শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং স্তুতঃ সুৰগণৈৰ্ভগৱান্ হৰিৰীশ্ৱৰঃ ।
তেষামাৱিৰভূদ্ ৰাজন্সহস্ৰাৰ্কোদযদ্যুতিঃ ॥ ১ ॥
এৱং স্তুতঃ সুৰগণৈৰ্ভগৱান্ হৰিৰীশ্ৱৰঃ ।
তেষামাৱিৰভূদ্ ৰাজন্সহস্ৰাৰ্কোদযদ্যুতিঃ ॥ ১ ॥
তেনৈৱ মহসা সৰ্ৱে দেৱাঃ প্ৰতিহতেক্ষণাঃ ।
নাপশ্যন্ খং দিশঃ ক্ষোণীমাত্মানং চ কুতো ৱিভুম্
নাপশ্যন্ খং দিশঃ ক্ষোণীমাত্মানং চ কুতো ৱিভুম্
ৱিৰিঞ্চো ভগৱান্দৃষ্ট্ৱা সহ শৰ্ৱেণ তাং তনুম্ ।
স্ৱচ্ছাং মৰকতশ্যামাং কঞ্জগৰ্ভাৰুণেক্ষণাম্ ॥ ৩ ॥
স্ৱচ্ছাং মৰকতশ্যামাং কঞ্জগৰ্ভাৰুণেক্ষণাম্ ॥ ৩ ॥
তপ্তহেমাৱদাতেন লসত্কৌশেযৱাসসা ।
প্ৰসন্নচাৰুসৰ্ৱাঙ্গীং সুমুখীং সুন্দৰভ্ৰুৱম্ ॥ ৪ ॥
প্ৰসন্নচাৰুসৰ্ৱাঙ্গীং সুমুখীং সুন্দৰভ্ৰুৱম্ ॥ ৪ ॥
মহামণিকিৰীটেন কেযূৰাভ্যাং চ ভূষিতাম্ ।
কৰ্ণাভৰণনিৰ্ভাতকপোলশ্ৰীমুখাম্বুজাম্ ॥ ৫ ॥
কৰ্ণাভৰণনিৰ্ভাতকপোলশ্ৰীমুখাম্বুজাম্ ॥ ৫ ॥
কাঞ্চীকলাপৱলযহাৰনূপুৰশোভিতাম্ ।
কৌস্তুভাভৰণাং লক্ষ্মীং বিভ্ৰতীং ৱনমালিনীম্ ॥ ৬ ॥
কৌস্তুভাভৰণাং লক্ষ্মীং বিভ্ৰতীং ৱনমালিনীম্ ॥ ৬ ॥
সুদৰ্শনাদিভিঃ স্ৱাস্ত্ৰৈৰ্মূৰ্তিমদ্ভিৰুপাসিতাম্ ।
তুষ্টাৱ দেৱপ্ৰৱৰঃ সশৰ্ৱঃ পুৰুষং পৰম্ ।
সৰ্ৱামৰগণৈঃ সাকং সৰ্ৱাঙ্গৈৰৱনিং গতৈঃ ॥ ৭ ॥
তুষ্টাৱ দেৱপ্ৰৱৰঃ সশৰ্ৱঃ পুৰুষং পৰম্ ।
সৰ্ৱামৰগণৈঃ সাকং সৰ্ৱাঙ্গৈৰৱনিং গতৈঃ ॥ ৭ ॥
শ্ৰীব্ৰহ্মোৱাচ
অজাতজন্মস্থিতিসংযমাযা-
গুণায নিৰ্ৱাণসুখাৰ্ণৱায ।
অণোৰণিম্নেঽপৰিগণ্যধাম্নে
অজাতজন্মস্থিতিসংযমাযা-
গুণায নিৰ্ৱাণসুখাৰ্ণৱায ।
অণোৰণিম্নেঽপৰিগণ্যধাম্নে
ৰূপং তৱৈতত্ পুৰুষৰ্ষভেজ্যং
