আত্মদশক
সমাস পহিলা : চাতুৰ্য লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : চাতুৰ্য লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দুসৰা : নিঃস্পৃহ ৱ্যাপ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস তিসৰা : শ্ৰেষ্ঠ অংতৰাত্মা ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৌথা : শাশ্ৱতব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : চংচল় লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : চাতুৰ্য ৱিৱৰণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : অধোৰ্ধনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : সূক্ষ্মজীৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱৱা : পিংডোত্পত্তিনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : সিদ্ধাংতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস
পহিলা
চাতুৰ্য
লক্ষণ
॥
পহিলা
চাতুৰ্য
লক্ষণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
অস্তিমাংশাংচীং শৰীৰেং । ত্যাংত ৰাহিজে জীৱেশ্ৱৰেং ।
নানা ৱিকাৰীং ৱিকাৰে । প্ৰৱিণ হোইজে ॥ ১ ॥
নানা ৱিকাৰীং ৱিকাৰে । প্ৰৱিণ হোইজে ॥ ১ ॥
ঘনৱট পোংচট স্ৱভাৱেং । ৱিৱৰোন জাণিজে জীৱেং ।
ৱ্হাৱেং ন ৱ্হাৱেং আঘৱেং । জীৱ জাণে ॥ ২ ॥
ৱ্হাৱেং ন ৱ্হাৱেং আঘৱেং । জীৱ জাণে ॥ ২ ॥
যেংকীং মাগমাগোং ঘেণেং । যেকাং ন মাগতাংচ দেণেং ।
প্ৰচীতীনেং সুলক্ষণেং । ওল়খাৱীং ॥ ৩ ॥
প্ৰচীতীনেং সুলক্ষণেং । ওল়খাৱীং ॥ ৩ ॥
জীৱ জীৱাংত ঘালাৱা । আত্মা আত্ম্যাংত মিসল়াৱা ।
ৰাহৰাহোং শোধ ঘ্যাৱা । পৰাংতৰাংচা ॥ ৪ ॥
ৰাহৰাহোং শোধ ঘ্যাৱা । পৰাংতৰাংচা ॥ ৪ ॥
জানৱেং হেংৱডকাৰেং জালেং । ঢিলেপণেং হেৱড আলেং ।
নেমস্তপণেং শোভলেং । দৃষ্টীপুঢেং ॥ ৫ ॥
নেমস্তপণেং শোভলেং । দৃষ্টীপুঢেং ॥ ৫ ॥
তৈসেংচি হে মনাস মন । ৱিৱেকেং জাৱেং মিল়োন ।
ঢিলেপণেং অনুমান । হোত আহে ॥ ৬ ॥
ঢিলেপণেং অনুমান । হোত আহে ॥ ৬ ॥
অনুমানেং অনুমান ৱাঢতো । ভিডেনেং কাৰ্যভাগ নাসতো ।
যাকাৰণেং প্ৰত্যযে তো । আধীং পাহাৱা ॥ ৭ ॥
যাকাৰণেং প্ৰত্যযে তো । আধীং পাহাৱা ॥ ৭ ॥
দুসৰ্যাচেং জীৱীচেং কল়েনা । পৰাংতৰ তেং জাণৱেনা ।
ৱশ্য হোতী লোক নানা । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৮ ॥
ৱশ্য হোতী লোক নানা । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৮ ॥
আকল সাংডূন পৰতী । লোক ৱশ্যকৰ্ণ কৰিতী ।
অপূৰ্ণপাণেং হল়ু পডতী । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৯ ॥
অপূৰ্ণপাণেং হল়ু পডতী । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৯ ॥
