ശ്രീശുക ഉവാച
തേഽന്യോന്യതോഽസുരാഃ പാത്രം ഹരന്തസ്ത്യക്തസൌഹൃദാഃ ।
ക്ഷിപന്തോ ദസ്യുധര്മാണ ആയാന്തീം ദദൃശുഃ സ്ത്രിയമ് ॥ ൧ ॥
തേഽന്യോന്യതോഽസുരാഃ പാത്രം ഹരന്തസ്ത്യക്തസൌഹൃദാഃ ।
ക്ഷിപന്തോ ദസ്യുധര്മാണ ആയാന്തീം ദദൃശുഃ സ്ത്രിയമ് ॥ ൧ ॥
അഹോ രൂപമഹോ ധാമ അഹോ അസ്യാ നവം വയഃ ।
ഇതി തേ താമഭിദ്രുത്യ പപ്രച്ഛുര്ജാതഹൃച്ഛയാഃ ॥ ൨ ॥
ഇതി തേ താമഭിദ്രുത്യ പപ്രച്ഛുര്ജാതഹൃച്ഛയാഃ ॥ ൨ ॥
കാ ത്വം കഞ്ജപലാശാക്ഷി കുതോ വാ കിം ചികീര്ഷസി ।
കസ്യാസി വദ വാമോരു മഥ്നതീവ മനാംസി നഃ ॥ ൩ ॥
കസ്യാസി വദ വാമോരു മഥ്നതീവ മനാംസി നഃ ॥ ൩ ॥
ന വയം ത്വാമരൈര്ദൈത്യൈഃ സിദ്ധഗന്ധര്വചാരണൈഃ ।
നാസ്പൃഷ്ടപൂര്വാം ജാനീമോ ലോകേശൈശ്ച കുതോ നൃഭിഃ ॥ ൪ ॥
നാസ്പൃഷ്ടപൂര്വാം ജാനീമോ ലോകേശൈശ്ച കുതോ നൃഭിഃ ॥ ൪ ॥
നൂനം ത്വം വിധിനാ സുഭ്രൂഃ പ്രേഷിതാസി ശരീരിണാമ് ।
സര്വേന്ദ്രിയമനഃപ്രീതിം വിധാതും സഘൃണേന കിമ് ॥ ൫ ॥
സര്വേന്ദ്രിയമനഃപ്രീതിം വിധാതും സഘൃണേന കിമ് ॥ ൫ ॥
സാ ത്വം നഃ സ്പര്ധമാനാനാമേകവസ്തുനി മാനിനി ।
ജ്ഞാതീനാം ബദ്ധവൈരാണാം ശം വിധത്സ്വ സുമധ്യമേ ॥ ൬ ॥
ജ്ഞാതീനാം ബദ്ധവൈരാണാം ശം വിധത്സ്വ സുമധ്യമേ ॥ ൬ ॥
വയം കശ്യപദായാദാ ഭ്രാതരഃ കൃതപൌരുഷാഃ ।
വിഭജസ്വ യഥാന്യായം നൈവ ഭേദോ യഥാ ഭവേത് ॥ ൭ ॥
വിഭജസ്വ യഥാന്യായം നൈവ ഭേദോ യഥാ ഭവേത് ॥ ൭ ॥
ഇത്യുപാമന്ത്രിതോ ദൈത്യൈര്മായായോഷിദ്വപുര്ഹരിഃ ।
പ്രഹസ്യ രുചിരാപാങ്ഗൈര്നിരീക്ഷന്നിദമബ്രവീത് ॥ ൮ ॥
പ്രഹസ്യ രുചിരാപാങ്ഗൈര്നിരീക്ഷന്നിദമബ്രവീത് ॥ ൮ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
കഥം കശ്യപദായാദാഃ പുംശ്ചല്യാം മയി സങ്ഗതാഃ ।
വിശ്വാസം പണ്ഡിതോ ജാതു കാമിനീഷു ന യാതി ഹി ॥ ൯ ॥
കഥം കശ്യപദായാദാഃ പുംശ്ചല്യാം മയി സങ്ഗതാഃ ।
വിശ്വാസം പണ്ഡിതോ ജാതു കാമിനീഷു ന യാതി ഹി ॥ ൯ ॥
സാലാവൃകാണാം സ്ത്രീണാം ച സ്വൈരിണീനാം സുരദ്വിഷഃ ।
സഖ്യാന്യാഹുരനിത്യാനി നൂത്നം നൂത്നം വിചിന്വതാമ് ॥ ൧൦ ॥
