ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଵୃତ୍ରେ ହତେ ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଵିନା ଶକ୍ରେଣ ଭୂରିଦ ।
ସପାଲା ହ୍ଯଭଵନ୍ ସଦ୍ଯୋ ଵିଜ୍ଵରା ନିର୍ଵୃତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ॥ ୧ ॥
ଵୃତ୍ରେ ହତେ ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ଵିନା ଶକ୍ରେଣ ଭୂରିଦ ।
ସପାଲା ହ୍ଯଭଵନ୍ ସଦ୍ଯୋ ଵିଜ୍ଵରା ନିର୍ଵୃତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ॥ ୧ ॥
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଭୂତାନି ଦୈତ୍ଯା ଦେଵାନୁଗାଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ବ୍ରହ୍ମେଶେନ୍ଦ୍ରାଦଯସ୍ତତଃ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ବ୍ରହ୍ମେଶେନ୍ଦ୍ରାଦଯସ୍ତତଃ ॥ ୨ ॥
ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନିର୍ଵୃତେର୍ହେତୁଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଭୋ ମୁନେ ।
ଯେନାସନ୍ ସୁଖିନୋ ଦେଵା ହରେର୍ଦୁଃଖଂ କୁତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୩ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନିର୍ଵୃତେର୍ହେତୁଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଭୋ ମୁନେ ।
ଯେନାସନ୍ ସୁଖିନୋ ଦେଵା ହରେର୍ଦୁଃଖଂ କୁତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଵୃତ୍ରଵିକ୍ରମସଂଵିଗ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସହର୍ଷିଭିଃ ।
ତଦ୍ଵଧାଯାର୍ଥଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ ନୈଚ୍ଛଦ୍ ଭୀତୋ ବୃହଦ୍ଵଧାତ୍ ॥ ୪ ॥
ଵୃତ୍ରଵିକ୍ରମସଂଵିଗ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସହର୍ଷିଭିଃ ।
ତଦ୍ଵଧାଯାର୍ଥଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ ନୈଚ୍ଛଦ୍ ଭୀତୋ ବୃହଦ୍ଵଧାତ୍ ॥ ୪ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ
ସ୍ତ୍ରୀଭୂଦ୍ରୁମଜଲୈରେନୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଵଧୋଦ୍ଭଵମ୍ ।
ଵିଭକ୍ତମନୁଗୃହ୍ଣଦ୍ଭିର୍ଵୃତ୍ରହତ୍ଯାଂ କ୍ଵ ମାର୍ଜ୍ମ୍ଯହମ୍ ॥ ୫ ॥
ସ୍ତ୍ରୀଭୂଦ୍ରୁମଜଲୈରେନୋ ଵିଶ୍ଵରୂପଵଧୋଦ୍ଭଵମ୍ ।
ଵିଭକ୍ତମନୁଗୃହ୍ଣଦ୍ଭିର୍ଵୃତ୍ରହତ୍ଯାଂ କ୍ଵ ମାର୍ଜ୍ମ୍ଯହମ୍ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଋଷଯସ୍ତଦୁପାକର୍ଣ୍ଯ ମହେନ୍ଦ୍ରମିଦମବ୍ରୁଵନ୍ ।
ଯାଜଯିଷ୍ଯାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ହଯମେଧେନ ମା ସ୍ମ ଭୈଃ ॥ ୬ ॥
ଋଷଯସ୍ତଦୁପାକର୍ଣ୍ଯ ମହେନ୍ଦ୍ରମିଦମବ୍ରୁଵନ୍ ।
ଯାଜଯିଷ୍ଯାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ହଯମେଧେନ ମା ସ୍ମ ଭୈଃ ॥ ୬ ॥
ହଯମେଧେନ ପୁରୁଷଂ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ ।
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେଽପି ଜଗଦ୍ଵଧାତ୍ ॥ ୭ ॥
