শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং গতেঽথ সুদ্যুম্নে মনুৰ্ৱৈৱস্ৱতঃ সুতে ।
পুত্ৰকামস্তপস্তেপে যমুনাযাং শতং সমাঃ ॥ ১ ॥
এৱং গতেঽথ সুদ্যুম্নে মনুৰ্ৱৈৱস্ৱতঃ সুতে ।
পুত্ৰকামস্তপস্তেপে যমুনাযাং শতং সমাঃ ॥ ১ ॥
ততোঽযজন্মনুৰ্দেৱমপত্যাৰ্থং হৰিং প্ৰভুম্ ।
ইক্ষ্ৱাকুপূৰ্ৱজান্ পুত্ৰান্লেভে স্ৱসদৃশান্ দশ ॥ ২ ॥
ইক্ষ্ৱাকুপূৰ্ৱজান্ পুত্ৰান্লেভে স্ৱসদৃশান্ দশ ॥ ২ ॥
পৃষধ্ৰস্তু মনোঃ পুত্ৰো গোপালো গুৰুণা কৃতঃ ।
পালযামাস গা যত্তো ৰাত্ৰ্যাং ৱীৰাসনৱ্ৰতঃ ॥ ৩ ॥
পালযামাস গা যত্তো ৰাত্ৰ্যাং ৱীৰাসনৱ্ৰতঃ ॥ ৩ ॥
একদা প্ৰাৱিশদ্ গোষ্ঠং শাৰ্দূলো নিশি ৱৰ্ষতি ।
শযানা গাৱ উত্থায ভীতাস্তা বভ্ৰমুৰ্ৱ্ৰজে ॥ ৪ ॥
শযানা গাৱ উত্থায ভীতাস্তা বভ্ৰমুৰ্ৱ্ৰজে ॥ ৪ ॥
একাং জগ্ৰাহ বলৱান্ সা চুক্ৰোশ ভযাতুৰা ।
তস্যাস্তু ক্ৰন্দিতং শ্ৰুত্ৱা পৃষধ্ৰোঽনুসসাৰ হ ॥ ৫ ॥
তস্যাস্তু ক্ৰন্দিতং শ্ৰুত্ৱা পৃষধ্ৰোঽনুসসাৰ হ ॥ ৫ ॥
খড্গমাদায তৰসা প্ৰলীনোডুগণে নিশি ।
অজানন্নচ্ছিনোদ্ বভ্ৰোঃ শিৰঃ শাৰ্দূলশঙ্কযা ॥ ৬ ॥
অজানন্নচ্ছিনোদ্ বভ্ৰোঃ শিৰঃ শাৰ্দূলশঙ্কযা ॥ ৬ ॥
ৱ্যাঘ্ৰোঽপি ৱৃক্ণশ্ৰৱণো নিস্ত্ৰিংশাগ্ৰাহতস্ততঃ ।
নিশ্চক্ৰাম ভৃশং ভীতো ৰক্তং পথি সমুত্সৃজন্ ॥ ৭ ॥
নিশ্চক্ৰাম ভৃশং ভীতো ৰক্তং পথি সমুত্সৃজন্ ॥ ৭ ॥
মন্যমানো হতং ৱ্যাঘ্ৰং পৃষধ্ৰঃ পৰৱীৰহা ।
অদ্ৰাক্ষীত্ স্ৱহতাং বভ্ৰুং ৱ্যুষ্টাযাং নিশি দুঃখিতঃ ॥ ৮ ॥
অদ্ৰাক্ষীত্ স্ৱহতাং বভ্ৰুং ৱ্যুষ্টাযাং নিশি দুঃখিতঃ ॥ ৮ ॥
তং শশাপ কুলাচাৰ্যঃ কৃতাগসমকামতঃ ।
ন ক্ষত্ৰবন্ধুঃ শূদ্ৰস্ত্ৱং কৰ্মণা ভৱিতামুনা ॥ ৯ ॥
