Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૮.૫

(Srimad Bhagavatam Canto 8, Chapter 5 — The Gods Approach Brahmā for Help in Gujarati)

Vyasa

Also known as rajannuditametat te hare karmaghanasanam

The Gods Approach Brahmā for Help. Śrīmad Bhāgavatam Canto 8, Chapter 5 (Gajendra, the Churning and Vāmana), 50 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

શ્રીશુક ઉવાચ
રાજન્નુદિતમેતત્ તે હરેઃ કર્માઘનાશનમ્ ।
ગજેન્દ્રમોક્ષણં પુણ્યં રૈવતં ત્વન્તરં શૃણુ ॥ ૧ ॥
પઞ્ચમો રૈવતો નામ મનુસ્તામસસોદરઃ ।
બલિવિન્ધ્યાદયસ્તસ્ય સુતા હાર્જુનપૂર્વકાઃ ॥ ૨ ॥
વિભુરિન્દ્રઃ સુરગણા રાજન્ભૂતરયાદયઃ ।
હિરણ્યરોમા વેદશિરા ઊર્ધ્વબાહ્વાદયો દ્વિજાઃ ॥ ૩ ॥
પત્ની વિકુણ્ઠા શુભ્રસ્ય વૈકુણ્ઠૈઃ સુરસત્તમૈઃ ।
તયોઃ સ્વકલયા જજ્ઞે વૈકુણ્ઠો ભગવાન્સ્વયમ્ ॥ ૪ ॥
વૈકુણ્ઠઃ કલ્પિતો યેન લોકો લોકનમસ્કૃતઃ ।
રમયા પ્રાર્થ્યમાનેન દેવ્યા તત્પ્રિયકામ્યયા ॥ ૫ ॥
તસ્યાનુભાવઃ કથિતો ગુણાશ્ચ પરમોદયાઃ ।
ભૌમાન્રેણૂન્સ વિમમે યો વિષ્ણોર્વર્ણયેદ્ ગુણાન્ ॥ ૬ ॥
ષષ્ઠશ્ચ ચક્ષુષઃ પુત્રશ્ચાક્ષુષો નામ વૈ મનુઃ ।
પૂરુપૂરુષસુદ્યુમ્નપ્રમુખાશ્ચાક્ષુષાત્મજાઃ ॥ ૭ ॥
ઇન્દ્રો મન્ત્રદ્રુમસ્તત્ર દેવા આપ્યાદયો ગણાઃ ।
મુનયસ્તત્ર વૈ રાજન્હવિષ્મદ્વીરકાદયઃ ॥ ૮ ॥
તત્રાપિ દેવસમ્ભૂત્યાં વૈરાજસ્યાભવત્ સુતઃ ।
અજિતો નામ ભગવાનંશેન જગતઃ પતિઃ ॥ ૯ ॥
પયોધિં યેન નિર્મથ્ય સુરાણાં સાધિતા સુધા ।
ભ્રમમાણોઽમ્ભસિ ધૃતઃ કૂર્મરૂપેણ મન્દરઃ ॥ ૧૦ ॥
શ્રીરાજોવાચ
યથા ભગવતા બ્રહ્મન્મથિતઃ ક્ષીરસાગરઃ ।
યદર્થં વા યતશ્ચાદ્રિં દધારામ્બુચરાત્મના ॥ ૧૧ ॥
યથામૃતં સુરૈઃ પ્રાપ્તં કિં ચાન્યદભવત્ તતઃ ।
એતદ્ ભગવતઃ કર્મ વદસ્વ પરમાદ્ભુતમ્ ॥ ૧૨ ॥
ત્વયા સઙ્કથ્યમાનેન મહિમ્ના સાત્વતાં પતેઃ ।
નાતિતૃપ્યતિ મે ચિત્તં સુચિરં તાપતાપિતમ્ ॥ ૧૩ ॥
શ્રીસૂત ઉવાચ
સમ્પૃષ્ટો ભગવાનેવં દ્વૈપાયનસુતો દ્વિજાઃ ।
અભિનન્દ્ય હરેર્વીર્યમભ્યાચષ્ટું પ્રચક્રમે ॥ ૧૪ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
યદા યુદ્ધેઽસુરૈર્દેવા બધ્યમાનાઃ શિતાયુધૈઃ ।
ગતાસવો નિપતિતા નોત્તિષ્ઠેરન્સ્મ ભૂરિશઃ ॥ ૧૫ ॥
યદા દુર્વાસઃ શાપેન સેન્દ્રા લોકાસ્ત્રયો નૃપ ।
નિઃશ્રીકાશ્ચાભવંસ્તત્ર નેશુરિજ્યાદયઃ ક્રિયાઃ ॥ ૧૬ ॥
નિશામ્યૈતત્ સુરગણા મહેન્દ્રવરુણાદયઃ ।
નાધ્યગચ્છન્સ્વયં મન્ત્રૈર્મન્ત્રયન્તો વિનિશ્ચિતમ્ ॥ ૧૭ ॥