জগদীশ আহে জগদাংতৰীং । চেটকেং কৰাৱীং কোণাৱৰী ।
জো কোণী ৱিৱেকেং ৱিৱৰী । তোচি শ্ৰেষ্ঠ ॥ ১০ ॥
জো কোণী ৱিৱেকেং ৱিৱৰী । তোচি শ্ৰেষ্ঠ ॥ ১০ ॥
শ্ৰেষ্ঠ কাৰ্যে কৰী শ্ৰেষ্ঠ । কৃত্ৰিম কৰী তো কনিষ্ঠ ।
কৰ্মানুসাৰ প্ৰাণী নষ্ট । অথৱা ভলে ॥ ১১ ॥
কৰ্মানুসাৰ প্ৰাণী নষ্ট । অথৱা ভলে ॥ ১১ ॥
ৰাজে জাতী ৰাজপংথেং । চোৰ জাতী চোৰপংথেং ।
ৱেডেং ঠকে অল্পস্ৱাৰ্থেং । মূৰ্খপণেং ॥ ১২ ॥
ৱেডেং ঠকে অল্পস্ৱাৰ্থেং । মূৰ্খপণেং ॥ ১২ ॥
মূৰ্খাস ৱাটে মী শহাণা । পৰী তো ৱেডা দৈন্যৱাণা ।
নানা চাতুৰ্যাচ্যা খুণা । চতুৰ জাণে ॥ ১৩ ॥
নানা চাতুৰ্যাচ্যা খুণা । চতুৰ জাণে ॥ ১৩ ॥
জো জগদাংতৰে মিল়ালা । তো জগদাংতৰচি জালা ।
অৰত্ৰীং পৰত্ৰীং তযালা । কায উণেং ॥ ১৪ ॥
অৰত্ৰীং পৰত্ৰীং তযালা । কায উণেং ॥ ১৪ ॥
বুদ্ধি দেণেং ভগৱংতাচেং । বুদ্ধিৱিণ মাণুস কাচেং ।
ৰাজ্য সাংডূন ফুকাচে । ভীক মাগে ॥ ১৫ ॥
ৰাজ্য সাংডূন ফুকাচে । ভীক মাগে ॥ ১৫ ॥
জেং জেং জেংথেং নিৰ্মাণ জালং । তেং তেং তযাস মানলেং ।
অভিমান দেঊন গোৱিলেং । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ১৬ ॥
অভিমান দেঊন গোৱিলেং । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ১৬ ॥
অৱঘেচ ম্হণতী আম্হী থোৰ । অৱঘেচি ম্হণতী আম্হী সুংদৰ ।
অৱঘেচি ম্হণতী আম্হী চতুৰ । ভূমংডল়ীং ॥ ১৭ ॥
অৱঘেচি ম্হণতী আম্হী চতুৰ । ভূমংডল়ীং ॥ ১৭ ॥
ঐসা ৱিচাৰ আণিতাং মনা । কোণীচ লাহান ম্হণৱিনা ।
জাণতে আণিতী অনুমানা । সকল় কাংহীং ॥ ১৮ ॥
জাণতে আণিতী অনুমানা । সকল় কাংহীং ॥ ১৮ ॥
আপুলাল্যা সাভিমানেং । লোক চালিলে অনুমানেং ।
পৰংতু হেং ৱিৱেকানেং । পাহিলেং পাহিজে ॥ ১৯ ॥
পৰংতু হেং ৱিৱেকানেং । পাহিলেং পাহিজে ॥ ১৯ ॥
লটিক্যাচা সাভিমান ঘেণেং । সত্য অৱঘেংচ সোডণেং ।
মূৰ্খপণাচীং লক্ষণেং । তে হে ঐসীং ॥ ২০ ॥
মূৰ্খপণাচীং লক্ষণেং । তে হে ঐসীং ॥ ২০ ॥
সত্যাচা জো সাভিমান । তো জাণাৱা নিৰাভিমান ।
ন্যাযে অন্যাযে সমান । কদাপি নৱ্হে ॥ ২১ ॥
ন্যাযে অন্যাযে সমান । কদাপি নৱ্হে ॥ ২১ ॥
ন্যাযে ম্হণিজে তো শাশ্ৱত । অন্যাযে ম্হণিজে তো অশাশ্ৱত ।
বাষ্কল় আণি নেমস্ত । যেক কৈসা ॥ ২২ ॥
বাষ্কল় আণি নেমস্ত । যেক কৈসা ॥ ২২ ॥
যেক উঘড ভাগ্য ভোগিতী । যেক তশ্কৰ পল়োন জাতী ।
যেকাংচী প্ৰগট মহংতী । যেকাংচী কানকোংডী ॥ ২৩ ॥
যেকাংচী প্ৰগট মহংতী । যেকাংচী কানকোংডী ॥ ২৩ ॥
আচাৰৱিচাৰেংৱিণ । জেং জেং কৰণেং তো তো সীণ ।
ধূৰ্ত আণি ৱিচক্ষণ । তেচি শোধাৱে ॥ ২৪ ॥
ধূৰ্ত আণি ৱিচক্ষণ । তেচি শোধাৱে ॥ ২৪ ॥
উদংড বাজাৰী মিল়ালে । পৰী তে ধূৰ্তেংচি আল়িলে ।
ধূৰ্তাংপাসীং কাংহীং ন চলে । বাজাৰ্যাংচেং ॥ ২৫ ॥
ধূৰ্তাংপাসীং কাংহীং ন চলে । বাজাৰ্যাংচেং ॥ ২৫ ॥
