śrī-śuka uvāca
rājann uditam etat te
hareḥ karmāgha-nāśanam
gajendra-mokṣaṇaṁ puṇyaṁ
raivataṁ tv antaraṁ śṛṇu
rājann uditam etat te
hareḥ karmāgha-nāśanam
gajendra-mokṣaṇaṁ puṇyaṁ
raivataṁ tv antaraṁ śṛṇu
pañcamo raivato nāma
manus tāmasa-sodaraḥ
bali-vindhyādayas tasya
sutā hārjuna-pūrvakāḥ
manus tāmasa-sodaraḥ
bali-vindhyādayas tasya
sutā hārjuna-pūrvakāḥ
vibhur indraḥ sura-gaṇā
rājan bhūtarayādayaḥ
hiraṇyaromā vedaśirā
ūrdhvabāhv-ādayo dvijāḥ
rājan bhūtarayādayaḥ
hiraṇyaromā vedaśirā
ūrdhvabāhv-ādayo dvijāḥ
patnī vikuṇṭhā śubhrasya
vaikuṇṭhaiḥ sura-sattamaiḥ
tayoḥ sva-kalayā jajñe
vaikuṇṭho bhagavān svayam
vaikuṇṭhaiḥ sura-sattamaiḥ
tayoḥ sva-kalayā jajñe
vaikuṇṭho bhagavān svayam
vaikuṇṭhaḥ kalpito yena
loko loka-namaskṛtaḥ
ramayā prārthyamānena
devyā tat-priya-kāmyayā
loko loka-namaskṛtaḥ
ramayā prārthyamānena
devyā tat-priya-kāmyayā
tasyānubhāvaḥ kathito
guṇāś ca paramodayāḥ
bhaumān reṇūn sa vimame
yo viṣṇor varṇayed guṇān
guṇāś ca paramodayāḥ
bhaumān reṇūn sa vimame
yo viṣṇor varṇayed guṇān
ṣaṣṭhaś ca cakṣuṣaḥ putraś
cākṣuṣo nāma vai manuḥ
pūru-pūruṣa-sudyumna-
pramukhāś cākṣuṣātmajāḥ
cākṣuṣo nāma vai manuḥ
pūru-pūruṣa-sudyumna-
pramukhāś cākṣuṣātmajāḥ
indro mantradrumas tatra
devā āpyādayo gaṇāḥ
munayas tatra vai rājan
haviṣmad-vīrakādayaḥ
devā āpyādayo gaṇāḥ
munayas tatra vai rājan
haviṣmad-vīrakādayaḥ
tatrāpi devasambhūtyāṁ
vairājasyābhavat sutaḥ
ajito nāma bhagavān
aṁśena jagataḥ patiḥ
vairājasyābhavat sutaḥ
ajito nāma bhagavān
aṁśena jagataḥ patiḥ
payodhiṁ yena nirmathya
surāṇāṁ sādhitā sudhā
bhramamāṇo ’mbhasi dhṛtaḥ
kūrma-rūpeṇa mandaraḥ
surāṇāṁ sādhitā sudhā
bhramamāṇo ’mbhasi dhṛtaḥ
kūrma-rūpeṇa mandaraḥ
śrī-rājovāca
yathā bhagavatā brahman
mathitaḥ kṣīra-sāgaraḥ
yad-arthaṁ vā yataś cādriṁ
dadhārāmbucarātmanā
yathā bhagavatā brahman
mathitaḥ kṣīra-sāgaraḥ
yad-arthaṁ vā yataś cādriṁ
dadhārāmbucarātmanā
yathāmṛtaṁ suraiḥ prāptaṁ
kiṁ cānyad abhavat tataḥ
etad bhagavataḥ karma
vadasva paramādbhutam
kiṁ cānyad abhavat tataḥ
etad bhagavataḥ karma
vadasva paramādbhutam
tvayā saṅkathyamānena
mahimnā sātvatāṁ pateḥ
nātitṛpyati me cittaṁ
suciraṁ tāpa-tāpitam
mahimnā sātvatāṁ pateḥ
nātitṛpyati me cittaṁ
suciraṁ tāpa-tāpitam
śrī-sūta uvāca
sampṛṣṭo bhagavān evaṁ
dvaipāyana-suto dvijāḥ
abhinandya harer vīryam
abhyācaṣṭuṁ pracakrame
sampṛṣṭo bhagavān evaṁ
dvaipāyana-suto dvijāḥ
abhinandya harer vīryam
abhyācaṣṭuṁ pracakrame
śrī-śuka uvāca
yadā yuddhe ’surair devā
badhyamānāḥ śitāyudhaiḥ
gatāsavo nipatitā
nottiṣṭheran sma bhūriśaḥ
yadā yuddhe ’surair devā
badhyamānāḥ śitāyudhaiḥ
gatāsavo nipatitā