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେଽପି ଜଗଦ୍ଵଧାତ୍ ॥ ୭ ॥
ବ୍ରହ୍ମହା ପିତୃହା ଗୋଘ୍ନୋ ମାତୃହାଚାର୍ଯହାଘଵାନ୍ ।
ଶ୍ଵାଦଃ ପୁଲ୍କସକୋ ଵାପି ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେରନ୍ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୮ ॥
ଶ୍ଵାଦଃ ପୁଲ୍କସକୋ ଵାପି ଶୁଦ୍ଧ୍ଯେରନ୍ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୮ ॥
ତମଶ୍ଵମେଧେନ ମହାମଖେନ
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତୋଽସ୍ମାଭିରନୁଷ୍ଠିତେନ ।
ହତ୍ଵାପି ସବ୍ରହ୍ମଚରାଚରଂ ତ୍ଵଂ
ନ ଲିପ୍ଯସେ କିଂ ଖଲନିଗ୍ରହେଣ ॥ ୯ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଵିତୋଽସ୍ମାଭିରନୁଷ୍ଠିତେନ ।
ହତ୍ଵାପି ସବ୍ରହ୍ମଚରାଚରଂ ତ୍ଵଂ
ନ ଲିପ୍ଯସେ କିଂ ଖଲନିଗ୍ରହେଣ ॥ ୯ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ସଞ୍ଚୋଦିତୋ ଵିପ୍ରୈର୍ମରୁତ୍ଵାନହନଦ୍ରିପୁମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ହତେ ତସ୍ମିନ୍ନାସସାଦ ଵୃଷାକପିମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଏଵଂ ସଞ୍ଚୋଦିତୋ ଵିପ୍ରୈର୍ମରୁତ୍ଵାନହନଦ୍ରିପୁମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ହତେ ତସ୍ମିନ୍ନାସସାଦ ଵୃଷାକପିମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ମାସହତ୍ତାପଂ ନିର୍ଵୃତିର୍ନାମୁମାଵିଶତ୍ ।
ହ୍ରୀମନ୍ତଂ ଵାଚ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଖଯନ୍ତ୍ଯପି ନୋ ଗୁଣାଃ ॥ ୧୧ ॥
ହ୍ରୀମନ୍ତଂ ଵାଚ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସୁଖଯନ୍ତ୍ଯପି ନୋ ଗୁଣାଃ ॥ ୧୧ ॥
ତାଂ ଦଦର୍ଶାନୁଧାଵନ୍ତୀଂ ଚାଣ୍ଡାଲୀମିଵ ରୂପିଣୀମ୍ ।
ଜରଯା ଵେପମାନାଙ୍ଗୀଂ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ରସ୍ତାମସୃକ୍ପଟାମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଜରଯା ଵେପମାନାଙ୍ଗୀଂ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ରସ୍ତାମସୃକ୍ପଟାମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଵିକୀର୍ଯ ପଲିତାନ୍ କେଶାଂସ୍ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଭାଷିଣୀମ୍ ।
ମୀନଗନ୍ଧ୍ଯସୁଗନ୍ଧେନ କୁର୍ଵତୀଂ ମାର୍ଗଦୂଷଣମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ମୀନଗନ୍ଧ୍ଯସୁଗନ୍ଧେନ କୁର୍ଵତୀଂ ମାର୍ଗଦୂଷଣମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ନଭୋ ଗତୋ ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵିଶାମ୍ପତେ ।
ପ୍ରାଗୁଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନୃପ ମାନସମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରାଗୁଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନୃପ ମାନସମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ସ ଆଵସତ୍ପୁଷ୍କରନାଲତନ୍ତୂ-
