શ્રીશુક ઉવાચ
તતઃ પ્રાચેતસોઽસિક્ન્યામનુનીતઃ સ્વયમ્ભુવા ।
ષષ્ટિં સઞ્જનયામાસ દુહિતૃઃ પિતૃવત્સલાઃ ॥ ૧ ॥
તતઃ પ્રાચેતસોઽસિક્ન્યામનુનીતઃ સ્વયમ્ભુવા ।
ષષ્ટિં સઞ્જનયામાસ દુહિતૃઃ પિતૃવત્સલાઃ ॥ ૧ ॥
દશ ધર્માય કાયાદાદ્દ્વિષટ્ત્રિણવ ચેન્દવે ।
ભૂતાઙ્ગિરઃકૃશાશ્વેભ્યો દ્વે દ્વે તાર્ક્ષ્યાય ચાપરાઃ ॥ ૨ ॥
ભૂતાઙ્ગિરઃકૃશાશ્વેભ્યો દ્વે દ્વે તાર્ક્ષ્યાય ચાપરાઃ ॥ ૨ ॥
નામધેયાન્યમૂષાં ત્વં સાપત્યાનાં ચ મે શૃણુ ।
યાસાં પ્રસૂતિપ્રસવૈર્લોકા આપૂરિતાસ્ત્રયઃ ॥ ૩ ॥
યાસાં પ્રસૂતિપ્રસવૈર્લોકા આપૂરિતાસ્ત્રયઃ ॥ ૩ ॥
ભાનુર્લમ્બા કકુદ્યામિર્વિશ્વા સાધ્યા મરુત્વતી ।
વસુર્મુહૂર્તા સઙ્કલ્પા ધર્મપત્ન્યઃ સુતાઞ્શૃણુ ॥ ૪ ॥
વસુર્મુહૂર્તા સઙ્કલ્પા ધર્મપત્ન્યઃ સુતાઞ્શૃણુ ॥ ૪ ॥
ભાનોસ્તુ દેવઋષભ ઇન્દ્રસેનસ્તતો નૃપ ।
વિદ્યોત આસીલ્લમ્બાયાસ્તતશ્ચ સ્તનયિત્નવઃ ॥ ૫ ॥
વિદ્યોત આસીલ્લમ્બાયાસ્તતશ્ચ સ્તનયિત્નવઃ ॥ ૫ ॥
કકુદઃ સઙ્કટસ્તસ્ય કીકટસ્તનયો યતઃ ।
ભુવો દુર્ગાણિ યામેયઃ સ્વર્ગો નન્દિસ્તતોઽભવત્ ॥ ૬ ॥
ભુવો દુર્ગાણિ યામેયઃ સ્વર્ગો નન્દિસ્તતોઽભવત્ ॥ ૬ ॥
વિશ્વેદેવાસ્તુ વિશ્વાયા અપ્રજાંસ્તાન્ પ્રચક્ષતે ।
સાધ્યોગણશ્ચ સાધ્યાયા અર્થસિદ્ધિસ્તુ તત્સુતઃ ॥ ૭ ॥
સાધ્યોગણશ્ચ સાધ્યાયા અર્થસિદ્ધિસ્તુ તત્સુતઃ ॥ ૭ ॥
મરુત્વાંશ્ચ જયન્તશ્ચ મરુત્વત્યા બભૂવતુઃ ।
જયન્તો વાસુદેવાંશ ઉપેન્દ્ર ઇતિ યં વિદુઃ ॥ ૮ ॥
જયન્તો વાસુદેવાંશ ઉપેન્દ્ર ઇતિ યં વિદુઃ ॥ ૮ ॥
મૌહૂર્તિકા દેવગણા મુહૂર્તાયાશ્ચ જજ્ઞિરે ।
યે વૈ ફલં પ્રયચ્છન્તિ ભૂતાનાં સ્વસ્વકાલજમ્ ॥ ૯ ॥
યે વૈ ફલં પ્રયચ્છન્તિ ભૂતાનાં સ્વસ્વકાલજમ્ ॥ ૯ ॥
સઙ્કલ્પાયાસ્તુ સઙ્કલ્પઃ કામઃ સઙ્કલ્પજઃ સ્મૃતઃ ।
વસવોઽષ્ટૌ વસોઃ પુત્રાસ્તેષાં નામાનિ મે શૃણુ ॥ ૧૦ ॥
વસવોઽષ્ટૌ વસોઃ પુત્રાસ્તેષાં નામાનિ મે શૃણુ ॥ ૧૦ ॥
દ્રોણઃ પ્રાણો ધ્રુવોઽર્કોઽગ્નિર્દોષો વાસ્તુર્વિભાવસુઃ ।
દ્રોણસ્યાભિમતેઃ પત્ન્યા હર્ષશોકભયાદયઃ ॥ ૧૧ ॥
