പഞ്ചസ്തവി – 2 ചര്ചാസ്തവഃ >>
സൌന്ദര്യവിഭ്രമഭുവോ ഭുവനാധിപത്യ-
-സങ്കല്പകല്പതരവസ്ത്രിപുരേ ജയന്തി ।
ഏതേ കവിത്വകുമദപ്രകരാവബോധ-
-പൂര്ണേന്ദവസ്ത്വയി ജഗജ്ജനനി പ്രണാമാഃ ॥ 1 ॥
സൌന്ദര്യവിഭ്രമഭുവോ ഭുവനാധിപത്യ-
-സങ്കല്പകല്പതരവസ്ത്രിപുരേ ജയന്തി ।
ഏതേ കവിത്വകുമദപ്രകരാവബോധ-
-പൂര്ണേന്ദവസ്ത്വയി ജഗജ്ജനനി പ്രണാമാഃ ॥ 1 ॥
ദേവി സ്തുതിവ്യതികരേ കൃതബുദ്ധയസ്തേ
വാചസ്പതി പ്രഭൃതയോഽപി ജഡീ ഭവന്തി ।
തസ്മാന്നിസര്ഗജഡിമാ കതമോഽഹമത്ര
സ്തോത്രം തവ ത്രിപുരതാപനപത്നി കര്തുമ് ॥ 2 ॥
വാചസ്പതി പ്രഭൃതയോഽപി ജഡീ ഭവന്തി ।
തസ്മാന്നിസര്ഗജഡിമാ കതമോഽഹമത്ര
സ്തോത്രം തവ ത്രിപുരതാപനപത്നി കര്തുമ് ॥ 2 ॥
മാതസ്തഥാപി ഭവതീം ഭവതീവ്രതാപ-
-വിച്ഛിത്തയേ സ്തുതിമഹാര്ണവ കര്ണധാരഃ ।
സ്തോതും ഭവാനി സ ഭവച്ചരണാരവിന്ദ-
-ഭക്തിഗ്രഹഃ കിമപി മാം മുഖരീ കരോതി ॥ 3 ॥
-വിച്ഛിത്തയേ സ്തുതിമഹാര്ണവ കര്ണധാരഃ ।
സ്തോതും ഭവാനി സ ഭവച്ചരണാരവിന്ദ-
-ഭക്തിഗ്രഹഃ കിമപി മാം മുഖരീ കരോതി ॥ 3 ॥
സൂതേ ജഗന്തി ഭവതീ ഭവതീ ബിഭര്തി
ജാഗര്തി തത്ക്ഷയകൃതേ ഭവതീ ഭവാനി ।
മോഹം ഭിനത്തി ഭവതീ ഭവതീ രുണദ്ധി
ലീലായിതം ജയതി ചിത്രമിദം ഭവത്യാഃ ॥ 4 ॥
ജാഗര്തി തത്ക്ഷയകൃതേ ഭവതീ ഭവാനി ।
മോഹം ഭിനത്തി ഭവതീ ഭവതീ രുണദ്ധി
ലീലായിതം ജയതി ചിത്രമിദം ഭവത്യാഃ ॥ 4 ॥
യസ്മിന്മനാഗപി നവാമ്ബുജപത്രഗൌരീം
ഗൌരീം പ്രസാദമധുരാം ദൃശമാദധാസി ।
തസ്മിന്നിരന്തരമനങ്ഗശരാവകീര്ണ-
-സീമന്തിനീനയനസന്തതയഃ പതന്തി ॥ 5 ॥
ഗൌരീം പ്രസാദമധുരാം ദൃശമാദധാസി ।
തസ്മിന്നിരന്തരമനങ്ഗശരാവകീര്ണ-
-സീമന്തിനീനയനസന്തതയഃ പതന്തി ॥ 5 ॥
പൃഥ്വീഭുജോഽപ്യുദയനപ്രഭവസ്യ തസ്യ
വിദ്യാധര പ്രണതി ചുമ്ബിത പാദപീഠഃ ।
തച്ചക്രവര്തിപദവീപ്രണയഃ സ ഏഷഃ
ത്വത്പാദപങ്കജരജഃ കണജഃ പ്രസാദഃ ॥ 6 ॥
വിദ്യാധര പ്രണതി ചുമ്ബിത പാദപീഠഃ ।
തച്ചക്രവര്തിപദവീപ്രണയഃ സ ഏഷഃ
ത്വത്പാദപങ്കജരജഃ കണജഃ പ്രസാദഃ ॥ 6 ॥
ത്വത്പാദപങ്കജരജ പ്രണിപാതപൂര്വൈഃ
