శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం స్తుతః సురగణైర్భగవాన్ హరిరీశ్వరః ।
తేషామావిరభూద్ రాజన్సహస్రార్కోదయద్యుతిః ॥ ౧ ॥
ఏవం స్తుతః సురగణైర్భగవాన్ హరిరీశ్వరః ।
తేషామావిరభూద్ రాజన్సహస్రార్కోదయద్యుతిః ॥ ౧ ॥
తేనైవ మహసా సర్వే దేవాః ప్రతిహతేక్షణాః ।
నాపశ్యన్ ఖం దిశః క్షోణీమాత్మానం చ కుతో విభుమ్
నాపశ్యన్ ఖం దిశః క్షోణీమాత్మానం చ కుతో విభుమ్
విరిఞ్చో భగవాన్దృష్ట్వా సహ శర్వేణ తాం తనుమ్ ।
స్వచ్ఛాం మరకతశ్యామాం కఞ్జగర్భారుణేక్షణామ్ ॥ ౩ ॥
స్వచ్ఛాం మరకతశ్యామాం కఞ్జగర్భారుణేక్షణామ్ ॥ ౩ ॥
తప్తహేమావదాతేన లసత్కౌశేయవాససా ।
ప్రసన్నచారుసర్వాఙ్గీం సుముఖీం సున్దరభ్రువమ్ ॥ ౪ ॥
ప్రసన్నచారుసర్వాఙ్గీం సుముఖీం సున్దరభ్రువమ్ ॥ ౪ ॥
మహామణికిరీటేన కేయూరాభ్యాం చ భూషితామ్ ।
కర్ణాభరణనిర్భాతకపోలశ్రీముఖామ్బుజామ్ ॥ ౫ ॥
కర్ణాభరణనిర్భాతకపోలశ్రీముఖామ్బుజామ్ ॥ ౫ ॥
కాఞ్చీకలాపవలయహారనూపురశోభితామ్ ।
కౌస్తుభాభరణాం లక్ష్మీం బిభ్రతీం వనమాలినీమ్ ॥ ౬ ॥
కౌస్తుభాభరణాం లక్ష్మీం బిభ్రతీం వనమాలినీమ్ ॥ ౬ ॥
సుదర్శనాదిభిః స్వాస్త్రైర్మూర్తిమద్భిరుపాసితామ్ ।
తుష్టావ దేవప్రవరః సశర్వః పురుషం పరమ్ ।
సర్వామరగణైః సాకం సర్వాఙ్గైరవనిం గతైః ॥ ౭ ॥
తుష్టావ దేవప్రవరః సశర్వః పురుషం పరమ్ ।
సర్వామరగణైః సాకం సర్వాఙ్గైరవనిం గతైః ॥ ౭ ॥
శ్రీబ్రహ్మోవాచ
అజాతజన్మస్థితిసంయమాయా-
గుణాయ నిర్వాణసుఖార్ణవాయ ।
అణోరణిమ్నేఽపరిగణ్యధామ్నే
అజాతజన్మస్థితిసంయమాయా-
గుణాయ నిర్వాణసుఖార్ణవాయ ।
అణోరణిమ్నేఽపరిగణ్యధామ్నే
రూపం తవైతత్ పురుషర్షభేజ్యం
శ్రేయోఽర్థిభిర్వైదికతాన్త్రికేణ ।
యోగేన ధాతః సహ నస్త్రిలోకాన్
పశ్యామ్యముష్మిన్ను హ విశ్వమూర్తౌ ॥ ౯ ॥
శ్రేయోఽర్థిభిర్వైదికతాన్త్రికేణ ।
యోగేన ధాతః సహ నస్త్రిలోకాన్
పశ్యామ్యముష్మిన్ను హ విశ్వమూర్తౌ ॥ ౯ ॥
త్వయ్యగ్ర ఆసీత్ త్వయి మధ్య ఆసీత్
త్వయ్యన్త ఆసీదిదమాత్మతన్త్రే ।
త్వమాదిరన్తో జగతోఽస్య మధ్యం
