ଉଦ୍ଧଵଗୀତା - ନଵମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ପରିଗ୍ରହଃ ହି ଦୁଃଖାଯ ଯତ୍ ଯତ୍ ପ୍ରିଯତମଂ ନୃଣାମ୍ ।
ଅନନ୍ତଂ ସୁଖଂ ଆପ୍ନୋତି ତତ୍ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଯଃ ତୁ ଅକିଞ୍ଚନଃ ॥ 1॥

ସାମିଷଂ କୁରରଂ ଜଘ୍ନୁଃ ବଲିନଃ ଯେ ନିରାମିଷାଃ ।
ତତ୍ ଆମିଷଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସଃ ସୁଖଂ ସମଵିନ୍ଦତ ॥ 2॥

ନ ମେ ମାନାଵମାନୌ ସ୍ତଃ ନ ଚିନ୍ତା ଗେହପୁତ୍ରିଣାମ୍ ।
ଆତ୍ମକ୍ରୀଡଃ ଆତ୍ମରତିଃ ଵିଚରାମି ଇହ ବାଲଵତ୍ ॥ 3॥

ଦ୍ଵୌ ଏଵ ଚିନ୍ତଯା ମୁକ୍ତୌ ପରମ ଆନନ୍ଦଃ ଆପ୍ଲୁତୌ ।
ଯଃ ଵିମୁଗ୍ଧଃ ଜଡଃ ବାଲଃ ଯଃ ଗୁଣେଭ୍ଯଃ ପରଂ ଗତଃ ॥ 4॥

କ୍ଵଚିତ୍ କୁମାରୀ ତୁ ଆତ୍ମାନଂ ଵୃଣାନାନ୍ ଗୃହଂ ଆଗତାନ୍ ।
ସ୍ଵଯଂ ତାନ୍ ଅର୍ହଯାମାସ କ୍ଵାପି ଯାତେଷୁ ବନ୍ଧୁଷୁ ॥ 5॥

ତେଷଂ ଅଭ୍ଯଵହାରାର୍ଥଂ ଶାଲୀନ୍ ରହସି ପାର୍ଥିଵ ।
ଅଵଘ୍ନନ୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରକୋଷ୍ଠସ୍ଥାଃ ଚକ୍ରୁଃ ଶଙ୍ଖାଃ ସ୍ଵନଂ ମହତ୍ ॥
6॥

ସା ତତ୍ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ ମତ୍ଵା ମହତୀ ଵ୍ରୀଡିତା ତତଃ ।
ବଭଞ୍ଜ ଏକୈକଶଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ପାଣ୍ଯୋଃ ଅଶେଷଯତ୍ ॥
7॥

ଉଭଯୋଃ ଅପି ଅଭୂତ୍ ଘୋଷଃ ହି ଅଵଘ୍ନନ୍ତ୍ଯାଃ ସ୍ମ ଶଙ୍ଖଯୋଃ ।
ତତ୍ର ଅପି ଏକଂ ନିରଭିଦତ୍ ଏକସ୍ମାନ୍ ନ ଅଭଵତ୍ ଧ୍ଵନିଃ ॥ 8॥

ଅନ୍ଵଶିକ୍ଷଂ ଇମଂ ତସ୍ଯାଃ ଉପଦେଶଂ ଅରିନ୍ଦମ ।
ଲୋକାନ୍ ଅନୁଚରନ୍ ଏତାନ୍ ଲୋକତତ୍ତ୍ଵଵିଵିତ୍ସଯା ॥ 9॥

ଵାସେ ବହୂନାଂ କଲହଃ ଭଵେତ୍ ଵାର୍ତା ଦ୍ଵଯୋଃ ଅପି ।
ଏକଃ ଏଵ ଚରେତ୍ ତସ୍ମାତ୍ କୁମାର୍ଯାଃ ଇଵ କଙ୍କଣଃ ॥ 10॥

ମନଃ ଏକତ୍ର ସଂଯୁଜ୍ଯାତ୍ ଜିତଶ୍ଵାସଃ ଜିତ ଆସନଃ ।
ଵୈରାଗ୍ଯାଭ୍ଯାସଯୋଗେନ ଧ୍ରିଯମାଣଂ ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ ॥ 11॥

ଯସ୍ମିନ୍ ମନଃ ଲବ୍ଧପଦଂ ଯତ୍ ଏତତ୍
ଶନୈଃ ଶନୈଃ ମୁଞ୍ଚତି କର୍ମରେଣୂନ୍ ।
ସତ୍ତ୍ଵେନ ଵୃଦ୍ଧେନ ରଜଃ ତମଃ ଚ
ଵିଧୂଯ ନିର୍ଵାଣଂ ଉପୈତି ଅନିନ୍ଧନମ୍ ॥ 12॥