শ্ৰেযোঽৰ্থিভিৰ্ৱৈদিকতান্ত্ৰিকেণ ।
যোগেন ধাতঃ সহ নস্ত্ৰিলোকান্
পশ্যাম্যমুষ্মিন্নু হ ৱিশ্ৱমূৰ্তৌ ॥ ৯ ॥
শ্ৰেযোঽৰ্থিভিৰ্ৱৈদিকতান্ত্ৰিকেণ ।
যোগেন ধাতঃ সহ নস্ত্ৰিলোকান্
পশ্যাম্যমুষ্মিন্নু হ ৱিশ্ৱমূৰ্তৌ ॥ ৯ ॥
ত্ৱয্যগ্ৰ আসীত্ ত্ৱযি মধ্য আসীত্
ত্ৱয্যন্ত আসীদিদমাত্মতন্ত্ৰে ।
ত্ৱমাদিৰন্তো জগতোঽস্য মধ্যং
ঘটস্য মৃত্স্নেৱ পৰঃ পৰস্মাত্ ॥ ১০ ॥
ত্ৱয্যন্ত আসীদিদমাত্মতন্ত্ৰে ।
ত্ৱমাদিৰন্তো জগতোঽস্য মধ্যং
ঘটস্য মৃত্স্নেৱ পৰঃ পৰস্মাত্ ॥ ১০ ॥
ত্ৱং মাযযাত্মাশ্ৰযযা স্ৱযেদং
নিৰ্মায ৱিশ্ৱং তদনুপ্ৰৱিষ্টঃ ।
পশ্যন্তি যুক্তা মনসা মনীষিণো
গুণৱ্যৱাযেঽপ্যগুণং ৱিপশ্চিতঃ ॥ ১১ ॥
নিৰ্মায ৱিশ্ৱং তদনুপ্ৰৱিষ্টঃ ।
পশ্যন্তি যুক্তা মনসা মনীষিণো
গুণৱ্যৱাযেঽপ্যগুণং ৱিপশ্চিতঃ ॥ ১১ ॥
যথাগ্নিমেধস্যমৃতং চ গোষু
ভুৱ্যন্নমম্বূদ্যমনে চ ৱৃত্তিম্ ।
যোগৈৰ্মনুষ্যা অধিযন্তি হি ত্ৱাং
গুণেষু বুদ্ধ্যা কৱযো ৱদন্তি ॥ ১২ ॥
ভুৱ্যন্নমম্বূদ্যমনে চ ৱৃত্তিম্ ।
যোগৈৰ্মনুষ্যা অধিযন্তি হি ত্ৱাং
গুণেষু বুদ্ধ্যা কৱযো ৱদন্তি ॥ ১২ ॥
তং ত্ৱাং ৱযং নাথ সমুজ্জিহানং
সৰোজনাভাতিচিৰেপ্সিতাৰ্থম্ ।
দৃষ্ট্ৱা গতা নিৰ্ৱৃতমদ্য সৰ্ৱে
গজা দৱাৰ্তা ইৱ গাঙ্গমম্ভঃ ॥ ১৩ ॥
সৰোজনাভাতিচিৰেপ্সিতাৰ্থম্ ।
দৃষ্ট্ৱা গতা নিৰ্ৱৃতমদ্য সৰ্ৱে
গজা দৱাৰ্তা ইৱ গাঙ্গমম্ভঃ ॥ ১৩ ॥
স ত্ৱং ৱিধত্স্ৱাখিললোকপালা
ৱযং যদৰ্থাস্তৱ পাদমূলম্ ।
সমাগতাস্তে বহিৰন্তৰাত্মন্
কিং ৱান্যৱিজ্ঞাপ্যমশেষসাক্ষিণঃ ॥ ১৪ ॥
ৱযং যদৰ্থাস্তৱ পাদমূলম্ ।
সমাগতাস্তে বহিৰন্তৰাত্মন্