ఘటస్య మృత్స్నేవ పరః పరస్మాత్ ॥ ౧౦ ॥
త్వయ్యన్త ఆసీదిదమాత్మతన్త్రే ।
త్వమాదిరన్తో జగతోఽస్య మధ్యం
ఘటస్య మృత్స్నేవ పరః పరస్మాత్ ॥ ౧౦ ॥
త్వం మాయయాత్మాశ్రయయా స్వయేదం
నిర్మాయ విశ్వం తదనుప్రవిష్టః ।
పశ్యన్తి యుక్తా మనసా మనీషిణో
గుణవ్యవాయేఽప్యగుణం విపశ్చితః ॥ ౧౧ ॥
నిర్మాయ విశ్వం తదనుప్రవిష్టః ।
పశ్యన్తి యుక్తా మనసా మనీషిణో
గుణవ్యవాయేఽప్యగుణం విపశ్చితః ॥ ౧౧ ॥
యథాగ్నిమేధస్యమృతం చ గోషు
భువ్యన్నమమ్బూద్యమనే చ వృత్తిమ్ ।
యోగైర్మనుష్యా అధియన్తి హి త్వాం
గుణేషు బుద్ధ్యా కవయో వదన్తి ॥ ౧౨ ॥
భువ్యన్నమమ్బూద్యమనే చ వృత్తిమ్ ।
యోగైర్మనుష్యా అధియన్తి హి త్వాం
గుణేషు బుద్ధ్యా కవయో వదన్తి ॥ ౧౨ ॥
తం త్వాం వయం నాథ సముజ్జిహానం
సరోజనాభాతిచిరేప్సితార్థమ్ ।
దృష్ట్వా గతా నిర్వృతమద్య సర్వే
గజా దవార్తా ఇవ గాఙ్గమమ్భః ॥ ౧౩ ॥
సరోజనాభాతిచిరేప్సితార్థమ్ ।
దృష్ట్వా గతా నిర్వృతమద్య సర్వే
గజా దవార్తా ఇవ గాఙ్గమమ్భః ॥ ౧౩ ॥
స త్వం విధత్స్వాఖిలలోకపాలా
వయం యదర్థాస్తవ పాదమూలమ్ ।
సమాగతాస్తే బహిరన్తరాత్మన్
కిం వాన్యవిజ్ఞాప్యమశేషసాక్షిణః ॥ ౧౪ ॥
వయం యదర్థాస్తవ పాదమూలమ్ ।
సమాగతాస్తే బహిరన్తరాత్మన్
కిం వాన్యవిజ్ఞాప్యమశేషసాక్షిణః ॥ ౧౪ ॥
అహం గిరిత్రశ్చ సురాదయో యే
దక్షాదయోఽగ్నేరివ కేతవస్తే ।
కిం వా విదామేశ పృథగ్విభాతా
విధత్స్వ శం నో ద్విజదేవమన్త్రమ్ ॥ ౧౫ ॥
దక్షాదయోఽగ్నేరివ కేతవస్తే ।
కిం వా విదామేశ పృథగ్విభాతా
విధత్స్వ శం నో ద్విజదేవమన్త్రమ్ ॥ ౧౫ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం విరిఞ్చాదిభిరీడితస్తద్
విజ్ఞాయ తేషాం హృదయం యథైవ ।
జగాద జీమూతగభీరయా గిరా
బద్ధాఞ్జలీన్సంవృతసర్వకారకాన్ ॥ ౧౬ ॥
ఏవం విరిఞ్చాదిభిరీడితస్తద్
విజ్ఞాయ తేషాం హృదయం యథైవ ।
జగాద జీమూతగభీరయా గిరా
బద్ధాఞ్జలీన్సంవృతసర్వకారకాన్ ॥ ౧౬ ॥
ఏక ఏవేశ్వరస్తస్మిన్సురకార్యే సురేశ్వరః ।
విహర్తుకామస్తానాహ సముద్రోన్మథనాదిభిః ॥ ౧౭ ॥