nottiṣṭheran sma bhūriśaḥ
yadā durvāsaḥ śāpena
sendrā lokās trayo nṛpa
niḥśrīkāś cābhavaṁs tatra
neśur ijyādayaḥ kriyāḥ
sendrā lokās trayo nṛpa
niḥśrīkāś cābhavaṁs tatra
neśur ijyādayaḥ kriyāḥ
niśāmyaitat sura-gaṇā
mahendra-varuṇādayaḥ
nādhyagacchan svayaṁ mantrair
mantrayanto viniścitam
mahendra-varuṇādayaḥ
nādhyagacchan svayaṁ mantrair
mantrayanto viniścitam
tato brahma-sabhāṁ jagmur
meror mūrdhani sarvaśaḥ
sarvaṁ vijñāpayāṁ cakruḥ
praṇatāḥ parameṣṭhine
meror mūrdhani sarvaśaḥ
sarvaṁ vijñāpayāṁ cakruḥ
praṇatāḥ parameṣṭhine
sa vilokyendra-vāyv-ādīn
niḥsattvān vigata-prabhān
lokān amaṅgala-prāyān
asurān ayathā vibhuḥ
niḥsattvān vigata-prabhān
lokān amaṅgala-prāyān
asurān ayathā vibhuḥ
samāhitena manasā
saṁsmaran puruṣaṁ param
uvācotphulla-vadano
devān sa bhagavān paraḥ
saṁsmaran puruṣaṁ param
uvācotphulla-vadano
devān sa bhagavān paraḥ
ahaṁ bhavo yūyam atho ’surādayo
manuṣya-tiryag-druma-gharma-jātayaḥ
yasyāvatārāṁśa-kalā-visarjitā
vrajāma sarve śaraṇaṁ tam avyayam
manuṣya-tiryag-druma-gharma-jātayaḥ
yasyāvatārāṁśa-kalā-visarjitā
vrajāma sarve śaraṇaṁ tam avyayam
na yasya vadhyo na ca rakṣaṇīyo
nopekṣaṇīyādaraṇīya-pakṣaḥ
tathāpi sarga-sthiti-saṁyamārthaṁ
dhatte rajaḥ-sattva-tamāṁsi kāle
nopekṣaṇīyādaraṇīya-pakṣaḥ
tathāpi sarga-sthiti-saṁyamārthaṁ
dhatte rajaḥ-sattva-tamāṁsi kāle
ayaṁ ca tasya sthiti-pālana-kṣaṇaḥ
sattvaṁ juṣāṇasya bhavāya dehinām
tasmād vrajāmaḥ śaraṇaṁ jagad-guruṁ
svānāṁ sa no dhāsyati śaṁ sura-priyaḥ
sattvaṁ juṣāṇasya bhavāya dehinām
tasmād vrajāmaḥ śaraṇaṁ jagad-guruṁ
svānāṁ sa no dhāsyati śaṁ sura-priyaḥ
śrī-śuka uvāca
ity ābhāṣya surān vedhāḥ
saha devair arindama
ajitasya padaṁ sākṣāj
jagāma tamasaḥ param
ity ābhāṣya surān vedhāḥ
saha devair arindama
ajitasya padaṁ sākṣāj
jagāma tamasaḥ param
tatrādṛṣṭa-svarūpāya
śruta-pūrvāya vai prabhuḥ
stutim abrūta daivībhir
gīrbhis tv avahitendriyaḥ
śruta-pūrvāya vai prabhuḥ
stutim abrūta daivībhir
gīrbhis tv avahitendriyaḥ
śrī-brahmovāca
avikriyaṁ satyam anantam ādyaṁ
guhā-śayaṁ niṣkalam apratarkyam
mano-’grayānaṁ vacasāniruktaṁ
namāmahe deva-varaṁ vareṇyam
avikriyaṁ satyam anantam ādyaṁ
guhā-śayaṁ niṣkalam apratarkyam
mano-’grayānaṁ vacasāniruktaṁ
namāmahe deva-varaṁ vareṇyam
vipaścitaṁ prāṇa-mano-dhiyātmanām
arthendriyābhāsam anidram avraṇam
chāyātapau yatra na gṛdhra-pakṣau
tam akṣaraṁ khaṁ tri-yugaṁ vrajāmahe
arthendriyābhāsam anidram avraṇam
chāyātapau yatra na gṛdhra-pakṣau
tam akṣaraṁ khaṁ tri-yugaṁ vrajāmahe
ajasya cakraṁ tv ajayeryamāṇaṁ
manomayaṁ pañcadaśāram āśu
tri-nābhi vidyuc-calam aṣṭa-nemi
yad-akṣam āhus tam ṛtaṁ prapadye
manomayaṁ pañcadaśāram āśu