ତତ୍ ଏଵଂ ଆତ୍ମନି ଅଵରୁଦ୍ଧଚିତ୍ତଃ
ନ ଵେଦ କିଞ୍ଚିତ୍ ବହିଃ ଅନ୍ତରଂ ଵା ।
ଯଥା ଇଷୁକାରଃ ନୃପତିଂ ଵ୍ରଜନ୍ତମ୍
ଇଷୌ ଗତାତ୍ମା ନ ଦଦର୍ଶ ପାର୍ଶ୍ଵେ ॥ 13॥

ଏକଚାର୍ଯନିକେତଃ ସ୍ଯାତ୍ ଅପ୍ରମତ୍ତଃ ଗୁହାଶଯଃ ।
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ଆଚାରୈଃ ମୁନିଃ ଏକଃ ଅଲ୍ପଭାଷଣଃ ॥ 14॥

ଗୃହାରମ୍ଭଃ ଅତିଦୁଃଖାଯ ଵିଫଲଃ ଚ ଅଧ୍ରୁଵାତ୍ମନଃ ।
ସର୍ପଃ ପରକୃତଂ ଵେଶ୍ମ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସୁଖଂ ଏଧତେ ॥ 15॥

ଏକୋ ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ପୂର୍ଵସୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଵମାଯଯା ।
ସଂହୃତ୍ଯ କାଲକଲଯା କଲ୍ପାନ୍ତ ଇଦମୀଶ୍ଵରଃ ॥ 16॥

ଏକ ଏଵାଦ୍ଵିତୀଯୋଽଭୂଦାତ୍ମାଧାରୋଽଖିଲାଶ୍ରଯଃ ।
କାଲେନାତ୍ମାନୁଭାଵେନ ସାମ୍ଯଂ ନୀତାସୁ ଶକ୍ତିଷୁ ।
ସତ୍ତ୍ଵାଦିଷ୍ଵାଦିପୁଏରୁଷଃ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷେଶ୍ଵରଃ ॥ 17॥

ପରାଵରାଣାଂ ପରମ ଆସ୍ତେ କୈଵଲ୍ଯସଞ୍ଜ୍ଞିତଃ ।
କେଵଲାନୁଭଵାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହୋ ନିରୁପାଧିକଃ ॥ 18॥

କେଵଲାତ୍ମାନୁଭାଵେନ ସ୍ଵମାଯାଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମିକାମ୍ ।
ସଙ୍କ୍ଷୋଭଯନ୍ସୃଜତ୍ଯାଦୌ ତଯା ସୂତ୍ରମରିନ୍ଦମ ॥ 19॥

ତାମାହୁସ୍ତ୍ରିଗୁଣଵ୍ଯକ୍ତିଂ ସୃଜନ୍ତୀଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ ।
ଯସ୍ମିନ୍ପ୍ରୋତମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଯେନ ସଂସରତେ ପୁମାନ୍ ॥ 20॥

ଯଥା ଊର୍ଣନାଭିଃ ହୃଦଯାତ୍ ଊର୍ଣାଂ ସନ୍ତତ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରତଃ ।
ତଯା ଵିହୃତ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତାଂ ଗ୍ରସତି ଏଵଂ ମହେଶ୍ଵରଃ ॥ 21॥

ଯତ୍ର ଯତ୍ର ମନଃ ଦେହୀ ଧାରଯେତ୍ ସକଲଂ ଧିଯା ।
ସ୍ନେହାତ୍ ଦ୍ଵେଷାତ୍ ଭଯାତ୍ ଵା ଅପି ଯାତି ତତ୍ ତତ୍ ସରୂପତାମ୍ ॥ 22॥

କୀଟଃ ପେଶସ୍କୃତଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ କୁଡ୍ଯାଂ ତେନ ପ୍ରଵେଶିତଃ ।
ଯାତି ତତ୍ ସ୍ସତ୍ମତାଂ ରାଜନ୍ ପୂର୍ଵରୂପଂ ଅସନ୍ତ୍ଯଜନ୍ ॥ 23॥

ଏଵଂ ଗୁରୁଭ୍ଯଃ ଏତେଭ୍ଯଃ ଏଷ ମେ ଶିକ୍ଷିତା ମତିଃ ।
ସ୍ଵାତ୍ମା ଉପଶିକ୍ଷିତାଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ଶ୍ରୁଣୁ ମେ ଵଦତଃ ପ୍ରଭୋ ॥ 24॥

