શ્રીશુક ઉવાચ
તેઽન્યોન્યતોઽસુરાઃ પાત્રં હરન્તસ્ત્યક્તસૌહૃદાઃ ।
ક્ષિપન્તો દસ્યુધર્માણ આયાન્તીં દદૃશુઃ સ્ત્રિયમ્ ॥ ૧ ॥
તેઽન્યોન્યતોઽસુરાઃ પાત્રં હરન્તસ્ત્યક્તસૌહૃદાઃ ।
ક્ષિપન્તો દસ્યુધર્માણ આયાન્તીં દદૃશુઃ સ્ત્રિયમ્ ॥ ૧ ॥
અહો રૂપમહો ધામ અહો અસ્યા નવં વયઃ ।
ઇતિ તે તામભિદ્રુત્ય પપ્રચ્છુર્જાતહૃચ્છયાઃ ॥ ૨ ॥
ઇતિ તે તામભિદ્રુત્ય પપ્રચ્છુર્જાતહૃચ્છયાઃ ॥ ૨ ॥
કા ત્વં કઞ્જપલાશાક્ષિ કુતો વા કિં ચિકીર્ષસિ ।
કસ્યાસિ વદ વામોરુ મથ્નતીવ મનાંસિ નઃ ॥ ૩ ॥
કસ્યાસિ વદ વામોરુ મથ્નતીવ મનાંસિ નઃ ॥ ૩ ॥
ન વયં ત્વામરૈર્દૈત્યૈઃ સિદ્ધગન્ધર્વચારણૈઃ ।
નાસ્પૃષ્ટપૂર્વાં જાનીમો લોકેશૈશ્ચ કુતો નૃભિઃ ॥ ૪ ॥
નાસ્પૃષ્ટપૂર્વાં જાનીમો લોકેશૈશ્ચ કુતો નૃભિઃ ॥ ૪ ॥
નૂનં ત્વં વિધિના સુભ્રૂઃ પ્રેષિતાસિ શરીરિણામ્ ।
સર્વેન્દ્રિયમનઃપ્રીતિં વિધાતું સઘૃણેન કિમ્ ॥ ૫ ॥
સર્વેન્દ્રિયમનઃપ્રીતિં વિધાતું સઘૃણેન કિમ્ ॥ ૫ ॥
સા ત્વં નઃ સ્પર્ધમાનાનામેકવસ્તુનિ માનિનિ ।
જ્ઞાતીનાં બદ્ધવૈરાણાં શં વિધત્સ્વ સુમધ્યમે ॥ ૬ ॥
જ્ઞાતીનાં બદ્ધવૈરાણાં શં વિધત્સ્વ સુમધ્યમે ॥ ૬ ॥
વયં કશ્યપદાયાદા ભ્રાતરઃ કૃતપૌરુષાઃ ।
વિભજસ્વ યથાન્યાયં નૈવ ભેદો યથા ભવેત્ ॥ ૭ ॥
વિભજસ્વ યથાન્યાયં નૈવ ભેદો યથા ભવેત્ ॥ ૭ ॥
ઇત્યુપામન્ત્રિતો દૈત્યૈર્માયાયોષિદ્વપુર્હરિઃ ।
પ્રહસ્ય રુચિરાપાઙ્ગૈર્નિરીક્ષન્નિદમબ્રવીત્ ॥ ૮ ॥
પ્રહસ્ય રુચિરાપાઙ્ગૈર્નિરીક્ષન્નિદમબ્રવીત્ ॥ ૮ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
કથં કશ્યપદાયાદાઃ પુંશ્ચલ્યાં મયિ સઙ્ગતાઃ ।
વિશ્વાસં પણ્ડિતો જાતુ કામિનીષુ ન યાતિ હિ ॥ ૯ ॥
કથં કશ્યપદાયાદાઃ પુંશ્ચલ્યાં મયિ સઙ્ગતાઃ ।
વિશ્વાસં પણ્ડિતો જાતુ કામિનીષુ ન યાતિ હિ ॥ ૯ ॥
સાલાવૃકાણાં સ્ત્રીણાં ચ સ્વૈરિણીનાં સુરદ્વિષઃ ।
સખ્યાન્યાહુરનિત્યાનિ નૂત્નં નૂત્નં વિચિન્વતામ્ ॥ ૧૦ ॥
સખ્યાન્યાહુરનિત્યાનિ નૂત્નં નૂત્નં વિચિન્વતામ્ ॥ ૧૦ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇતિ તે ક્ષ્વેલિતૈસ્તસ્યા આશ્વસ્તમનસોઽસુરાઃ ।