പുണ്യൈരനല്പമതിഭിഃ കൃതിഭിഃ കവീന്ദ്രൈഃ ।
ക്ഷീരക്ഷപാകരദുകൂലഹിമാവദാതാ
കൈരപ്യവാപി ഭുവനത്രിതയേഽപി കീര്തിഃ ॥ 7 ॥
പുണ്യൈരനല്പമതിഭിഃ കൃതിഭിഃ കവീന്ദ്രൈഃ ।
ക്ഷീരക്ഷപാകരദുകൂലഹിമാവദാതാ
കൈരപ്യവാപി ഭുവനത്രിതയേഽപി കീര്തിഃ ॥ 7 ॥
കല്പദ്രുമപ്രസവകല്പിതചിത്രപൂജാം
ഉദ്ദീപിത പ്രിയതമാമദരക്തഗീതിമ് ।
നിത്യം ഭവാനി ഭവതീമുപവീണയന്തി
വിദ്യാധരാഃ കനകശൈലഗുഹാഗൃഹേഷു ॥ 8 ॥
ഉദ്ദീപിത പ്രിയതമാമദരക്തഗീതിമ് ।
നിത്യം ഭവാനി ഭവതീമുപവീണയന്തി
വിദ്യാധരാഃ കനകശൈലഗുഹാഗൃഹേഷു ॥ 8 ॥
ലക്ഷ്മീവശീകരണകര്മണി കാമിനീനാം
ആകര്ഷണവ്യതികരേഷു ച സിദ്ധമന്ത്രഃ ।
നീരന്ധ്രമോഹതിമിരച്ഛിദുരപ്രദീപോ
ദേവി ത്വദങ്ഘ്രിജനിതോ ജയതി പ്രസാദഃ ॥ 9 ॥
ആകര്ഷണവ്യതികരേഷു ച സിദ്ധമന്ത്രഃ ।
നീരന്ധ്രമോഹതിമിരച്ഛിദുരപ്രദീപോ
ദേവി ത്വദങ്ഘ്രിജനിതോ ജയതി പ്രസാദഃ ॥ 9 ॥
ദേവി ത്വദങ്ഘ്രിനഖരത്നഭുവോ മയൂഖാഃ
പ്രത്യഗ്രമൌക്തികരുചോ മുദമുദ്വഹന്തി ।
സേവാനതിവ്യതികരേ സുരസുന്ദരീണാം
സീമന്തസീമ്നി കുസുമസ്തബകായിതം യൈഃ ॥ 10 ॥
പ്രത്യഗ്രമൌക്തികരുചോ മുദമുദ്വഹന്തി ।
സേവാനതിവ്യതികരേ സുരസുന്ദരീണാം
സീമന്തസീമ്നി കുസുമസ്തബകായിതം യൈഃ ॥ 10 ॥
മൂര്ധ്നി സ്ഫുരത്തുഹിനദീധിതിദീപ്തിദീപ്തം
മധ്യേ ലലാടമമരായുധരശ്മിചിത്രമ് ।
ഹൃച്ചക്രചുമ്ബി ഹുതഭുക്കണികാനുകാരി
ജ്യോതിര്യദേതദിദമമ്ബ തവ സ്വരൂപമ് ॥ 11 ॥
മധ്യേ ലലാടമമരായുധരശ്മിചിത്രമ് ।
ഹൃച്ചക്രചുമ്ബി ഹുതഭുക്കണികാനുകാരി
ജ്യോതിര്യദേതദിദമമ്ബ തവ സ്വരൂപമ് ॥ 11 ॥
രൂപം തവ സ്ഫുരിതചന്ദ്രമരീചിഗൌരം
ആലോകതേ ശിരസി വാഗധിദൈവതം യഃ ।
നിഃസീമസൂക്തിരചനാമൃതനിര്ഝരസ്യ
തസ്യ പ്രസാദമധുരാഃ പ്രസരന്തി വാചഃ ॥ 12 ॥
ആലോകതേ ശിരസി വാഗധിദൈവതം യഃ ।
നിഃസീമസൂക്തിരചനാമൃതനിര്ഝരസ്യ
തസ്യ പ്രസാദമധുരാഃ പ്രസരന്തി വാചഃ ॥ 12 ॥
സിന്ദൂരപാംസുപടലച്ഛുരിതാമിവ ദ്യാം
ത്വത്തേജസാ ജതുരസസ്നപിതാമിവോര്വീമ് ।
യഃ പശ്യതി ക്ഷണമപി ത്രിപുരേ വിഹായ
