શ્રીશુક ઉવાચ
વૃત્રે હતે ત્રયો લોકા વિના શક્રેણ ભૂરિદ ।
સપાલા હ્યભવન્ સદ્યો વિજ્વરા નિર્વૃતેન્દ્રિયાઃ ॥ ૧ ॥
વૃત્રે હતે ત્રયો લોકા વિના શક્રેણ ભૂરિદ ।
સપાલા હ્યભવન્ સદ્યો વિજ્વરા નિર્વૃતેન્દ્રિયાઃ ॥ ૧ ॥
દેવર્ષિપિતૃભૂતાનિ દૈત્યા દેવાનુગાઃ સ્વયમ્ ।
પ્રતિજગ્મુઃ સ્વધિષ્ણ્યાનિ બ્રહ્મેશેન્દ્રાદયસ્તતઃ ॥ ૨ ॥
પ્રતિજગ્મુઃ સ્વધિષ્ણ્યાનિ બ્રહ્મેશેન્દ્રાદયસ્તતઃ ॥ ૨ ॥
શ્રીરાજોવાચ
ઇન્દ્રસ્યાનિર્વૃતેર્હેતું શ્રોતુમિચ્છામિ ભો મુને ।
યેનાસન્ સુખિનો દેવા હરેર્દુઃખં કુતોઽભવત્ ॥ ૩ ॥
ઇન્દ્રસ્યાનિર્વૃતેર્હેતું શ્રોતુમિચ્છામિ ભો મુને ।
યેનાસન્ સુખિનો દેવા હરેર્દુઃખં કુતોઽભવત્ ॥ ૩ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
વૃત્રવિક્રમસંવિગ્નાઃ સર્વે દેવાઃ સહર્ષિભિઃ ।
તદ્વધાયાર્થયન્નિન્દ્રં નૈચ્છદ્ ભીતો બૃહદ્વધાત્ ॥ ૪ ॥
વૃત્રવિક્રમસંવિગ્નાઃ સર્વે દેવાઃ સહર્ષિભિઃ ।
તદ્વધાયાર્થયન્નિન્દ્રં નૈચ્છદ્ ભીતો બૃહદ્વધાત્ ॥ ૪ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ
સ્ત્રીભૂદ્રુમજલૈરેનો વિશ્વરૂપવધોદ્ભવમ્ ।
વિભક્તમનુગૃહ્ણદ્ભિર્વૃત્રહત્યાં ક્વ માર્જ્મ્યહમ્ ॥ ૫ ॥
સ્ત્રીભૂદ્રુમજલૈરેનો વિશ્વરૂપવધોદ્ભવમ્ ।
વિભક્તમનુગૃહ્ણદ્ભિર્વૃત્રહત્યાં ક્વ માર્જ્મ્યહમ્ ॥ ૫ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઋષયસ્તદુપાકર્ણ્ય મહેન્દ્રમિદમબ્રુવન્ ।
યાજયિષ્યામ ભદ્રં તે હયમેધેન મા સ્મ ભૈઃ ॥ ૬ ॥
ઋષયસ્તદુપાકર્ણ્ય મહેન્દ્રમિદમબ્રુવન્ ।
યાજયિષ્યામ ભદ્રં તે હયમેધેન મા સ્મ ભૈઃ ॥ ૬ ॥
હયમેધેન પુરુષં પરમાત્માનમીશ્વરમ્ ।
ઇષ્ટ્વા નારાયણં દેવં મોક્ષ્યસેઽપિ જગદ્વધાત્ ॥ ૭ ॥
ઇષ્ટ્વા નારાયણં દેવં મોક્ષ્યસેઽપિ જગદ્વધાત્ ॥ ૭ ॥
બ્રહ્મહા પિતૃહા ગોઘ્નો માતૃહાચાર્યહાઘવાન્ ।
શ્વાદઃ પુલ્કસકો વાપિ શુદ્ધ્યેરન્ યસ્ય કીર્તનાત્ ॥ ૮ ॥
શ્વાદઃ પુલ્કસકો વાપિ શુદ્ધ્યેરન્ યસ્ય કીર્તનાત્ ॥ ૮ ॥
તમશ્વમેધેન મહામખેન
શ્રદ્ધાન્વિતોઽસ્માભિરનુષ્ઠિતેન ।
હત્વાપિ સબ્રહ્મચરાચરં ત્વં
ન લિપ્યસે કિં ખલનિગ્રહેણ ॥ ૯ ॥
શ્રદ્ધાન્વિતોઽસ્માભિરનુષ્ઠિતેન ।
હત્વાપિ સબ્રહ્મચરાચરં ત્વં
ન લિપ્યસે કિં ખલનિગ્રહેણ ॥ ૯ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં સઞ્ચોદિતો વિપ્રૈર્મરુત્વાનહનદ્રિપુમ્ ।
બ્રહ્મહત્યા હતે તસ્મિન્નાસસાદ વૃષાકપિમ્ ॥ ૧૦ ॥
એવં સઞ્ચોદિતો વિપ્રૈર્મરુત્વાનહનદ્રિપુમ્ ।
બ્રહ્મહત્યા હતે તસ્મિન્નાસસાદ વૃષાકપિમ્ ॥ ૧૦ ॥
તયેન્દ્રઃ સ્માસહત્તાપં નિર્વૃતિર્નામુમાવિશત્ ।