દ્રોણસ્યાભિમતેઃ પત્ન્યા હર્ષશોકભયાદયઃ ॥ ૧૧ ॥
પ્રાણસ્યોર્જસ્વતી ભાર્યા સહ આયુઃ પુરોજવઃ ।
ધ્રુવસ્ય ભાર્યા ધરણિરસૂત વિવિધાઃ પુરઃ ॥ ૧૨ ॥
ધ્રુવસ્ય ભાર્યા ધરણિરસૂત વિવિધાઃ પુરઃ ॥ ૧૨ ॥
અર્કસ્ય વાસના ભાર્યા પુત્રાસ્તર્ષાદયઃ સ્મૃતાઃ ।
અગ્નેર્ભાર્યા વસોર્ધારા પુત્રા દ્રવિણકાદયઃ ॥ ૧૩ ॥
અગ્નેર્ભાર્યા વસોર્ધારા પુત્રા દ્રવિણકાદયઃ ॥ ૧૩ ॥
સ્કન્દશ્ચ કૃત્તિકાપુત્રો યે વિશાખાદયસ્તતઃ ।
દોષસ્ય શર્વરીપુત્રઃ શિશુમારો હરેઃ કલા ॥ ૧૪ ॥
દોષસ્ય શર્વરીપુત્રઃ શિશુમારો હરેઃ કલા ॥ ૧૪ ॥
વાસ્તોરાઙ્ગિરસીપુત્રો વિશ્વકર્માકૃતીપતિઃ ।
તતો મનુશ્ચાક્ષુષોઽભૂદ્ વિશ્વે સાધ્યા મનોઃ સુતાઃ ॥ ૧૫ ॥
તતો મનુશ્ચાક્ષુષોઽભૂદ્ વિશ્વે સાધ્યા મનોઃ સુતાઃ ॥ ૧૫ ॥
વિભાવસોરસૂતોષા વ્યુષ્ટં રોચિષમાતપમ્ ।
પઞ્ચયામોઽથ ભૂતાનિ યેન જાગ્રતિ કર્મસુ ॥ ૧૬ ॥
પઞ્ચયામોઽથ ભૂતાનિ યેન જાગ્રતિ કર્મસુ ॥ ૧૬ ॥
સરૂપાસૂત ભૂતસ્ય ભાર્યા રુદ્રાંશ્ચ કોટિશઃ ।
રૈવતોઽજો ભવો ભીમો વામ ઉગ્રો વૃષાકપિઃ ॥ ૧૭ ॥
રૈવતોઽજો ભવો ભીમો વામ ઉગ્રો વૃષાકપિઃ ॥ ૧૭ ॥
અજૈકપાદહિર્બ્રધ્નો બહુરૂપો મહાનિતિ ।
રુદ્રસ્ય પાર્ષદાશ્ચાન્યે ઘોરાઃ પ્રેતવિનાયકાઃ ॥ ૧૮ ॥
રુદ્રસ્ય પાર્ષદાશ્ચાન્યે ઘોરાઃ પ્રેતવિનાયકાઃ ॥ ૧૮ ॥
પ્રજાપતેરઙ્ગિરસઃ સ્વધા પત્ની પિતૃનથ ।
અથર્વાઙ્ગિરસં વેદં પુત્રત્વે ચાકરોત્ સતી ॥ ૧૯ ॥
અથર્વાઙ્ગિરસં વેદં પુત્રત્વે ચાકરોત્ સતી ॥ ૧૯ ॥
કૃશાશ્વોઽર્ચિષિ ભાર્યાયાં ધૂમકેતુમજીજનત્ ।
ધિષણાયાં વેદશિરો દેવલં વયુનં મનુમ્ ॥ ૨૦ ॥
ધિષણાયાં વેદશિરો દેવલં વયુનં મનુમ્ ॥ ૨૦ ॥
તાર્ક્ષ્યસ્ય વિનતા કદ્રૂઃ પતઙ્ગી યામિનીતિ ચ ।
પતઙ્ગયસૂત પતગાન્યામિની શલભાનથ ॥ ૨૧ ॥
પતઙ્ગયસૂત પતગાન્યામિની શલભાનથ ॥ ૨૧ ॥
સુપર્ણાસૂત ગરુડં સાક્ષાદ્ યજ્ઞેશવાહનમ્ ।
સૂર્યસૂતમનૂરું ચ કદ્રૂર્નાગાનનેકશઃ ॥ ૨૨ ॥
સૂર્યસૂતમનૂરું ચ કદ્રૂર્નાગાનનેકશઃ ॥ ૨૨ ॥
કૃત્તિકાદીનિ નક્ષત્રાણીન્દોઃ પત્ન્યસ્તુ ભારત ।