വ്രീഡാം മൃഡാനി സുദൃശസ്തമനുദ്രവന്തി ॥ 13 ॥
ത്വത്തേജസാ ജതുരസസ്നപിതാമിവോര്വീമ് ।
യഃ പശ്യതി ക്ഷണമപി ത്രിപുരേ വിഹായ
വ്രീഡാം മൃഡാനി സുദൃശസ്തമനുദ്രവന്തി ॥ 13 ॥
മാതര്മുഹൂര്തമപി യഃ സ്മരതി സ്വരൂപം
ലാക്ഷാരസപ്രസരതന്തുനിഭം ഭവത്യാഃ ।
ധ്യായന്ത്യനന്യമനസസ്തമനങ്ഗതപ്താഃ
പ്രദ്യുമ്നസീമ്നി സുഭഗത്വഗുണം തരുണ്യഃ ॥ 14 ॥
ലാക്ഷാരസപ്രസരതന്തുനിഭം ഭവത്യാഃ ।
ധ്യായന്ത്യനന്യമനസസ്തമനങ്ഗതപ്താഃ
പ്രദ്യുമ്നസീമ്നി സുഭഗത്വഗുണം തരുണ്യഃ ॥ 14 ॥
യോഽയം ചകാസ്തി ഗഗനാര്ണവരത്നമിന്ദുഃ
യോഽയം സുരാസുരഗുരുഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ ।
യദ്വാമമര്ധമിദമന്ധകസൂദനസ്യ
ദേവി ത്വമേവ തദിതി പ്രതിപാദയന്തി ॥ 15 ॥
യോഽയം സുരാസുരഗുരുഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ ।
യദ്വാമമര്ധമിദമന്ധകസൂദനസ്യ
ദേവി ത്വമേവ തദിതി പ്രതിപാദയന്തി ॥ 15 ॥
ഇച്ഛാനുരൂപമനുരൂപഗുണപ്രകര്ഷ
സങ്കര്ഷിണി ത്വമഭിമൃശ്യ യദാ ബിഭര്ഷി ।
ജായേത സ ത്രിഭുവനൈക ഗുരുസ്തദാനീം
ദേവഃ ശിവോഽപി ഭുവനത്രയസൂത്രധാരഃ ॥ 16 ॥
സങ്കര്ഷിണി ത്വമഭിമൃശ്യ യദാ ബിഭര്ഷി ।
ജായേത സ ത്രിഭുവനൈക ഗുരുസ്തദാനീം
ദേവഃ ശിവോഽപി ഭുവനത്രയസൂത്രധാരഃ ॥ 16 ॥
ധ്യാതാസി ഹൈമവതി യേന ഹിമാംശുരശ്മി-
-മാലാമലദ്യുതിരകല്മഷമാനസേന ।
തസ്യാവിലമ്ബമനവദ്യമനന്തകല്പം
അല്പൈര്ദിനൈഃ സൃജസി സുന്ദരി വാഗ്വിലാസമ് ॥ 17 ॥
-മാലാമലദ്യുതിരകല്മഷമാനസേന ।
തസ്യാവിലമ്ബമനവദ്യമനന്തകല്പം
അല്പൈര്ദിനൈഃ സൃജസി സുന്ദരി വാഗ്വിലാസമ് ॥ 17 ॥
ആധാരമാരുതനിരോധവശേന യേഷാം
സിന്ദൂരരഞ്ജിതസരോജഗുണാനുകാരി ।
ദീപ്തം ഹൃദി സ്ഫുരതി ദേവി വപുസ്ത്വദീയം
ധ്യായന്തി താനിഹ സമീഹിതസിദ്ധിസാര്ഥാഃ ॥ 18 ॥
സിന്ദൂരരഞ്ജിതസരോജഗുണാനുകാരി ।
ദീപ്തം ഹൃദി സ്ഫുരതി ദേവി വപുസ്ത്വദീയം
ധ്യായന്തി താനിഹ സമീഹിതസിദ്ധിസാര്ഥാഃ ॥ 18 ॥
യേ ചിന്തയന്ത്യരുണമണ്ഡലമധ്യവര്തി
രൂപം തവാമ്ബ നവയാവകപങ്കപിങ്ഗമ് ।
