శ్రీఋషిరువాచ
ఏవం జిహాసుర్నృప దేహమాజౌ
మృత్యుం వరం విజయాన్మన్యమానః ।
శూలం ప్రగృహ్యాభ్యపతత్ సురేన్ద్రం
యథా మహాపురుషం కైటభోఽప్సు ॥ ౧ ॥
ఏవం జిహాసుర్నృప దేహమాజౌ
మృత్యుం వరం విజయాన్మన్యమానః ।
శూలం ప్రగృహ్యాభ్యపతత్ సురేన్ద్రం
యథా మహాపురుషం కైటభోఽప్సు ॥ ౧ ॥
తతో యుగాన్తాగ్నికఠోరజిహ్వ-
మావిధ్య శూలం తరసాసురేన్ద్రః ।
క్షిప్త్వా మహేన్ద్రాయ వినద్య వీరో
హతోఽసి పాపేతి రుషా జగాద ॥ ౨ ॥
మావిధ్య శూలం తరసాసురేన్ద్రః ।
క్షిప్త్వా మహేన్ద్రాయ వినద్య వీరో
హతోఽసి పాపేతి రుషా జగాద ॥ ౨ ॥
ఖ ఆపతత్తద్విచలద్గ్రహోల్కవ-
న్నిరీక్ష్య దుష్ప్రేక్ష్యమజాతవిక్లవః ।
వజ్రేణ వజ్రీ శతపర్వణాచ్ఛినద్
భుజం చ తస్యోరగరాజభోగమ్ ॥ ౩ ॥
న్నిరీక్ష్య దుష్ప్రేక్ష్యమజాతవిక్లవః ।
వజ్రేణ వజ్రీ శతపర్వణాచ్ఛినద్
భుజం చ తస్యోరగరాజభోగమ్ ॥ ౩ ॥
ఛిన్నైకబాహుః పరిఘేణ వృత్రః
సంరబ్ధ ఆసాద్య గృహీతవజ్రమ్ ।
హనౌ తతాడేన్ద్రమథామరేభం
వజ్రం చ హస్తాన్న్యపతన్మఘోనః ॥ ౪ ॥
సంరబ్ధ ఆసాద్య గృహీతవజ్రమ్ ।
హనౌ తతాడేన్ద్రమథామరేభం
వజ్రం చ హస్తాన్న్యపతన్మఘోనః ॥ ౪ ॥
వృత్రస్య కర్మాతిమహాద్భుతం తత్
సురాసురాశ్చారణసిద్ధసఙ్ఘాః ।
అపూజయంస్తత్ పురుహూతసఙ్కటం
నిరీక్ష్య హా హేతి విచుక్రుశుర్భృశమ్ ॥ ౫ ॥
సురాసురాశ్చారణసిద్ధసఙ్ఘాః ।
అపూజయంస్తత్ పురుహూతసఙ్కటం
నిరీక్ష్య హా హేతి విచుక్రుశుర్భృశమ్ ॥ ౫ ॥
ఇన్ద్రో న వజ్రం జగృహే విలజ్జిత-
శ్చ్యుతం స్వహస్తాదరిసన్నిధౌ పునః ।
తమాహ వృత్రో హర ఆత్తవజ్రో
జహి స్వశత్రుం న విషాదకాలః ॥ ౬ ॥
శ్చ్యుతం స్వహస్తాదరిసన్నిధౌ పునః ।
తమాహ వృత్రో హర ఆత్తవజ్రో
జహి స్వశత్రుం న విషాదకాలః ॥ ౬ ॥
యుయుత్సతాం కుత్రచిదాతతాయినాం
జయః సదైకత్ర న వై పరాత్మనామ్ ।
వినైకముత్పత్తిలయస్థితీశ్వరం
సర్వజ్ఞమాద్యం పురుషం సనాతనమ్ ॥ ౭ ॥
జయః సదైకత్ర న వై పరాత్మనామ్ ।
వినైకముత్పత్తిలయస్థితీశ్వరం
సర్వజ్ఞమాద్యం పురుషం సనాతనమ్ ॥ ౭ ॥
లోకాః సపాలా యస్యేమే శ్వసన్తి వివశా వశే ।
ద్విజా ఇవ శిచా బద్ధాః స కాల ఇహ కారణమ్ ॥ ౮ ॥
ద్విజా ఇవ శిచా బద్ధాః స కాల ఇహ కారణమ్ ॥ ౮ ॥
ఓజః సహో బలం ప్రాణమమృతం మృత్యుమేవ చ ।
తమజ్ఞాయ జనో హేతుమాత్మానం మన్యతే జడమ్ ॥ ౯ ॥
తమజ్ఞాయ జనో హేతుమాత్మానం మన్యతే జడమ్ ॥ ౯ ॥
యథా దారుమయీ నారీ యథా పత్రమయో మృగః ।
ఏవం భూతాని మఘవన్నీశతన్త్రాణి విద్ధి భోః ॥ ౧౦ ॥
ఏవం భూతాని మఘవన్నీశతన్త్రాణి విద్ధి భోః ॥ ౧౦ ॥