কিং ৱান্যৱিজ্ঞাপ্যমশেষসাক্ষিণঃ ॥ ১৪ ॥
অহং গিৰিত্ৰশ্চ সুৰাদযো যে
দক্ষাদযোঽগ্নেৰিৱ কেতৱস্তে ।
কিং ৱা ৱিদামেশ পৃথগ্ৱিভাতা
ৱিধত্স্ৱ শং নো দ্ৱিজদেৱমন্ত্ৰম্ ॥ ১৫ ॥
দক্ষাদযোঽগ্নেৰিৱ কেতৱস্তে ।
কিং ৱা ৱিদামেশ পৃথগ্ৱিভাতা
ৱিধত্স্ৱ শং নো দ্ৱিজদেৱমন্ত্ৰম্ ॥ ১৫ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ৱিৰিঞ্চাদিভিৰীডিতস্তদ্
ৱিজ্ঞায তেষাং হৃদযং যথৈৱ ।
জগাদ জীমূতগভীৰযা গিৰা
বদ্ধাঞ্জলীন্সংৱৃতসৰ্ৱকাৰকান্ ॥ ১৬ ॥
এৱং ৱিৰিঞ্চাদিভিৰীডিতস্তদ্
ৱিজ্ঞায তেষাং হৃদযং যথৈৱ ।
জগাদ জীমূতগভীৰযা গিৰা
বদ্ধাঞ্জলীন্সংৱৃতসৰ্ৱকাৰকান্ ॥ ১৬ ॥
এক এৱেশ্ৱৰস্তস্মিন্সুৰকাৰ্যে সুৰেশ্ৱৰঃ ।
ৱিহৰ্তুকামস্তানাহ সমুদ্ৰোন্মথনাদিভিঃ ॥ ১৭ ॥
ৱিহৰ্তুকামস্তানাহ সমুদ্ৰোন্মথনাদিভিঃ ॥ ১৭ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
হন্ত ব্ৰহ্মন্নহো শম্ভো হে দেৱা মম ভাষিতম্ ।
শৃণুতাৱহিতাঃ সৰ্ৱে শ্ৰেযো ৱঃ স্যাদ্ যথা সুৰাঃ ॥ ১৮ ॥
হন্ত ব্ৰহ্মন্নহো শম্ভো হে দেৱা মম ভাষিতম্ ।
শৃণুতাৱহিতাঃ সৰ্ৱে শ্ৰেযো ৱঃ স্যাদ্ যথা সুৰাঃ ॥ ১৮ ॥
যাত দানৱদৈতেযৈস্তাৱত্ সন্ধিৰ্ৱিধীযতাম্ ।
কালেনানুগৃহীতৈস্তৈৰ্যাৱদ্ ৱো ভৱ আত্মনঃ ॥ ১৯ ॥
কালেনানুগৃহীতৈস্তৈৰ্যাৱদ্ ৱো ভৱ আত্মনঃ ॥ ১৯ ॥
অৰযোঽপি হি সন্ধেযাঃ সতি কাৰ্যাৰ্থগৌৰৱে ।
অহিমূষিকৱদ্ দেৱা হ্যৰ্থস্য পদৱীং গতৈঃ ॥ ২০ ॥
অহিমূষিকৱদ্ দেৱা হ্যৰ্থস্য পদৱীং গতৈঃ ॥ ২০ ॥
অমৃতোত্পাদনে যত্নঃ ক্ৰিযতামৱিলম্বিতম্ ।
যস্য পীতস্য ৱৈ জন্তুৰ্মৃত্যুগ্ৰস্তোঽমৰো ভৱেত্ ॥ ২১ ॥