હ્રીમન્તં વાચ્યતાં પ્રાપ્તં સુખયન્ત્યપિ નો ગુણાઃ ॥ ૧૧ ॥
હ્રીમન્તં વાચ્યતાં પ્રાપ્તં સુખયન્ત્યપિ નો ગુણાઃ ॥ ૧૧ ॥
તાં દદર્શાનુધાવન્તીં ચાણ્ડાલીમિવ રૂપિણીમ્ ।
જરયા વેપમાનાઙ્ગીં યક્ષ્મગ્રસ્તામસૃક્પટામ્ ॥ ૧૨ ॥
જરયા વેપમાનાઙ્ગીં યક્ષ્મગ્રસ્તામસૃક્પટામ્ ॥ ૧૨ ॥
વિકીર્ય પલિતાન્ કેશાંસ્તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ભાષિણીમ્ ।
મીનગન્ધ્યસુગન્ધેન કુર્વતીં માર્ગદૂષણમ્ ॥ ૧૩ ॥
મીનગન્ધ્યસુગન્ધેન કુર્વતીં માર્ગદૂષણમ્ ॥ ૧૩ ॥
નભો ગતો દિશઃ સર્વાઃ સહસ્રાક્ષો વિશામ્પતે ।
પ્રાગુદીચીં દિશં તૂર્ણં પ્રવિષ્ટો નૃપ માનસમ્ ॥ ૧૪ ॥
પ્રાગુદીચીં દિશં તૂર્ણં પ્રવિષ્ટો નૃપ માનસમ્ ॥ ૧૪ ॥
સ આવસત્પુષ્કરનાલતન્તૂ-
નલબ્ધભોગો યદિહાગ્નિદૂતઃ ।
વર્ષાણિ સાહસ્રમલક્ષિતોઽન્તઃ
સઞ્ચિન્તયન્ બ્રહ્મવધાદ્વિમોક્ષમ્ ॥ ૧૫ ॥
નલબ્ધભોગો યદિહાગ્નિદૂતઃ ।
વર્ષાણિ સાહસ્રમલક્ષિતોઽન્તઃ
સઞ્ચિન્તયન્ બ્રહ્મવધાદ્વિમોક્ષમ્ ॥ ૧૫ ॥
તાવત્ત્રિણાકં નહુષઃ શશાસ
વિદ્યાતપોયોગબલાનુભાવઃ ।
સ સમ્પદૈશ્વર્યમદાન્ધબુદ્ધિ-
ર્નીતસ્તિરશ્ચાં ગતિમિન્દ્રપત્ન્યા ॥ ૧૬ ॥
વિદ્યાતપોયોગબલાનુભાવઃ ।
સ સમ્પદૈશ્વર્યમદાન્ધબુદ્ધિ-
ર્નીતસ્તિરશ્ચાં ગતિમિન્દ્રપત્ન્યા ॥ ૧૬ ॥
તતો ગતો બ્રહ્મગિરોપહૂત
ઋતમ્ભરધ્યાનનિવારિતાઘઃ ।
પાપસ્તુ દિગ્દેવતયા હતૌજા-
સ્તં નાભ્યભૂદવિતં વિષ્ણુપત્ન્યા ॥ ૧૭ ॥
ઋતમ્ભરધ્યાનનિવારિતાઘઃ ।
પાપસ્તુ દિગ્દેવતયા હતૌજા-
સ્તં નાભ્યભૂદવિતં વિષ્ણુપત્ન્યા ॥ ૧૭ ॥
તં ચ બ્રહ્મર્ષયોઽભ્યેત્ય હયમેધેન ભારત ।
યથાવદ્દીક્ષઞ્ચક્રુઃ પુરુષારાધનેન હ ॥ ૧૮ ॥
યથાવદ્દીક્ષઞ્ચક્રુઃ પુરુષારાધનેન હ ॥ ૧૮ ॥
અથેજ્યમાને પુરુષે સર્વદેવમયાત્મનિ ।
અશ્વમેધે મહેન્દ્રેણ વિતતે બ્રહ્મવાદિભિઃ ॥ ૧૯ ॥
અશ્વમેધે મહેન્દ્રેણ વિતતે બ્રહ્મવાદિભિઃ ॥ ૧૯ ॥
સ વૈ ત્વાષ્ટ્રવધો ભૂયાનપિ પાપચયો નૃપ ।
નીતસ્તેનૈવ શૂન્યાય નીહાર ઇવ ભાનુના ॥ ૨૦ ॥
નીતસ્તેનૈવ શૂન્યાય નીહાર ઇવ ભાનુના ॥ ૨૦ ॥
સ વાજિમેધેન યથોદિતેન
વિતાયમાનેન મરીચિમિશ્રૈઃ ।
ઇષ્ટ્વાધિયજ્ઞં પુરુષં પુરાણ-
મિન્દ્રો મહાનાસ વિધૂતપાપઃ ॥ ૨૧ ॥
વિતાયમાનેન મરીચિમિશ્રૈઃ ।
ઇષ્ટ્વાધિયજ્ઞં પુરુષં પુરાણ-
મિન્દ્રો મહાનાસ વિધૂતપાપઃ ॥ ૨૧ ॥
ઇદં મહાખ્યાનમશેષપાપ્મનાંપ્રક્ષાલનં તીર્થપદાનુકીર્તનમ્ । ભક્ત્યુચ્છ્રયં ભક્તજનાનુવર્ણનંમહેન્દ્રમોક્ષં વિજયં મરુત્વતઃ ॥ ૨૨ ॥
પઠેયુરાખ્યાનમિદં સદા બુધાઃશૃણ્વન્ત્યથો પર્વણિ પર્વણીન્દ્રિયમ્ । ધન્યં યશસ્યં નિખિલાઘમોચનંરિપુઞ્જયં સ્વસ્ત્યયનં તથાયુષમ્ ॥ ૨૩ ॥