పురుషః ప్రకృతిర్వ్యక్తమాత్మా భూతేన్ద్రియాశయాః ।
శక్నువన్త్యస్య సర్గాదౌ న వినా యదనుగ్రహాత్ ॥ ౧౧ ॥
శక్నువన్త్యస్య సర్గాదౌ న వినా యదనుగ్రహాత్ ॥ ౧౧ ॥
అవిద్వానేవమాత్మానం మన్యతేఽనీశమీశ్వరమ్ ।
భూతైః సృజతి భూతాని గ్రసతే తాని తైః స్వయమ్ ॥ ౧౨ ॥
భూతైః సృజతి భూతాని గ్రసతే తాని తైః స్వయమ్ ॥ ౧౨ ॥
ఆయుః శ్రీః కీర్తిరైశ్వర్యమాశిషః పురుషస్య యాః ।
భవన్త్యేవ హి తత్కాలే యథానిచ్ఛోర్విపర్యయాః ॥ ౧౩ ॥
భవన్త్యేవ హి తత్కాలే యథానిచ్ఛోర్విపర్యయాః ॥ ౧౩ ॥
తస్మాదకీర్తియశసోర్జయాపజయయోరపి ।
సమః స్యాత్సుఖదుఃఖాభ్యాం మృత్యుజీవితయోస్తథా ॥ ౧౪ ॥
సమః స్యాత్సుఖదుఃఖాభ్యాం మృత్యుజీవితయోస్తథా ॥ ౧౪ ॥
సత్త్వం రజస్తమ ఇతి ప్రకృతేర్నాత్మనో గుణాః ।
తత్ర సాక్షిణమాత్మానం యో వేద స న బధ్యతే ॥ ౧౫ ॥
తత్ర సాక్షిణమాత్మానం యో వేద స న బధ్యతే ॥ ౧౫ ॥
పశ్య మాం నిర్జితం శత్రు వృక్ణాయుధభుజం మృధే ।
ఘటమానం యథాశక్తి తవ ప్రాణజిహీర్షయా ॥ ౧౬ ॥
ఘటమానం యథాశక్తి తవ ప్రాణజిహీర్షయా ॥ ౧౬ ॥
ప్రాణగ్లహోఽయం సమర ఇష్వక్షో వాహనాసనః ।
అత్ర న జ్ఞాయతేఽముష్య జయోఽముష్య పరాజయః ॥ ౧౭ ॥
అత్ర న జ్ఞాయతేఽముష్య జయోఽముష్య పరాజయః ॥ ౧౭ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇన్ద్రో వృత్రవచః శ్రుత్వా గతాలీకమపూజయత్ ।
గృహీతవజ్రః ప్రహసంస్తమాహ గతవిస్మయః ॥ ౧౮ ॥
ఇన్ద్రో వృత్రవచః శ్రుత్వా గతాలీకమపూజయత్ ।
గృహీతవజ్రః ప్రహసంస్తమాహ గతవిస్మయః ॥ ౧౮ ॥
ఇన్ద్ర ఉవాచ
అహో దానవ సిద్ధోఽసి యస్య తే మతిరీదృశీ ।
భక్తః సర్వాత్మనాత్మానం సుహృదం జగదీశ్వరమ్ ॥ ౧౯ ॥
అహో దానవ సిద్ధోఽసి యస్య తే మతిరీదృశీ ।
భక్తః సర్వాత్మనాత్మానం సుహృదం జగదీశ్వరమ్ ॥ ౧౯ ॥
భవానతార్షీన్మాయాం వై వైష్ణవీం జనమోహినీమ్ ।
యద్ విహాయాసురం భావం మహాపురుషతాం గతః ॥ ౨౦ ॥
యద్ విహాయాసురం భావం మహాపురుషతాం గతః ॥ ౨౦ ॥
ఖల్విదం మహదాశ్చర్యం యద్ రజఃప్రకృతేస్తవ ।
వాసుదేవే భగవతి సత్త్వాత్మని దృఢా మతిః ॥ ౨౧ ॥
వాసుదేవే భగవతి సత్త్వాత్మని దృఢా మతిః ॥ ౨౧ ॥
యస్య భక్తిర్భగవతి హరౌ నిఃశ్రేయసేశ్వరే ।
విక్రీడతోఽమృతామ్భోధౌ కిం క్షుద్రైః ఖాతకోదకైః ॥ ౨౨ ॥
విక్రీడతోఽమృతామ్భోధౌ కిం క్షుద్రైః ఖాతకోదకైః ॥ ౨౨ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి బ్రువాణావన్యోన్యం ధర్మజిజ్ఞాసయా నృప ।
యుయుధాతే మహావీర్యావిన్ద్రవృత్రౌ యుధామ్పతీ ॥ ౨౩ ॥
ఇతి బ్రువాణావన్యోన్యం ధర్మజిజ్ఞాసయా నృప ।