ন ক্ষত্ৰবন্ধুঃ শূদ্ৰস্ত্ৱং কৰ্মণা ভৱিতামুনা ॥ ৯ ॥
এৱং শপ্তস্তু গুৰুণা প্ৰত্যগৃহ্ণাত্ কৃতাঞ্জলিঃ ।
অধাৰযদ্ ৱ্ৰতং ৱীৰ ঊৰ্ধ্ৱৰেতা মুনিপ্ৰিযম্ ॥ ১০ ॥
অধাৰযদ্ ৱ্ৰতং ৱীৰ ঊৰ্ধ্ৱৰেতা মুনিপ্ৰিযম্ ॥ ১০ ॥
ৱাসুদেৱে ভগৱতি সৰ্ৱাত্মনি পৰেঽমলে ।
একান্তিত্ৱং গতো ভক্ত্যা সৰ্ৱভূতসুহৃত্ সমঃ ॥ ১১ ॥
একান্তিত্ৱং গতো ভক্ত্যা সৰ্ৱভূতসুহৃত্ সমঃ ॥ ১১ ॥
ৱিমুক্তসঙ্গঃ শান্তাত্মা সংযতাক্ষোঽপৰিগ্ৰহঃ ।
যদৃচ্ছযোপপন্নেন কল্পযন্ ৱৃত্তিমাত্মনঃ ॥ ১২ ॥
যদৃচ্ছযোপপন্নেন কল্পযন্ ৱৃত্তিমাত্মনঃ ॥ ১২ ॥
আত্মন্যাত্মানমাধায জ্ঞানতৃপ্তঃ সমাহিতঃ ।
ৱিচচাৰ মহীমেতাং জডান্ধবধিৰাকৃতিঃ ॥ ১৩ ॥
ৱিচচাৰ মহীমেতাং জডান্ধবধিৰাকৃতিঃ ॥ ১৩ ॥
এৱং ৱৃত্তো ৱনং গত্ৱা দৃষ্ট্ৱা দাৱাগ্নিমুত্থিতম্ ।
তেনোপযুক্তকৰণো ব্ৰহ্ম প্ৰাপ পৰং মুনিঃ ॥ ১৪ ॥
তেনোপযুক্তকৰণো ব্ৰহ্ম প্ৰাপ পৰং মুনিঃ ॥ ১৪ ॥
কৱিঃ কনীযান্ ৱিষযেষু নিঃস্পৃহো
ৱিসৃজ্য ৰাজ্যং সহ বন্ধুভিৰ্ৱনম্ ।
নিৱেশ্য চিত্তে পুৰুষং স্ৱৰোচিষং
ৱিৱেশ কৈশোৰৱযাঃ পৰং গতঃ ॥ ১৫ ॥
ৱিসৃজ্য ৰাজ্যং সহ বন্ধুভিৰ্ৱনম্ ।
নিৱেশ্য চিত্তে পুৰুষং স্ৱৰোচিষং
ৱিৱেশ কৈশোৰৱযাঃ পৰং গতঃ ॥ ১৫ ॥
কৰূষোন্মানৱাদাসন্ কাৰূষোঃ ক্ষত্ৰজাতযঃ ।
উত্তৰাপথগোপ্তাৰো ব্ৰহ্মণ্যা ধৰ্মৱত্সলাঃ ॥ ১৬ ॥
উত্তৰাপথগোপ্তাৰো ব্ৰহ্মণ্যা ধৰ্মৱত্সলাঃ ॥ ১৬ ॥
ধৃষ্টাদ্ ধাৰ্ষ্টমভূত্ ক্ষত্ৰং ব্ৰহ্মভূযং গতং ক্ষিতৌ ।
নৃগস্য ৱংশঃ সুমতিৰ্ভূতজ্যোতিস্ততো ৱসুঃ ॥ ১৭ ॥
নৃগস্য ৱংশঃ সুমতিৰ্ভূতজ্যোতিস্ততো ৱসুঃ ॥ ১৭ ॥
ৱসোঃ প্ৰতীকস্তত্পুত্ৰ ওঘৱানোঘৱত্পিতা ।
কন্যা চৌঘৱতী নাম সুদৰ্শন উৱাহ তাম্ ॥ ১৮ ॥