તતો બ્રહ્મસભાં જગ્મુર્મેરોર્મૂર્ધનિ સર્વશઃ ।
સર્વં વિજ્ઞાપયાં ચક્રુઃ પ્રણતાઃ પરમેષ્ઠિને ॥ ૧૮ ॥
સ વિલોક્યેન્દ્રવાય્વાદીન્ નિઃસત્ત્વાન્વિગતપ્રભાન્ ।
લોકાનમઙ્ગલપ્રાયાનસુરાનયથા વિભુઃ ॥ ૧૯ ॥
સમાહિતેન મનસા સંસ્મરન્પુરુષં પરમ્ ।
ઉવાચોત્ફુલ્લવદનો દેવાન્સ ભગવાન્પરઃ ॥ ૨૦ ॥
અહં ભવો યૂયમથોઽસુરાદયો
મનુષ્યતિર્યગ્દ્રુમઘર્મજાતયઃ ।
યસ્યાવતારાંશકલાવિસર્જિતા
વ્રજામ સર્વે શરણં તમવ્યયમ્ ॥ ૨૧ ॥
ન યસ્ય વધ્યો ન ચ રક્ષણીયો
નોપેક્ષણીયાદરણીયપક્ષઃ ।
તથાપિ સર્ગસ્થિતિસંયમાર્થં
ધત્તે રજઃસત્ત્વતમાંસિ કાલે ॥ ૨૨ ॥
અયં ચ તસ્ય સ્થિતિપાલનક્ષણઃ
સત્ત્વં જુષાણસ્ય ભવાય દેહિનામ્ ।
તસ્માદ્ વ્રજામઃ શરણં જગદ્ગુરું
સ્વાનાં સ નો ધાસ્યતિ શં સુરપ્રિયઃ ॥ ૨૩ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇત્યાભાષ્ય સુરાન્વેધાઃ સહ દેવૈરરિન્દમ ।
અજિતસ્ય પદં સાક્ષાજ્જગામ તમસઃ પરમ્ ॥ ૨૪ ॥
તત્રાદૃષ્ટસ્વરૂપાય શ્રુતપૂર્વાય વૈ પ્રભુઃ ।
સ્તુતિમબ્રૂત દૈવીભિર્ગીર્ભિસ્ત્વવહિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૨૫ ॥
શ્રીબ્રહ્મોવાચ
અવિક્રિયં સત્યમનન્તમાદ્યં
ગુહાશયં નિષ્કલમપ્રતર્ક્યમ્ ।
મનોઽગ્રયાનં વચસાનિરુક્તં
નમામહે દેવવરં વરેણ્યમ્ ॥ ૨૬ ॥
વિપશ્ચિતં પ્રાણમનોધિયાત્મના-
મર્થેન્દ્રિયાભાસમનિદ્રમવ્રણમ્ ।
છાયાતપૌ યત્ર ન ગૃધ્રપક્ષૌ
તમક્ષરં ખં ત્રિયુગં વ્રજામહે ॥ ૨૭ ॥
અજસ્ય ચક્રં ત્વજયેર્યમાણં
મનોમયં પઞ્ચદશારમાશુ ।
ત્રિનાભિ વિદ્યુચ્ચલમષ્ટનેમિ
યદક્ષમાહુસ્તમૃતં પ્રપદ્યે ॥ ૨૮ ॥
ય એકવર્ણં તમસઃ પરં ત-
દલોકમવ્યક્તમનન્તપારમ્ ।
આસાંચકારોપસુપર્ણમેન-
મુપાસતે યોગરથેન ધીરાઃ ॥ ૨૯ ॥
ન યસ્ય કશ્ચાતિતિતર્તિ માયાં
યયા જનો મુહ્યતિ વેદ નાર્થમ્ ।
તં નિર્જિતાત્માત્મગુણં પરેશં
નમામ ભૂતેષુ સમં ચરન્તમ્ ॥ ૩૦ ॥
ઇમે વયં યત્પ્રિયયૈવ તન્વા
સત્ત્વેન સૃષ્ટા બહિરન્તરાવિઃ ।
ગતિં ન સૂક્ષ્મામૃષયશ્ચ વિદ્મહે
કુતોઽસુરાદ્યા ઇતરપ્રધાનાઃ ॥ ૩૧ ॥
પાદૌ મહીયં સ્વકૃતૈવ યસ્ય
ચતુર્વિધો યત્ર હિ ભૂતસર્ગઃ ।
સ વૈ મહાપૂરુષ આત્મતન્ત્રઃ
પ્રસીદતાં બ્રહ્મ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૨ ॥
અમ્ભસ્તુ યદ્રેત ઉદારવીર્યં
સિધ્યન્તિ જીવન્ત્યુત વર્ધમાનાઃ ।
લોકાયતોઽથાખિલલોકપાલાઃ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૩ ॥
સોમં મનો યસ્ય સમામનન્તિ
દિવૌકસાં યો બલમન્ધ આયુઃ ।
ઈશો નગાનાં પ્રજનઃ પ્રજાનાં
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૪ ॥