દક્ષશાપાત્ સોઽનપત્યસ્તાસુ યક્ષ્મગ્રહાર્દિતઃ ॥ ૨૩ ॥
દક્ષશાપાત્ સોઽનપત્યસ્તાસુ યક્ષ્મગ્રહાર્દિતઃ ॥ ૨૩ ॥
પુનઃ પ્રસાદ્ય તં સોમઃ કલા લેભે ક્ષયે દિતાઃ ।
શૃણુ નામાનિ લોકાનાં માતૃણાં શઙ્કરાણિ ચ ॥ ૨૪ ॥
શૃણુ નામાનિ લોકાનાં માતૃણાં શઙ્કરાણિ ચ ॥ ૨૪ ॥
અથ કશ્યપપત્નીનાં યત્પ્રસૂતમિદં જગત્ ।
અદિતિર્દિતિર્દનુઃ કાષ્ઠા અરિષ્ટા સુરસા ઇલા ॥ ૨૫ ॥
અદિતિર્દિતિર્દનુઃ કાષ્ઠા અરિષ્ટા સુરસા ઇલા ॥ ૨૫ ॥
મુનિઃ ક્રોધવશા તામ્રા સુરભિઃ સરમા તિમિઃ ।
તિમેર્યાદોગણા આસન્ શ્વાપદાઃ સરમાસુતાઃ ॥ ૨૬ ॥
તિમેર્યાદોગણા આસન્ શ્વાપદાઃ સરમાસુતાઃ ॥ ૨૬ ॥
સુરભેર્મહિષા ગાવો યે ચાન્યે દ્વિશફા નૃપ ।
તામ્રાયાઃ શ્યેનગૃધ્રાદ્યા મુનેરપ્સરસાં ગણાઃ ॥ ૨૭ ॥
તામ્રાયાઃ શ્યેનગૃધ્રાદ્યા મુનેરપ્સરસાં ગણાઃ ॥ ૨૭ ॥
દન્દશૂકાદયઃ સર્પા રાજન્ ક્રોધવશાત્મજાઃ ।
ઇલાયા ભૂરુહાઃ સર્વે યાતુધાનાશ્ચ સૌરસાઃ ॥ ૨૮ ॥
ઇલાયા ભૂરુહાઃ સર્વે યાતુધાનાશ્ચ સૌરસાઃ ॥ ૨૮ ॥
અરિષ્ટાયાસ્તુ ગન્ધર્વાઃ કાષ્ઠાયા દ્વિશફેતરાઃ ।
સુતા દનોરેકષષ્ટિસ્તેષાં પ્રાધાનિકાઞ્ શૃણુ ॥ ૨૯ ॥
સુતા દનોરેકષષ્ટિસ્તેષાં પ્રાધાનિકાઞ્ શૃણુ ॥ ૨૯ ॥
દ્વિમૂર્ધા શમ્બરોઽરિષ્ટો હયગ્રીવો વિભાવસુઃ ।
અયોમુખઃ શઙ્કુશિરાઃ સ્વર્ભાનુઃ કપિલોઽરુણઃ ॥ ૩૦ ॥
અયોમુખઃ શઙ્કુશિરાઃ સ્વર્ભાનુઃ કપિલોઽરુણઃ ॥ ૩૦ ॥
પુલોમા વૃષપર્વા ચ એકચક્રોઽનુતાપનઃ ।
ધૂમ્રકેશો વિરૂપાક્ષો વિપ્રચિત્તિશ્ચ દુર્જયઃ ॥ ૩૧ ॥
ધૂમ્રકેશો વિરૂપાક્ષો વિપ્રચિત્તિશ્ચ દુર્જયઃ ॥ ૩૧ ॥
સ્વર્ભાનોઃ સુપ્રભાં કન્યામુવાહ નમુચિઃ કિલ ।
વૃષપર્વણસ્તુ શર્મિષ્ઠાં યયાતિર્નાહુષો બલી ॥ ૩૨ ॥
વૃષપર્વણસ્તુ શર્મિષ્ઠાં યયાતિર્નાહુષો બલી ॥ ૩૨ ॥
વૈશ્વાનરસુતા યાશ્ચ ચતસ્રશ્ચારુદર્શનાઃ ।
ઉપદાનવી હયશિરા પુલોમા કાલકા તથા ॥ ૩૩ ॥
ઉપદાનવી હયશિરા પુલોમા કાલકા તથા ॥ ૩૩ ॥
ઉપદાનવીં હિરણ્યાક્ષઃ ક્રતુર્હયશિરાં નૃપ ।
પુલોમાં કાલકાં ચ દ્વે વૈશ્વાનરસુતે તુ કઃ ॥ ૩૪ ॥