কন্যা চৌঘৱতী নাম সুদৰ্শন উৱাহ তাম্ ॥ ১৮ ॥
চিত্ৰসেনো নৰিষ্যন্তাদৃক্ষস্তস্য সুতোঽভৱত্ ।
তস্য মীঢ্ৱাংস্ততঃ পূৰ্ণ ইন্দ্ৰসেনস্তু তত্সুতঃ ॥ ১৯ ॥
তস্য মীঢ্ৱাংস্ততঃ পূৰ্ণ ইন্দ্ৰসেনস্তু তত্সুতঃ ॥ ১৯ ॥
ৱীতিহোত্ৰস্ত্ৱিন্দ্ৰসেনাত্ তস্য সত্যশ্ৰৱা অভূত্ ।
উৰুশ্ৰৱাঃ সুতস্তস্য দেৱদত্তস্ততোঽভৱত্ ॥ ২০ ॥
উৰুশ্ৰৱাঃ সুতস্তস্য দেৱদত্তস্ততোঽভৱত্ ॥ ২০ ॥
ততোঽগ্নিৱেশ্যো ভগৱানগ্নিঃ স্ৱযমভূত্ সুতঃ ।
কানীন ইতি ৱিখ্যাতো জাতূকৰ্ণ্যো মহানৃষিঃ ॥ ২১ ॥
কানীন ইতি ৱিখ্যাতো জাতূকৰ্ণ্যো মহানৃষিঃ ॥ ২১ ॥
ততো ব্ৰহ্মকুলং জাতমাগ্নিৱেশ্যাযনং নৃপ ।
নৰিষ্যন্তান্ৱযঃ প্ৰোক্তো দিষ্টৱংশমতঃ শৃণু ॥ ২২ ॥
নৰিষ্যন্তান্ৱযঃ প্ৰোক্তো দিষ্টৱংশমতঃ শৃণু ॥ ২২ ॥
নাভাগো দিষ্টপুত্ৰোঽন্যঃ কৰ্মণা ৱৈশ্যতাং গতঃ ।
ভলন্দনঃ সুতস্তস্য ৱত্সপ্ৰীতিৰ্ভলন্দনাত্ ॥ ২৩ ॥
ভলন্দনঃ সুতস্তস্য ৱত্সপ্ৰীতিৰ্ভলন্দনাত্ ॥ ২৩ ॥
ৱত্সপ্ৰীতেঃ সুতঃ প্ৰাংশুস্তত্সুতং প্ৰমতিং ৱিদুঃ ।
খনিত্ৰঃ প্ৰমতেস্তস্মাচ্চাক্ষুষোঽথ ৱিৱিংশতিঃ ॥ ২৪ ॥
খনিত্ৰঃ প্ৰমতেস্তস্মাচ্চাক্ষুষোঽথ ৱিৱিংশতিঃ ॥ ২৪ ॥
ৱিৱিংশতেঃ সুতো ৰম্ভঃ খনীনেত্ৰোঽস্য ধাৰ্মিকঃ ।
কৰন্ধমো মহাৰাজ তস্যাসীদাত্মজো নৃপ ॥ ২৫ ॥
কৰন্ধমো মহাৰাজ তস্যাসীদাত্মজো নৃপ ॥ ২৫ ॥
তস্যাৱীক্ষিত্ সুতো যস্য মৰুত্তশ্চক্ৰৱৰ্ত্যভূত্ ।
সংৱৰ্তোঽযাজযদ্ যং ৱৈ মহাযোগ্যঙ্গিৰঃসুতঃ ॥ ২৬ ॥
সংৱৰ্তোঽযাজযদ্ যং ৱৈ মহাযোগ্যঙ্গিৰঃসুতঃ ॥ ২৬ ॥
মৰুত্তস্য যথা যজ্ঞো ন তথান্যোঽস্তি কশ্চন ।
সৰ্ৱং হিৰণ্মযং ত্ৱাসীদ্ যত্ কিঞ্চিচ্চাস্য শোভনম্ ॥ ২৭ ॥