tri-nābhi vidyuc-calam aṣṭa-nemi
yad-akṣam āhus tam ṛtaṁ prapadye
ya eka-varṇaṁ tamasaḥ paraṁ tad
alokam avyaktam ananta-pāram
āsāṁ cakāropasuparṇam enam
upāsate yoga-rathena dhīrāḥ
alokam avyaktam ananta-pāram
āsāṁ cakāropasuparṇam enam
upāsate yoga-rathena dhīrāḥ
na yasya kaścātititarti māyāṁ
yayā jano muhyati veda nārtham
taṁ nirjitātmātma-guṇaṁ pareśaṁ
namāma bhūteṣu samaṁ carantam
yayā jano muhyati veda nārtham
taṁ nirjitātmātma-guṇaṁ pareśaṁ
namāma bhūteṣu samaṁ carantam
ime vayaṁ yat-priyayaiva tanvā
sattvena sṛṣṭā bahir-antar-āviḥ
gatiṁ na sūkṣmām ṛṣayaś ca vidmahe
kuto ’surādyā itara-pradhānāḥ
sattvena sṛṣṭā bahir-antar-āviḥ
gatiṁ na sūkṣmām ṛṣayaś ca vidmahe
kuto ’surādyā itara-pradhānāḥ
pādau mahīyaṁ sva-kṛtaiva yasya
catur-vidho yatra hi bhūta-sargaḥ
sa vai mahā-pūruṣa ātma-tantraḥ
prasīdatāṁ brahma mahā-vibhūtiḥ
catur-vidho yatra hi bhūta-sargaḥ
sa vai mahā-pūruṣa ātma-tantraḥ
prasīdatāṁ brahma mahā-vibhūtiḥ
ambhas tu yad-reta udāra-vīryaṁ
sidhyanti jīvanty uta vardhamānāḥ
lokā yato ’thākhila-loka-pālāḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
sidhyanti jīvanty uta vardhamānāḥ
lokā yato ’thākhila-loka-pālāḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
somaṁ mano yasya samāmananti
divaukasāṁ yo balam andha āyuḥ
īśo nagānāṁ prajanaḥ prajānāṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
divaukasāṁ yo balam andha āyuḥ
īśo nagānāṁ prajanaḥ prajānāṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
agnir mukhaṁ yasya tu jāta-vedā
jātaḥ kriyā-kāṇḍa-nimitta-janmā
antaḥ-samudre ’nupacan sva-dhātūn
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
jātaḥ kriyā-kāṇḍa-nimitta-janmā
antaḥ-samudre ’nupacan sva-dhātūn
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
yac-cakṣur āsīt taraṇir deva-yānaṁ
trayīmayo brahmaṇa eṣa dhiṣṇyam
dvāraṁ ca mukter amṛtaṁ ca mṛtyuḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
trayīmayo brahmaṇa eṣa dhiṣṇyam
dvāraṁ ca mukter amṛtaṁ ca mṛtyuḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
prāṇād abhūd yasya carācarāṇāṁ
prāṇaḥ saho balam ojaś ca vāyuḥ
anvāsma samrājam ivānugā vayaṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
prāṇaḥ saho balam ojaś ca vāyuḥ
anvāsma samrājam ivānugā vayaṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
śrotrād diśo yasya hṛdaś ca khāni
prajajñire khaṁ puruṣasya nābhyāḥ
prāṇendriyātmāsu-śarīra-ketaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
prajajñire khaṁ puruṣasya nābhyāḥ
prāṇendriyātmāsu-śarīra-ketaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