സഖ്യാന്യാഹുരനിത്യാനി നൂത്നം നൂത്നം വിചിന്വതാമ് ॥ ൧൦ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇതി തേ ക്ഷ്വേലിതൈസ്തസ്യാ ആശ്വസ്തമനസോഽസുരാഃ ।
ജഹസുര്ഭാവഗമ്ഭീരം ദദുശ്ചാമൃതഭാജനമ് ॥ ൧൧ ॥
ഇതി തേ ക്ഷ്വേലിതൈസ്തസ്യാ ആശ്വസ്തമനസോഽസുരാഃ ।
ജഹസുര്ഭാവഗമ്ഭീരം ദദുശ്ചാമൃതഭാജനമ് ॥ ൧൧ ॥
തതോ ഗൃഹീത്വാമൃതഭാജനം ഹരി-
ര്ബഭാഷ ഈഷത്സ്മിതശോഭയാ ഗിരാ ।
യദ്യഭ്യുപേതം ക്വ ച സാധ്വസാധു വാ
കൃതം മയാ വോ വിഭജേ സുധാമിമാമ് ॥ ൧൨ ॥
ര്ബഭാഷ ഈഷത്സ്മിതശോഭയാ ഗിരാ ।
യദ്യഭ്യുപേതം ക്വ ച സാധ്വസാധു വാ
കൃതം മയാ വോ വിഭജേ സുധാമിമാമ് ॥ ൧൨ ॥
ഇത്യഭിവ്യാഹൃതം തസ്യാ ആകര്ണ്യാസുരപുങ്ഗവാഃ ।
അപ്രമാണവിദസ്തസ്യാസ്തത് തഥേത്യന്വമംസത ॥ ൧൩ ॥
അപ്രമാണവിദസ്തസ്യാസ്തത് തഥേത്യന്വമംസത ॥ ൧൩ ॥
അഥോപോഷ്യ കൃതസ്നാനാ ഹുത്വാ ച ഹവിഷാനലമ് ।
ദത്ത്വാ ഗോവിപ്രഭൂതേഭ്യഃ കൃതസ്വസ്ത്യയനാ ദ്വിജൈഃ ॥ ൧൪ ॥
ദത്ത്വാ ഗോവിപ്രഭൂതേഭ്യഃ കൃതസ്വസ്ത്യയനാ ദ്വിജൈഃ ॥ ൧൪ ॥
യഥോപജോഷം വാസാംസി പരിധായാഹതാനി തേ ।
കുശേഷു പ്രാവിശന്സര്വേ പ്രാഗഗ്രേഷ്വഭിഭൂഷിതാഃ ॥ ൧൫ ॥
കുശേഷു പ്രാവിശന്സര്വേ പ്രാഗഗ്രേഷ്വഭിഭൂഷിതാഃ ॥ ൧൫ ॥
പ്രാങ്മുഖേഷൂപവിഷ്ടേഷു സുരേഷു ദിതിജേഷു ച ।
ധൂപാമോദിതശാലായാം ജുഷ്ടായാം മാല്യദീപകൈഃ ॥ ൧൬ ॥
ധൂപാമോദിതശാലായാം ജുഷ്ടായാം മാല്യദീപകൈഃ ॥ ൧൬ ॥
തസ്യാം നരേന്ദ്ര കരഭോരുരുശദ്ദുകൂല-
ശ്രോണീതടാലസഗതിര്മദവിഹ്വലാക്ഷീ ।
സാ കൂജതീ കനകനൂപുരശിഞ്ജിതേന
കുമ്ഭസ്തനീ കലസപാണിരഥാവിവേശ ॥ ൧൭ ॥
ശ്രോണീതടാലസഗതിര്മദവിഹ്വലാക്ഷീ ।
സാ കൂജതീ കനകനൂപുരശിഞ്ജിതേന
കുമ്ഭസ്തനീ കലസപാണിരഥാവിവേശ ॥ ൧൭ ॥
താം ശ്രീസഖീം കനകകുണ്ഡലചാരുകര്ണ-
നാസാകപോലവദനാം പരദേവതാഖ്യാമ് ।
സംവീക്ഷ്യ സമ്മുമുഹുരുത്സ്മിതവീക്ഷണേന
ദേവാസുരാ വിഗലിതസ്തനപട്ടികാന്താമ് ॥ ൧൮ ॥
നാസാകപോലവദനാം പരദേവതാഖ്യാമ് ।
സംവീക്ഷ്യ സമ്മുമുഹുരുത്സ്മിതവീക്ഷണേന
ദേവാസുരാ വിഗലിതസ്തനപട്ടികാന്താമ് ॥ ൧൮ ॥
അസുരാണാം സുധാദാനം സര്പാണാമിവ ദുര്നയമ് ।
മത്വാ ജാതിനൃശംസാനാം ന താം വ്യഭജദച്യുതഃ ॥ ൧൯ ॥
മത്വാ ജാതിനൃശംസാനാം ന താം വ്യഭജദച്യുതഃ ॥ ൧൯ ॥