সৰ্ৱং হিৰণ্মযং ত্ৱাসীদ্ যত্ কিঞ্চিচ্চাস্য শোভনম্ ॥ ২৭ ॥
অমাদ্যদিন্দ্ৰঃ সোমেন দক্ষিণাভিৰ্দ্ৱিজাতযঃ ।
মৰুতঃ পৰিৱেষ্টাৰো ৱিশ্ৱেদেৱাঃ সভাসদঃ ॥ ২৮ ॥
মৰুতঃ পৰিৱেষ্টাৰো ৱিশ্ৱেদেৱাঃ সভাসদঃ ॥ ২৮ ॥
মৰুত্তস্য দমঃ পুত্ৰস্তস্যাসীদ্ ৰাজ্যৱৰ্ধনঃ ।
সুধৃতিস্তত্সুতো জজ্ঞে সৌধৃতেযো নৰঃ সুতঃ ॥ ২৯ ॥
সুধৃতিস্তত্সুতো জজ্ঞে সৌধৃতেযো নৰঃ সুতঃ ॥ ২৯ ॥
তত্সুতঃ কেৱলস্তস্মাদ্ ধুন্ধুমান্ৱেগৱাংস্ততঃ ।
বুধস্তস্যাভৱদ্ যস্য তৃণবিন্দুৰ্মহীপতিঃ ॥ ৩০ ॥
বুধস্তস্যাভৱদ্ যস্য তৃণবিন্দুৰ্মহীপতিঃ ॥ ৩০ ॥
তং ভেজেঽলম্বুষা দেৱী ভজনীযগুণালযম্ ।
ৱৰাপ্সৰা যতঃ পুত্ৰাঃ কন্যা চেলৱিলাভৱত্ ॥ ৩১ ॥
ৱৰাপ্সৰা যতঃ পুত্ৰাঃ কন্যা চেলৱিলাভৱত্ ॥ ৩১ ॥
যস্যামুত্পাদযামাস ৱিশ্ৰৱা ধনদং সুতম্ ।
প্ৰাদায ৱিদ্যাং পৰমামৃষিৰ্যোগেশ্ৱৰঃ পিতুঃ ॥ ৩২ ॥
প্ৰাদায ৱিদ্যাং পৰমামৃষিৰ্যোগেশ্ৱৰঃ পিতুঃ ॥ ৩২ ॥
ৱিশালঃ শূন্যবন্ধুশ্চ ধূম্ৰকেতুশ্চ তত্সুতাঃ ।
ৱিশালো ৱংশকৃদ্ ৰাজা ৱৈশালীং নিৰ্মমে পুৰীম্ ॥ ৩৩ ॥
ৱিশালো ৱংশকৃদ্ ৰাজা ৱৈশালীং নিৰ্মমে পুৰীম্ ॥ ৩৩ ॥
হেমচন্দ্ৰঃ সুতস্তস্য ধূম্ৰাক্ষস্তস্য চাত্মজঃ ।
তত্পুত্ৰাত্ সংযমাদাসীত্ কৃশাশ্ৱঃ সহদেৱজঃ ॥ ৩৪ ॥
তত্পুত্ৰাত্ সংযমাদাসীত্ কৃশাশ্ৱঃ সহদেৱজঃ ॥ ৩৪ ॥
কৃশাশ্ৱাত্ সোমদত্তোঽভূদ্ যোঽশ্ৱমেধৈৰিডস্পতিম্ ।
ইষ্ট্ৱা পুৰুষমাপাগ্ৰ্যাং গতিং যোগেশ্ৱৰাশ্ৰিতাম্ ॥ ৩৫ ॥
ইষ্ট্ৱা পুৰুষমাপাগ্ৰ্যাং গতিং যোগেশ্ৱৰাশ্ৰিতাম্ ॥ ৩৫ ॥
সৌমদত্তিস্তু সুমতিস্তত্পুত্ৰো জনমেজযঃ ।
এতে ৱৈশালভূপালাস্তৃণবিন্দোৰ্যশোধৰাঃ ॥ ৩৬ ॥
এতে ৱৈশালভূপালাস্তৃণবিন্দোৰ্যশোধৰাঃ ॥ ৩৬ ॥