ନଲବ୍ଧଭୋଗୋ ଯଦିହାଗ୍ନିଦୂତଃ ।
ଵର୍ଷାଣି ସାହସ୍ରମଲକ୍ଷିତୋଽନ୍ତଃ
ସଞ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ନଲବ୍ଧଭୋଗୋ ଯଦିହାଗ୍ନିଦୂତଃ ।
ଵର୍ଷାଣି ସାହସ୍ରମଲକ୍ଷିତୋଽନ୍ତଃ
ସଞ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ତାଵତ୍ତ୍ରିଣାକଂ ନହୁଷଃ ଶଶାସ
ଵିଦ୍ଯାତପୋଯୋଗବଲାନୁଭାଵଃ ।
ସ ସମ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯମଦାନ୍ଧବୁଦ୍ଧି-
ର୍ନୀତସ୍ତିରଶ୍ଚାଂ ଗତିମିନ୍ଦ୍ରପତ୍ନ୍ଯା ॥ ୧୬ ॥
ଵିଦ୍ଯାତପୋଯୋଗବଲାନୁଭାଵଃ ।
ସ ସମ୍ପଦୈଶ୍ଵର୍ଯମଦାନ୍ଧବୁଦ୍ଧି-
ର୍ନୀତସ୍ତିରଶ୍ଚାଂ ଗତିମିନ୍ଦ୍ରପତ୍ନ୍ଯା ॥ ୧୬ ॥
ତତୋ ଗତୋ ବ୍ରହ୍ମଗିରୋପହୂତ
ଋତମ୍ଭରଧ୍ଯାନନିଵାରିତାଘଃ ।
ପାପସ୍ତୁ ଦିଗ୍ଦେଵତଯା ହତୌଜା-
ସ୍ତଂ ନାଭ୍ଯଭୂଦଵିତଂ ଵିଷ୍ଣୁପତ୍ନ୍ଯା ॥ ୧୭ ॥
ଋତମ୍ଭରଧ୍ଯାନନିଵାରିତାଘଃ ।
ପାପସ୍ତୁ ଦିଗ୍ଦେଵତଯା ହତୌଜା-
ସ୍ତଂ ନାଭ୍ଯଭୂଦଵିତଂ ଵିଷ୍ଣୁପତ୍ନ୍ଯା ॥ ୧୭ ॥
ତଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ହଯମେଧେନ ଭାରତ ।
ଯଥାଵଦ୍ଦୀକ୍ଷଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ପୁରୁଷାରାଧନେନ ହ ॥ ୧୮ ॥
ଯଥାଵଦ୍ଦୀକ୍ଷଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ପୁରୁଷାରାଧନେନ ହ ॥ ୧୮ ॥
ଅଥେଜ୍ଯମାନେ ପୁରୁଷେ ସର୍ଵଦେଵମଯାତ୍ମନି ।
ଅଶ୍ଵମେଧେ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିତତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ॥ ୧୯ ॥
ଅଶ୍ଵମେଧେ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିତତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ ॥ ୧୯ ॥
ସ ଵୈ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରଵଧୋ ଭୂଯାନପି ପାପଚଯୋ ନୃପ ।
ନୀତସ୍ତେନୈଵ ଶୂନ୍ଯାଯ ନୀହାର ଇଵ ଭାନୁନା ॥ ୨୦ ॥
ନୀତସ୍ତେନୈଵ ଶୂନ୍ଯାଯ ନୀହାର ଇଵ ଭାନୁନା ॥ ୨୦ ॥
ସ ଵାଜିମେଧେନ ଯଥୋଦିତେନ
ଵିତାଯମାନେନ ମରୀଚିମିଶ୍ରୈଃ ।
ଇଷ୍ଟ୍ଵାଧିଯଜ୍ଞଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣ-
ମିନ୍ଦ୍ରୋ ମହାନାସ ଵିଧୂତପାପଃ ॥ ୨୧ ॥
ଵିତାଯମାନେନ ମରୀଚିମିଶ୍ରୈଃ ।
ଇଷ୍ଟ୍ଵାଧିଯଜ୍ଞଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣ-
ମିନ୍ଦ୍ରୋ ମହାନାସ ଵିଧୂତପାପଃ ॥ ୨୧ ॥
ଇଦଂ ମହାଖ୍ଯାନମଶେଷପାପ୍ମନାଂପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ତୀର୍ଥପଦାନୁକୀର୍ତନମ୍ । ଭକ୍ତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରଯଂ ଭକ୍ତଜନାନୁଵର୍ଣନଂମହେନ୍ଦ୍ରମୋକ୍ଷଂ ଵିଜଯଂ ମରୁତ୍ଵତଃ ॥ ୨୨ ॥
ପଠେଯୁରାଖ୍ଯାନମିଦଂ ସଦା ବୁଧାଃଶୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯଥୋ ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ନିଖିଲାଘମୋଚନଂରିପୁଞ୍ଜଯଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ତଥାଯୁଷମ୍ ॥ ୨୩ ॥