যস্য পীতস্য ৱৈ জন্তুৰ্মৃত্যুগ্ৰস্তোঽমৰো ভৱেত্ ॥ ২১ ॥
ক্ষিপ্ত্ৱা ক্ষীৰোদধৌ সৰ্ৱা ৱীৰুত্তৃণলতৌষধীঃ ।
মন্থানং মন্দৰং কৃত্ৱা নেত্ৰং কৃত্ৱা তু ৱাসুকিম্ ॥ ২২ ॥
মন্থানং মন্দৰং কৃত্ৱা নেত্ৰং কৃত্ৱা তু ৱাসুকিম্ ॥ ২২ ॥
সহাযেন মযা দেৱা নিৰ্মন্থধ্ৱমতন্দ্ৰিতাঃ ।
ক্লেশভাজো ভৱিষ্যন্তি দৈত্যা যূযং ফলগ্ৰহাঃ ॥ ২৩ ॥
ক্লেশভাজো ভৱিষ্যন্তি দৈত্যা যূযং ফলগ্ৰহাঃ ॥ ২৩ ॥
যূযং তদনুমোদধ্ৱং যদিচ্ছন্ত্যসুৰাঃ সুৰাঃ ।
ন সংৰম্ভেণ সিধ্যন্তি সৰ্ৱাৰ্থাঃ সান্ত্ৱযা যথা ॥ ২৪ ॥
ন সংৰম্ভেণ সিধ্যন্তি সৰ্ৱাৰ্থাঃ সান্ত্ৱযা যথা ॥ ২৪ ॥
ন ভেতৱ্যং কালকূটাদ্ ৱিষাজ্জলধিসম্ভৱাত্ ।
লোভঃ কাৰ্যো ন ৱো জাতু ৰোষঃ কামস্তু ৱস্তুষু ॥ ২৫ ॥
লোভঃ কাৰ্যো ন ৱো জাতু ৰোষঃ কামস্তু ৱস্তুষু ॥ ২৫ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
ইতি দেৱান্সমাদিশ্য ভগৱান্ পুৰুষোত্তমঃ ।
তেষামন্তৰ্দধে ৰাজন্স্ৱচ্ছন্দগতিৰীশ্ৱৰঃ ॥ ২৬ ॥
ইতি দেৱান্সমাদিশ্য ভগৱান্ পুৰুষোত্তমঃ ।
তেষামন্তৰ্দধে ৰাজন্স্ৱচ্ছন্দগতিৰীশ্ৱৰঃ ॥ ২৬ ॥
অথ তস্মৈ ভগৱতে নমস্কৃত্য পিতামহঃ ।
ভৱশ্চ জগ্মতুঃ স্ৱং স্ৱং ধামোপেযুৰ্বলিং সুৰাঃ ॥ ২৭ ॥
ভৱশ্চ জগ্মতুঃ স্ৱং স্ৱং ধামোপেযুৰ্বলিং সুৰাঃ ॥ ২৭ ॥
দৃষ্ট্ৱাৰীনপ্যসংযত্তাঞ্জাতক্ষোভান্স্ৱনাযকান্ ।
ন্যষেধদ্ দৈত্যৰাট্ শ্লোক্যঃ সন্ধিৱিগ্ৰহকালৱিত্ ॥ ২৮ ॥
ন্যষেধদ্ দৈত্যৰাট্ শ্লোক্যঃ সন্ধিৱিগ্ৰহকালৱিত্ ॥ ২৮ ॥
তে ৱৈৰোচনিমাসীনং গুপ্তং চাসুৰযূথপৈঃ ।
শ্ৰিযা পৰমযা জুষ্টং জিতাশেষমুপাগমন্ ॥ ২৯ ॥
শ্ৰিযা পৰমযা জুষ্টং জিতাশেষমুপাগমন্ ॥ ২৯ ॥