యుయుధాతే మహావీర్యావిన్ద్రవృత్రౌ యుధామ్పతీ ॥ ౨౩ ॥
ఆవిధ్య పరిఘం వృత్రః కార్ష్ణాయసమరిన్దమః ।
ఇన్ద్రాయ ప్రాహిణోద్ ఘోరం వామహస్తేన మారిష ॥ ౨౪ ॥
ఇన్ద్రాయ ప్రాహిణోద్ ఘోరం వామహస్తేన మారిష ॥ ౨౪ ॥
స తు వృత్రస్య పరిఘం కరం చ కరభోపమమ్ ।
చిచ్ఛేద యుగపద్దేవో వజ్రేణ శతపర్వణా ॥ ౨౫ ॥
చిచ్ఛేద యుగపద్దేవో వజ్రేణ శతపర్వణా ॥ ౨౫ ॥
దోర్భ్యాముత్కృత్తమూలాభ్యాం బభౌ రక్తస్రవోఽసురః ।
ఛిన్నపక్షో యథా గోత్రః ఖాద్భ్రష్టో వజ్రిణా హతః ॥ ౨౬ ॥
ఛిన్నపక్షో యథా గోత్రః ఖాద్భ్రష్టో వజ్రిణా హతః ॥ ౨౬ ॥
మహాప్రాణో మహావీర్యో మహాసర్ప ఇవ ద్విపమ్ ।
కృత్వాధరాం హనుం భూమౌ దైత్యో దివ్యుత్తరాం హనుమ్ ।
నభోగమ్భీరవక్త్రేణ లేలిహోల్బణజిహ్వయా ॥ ౨౭ ॥
కృత్వాధరాం హనుం భూమౌ దైత్యో దివ్యుత్తరాం హనుమ్ ।
నభోగమ్భీరవక్త్రేణ లేలిహోల్బణజిహ్వయా ॥ ౨౭ ॥
దంష్ట్రాభిః కాలకల్పాభిర్గ్రసన్నివ జగత్త్రయమ్ ।
అతిమాత్రమహాకాయ ఆక్షిపంస్తరసా గిరీన్ ॥ ౨౮ ॥
అతిమాత్రమహాకాయ ఆక్షిపంస్తరసా గిరీన్ ॥ ౨౮ ॥
గిరిరాట్ పాదచారీవ పద్భ్యాం నిర్జరయన్ మహీమ్ ।
జగ్రాస స సమాసాద్య వజ్రిణం సహవాహనమ్ ॥ ౨౯ ॥
జగ్రాస స సమాసాద్య వజ్రిణం సహవాహనమ్ ॥ ౨౯ ॥
వృత్రగ్రస్తం తమాలోక్య సప్రజాపతయః సురాః ।
హా కష్టమితి నిర్విణ్ణాశ్చుక్రుశుః సమహర్షయః ॥ ౩౦ ॥
హా కష్టమితి నిర్విణ్ణాశ్చుక్రుశుః సమహర్షయః ॥ ౩౦ ॥
నిగీర్ణోఽప్యసురేన్ద్రేణ న మమారోదరం గతః ।
మహాపురుషసన్నద్ధో యోగమాయాబలేన చ ॥ ౩౧ ॥
మహాపురుషసన్నద్ధో యోగమాయాబలేన చ ॥ ౩౧ ॥
భిత్త్వా వజ్రేణ తత్కుక్షిం నిష్క్రమ్య బలభిద్ విభుః ।
ఉచ్చకర్త శిరః శత్రోర్గిరిశృఙ్గమివౌజసా ॥ ౩౨ ॥
ఉచ్చకర్త శిరః శత్రోర్గిరిశృఙ్గమివౌజసా ॥ ౩౨ ॥
వజ్రస్తు తత్కన్ధరమాశువేగః
కృన్తన్ సమన్తాత్ పరివర్తమానః ।
న్యపాతయత్ తావదహర్గణేన
యో జ్యోతిషామయనే వార్త్రహత్యే ॥ ౩౩ ॥
కృన్తన్ సమన్తాత్ పరివర్తమానః ।
న్యపాతయత్ తావదహర్గణేన
యో జ్యోతిషామయనే వార్త్రహత్యే ॥ ౩౩ ॥
తదా చ ఖే దున్దుభయో వినేదు-
ర్గన్ధర్వసిద్ధాః సమహర్షిసఙ్ఘాః ।
వార్త్రఘ్నలిఙ్గైస్తమభిష్టువానా
మన్త్రైర్ముదా కుసుమైరభ్యవర్షన్ ॥ ౩౪ ॥
ర్గన్ధర్వసిద్ధాః సమహర్షిసఙ్ఘాః ।
వార్త్రఘ్నలిఙ్గైస్తమభిష్టువానా
మన్త్రైర్ముదా కుసుమైరభ్యవర్షన్ ॥ ౩౪ ॥
వృత్రస్య దేహాన్నిష్క్రాన్తమాత్మజ్యోతిరరిన్దమ ।
పశ్యతాం సర్వదేవానామలోకం సమపద్యత ॥ ౩౫ ॥
పశ్యతాం సర్వదేవానామలోకం సమపద్యత ॥ ౩౫ ॥