જહસુર્ભાવગમ્ભીરં દદુશ્ચામૃતભાજનમ્ ॥ ૧૧ ॥
ઇતિ તે ક્ષ્વેલિતૈસ્તસ્યા આશ્વસ્તમનસોઽસુરાઃ ।
જહસુર્ભાવગમ્ભીરં દદુશ્ચામૃતભાજનમ્ ॥ ૧૧ ॥
તતો ગૃહીત્વામૃતભાજનં હરિ-
ર્બભાષ ઈષત્સ્મિતશોભયા ગિરા ।
યદ્યભ્યુપેતં ક્વ ચ સાધ્વસાધુ વા
કૃતં મયા વો વિભજે સુધામિમામ્ ॥ ૧૨ ॥
ર્બભાષ ઈષત્સ્મિતશોભયા ગિરા ।
યદ્યભ્યુપેતં ક્વ ચ સાધ્વસાધુ વા
કૃતં મયા વો વિભજે સુધામિમામ્ ॥ ૧૨ ॥
ઇત્યભિવ્યાહૃતં તસ્યા આકર્ણ્યાસુરપુઙ્ગવાઃ ।
અપ્રમાણવિદસ્તસ્યાસ્તત્ તથેત્યન્વમંસત ॥ ૧૩ ॥
અપ્રમાણવિદસ્તસ્યાસ્તત્ તથેત્યન્વમંસત ॥ ૧૩ ॥
અથોપોષ્ય કૃતસ્નાના હુત્વા ચ હવિષાનલમ્ ।
દત્ત્વા ગોવિપ્રભૂતેભ્યઃ કૃતસ્વસ્ત્યયના દ્વિજૈઃ ॥ ૧૪ ॥
દત્ત્વા ગોવિપ્રભૂતેભ્યઃ કૃતસ્વસ્ત્યયના દ્વિજૈઃ ॥ ૧૪ ॥
યથોપજોષં વાસાંસિ પરિધાયાહતાનિ તે ।
કુશેષુ પ્રાવિશન્સર્વે પ્રાગગ્રેષ્વભિભૂષિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
કુશેષુ પ્રાવિશન્સર્વે પ્રાગગ્રેષ્વભિભૂષિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
પ્રાઙ્મુખેષૂપવિષ્ટેષુ સુરેષુ દિતિજેષુ ચ ।
ધૂપામોદિતશાલાયાં જુષ્ટાયાં માલ્યદીપકૈઃ ॥ ૧૬ ॥
ધૂપામોદિતશાલાયાં જુષ્ટાયાં માલ્યદીપકૈઃ ॥ ૧૬ ॥
તસ્યાં નરેન્દ્ર કરભોરુરુશદ્દુકૂલ-
શ્રોણીતટાલસગતિર્મદવિહ્વલાક્ષી ।
સા કૂજતી કનકનૂપુરશિઞ્જિતેન
કુમ્ભસ્તની કલસપાણિરથાવિવેશ ॥ ૧૭ ॥
શ્રોણીતટાલસગતિર્મદવિહ્વલાક્ષી ।
સા કૂજતી કનકનૂપુરશિઞ્જિતેન
કુમ્ભસ્તની કલસપાણિરથાવિવેશ ॥ ૧૭ ॥
તાં શ્રીસખીં કનકકુણ્ડલચારુકર્ણ-
નાસાકપોલવદનાં પરદેવતાખ્યામ્ ।
સંવીક્ષ્ય સમ્મુમુહુરુત્સ્મિતવીક્ષણેન
દેવાસુરા વિગલિતસ્તનપટ્ટિકાન્તામ્ ॥ ૧૮ ॥
નાસાકપોલવદનાં પરદેવતાખ્યામ્ ।
સંવીક્ષ્ય સમ્મુમુહુરુત્સ્મિતવીક્ષણેન
દેવાસુરા વિગલિતસ્તનપટ્ટિકાન્તામ્ ॥ ૧૮ ॥
અસુરાણાં સુધાદાનં સર્પાણામિવ દુર્નયમ્ ।
મત્વા જાતિનૃશંસાનાં ન તાં વ્યભજદચ્યુતઃ ॥ ૧૯ ॥
મત્વા જાતિનૃશંસાનાં ન તાં વ્યભજદચ્યુતઃ ॥ ૧૯ ॥