విహర్తుకామస్తానాహ సముద్రోన్మథనాదిభిః ॥ ౧౭ ॥
శ్రీభగవానువాచ
హన్త బ్రహ్మన్నహో శమ్భో హే దేవా మమ భాషితమ్ ।
శృణుతావహితాః సర్వే శ్రేయో వః స్యాద్ యథా సురాః ॥ ౧౮ ॥
హన్త బ్రహ్మన్నహో శమ్భో హే దేవా మమ భాషితమ్ ।
శృణుతావహితాః సర్వే శ్రేయో వః స్యాద్ యథా సురాః ॥ ౧౮ ॥
యాత దానవదైతేయైస్తావత్ సన్ధిర్విధీయతామ్ ।
కాలేనానుగృహీతైస్తైర్యావద్ వో భవ ఆత్మనః ॥ ౧౯ ॥
కాలేనానుగృహీతైస్తైర్యావద్ వో భవ ఆత్మనః ॥ ౧౯ ॥
అరయోఽపి హి సన్ధేయాః సతి కార్యార్థగౌరవే ।
అహిమూషికవద్ దేవా హ్యర్థస్య పదవీం గతైః ॥ ౨౦ ॥
అహిమూషికవద్ దేవా హ్యర్థస్య పదవీం గతైః ॥ ౨౦ ॥
అమృతోత్పాదనే యత్నః క్రియతామవిలమ్బితమ్ ।
యస్య పీతస్య వై జన్తుర్మృత్యుగ్రస్తోఽమరో భవేత్ ॥ ౨౧ ॥
యస్య పీతస్య వై జన్తుర్మృత్యుగ్రస్తోఽమరో భవేత్ ॥ ౨౧ ॥
క్షిప్త్వా క్షీరోదధౌ సర్వా వీరుత్తృణలతౌషధీః ।
మన్థానం మన్దరం కృత్వా నేత్రం కృత్వా తు వాసుకిమ్ ॥ ౨౨ ॥
మన్థానం మన్దరం కృత్వా నేత్రం కృత్వా తు వాసుకిమ్ ॥ ౨౨ ॥
సహాయేన మయా దేవా నిర్మన్థధ్వమతన్ద్రితాః ।
క్లేశభాజో భవిష్యన్తి దైత్యా యూయం ఫలగ్రహాః ॥ ౨౩ ॥
క్లేశభాజో భవిష్యన్తి దైత్యా యూయం ఫలగ్రహాః ॥ ౨౩ ॥
యూయం తదనుమోదధ్వం యదిచ్ఛన్త్యసురాః సురాః ।
న సంరమ్భేణ సిధ్యన్తి సర్వార్థాః సాన్త్వయా యథా ॥ ౨౪ ॥
న సంరమ్భేణ సిధ్యన్తి సర్వార్థాః సాన్త్వయా యథా ॥ ౨౪ ॥
న భేతవ్యం కాలకూటాద్ విషాజ్జలధిసమ్భవాత్ ।
లోభః కార్యో న వో జాతు రోషః కామస్తు వస్తుషు ॥ ౨౫ ॥
లోభః కార్యో న వో జాతు రోషః కామస్తు వస్తుషు ॥ ౨౫ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి దేవాన్సమాదిశ్య భగవాన్ పురుషోత్తమః ।
తేషామన్తర్దధే రాజన్స్వచ్ఛన్దగతిరీశ్వరః ॥ ౨౬ ॥
ఇతి దేవాన్సమాదిశ్య భగవాన్ పురుషోత్తమః ।
తేషామన్తర్దధే రాజన్స్వచ్ఛన్దగతిరీశ్వరః ॥ ౨౬ ॥
అథ తస్మై భగవతే నమస్కృత్య పితామహః ।
భవశ్చ జగ్మతుః స్వం స్వం ధామోపేయుర్బలిం సురాః ॥ ౨౭ ॥
భవశ్చ జగ్మతుః స్వం స్వం ధామోపేయుర్బలిం సురాః ॥ ౨౭ ॥