തേഷാം സദൈവ കുസുമായുധബാണഭിന്ന-
-വക്ഷഃസ്ഥലാ മൃഗദൃശോ വശഗാ ഭവന്തി ॥ 19 ॥
രൂപം തവാമ്ബ നവയാവകപങ്കപിങ്ഗമ് ।
തേഷാം സദൈവ കുസുമായുധബാണഭിന്ന-
-വക്ഷഃസ്ഥലാ മൃഗദൃശോ വശഗാ ഭവന്തി ॥ 19 ॥
ത്വാമൈന്ദവീമിവ കലാമനുഫാലദേശം
ഉദ്ഭാസിതാമ്ബരതലാമവലോകയന്തഃ ।
സദ്യോ ഭവാനി സുധിയഃ കവയോ ഭവന്തി
ത്വം ഭാവനാഹിതധിയാം കുലകാമധേനുഃ ॥ 20 ॥
ഉദ്ഭാസിതാമ്ബരതലാമവലോകയന്തഃ ।
സദ്യോ ഭവാനി സുധിയഃ കവയോ ഭവന്തി
ത്വം ഭാവനാഹിതധിയാം കുലകാമധേനുഃ ॥ 20 ॥
ശര്വാണി സര്വജനവന്ദിതപാദപദ്മേ
പദ്മച്ഛദദ്യുതിവിഡമ്ബിതനേത്രലക്ഷ്മി ।
നിഷ്പാപമൂര്തിജനമാനസരാജഹംസി
ഹംസി ത്വമാപദമനേകവിധാം ജനസ്യ ॥ 21 ॥
പദ്മച്ഛദദ്യുതിവിഡമ്ബിതനേത്രലക്ഷ്മി ।
നിഷ്പാപമൂര്തിജനമാനസരാജഹംസി
ഹംസി ത്വമാപദമനേകവിധാം ജനസ്യ ॥ 21 ॥
ഉത്തപ്തഹേമരുചിരേ ത്രിപുരേ പുനീഹി
ചേതശ്ചിരന്തനമഘൌഘവനം ലുനീഹി ।
കാരാഗൃഹേ നിഗലബന്ധനയന്ത്രിതസ്യ
ത്വത്സംസ്മൃതൌ ഝടിതി മേ നിഗലാസ്ത്രുടന്തി ॥ 22 ॥
ചേതശ്ചിരന്തനമഘൌഘവനം ലുനീഹി ।
കാരാഗൃഹേ നിഗലബന്ധനയന്ത്രിതസ്യ
ത്വത്സംസ്മൃതൌ ഝടിതി മേ നിഗലാസ്ത്രുടന്തി ॥ 22 ॥
ത്വാം വ്യാപിനീതി സുമനാ ഇതി കുണ്ഡലീതി
ത്വാം കാമിനീതി കമലേതി കലാവതീതി ।
ത്വാം മാലിനീതി ലലിതേത്യപരാജിതേതി
ദേവി സ്തുവന്തി വിജയേതി ജയേത്യുമേതി ॥ 23 ॥
ത്വാം കാമിനീതി കമലേതി കലാവതീതി ।
ത്വാം മാലിനീതി ലലിതേത്യപരാജിതേതി
ദേവി സ്തുവന്തി വിജയേതി ജയേത്യുമേതി ॥ 23 ॥
ഉദ്ദാമകാമപരമാര്ഥസരോജഖണ്ഡ-
ചണ്ഡദ്യുതിദ്യുതിമപാസിതഷഡ്വികാരാമ് ।
മോഹദ്വിപേന്ദ്രകദനോദ്യതബോധസിംഹ-
-ലീലാഗുഹാം ഭഗവതീം ത്രിപുരാം നമാമി ॥ 24 ॥
ചണ്ഡദ്യുതിദ്യുതിമപാസിതഷഡ്വികാരാമ് ।
മോഹദ്വിപേന്ദ്രകദനോദ്യതബോധസിംഹ-
-ലീലാഗുഹാം ഭഗവതീം ത്രിപുരാം നമാമി ॥ 24 ॥
ഗണേശവടുകസ്തുതാ രതിസഹായകാമാന്വിതാ
സ്മരാരിവരവിഷ്ടരാ കുസുമബാണബാണൈര്യുതാ ।
അനങ്ഗകുസുമാദിഭിഃ പരിവൃതാ ച സിദ്ധൈസ്ത്രിഭിഃ
കദമ്ബവനമധ്യഗാ ത്രിപുരസുന്ദരീ പാതു നഃ ॥ 25 ॥