કલ્પયિત્વા પૃથક્ પઙ્ક્તીરુભયેષાં જગત્પતિઃ ।
તાંશ્ચોપવેશયામાસ સ્વેષુ સ્વેષુ ચ પઙ્ક્તિષુ ॥ ૨૦ ॥
તાંશ્ચોપવેશયામાસ સ્વેષુ સ્વેષુ ચ પઙ્ક્તિષુ ॥ ૨૦ ॥
દૈત્યાન્ગૃહીતકલસો વઞ્ચયન્નુપસઞ્ચરૈઃ ।
દૂરસ્થાન્ પાયયામાસ જરામૃત્યુહરાં સુધામ્ ॥ ૨૧ ॥
દૂરસ્થાન્ પાયયામાસ જરામૃત્યુહરાં સુધામ્ ॥ ૨૧ ॥
તે પાલયન્તઃ સમયમસુરાઃ સ્વકૃતં નૃપ ।
તૂષ્ણીમાસન્કૃતસ્નેહાઃ સ્ત્રીવિવાદજુગુપ્સયા ॥ ૨૨ ॥
તૂષ્ણીમાસન્કૃતસ્નેહાઃ સ્ત્રીવિવાદજુગુપ્સયા ॥ ૨૨ ॥
તસ્યાં કૃતાતિપ્રણયાઃ પ્રણયાપાયકાતરાઃ ।
બહુમાનેન ચાબદ્ધા નોચુઃ કિઞ્ચન વિપ્રિયમ્ ॥ ૨૩ ॥
બહુમાનેન ચાબદ્ધા નોચુઃ કિઞ્ચન વિપ્રિયમ્ ॥ ૨૩ ॥
દેવલિઙ્ગપ્રતિચ્છન્નઃ સ્વર્ભાનુર્દેવસંસદિ ।
પ્રવિષ્ટઃ સોમમપિબચ્ચન્દ્રાર્કાભ્યાં ચ સૂચિતઃ ॥ ૨૪ ॥
પ્રવિષ્ટઃ સોમમપિબચ્ચન્દ્રાર્કાભ્યાં ચ સૂચિતઃ ॥ ૨૪ ॥
ચક્રેણ ક્ષુરધારેણ જહાર પિબતઃ શિરઃ ।
હરિસ્તસ્ય કબન્ધસ્તુ સુધયાપ્લાવિતોઽપતત્ ॥ ૨૫ ॥
હરિસ્તસ્ય કબન્ધસ્તુ સુધયાપ્લાવિતોઽપતત્ ॥ ૨૫ ॥
શિરસ્ત્વમરતાં નીતમજો ગ્રહમચીક્લૃપત્ ।
યસ્તુ પર્વણિ ચન્દ્રાર્કાવભિધાવતિ વૈરધીઃ ॥ ૨૬ ॥
યસ્તુ પર્વણિ ચન્દ્રાર્કાવભિધાવતિ વૈરધીઃ ॥ ૨૬ ॥
પીતપ્રાયેઽમૃતે દેવૈર્ભગવાન્ લોકભાવનઃ ।
પશ્યતામસુરેન્દ્રાણાં સ્વં રૂપં જગૃહે હરિઃ ॥ ૨૭ ॥
પશ્યતામસુરેન્દ્રાણાં સ્વં રૂપં જગૃહે હરિઃ ॥ ૨૭ ॥
એવં સુરાસુરગણાઃ સમદેશકાલ-
હેત્વર્થકર્મમતયોઽપિ ફલે વિકલ્પાઃ ।
તત્રામૃતં સુરગણાઃ ફલમઞ્જસાપુ-
ર્યત્પાદપઙ્કજરજઃશ્રયણાન્ન દૈત્યાઃ ॥ ૨૮ ॥
હેત્વર્થકર્મમતયોઽપિ ફલે વિકલ્પાઃ ।
તત્રામૃતં સુરગણાઃ ફલમઞ્જસાપુ-
ર્યત્પાદપઙ્કજરજઃશ્રયણાન્ન દૈત્યાઃ ॥ ૨૮ ॥
યદ્ યુજ્યતેઽસુવસુકર્મમનોવચોભિ-
ર્દેહાત્મજાદિષુ નૃભિસ્તદસત્ પૃથક્ત્વાત્ ।
તૈરેવ સદ્ ભવતિ યત્ ક્રિયતેઽપૃથક્ત્વાત્
સર્વસ્ય તદ્ ભવતિ મૂલનિષેચનં યત્ ॥ ૨૯ ॥
ર્દેહાત્મજાદિષુ નૃભિસ્તદસત્ પૃથક્ત્વાત્ ।
તૈરેવ સદ્ ભવતિ યત્ ક્રિયતેઽપૃથક્ત્વાત્
સર્વસ્ય તદ્ ભવતિ મૂલનિષેચનં યત્ ॥ ૨૯ ॥