પુલોમાં કાલકાં ચ દ્વે વૈશ્વાનરસુતે તુ કઃ ॥ ૩૪ ॥
ઉપયેમેઽથ ભગવાન્ કશ્યપો બ્રહ્મચોદિતઃ ।
પૌલોમાઃ કાલકેયાશ્ચ દાનવા યુદ્ધશાલિનઃ ॥ ૩૫ ॥
પૌલોમાઃ કાલકેયાશ્ચ દાનવા યુદ્ધશાલિનઃ ॥ ૩૫ ॥
તયોઃ ષષ્ટિસહસ્રાણિ યજ્ઞઘ્નાંસ્તે પિતુઃ પિતા ।
જઘાન સ્વર્ગતો રાજન્નેક ઇન્દ્રપ્રિયઙ્કરઃ ॥ ૩૬ ॥
જઘાન સ્વર્ગતો રાજન્નેક ઇન્દ્રપ્રિયઙ્કરઃ ॥ ૩૬ ॥
વિપ્રચિત્તિઃ સિંહિકાયાં શતં ચૈકમજીજનત્ ।
રાહુજ્યેષ્ઠં કેતુશતં ગ્રહત્વં ય ઉપાગતાઃ ॥ ૩૭ ॥
રાહુજ્યેષ્ઠં કેતુશતં ગ્રહત્વં ય ઉપાગતાઃ ॥ ૩૭ ॥
અથાતઃ શ્રૂયતાં વંશો યોઽદિતેરનુપૂર્વશઃ ।
યત્ર નારાયણો દેવઃ સ્વાંશેનાવાતરદ્વિભુઃ ॥ ૩૮ ॥
યત્ર નારાયણો દેવઃ સ્વાંશેનાવાતરદ્વિભુઃ ॥ ૩૮ ॥
વિવસ્વાનર્યમા પૂષા ત્વષ્ટાથ સવિતા ભગઃ ।
ધાતા વિધાતા વરુણો મિત્રઃ શત્રુ ઉરુક્રમઃ ॥ ૩૯ ॥
ધાતા વિધાતા વરુણો મિત્રઃ શત્રુ ઉરુક્રમઃ ॥ ૩૯ ॥
વિવસ્વતઃ શ્રાદ્ધદેવં સંજ્ઞાસૂયત વૈ મનુમ્ ।
મિથુનં ચ મહાભાગા યમં દેવં યમીં તથા ।
સૈવ ભૂત્વાથ વડવા નાસત્યૌ સુષુવે ભુવિ ॥ ૪૦ ॥
મિથુનં ચ મહાભાગા યમં દેવં યમીં તથા ।
સૈવ ભૂત્વાથ વડવા નાસત્યૌ સુષુવે ભુવિ ॥ ૪૦ ॥
છાયા શનૈશ્ચરં લેભે સાવર્ણિં ચ મનું તતઃ ।
કન્યાં ચ તપતીં યા વૈ વવ્રે સંવરણં પતિમ્ ॥ ૪૧ ॥
કન્યાં ચ તપતીં યા વૈ વવ્રે સંવરણં પતિમ્ ॥ ૪૧ ॥
અર્યમ્ણો માતૃકા પત્ની તયોશ્ચર્ષણયઃ સુતાઃ ।
યત્ર વૈ માનુષી જાતિર્બ્રહ્મણા ચોપકલ્પિતા ॥ ૪૨ ॥
યત્ર વૈ માનુષી જાતિર્બ્રહ્મણા ચોપકલ્પિતા ॥ ૪૨ ॥
પૂષાનપત્યઃ પિષ્ટાદો ભગ્નદન્તોઽભવત્પુરા ।
યોઽસૌ દક્ષાય કુપિતં જહાસ વિવૃતદ્વિજઃ ॥ ૪૩ ॥
યોઽસૌ દક્ષાય કુપિતં જહાસ વિવૃતદ્વિજઃ ॥ ૪૩ ॥
ત્વષ્ટુર્દૈત્યાત્મજા ભાર્યા રચના નામ કન્યકા ।
સન્નિવેશસ્તયોર્જજ્ઞે વિશ્વરૂપશ્ચ વીર્યવાન્ ॥ ૪૪ ॥
સન્નિવેશસ્તયોર્જજ્ઞે વિશ્વરૂપશ્ચ વીર્યવાન્ ॥ ૪૪ ॥
તં વવ્રિરે સુરગણા સ્વસ્રીયં દ્વિષતામપિ ।
વિમતેન પરિત્યક્તા ગુરુણાઙ્ગિરસેન યત્ ॥ ૪૫ ॥
વિમતેન પરિત્યક્તા ગુરુણાઙ્ગિરસેન યત્ ॥ ૪૫ ॥