଷ୍ଟମିତି ନିର୍ଵିଣ୍ଣାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ସମହର୍ଷଯଃ ॥ ୩୦ ॥
ହା କଷ୍ଟମିତି ନିର୍ଵିଣ୍ଣାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ସମହର୍ଷଯଃ ॥ ୩୦ ॥
ନିଗୀର୍ଣୋଽପ୍ଯସୁରେନ୍ଦ୍ରେଣ ନ ମମାରୋଦରଂ ଗତଃ ।
ମହାପୁରୁଷସନ୍ନଦ୍ଧୋ ଯୋଗମାଯାବଲେନ ଚ ॥ ୩୧ ॥
ମହାପୁରୁଷସନ୍ନଦ୍ଧୋ ଯୋଗମାଯାବଲେନ ଚ ॥ ୩୧ ॥
ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵଜ୍ରେଣ ତତ୍କୁକ୍ଷିଂ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ବଲଭିଦ୍ ଵିଭୁଃ ।
ଉଚ୍ଚକର୍ତ ଶିରଃ ଶତ୍ରୋର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗମିଵୌଜସା ॥ ୩୨ ॥
ଉଚ୍ଚକର୍ତ ଶିରଃ ଶତ୍ରୋର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗମିଵୌଜସା ॥ ୩୨ ॥
ଵଜ୍ରସ୍ତୁ ତତ୍କନ୍ଧରମାଶୁଵେଗଃ
କୃନ୍ତନ୍ ସମନ୍ତାତ୍ ପରିଵର୍ତମାନଃ ।
ନ୍ଯପାତଯତ୍ ତାଵଦହର୍ଗଣେନ
ଯୋ ଜ୍ଯୋତିଷାମଯନେ ଵାର୍ତ୍ରହତ୍ଯେ ॥ ୩୩ ॥
କୃନ୍ତନ୍ ସମନ୍ତାତ୍ ପରିଵର୍ତମାନଃ ।
ନ୍ଯପାତଯତ୍ ତାଵଦହର୍ଗଣେନ
ଯୋ ଜ୍ଯୋତିଷାମଯନେ ଵାର୍ତ୍ରହତ୍ଯେ ॥ ୩୩ ॥
ତଦା ଚ ଖେ ଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ଵିନେଦୁ-
ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧାଃ ସମହର୍ଷିସଙ୍ଘାଃ ।
ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନଲିଙ୍ଗୈସ୍ତମଭିଷ୍ଟୁଵାନା
ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମୁଦା କୁସୁମୈରଭ୍ଯଵର୍ଷନ୍ ॥ ୩୪ ॥
ର୍ଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧାଃ ସମହର୍ଷିସଙ୍ଘାଃ ।
ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନଲିଙ୍ଗୈସ୍ତମଭିଷ୍ଟୁଵାନା
ମନ୍ତ୍ରୈର୍ମୁଦା କୁସୁମୈରଭ୍ଯଵର୍ଷନ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ଦେହାନ୍ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତମାତ୍ମଜ୍ଯୋତିରରିନ୍ଦମ ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାମଲୋକଂ ସମପଦ୍ଯତ ॥ ୩୫ ॥
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାମଲୋକଂ ସମପଦ୍ଯତ ॥ ୩୫ ॥