സ്മരാരിവരവിഷ്ടരാ കുസുമബാണബാണൈര്യുതാ ।
അനങ്ഗകുസുമാദിഭിഃ പരിവൃതാ ച സിദ്ധൈസ്ത്രിഭിഃ
കദമ്ബവനമധ്യഗാ ത്രിപുരസുന്ദരീ പാതു നഃ ॥ 25 ॥
രുദ്രാണി വിദ്രുമമയീം പ്രതിമാമിവ ത്വാം
യേ ചിന്തയന്ത്യരുണകാന്തിമനന്യരൂപാമ് ।
താനേത്യ പക്ഷ്മലദൃശഃ പ്രസഭം ഭജന്തേ
കണ്ഠാവസക്തമൃദുബാഹുലതാസ്തരുണ്യഃ ॥ 26 ॥
യേ ചിന്തയന്ത്യരുണകാന്തിമനന്യരൂപാമ് ।
താനേത്യ പക്ഷ്മലദൃശഃ പ്രസഭം ഭജന്തേ
കണ്ഠാവസക്തമൃദുബാഹുലതാസ്തരുണ്യഃ ॥ 26 ॥
ത്വദ്രൂപൈകനിരൂപണപ്രണയിതാബന്ധോ ദൃശോസ്ത്വദ്ഗുണ-
-ഗ്രാമാകര്ണനരാഗിതാ ശ്രവണയോസ്ത്വത്സംസ്മൃതിശ്ചേതസി ।
ത്വത്പാദാര്ചനചാതുരീ കരയുഗേ ത്വത്കീര്തിതം വാചി മേ
കുത്രാപി ത്വദുപാസനവ്യസനിതാ മേ ദേവി മാ ശാമ്യതു ॥ 27 ॥
-ഗ്രാമാകര്ണനരാഗിതാ ശ്രവണയോസ്ത്വത്സംസ്മൃതിശ്ചേതസി ।
ത്വത്പാദാര്ചനചാതുരീ കരയുഗേ ത്വത്കീര്തിതം വാചി മേ
കുത്രാപി ത്വദുപാസനവ്യസനിതാ മേ ദേവി മാ ശാമ്യതു ॥ 27 ॥
ത്വദ്രൂപമുല്ലസിതദാഡിമപുഷ്പരക്തം
ഉദ്ഭാവയേന്മദനദൈവതമക്ഷരം യഃ ।
തം രൂപഹീനമപി മന്മഥനിര്വിശേഷം
ആലോകയന്ത്യുരുനിതമ്ബതടാസ്തരുണ്യഃ ॥ 28 ॥
ഉദ്ഭാവയേന്മദനദൈവതമക്ഷരം യഃ ।
തം രൂപഹീനമപി മന്മഥനിര്വിശേഷം
ആലോകയന്ത്യുരുനിതമ്ബതടാസ്തരുണ്യഃ ॥ 28 ॥
ബ്രഹ്മേന്ദ്രരുദ്രഹരിചന്ദ്രസഹസ്രരശ്മി-
-സ്കന്ദദ്വിപാനനഹുതാശനവന്ദിതായൈ ।
വാഗീശ്വരി ത്രിഭുവനേശ്വരി വിശ്വമാതഃ
അന്തര്ബഹിശ്ച കൃതസംസ്ഥിതയേ നമസ്തേ ॥ 29 ॥
-സ്കന്ദദ്വിപാനനഹുതാശനവന്ദിതായൈ ।
വാഗീശ്വരി ത്രിഭുവനേശ്വരി വിശ്വമാതഃ
അന്തര്ബഹിശ്ച കൃതസംസ്ഥിതയേ നമസ്തേ ॥ 29 ॥
കസ്തോത്രമേതദനുവാസരമീശ്വരായാഃ
ശ്രേയസ്കരം പഠതി വാ യദി വാ ശൃണോതി ।
തസ്യേപ്സിതം ഫലതി രാജഭിരീഡ്യതേഽസൌ
ജായേത സ പ്രിയതമോ മദിരേക്ഷണാനാമ് ॥ 30 ॥
ശ്രേയസ്കരം പഠതി വാ യദി വാ ശൃണോതി ।
തസ്യേപ്സിതം ഫലതി രാജഭിരീഡ്യതേഽസൌ
ജായേത സ പ്രിയതമോ മദിരേക്ഷണാനാമ് ॥ 30 ॥
ഇതി ശ്രീകാലിദാസ വിരചിത പഞ്ചസ്തവ്യാം ദ്വിതീയഃ ചര്ചാസ്തവഃ ।