దృష్ట్వారీనప్యసంయత్తాఞ్జాతక్షోభాన్స్వనాయకాన్ ।
న్యషేధద్ దైత్యరాట్ శ్లోక్యః సన్ధివిగ్రహకాలవిత్ ॥ ౨౮ ॥
న్యషేధద్ దైత్యరాట్ శ్లోక్యః సన్ధివిగ్రహకాలవిత్ ॥ ౨౮ ॥
తే వైరోచనిమాసీనం గుప్తం చాసురయూథపైః ।
శ్రియా పరమయా జుష్టం జితాశేషముపాగమన్ ॥ ౨౯ ॥
శ్రియా పరమయా జుష్టం జితాశేషముపాగమన్ ॥ ౨౯ ॥
మహేన్ద్రః శ్లక్ష్ణయా వాచా సాన్త్వయిత్వా మహామతిః ।
అభ్యభాషత తత్ సర్వం శిక్షితం పురుషోత్తమాత్ ॥ ౩౦ ॥
అభ్యభాషత తత్ సర్వం శిక్షితం పురుషోత్తమాత్ ॥ ౩౦ ॥
తత్త్వరోచత దైత్యస్య తత్రాన్యే యేఽసురాధిపాః ।
శమ్బరోఽరిష్టనేమిశ్చ యే చ త్రిపురవాసినః ॥ ౩౧ ॥
శమ్బరోఽరిష్టనేమిశ్చ యే చ త్రిపురవాసినః ॥ ౩౧ ॥
తతో దేవాసురాః కృత్వా సంవిదం కృతసౌహృదాః ।
ఉద్యమం పరమం చక్రురమృతార్థే పరన్తప ॥ ౩౨ ॥
ఉద్యమం పరమం చక్రురమృతార్థే పరన్తప ॥ ౩౨ ॥
తతస్తే మన్దరగిరిమోజసోత్పాట్య దుర్మదాః ।
నదన్త ఉదధిం నిన్యుః శక్తాః పరిఘబాహవః ॥ ౩౩ ॥
నదన్త ఉదధిం నిన్యుః శక్తాః పరిఘబాహవః ॥ ౩౩ ॥
దూరభారోద్వహశ్రాన్తాః శక్రవైరోచనాదయః ।
అపారయన్తస్తం వోఢుం వివశా విజహుః పథి ॥ ౩౪ ॥
అపారయన్తస్తం వోఢుం వివశా విజహుః పథి ॥ ౩౪ ॥
నిపతన్స గిరిస్తత్ర బహూనమరదానవాన్ ।
చూర్ణయామాస మహతా భారేణ కనకాచలః ॥ ౩౫ ॥
చూర్ణయామాస మహతా భారేణ కనకాచలః ॥ ౩౫ ॥
తాంస్తథా భగ్నమనసో భగ్నబాహూరుకన్ధరాన్ ।
విజ్ఞాయ భగవాంస్తత్ర బభూవ గరుడధ్వజః ॥ ౩౬ ॥
విజ్ఞాయ భగవాంస్తత్ర బభూవ గరుడధ్వజః ॥ ౩౬ ॥
గిరిపాతవినిష్పిష్టాన్విలోక్యామరదానవాన్ ।
ఈక్షయా జీవయామాస నిర్జరాన్ నిర్వ్రణాన్ యథా ॥ ౩౭ ॥
ఈక్షయా జీవయామాస నిర్జరాన్ నిర్వ్రణాన్ యథా ॥ ౩౭ ॥
గిరిం చారోప్య గరుడే హస్తేనైకేన లీలయా ।
ఆరుహ్య ప్రయయావబ్ధిం సురాసురగణైర్వృతః ॥ ౩౮ ॥
ఆరుహ్య ప్రయయావబ్ధిం సురాసురగణైర్వృతః ॥ ౩౮ ॥
అవరోప్య గిరిం స్కన్ధాత్ సుపర్ణః పతతాం వరః ।
యయౌ జలాన్త ఉత్సృజ్య హరిణా స విసర్జితః ॥ ౩౯ ॥
యయౌ జలాన్త ఉత్సృజ్య హరిణా స విసర్జితః ॥ ౩౯ ॥