মহেন্দ্ৰঃ শ্লক্ষ্ণযা ৱাচা সান্ত্ৱযিত্ৱা মহামতিঃ ।
অভ্যভাষত তত্ সৰ্ৱং শিক্ষিতং পুৰুষোত্তমাত্ ॥ ৩০ ॥
অভ্যভাষত তত্ সৰ্ৱং শিক্ষিতং পুৰুষোত্তমাত্ ॥ ৩০ ॥
তত্ত্ৱৰোচত দৈত্যস্য তত্ৰান্যে যেঽসুৰাধিপাঃ ।
শম্বৰোঽৰিষ্টনেমিশ্চ যে চ ত্ৰিপুৰৱাসিনঃ ॥ ৩১ ॥
শম্বৰোঽৰিষ্টনেমিশ্চ যে চ ত্ৰিপুৰৱাসিনঃ ॥ ৩১ ॥
ততো দেৱাসুৰাঃ কৃত্ৱা সংৱিদং কৃতসৌহৃদাঃ ।
উদ্যমং পৰমং চক্ৰুৰমৃতাৰ্থে পৰন্তপ ॥ ৩২ ॥
উদ্যমং পৰমং চক্ৰুৰমৃতাৰ্থে পৰন্তপ ॥ ৩২ ॥
ততস্তে মন্দৰগিৰিমোজসোত্পাট্য দুৰ্মদাঃ ।
নদন্ত উদধিং নিন্যুঃ শক্তাঃ পৰিঘবাহৱঃ ॥ ৩৩ ॥
নদন্ত উদধিং নিন্যুঃ শক্তাঃ পৰিঘবাহৱঃ ॥ ৩৩ ॥
দূৰভাৰোদ্ৱহশ্ৰান্তাঃ শক্ৰৱৈৰোচনাদযঃ ।
অপাৰযন্তস্তং ৱোঢুং ৱিৱশা ৱিজহুঃ পথি ॥ ৩৪ ॥
অপাৰযন্তস্তং ৱোঢুং ৱিৱশা ৱিজহুঃ পথি ॥ ৩৪ ॥
নিপতন্স গিৰিস্তত্ৰ বহূনমৰদানৱান্ ।
চূৰ্ণযামাস মহতা ভাৰেণ কনকাচলঃ ॥ ৩৫ ॥
চূৰ্ণযামাস মহতা ভাৰেণ কনকাচলঃ ॥ ৩৫ ॥
তাংস্তথা ভগ্নমনসো ভগ্নবাহূৰুকন্ধৰান্ ।
ৱিজ্ঞায ভগৱাংস্তত্ৰ বভূৱ গৰুডধ্ৱজঃ ॥ ৩৬ ॥
ৱিজ্ঞায ভগৱাংস্তত্ৰ বভূৱ গৰুডধ্ৱজঃ ॥ ৩৬ ॥
গিৰিপাতৱিনিষ্পিষ্টান্ৱিলোক্যামৰদানৱান্ ।
ঈক্ষযা জীৱযামাস নিৰ্জৰান্ নিৰ্ৱ্ৰণান্ যথা ॥ ৩৭ ॥
ঈক্ষযা জীৱযামাস নিৰ্জৰান্ নিৰ্ৱ্ৰণান্ যথা ॥ ৩৭ ॥
গিৰিং চাৰোপ্য গৰুডে হস্তেনৈকেন লীলযা ।
আৰুহ্য প্ৰযযাৱব্ধিং সুৰাসুৰগণৈৰ্ৱৃতঃ ॥ ৩৮ ॥
আৰুহ্য প্ৰযযাৱব্ধিং সুৰাসুৰগণৈৰ্ৱৃতঃ ॥ ৩৮ ॥
অৱৰোপ্য গিৰিং স্কন্ধাত্ সুপৰ্ণঃ পততাং ৱৰঃ ।
যযৌ জলান্ত উত্সৃজ্য হৰিণা স ৱিসৰ্জিতঃ ॥ ৩৯ ॥
যযৌ জলান্ত উত্সৃজ্য হৰিণা স ৱিসৰ্জিতঃ ॥ ৩৯ ॥