અગ્નિર્મુખં યસ્ય તુ જાતવેદા
જાતઃ ક્રિયાકાણ્ડનિમિત્તજન્મા ।
અન્તઃસમુદ્રેઽનુપચન્સ્વધાતૂન્
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૫ ॥
યચ્ચક્ષુરાસીત્ તરણિર્દેવયાનં
ત્રયીમયો બ્રહ્મણ એષ ધિષ્ણ્યમ્ ।
દ્વારં ચ મુક્તેરમૃતં ચ મૃત્યુઃ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૬ ॥
પ્રાણાદભૂદ્ યસ્ય ચરાચરાણાં
પ્રાણઃ સહો બલમોજશ્ચ વાયુઃ ।
અન્વાસ્મ સમ્રાજમિવાનુગા વયં
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૭ ॥
શ્રોત્રાદ્ દિશો યસ્ય હૃદશ્ચ ખાનિ
પ્રજજ્ઞિરે ખં પુરુષસ્ય નાભ્યાઃ ।
પ્રાણેન્દ્રિયાત્માસુશરીરકેતઃ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૮ ॥
બલાન્મહેન્દ્રસ્ત્રિદશાઃ પ્રસાદા-
ન્મન્યોર્ગિરીશો ધિષણાદ્ વિરિઞ્ચઃ ।
ખેમ્યસ્તુછન્દાંસ્યૃષયો મેઢ્રતઃ કઃ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૩૯ ॥
શ્રીર્વક્ષસઃ પિતરશ્છાયયાસન્
ધર્મઃ સ્તનાદિતરઃ પૃષ્ઠતોઽભૂત્ ।
દ્યૌર્યસ્ય શીર્ષ્ણોઽપ્સરસો વિહારાત્
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૪૦ ॥
વિપ્રો મુખાદ્ બ્રહ્મ ચ યસ્ય ગુહ્યં
રાજન્ય આસીદ્ ભુજયોર્બલં ચ ।
ઊર્વોર્વિડોજોઽઙ્ઘ્રિરવેદશૂદ્રૌ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૪૧ ॥
લોભોઽધરાત્ પ્રીતિરુપર્યભૂદ્ દ્યુતિ-
ર્નસ્તઃ પશવ્યઃ સ્પર્શેન કામઃ ।
ભ્રુવોર્યમઃ પક્ષ્મભવસ્તુ કાલઃ
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૪૨ ॥
દ્રવ્યં વયઃ કર્મ ગુણાન્વિશેષં
યદ્યોગમાયાવિહિતાન્વદન્તિ ।
યદ્ દુર્વિભાવ્યં પ્રબુધાપબાધં
પ્રસીદતાં નઃ સ મહાવિભૂતિઃ ॥ ૪૩ ॥
નમોઽસ્તુ તસ્મા ઉપશાન્તશક્તયે
સ્વારાજ્યલાભપ્રતિપૂરિતાત્મને ।
ગુણેષુ માયારચિતેષુ વૃત્તિભિ-
ર્ન સજ્જમાનાય નભસ્વદૂતયે ॥ ૪૪ ॥
સ ત્વં નો દર્શયાત્માનમસ્મત્કરણગોચરમ્ ।
પ્રપન્નાનાં દિદૃક્ષૂણાં સસ્મિતં તે મુખામ્બુજમ્ ॥ ૪૫ ॥
તૈસ્તૈઃ સ્વેચ્છાભૂતૈ રૂપૈઃ કાલે કાલે સ્વયં વિભો ।
કર્મ દુર્વિષહં યન્નો ભગવાંસ્તત્ કરોતિ હિ ॥ ૪૬ ॥
ક્લેશભૂર્યલ્પસારાણિ કર્માણિ વિફલાનિ વા ।
દેહિનાં વિષયાર્તાનાં ન તથૈવાર્પિતં ત્વયિ ॥ ૪૭ ॥
નાવમઃ કર્મકલ્પોઽપિ વિફલાયેશ્વરાર્પિતઃ ।
કલ્પતે પુરુષસ્યૈવ સ હ્યાત્મા દયિતો હિતઃ ॥ ૪૮ ॥
યથા હિ સ્કન્ધશાખાનાં તરોર્મૂલાવસેચનમ્ ।
એવમારાધનં વિષ્ણોઃ સર્વેષામાત્મનશ્ચ હિ ॥ ૪૯ ॥
નમસ્તુભ્યમનન્તાય દુર્વિતર્ક્યાત્મકર્મણે ।
નિર્ગુણાય ગુણેશાય સત્ત્વસ્થાય ચ સામ્પ્રતમ્ ॥ ૫૦ ॥

Explore More