കല്പയിത്വാ പൃഥക് പങ്ക്തീരുഭയേഷാം ജഗത്പതിഃ ।
താംശ്ചോപവേശയാമാസ സ്വേഷു സ്വേഷു ച പങ്ക്തിഷു ॥ ൨൦ ॥
താംശ്ചോപവേശയാമാസ സ്വേഷു സ്വേഷു ച പങ്ക്തിഷു ॥ ൨൦ ॥
ദൈത്യാന്ഗൃഹീതകലസോ വഞ്ചയന്നുപസഞ്ചരൈഃ ।
ദൂരസ്ഥാന് പായയാമാസ ജരാമൃത്യുഹരാം സുധാമ് ॥ ൨൧ ॥
ദൂരസ്ഥാന് പായയാമാസ ജരാമൃത്യുഹരാം സുധാമ് ॥ ൨൧ ॥
തേ പാലയന്തഃ സമയമസുരാഃ സ്വകൃതം നൃപ ।
തൂഷ്ണീമാസന്കൃതസ്നേഹാഃ സ്ത്രീവിവാദജുഗുപ്സയാ ॥ ൨൨ ॥
തൂഷ്ണീമാസന്കൃതസ്നേഹാഃ സ്ത്രീവിവാദജുഗുപ്സയാ ॥ ൨൨ ॥
തസ്യാം കൃതാതിപ്രണയാഃ പ്രണയാപായകാതരാഃ ।
ബഹുമാനേന ചാബദ്ധാ നോചുഃ കിഞ്ചന വിപ്രിയമ് ॥ ൨൩ ॥
ബഹുമാനേന ചാബദ്ധാ നോചുഃ കിഞ്ചന വിപ്രിയമ് ॥ ൨൩ ॥
ദേവലിങ്ഗപ്രതിച്ഛന്നഃ സ്വര്ഭാനുര്ദേവസംസദി ।
പ്രവിഷ്ടഃ സോമമപിബച്ചന്ദ്രാര്കാഭ്യാം ച സൂചിതഃ ॥ ൨൪ ॥
പ്രവിഷ്ടഃ സോമമപിബച്ചന്ദ്രാര്കാഭ്യാം ച സൂചിതഃ ॥ ൨൪ ॥
ചക്രേണ ക്ഷുരധാരേണ ജഹാര പിബതഃ ശിരഃ ।
ഹരിസ്തസ്യ കബന്ധസ്തു സുധയാപ്ലാവിതോഽപതത് ॥ ൨൫ ॥
ഹരിസ്തസ്യ കബന്ധസ്തു സുധയാപ്ലാവിതോഽപതത് ॥ ൨൫ ॥
ശിരസ്ത്വമരതാം നീതമജോ ഗ്രഹമചീക്ലൃപത് ।
യസ്തു പര്വണി ചന്ദ്രാര്കാവഭിധാവതി വൈരധീഃ ॥ ൨൬ ॥
യസ്തു പര്വണി ചന്ദ്രാര്കാവഭിധാവതി വൈരധീഃ ॥ ൨൬ ॥
പീതപ്രായേഽമൃതേ ദേവൈര്ഭഗവാന് ലോകഭാവനഃ ।
പശ്യതാമസുരേന്ദ്രാണാം സ്വം രൂപം ജഗൃഹേ ഹരിഃ ॥ ൨൭ ॥
പശ്യതാമസുരേന്ദ്രാണാം സ്വം രൂപം ജഗൃഹേ ഹരിഃ ॥ ൨൭ ॥
ഏവം സുരാസുരഗണാഃ സമദേശകാല-
ഹേത്വര്ഥകര്മമതയോഽപി ഫലേ വികല്പാഃ ।
തത്രാമൃതം സുരഗണാഃ ഫലമഞ്ജസാപു-
ര്യത്പാദപങ്കജരജഃശ്രയണാന്ന ദൈത്യാഃ ॥ ൨൮ ॥
ഹേത്വര്ഥകര്മമതയോഽപി ഫലേ വികല്പാഃ ।
തത്രാമൃതം സുരഗണാഃ ഫലമഞ്ജസാപു-
ര്യത്പാദപങ്കജരജഃശ്രയണാന്ന ദൈത്യാഃ ॥ ൨൮ ॥
യദ് യുജ്യതേഽസുവസുകര്മമനോവചോഭി-
ര്ദേഹാത്മജാദിഷു നൃഭിസ്തദസത് പൃഥക്ത്വാത് ।
തൈരേവ സദ് ഭവതി യത് ക്രിയതേഽപൃഥക്ത്വാത്
സര്വസ്യ തദ് ഭവതി മൂലനിഷേചനം യത് ॥ ൨൯ ॥
ര്ദേഹാത്മജാദിഷു നൃഭിസ്തദസത് പൃഥക്ത്വാത് ।
തൈരേവ സദ് ഭവതി യത് ക്രിയതേഽപൃഥക്ത്വാത്
സര്വസ്യ തദ് ഭവതി മൂലനിഷേചനം യത് ॥ ൨൯ ॥