ଦେହଃ ଗୁରୁଃ ମମ ଵିରକ୍ତିଵିଵେକହେତୁଃ
ବିଭ୍ରତ୍ ସ୍ମ ସତ୍ତ୍ଵନିଧନଂ ସତତ ଅର୍ତ୍ଯୁତ୍ ଅର୍କମ୍ ।
ତତ୍ତ୍ଵାନି ଅନେନ ଵିମୃଶାମି ଯଥା ତଥା ଅପି
ପାରକ୍ଯଂ ଇତି ଅଵସିତଃ ଵିଚରାମି ଅସଙ୍ଗଃ ॥ 25॥

ଜାଯାତ୍ମଜାର୍ଥପଶୁଭୃତ୍ଯଗୃହାପ୍ତଵର୍ଗାନ୍
ପୁଷ୍ଣାତି ଯତ୍ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା ଵିତନ୍ଵନ୍ ॥
ସ୍ଵାନ୍ତେ ସକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଅଵରୁଦ୍ଧଧନଃ ସଃ ଦେହଃ
ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଅସ୍ଯ ବୀଜଂ ଅଵସୀଦତି ଵୃକ୍ଷଧର୍ମା ॥ 26॥

ଜିହ୍ଵା ଏକତଃ ଅମୁଂ ଅଵକର୍ଷତି କର୍ହି ତର୍ଷା
ଶିଶ୍ନଃ ଅନ୍ଯତଃ ତ୍ଵକ୍ ଉଦରଂ ଶ୍ରଵଣଂ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ।
ଗ୍ରାଣଃ ଅନ୍ଯତଃ ଚପଲଦୃକ୍ କ୍ଵ ଚ କର୍ମଶକ୍ତିଃ
ବହ୍ଵ୍ଯଃ ସପତ୍ନ୍ଯଃ ଇଵ ଗେହପତିଂ ଲୁନନ୍ତି ॥ 27॥

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରାଣି ଵିଵିଧାନି ଅଜଯା ଆତ୍ମଶକ୍ତ୍ଯା
ଵୃକ୍ଷାନ୍ ସରୀସୃପପଶୂନ୍ଖଗଦଂଶମତ୍ସ୍ଯାନ୍ ।
ତୈଃ ତୈଃ ଅତୁଷ୍ଟହୃଦଯଃ ପୁରୁଷଂ ଵିଧାଯ
ବ୍ରହ୍ମାଵଲୋକଧିଷଣଂ ମୁଦମାପ ଦେଵଃ ॥ 28॥

ଲବ୍ଧ୍ଵା ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଇଦଂ ବହୁସମ୍ଭଵାନ୍ତେ
ମାନୁଷ୍ଯମର୍ଥଦମନିତ୍ଯମପୀହ ଧୀରଃ ।
ତୂର୍ଣଂ ଯତେତ ନ ପତେତ୍ ଅନୁମୃତ୍ଯୁଃ ଯାଵତ୍
ନିଃଶ୍ରେଯସାଯ ଵିଷଯଃ ଖଲୁ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଯାତ୍ ॥ 29॥

ଏଵଂ ସଞ୍ଜାତଵୈରାଗ୍ଯଃ ଵିଜ୍ଞାନଲୋକ ଆତ୍ମନି ।
ଵିଚରାମି ମହୀଂ ଏତାଂ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ଅନହଙ୍କୃତିଃ ॥ 30॥

ନ ହି ଏକସ୍ମାତ୍ ଗୁରୋଃ ଜ୍ଞାନଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ସ୍ଯାତ୍ ସୁପୁଷ୍କଲମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମ ଏତତ୍ ଅଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈ ଗୀଯତେ ବହୁଧା ଋଷିଭିଃ ॥ 31॥

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଯଦୁଂ ଵିପ୍ରସ୍ତମାମନ୍ତ୍ରଯ ଗଭୀରଧୀଃ ।
ଵନ୍ଦିତୋ।ଆଭ୍ଯର୍ଥିତୋ ରାଜ୍ଞା ଯଯୌ ପ୍ରୀତୋ ଯଥାଗତମ୍ ॥ 32॥

ଅଵଧୂତଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୂର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସ ପୂର୍ଵଜଃ ।
ସର୍ଵସଙ୍ଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସମଚିତ୍ତୋ ବଭୂଵ ହ ॥ 33॥
(ଇତି ଅଵଧୂତଗୀତମ୍ ।)