balān mahendras tri-daśāḥ prasādān
manyor girīśo dhiṣaṇād viriñcaḥ
khebhyas tu chandāṁsy ṛṣayo meḍhrataḥ kaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
manyor girīśo dhiṣaṇād viriñcaḥ
khebhyas tu chandāṁsy ṛṣayo meḍhrataḥ kaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
śrīr vakṣasaḥ pitaraś chāyayāsan
dharmaḥ stanād itaraḥ pṛṣṭhato ’bhūt
dyaur yasya śīrṣṇo ’psaraso vihārāt
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
dharmaḥ stanād itaraḥ pṛṣṭhato ’bhūt
dyaur yasya śīrṣṇo ’psaraso vihārāt
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
vipro mukhād brahma ca yasya guhyaṁ
rājanya āsīd bhujayor balaṁ ca
ūrvor viḍ ojo ’ṅghrir aveda-śūdrau
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
rājanya āsīd bhujayor balaṁ ca
ūrvor viḍ ojo ’ṅghrir aveda-śūdrau
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
lobho ’dharāt prītir upary abhūd dyutir
nastaḥ paśavyaḥ sparśena kāmaḥ
bhruvor yamaḥ pakṣma-bhavas tu kālaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
nastaḥ paśavyaḥ sparśena kāmaḥ
bhruvor yamaḥ pakṣma-bhavas tu kālaḥ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
dravyaṁ vayaḥ karma guṇān viśeṣaṁ
yad-yoga-māyā-vihitān vadanti
yad durvibhāvyaṁ prabudhāpabādhaṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
yad-yoga-māyā-vihitān vadanti
yad durvibhāvyaṁ prabudhāpabādhaṁ
prasīdatāṁ naḥ sa mahā-vibhūtiḥ
namo ’stu tasmā upaśānta-śaktaye
svārājya-lābha-pratipūritātmane
guṇeṣu māyā-raciteṣu vṛttibhir
na sajjamānāya nabhasvad-ūtaye
svārājya-lābha-pratipūritātmane
guṇeṣu māyā-raciteṣu vṛttibhir
na sajjamānāya nabhasvad-ūtaye
sa tvaṁ no darśayātmānam
asmat-karaṇa-gocaram
prapannānāṁ didṛkṣūṇāṁ
sasmitaṁ te mukhāmbujam
asmat-karaṇa-gocaram
prapannānāṁ didṛkṣūṇāṁ
sasmitaṁ te mukhāmbujam
tais taiḥ svecchā-bhūtai rūpaiḥ
kāle kāle svayaṁ vibho
karma durviṣahaṁ yan no
bhagavāṁs tat karoti hi
kāle kāle svayaṁ vibho
karma durviṣahaṁ yan no
bhagavāṁs tat karoti hi
kleśa-bhūry-alpa-sārāṇi
karmāṇi viphalāni vā
dehināṁ viṣayārtānāṁ
na tathaivārpitaṁ tvayi
karmāṇi viphalāni vā
dehināṁ viṣayārtānāṁ
na tathaivārpitaṁ tvayi
nāvamaḥ karma-kalpo ’pi
viphalāyeśvarārpitaḥ
kalpate puruṣasyaiva
sa hy ātmā dayito hitaḥ
viphalāyeśvarārpitaḥ
kalpate puruṣasyaiva
sa hy ātmā dayito hitaḥ
yathā hi skandha-śākhānāṁ
taror mūlāvasecanam
evam ārādhanaṁ viṣṇoḥ
sarveṣām ātmanaś ca hi
taror mūlāvasecanam
evam ārādhanaṁ viṣṇoḥ
sarveṣām ātmanaś ca hi
namas tubhyam anantāya
durvitarkyātma-karmaṇe
nirguṇāya guṇeśāya
sattva-sthāya ca sāmpratam
durvitarkyātma-karmaṇe
nirguṇāya guṇeśāya
sattva-sthāya ca sāmpratam