যাকাৰণেং মুখ্য মুখ্য । তযাংসী কৰাৱে সখ্য ।
যেণেংকৰিতাং অসংখ্য । বাজাৰী মিল়তী ॥ ২৬ ॥
যেণেংকৰিতাং অসংখ্য । বাজাৰী মিল়তী ॥ ২৬ ॥
ধূৰ্তাসি ধূৰ্তচি আৱডে । ধূৰ্ত ধূৰ্তীংচ পৱাডে ।
উগেংচি হিংডতী ৱেডে । কাৰ্যেংৱিণ ॥ ২৭ ॥
উগেংচি হিংডতী ৱেডে । কাৰ্যেংৱিণ ॥ ২৭ ॥
ধূৰ্তাসি ধূৰ্তপণ কল়লেং । তেণেং মনাস মনপণ মিল়ালেং ।
পৰী হেং গুপ্তৰূপেং কেলেং । পাহিজে সৰ্ৱে ॥ ২৮ ॥
পৰী হেং গুপ্তৰূপেং কেলেং । পাহিজে সৰ্ৱে ॥ ২৮ ॥
সমৰ্থাচেং ৰাখতাং মন । তেথে যেতী উদংড জন ।
জন আণি সজ্জন । আৰ্জৱ কৰিতী ॥ ২৯ ॥
জন আণি সজ্জন । আৰ্জৱ কৰিতী ॥ ২৯ ॥
ৱোল়খীনেং ৱোল়খী সাধাৱী । বুদ্ধীনেং বুদ্ধি বোধাৱী ।
নীতিন্যাযেং ৱাট ৰোধাৱী । পাষাংডাচী ॥ ৩০ ॥
নীতিন্যাযেং ৱাট ৰোধাৱী । পাষাংডাচী ॥ ৩০ ॥
ৱেষ ধৰাৱা বাৱল়া । অংতৰীং অসাৱ্যা নানা কল়া ।
সগট লোকাংচা জিৱ্হাল়া । মোডূং নযে ॥ ৩১ ॥
সগট লোকাংচা জিৱ্হাল়া । মোডূং নযে ॥ ৩১ ॥
নিস্পৃহ আণি নিত্য নূতন । প্ৰত্যযাচেং ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
প্ৰগট জাণতাং সজ্জন । দুল্লভ জগীং ॥ ৩২ ॥
প্ৰগট জাণতাং সজ্জন । দুল্লভ জগীং ॥ ৩২ ॥
নানা জিনসপাঠাংতৰেং নিৱতী সকল়াংচীং অংতৰেং । চংচল়পণেং তদনংতৰেং ।
সকল়াং ঠাঈং ॥ ৩৩ ॥
সকল়াং ঠাঈং ॥ ৩৩ ॥
যেকে ঠাঈং বৈসোন ৰাহিলা । তৰী মগ ৱ্যাপচি বুডালা ।
সাৱধপণেং জ্যালা ত্যালা । ভেটি দ্যাৱী ॥ ৩৪ ॥
সাৱধপণেং জ্যালা ত্যালা । ভেটি দ্যাৱী ॥ ৩৪ ॥
ভেটভেটোং জৰী ৰাখণেং । হে চাতুৰ্যাচীং লক্ষণেং ।
মনুষ্যমাত্ৰ উত্তম গুণেং । সমাধান পাৱে ॥ ৩৫ ॥
মনুষ্যমাত্ৰ উত্তম গুণেং । সমাধান পাৱে ॥ ৩৫ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোচে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চাতুৰ্যলক্ষণনাম
সমাস
পহিলা
॥
শ্ৰীদাসবোচে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চাতুৰ্যলক্ষণনাম
সমাস
পহিলা
॥
সমাস
দুসৰা
নিঃস্পৃহ
ৱ্যাপ
॥
দুসৰা
নিঃস্পৃহ
ৱ্যাপ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
পৃথ্ৱীমধেং মানৱী শৰীৰেং । উদংড দাটলীং লাহান থোৰেং ।
পালটতী মনোৱিকাৰেং । ক্ষণাক্ষণা ॥ ১ ॥
পালটতী মনোৱিকাৰেং । ক্ষণাক্ষণা ॥ ১ ॥
জিতুক্যা মূৰ্তী তিতুক্যাচ প্ৰকৃতী । সাৰিখ্যা নস্তী আদিঅংতীং ॥
নেমচি নাহীং পাহাৱেং কিতী । কাযে ম্হণোনী ॥ ২ ॥
কিত্যেক ম্লেংচ হোঊন গেলে । কিত্যেক ফিৰংগণাংত আটলে ।
দেশভাষানেং ৰুধিলে । কীতীযেক ॥ ৩ ॥
দেশভাষানেং ৰুধিলে । কীতীযেক ॥ ৩ ॥
মৰ়্হাষ্টদেশ থোডা উৰলা । ৰাজকাৰনেং লোক ৰুধিলা ।
অৱকাশ নাহীং জেৱাযালা । উদংড কামেং ॥ ৪ ॥
অৱকাশ নাহীং জেৱাযালা । উদংড কামেং ॥ ৪ ॥
কিত্যেক যুদ্ধপ্ৰসংগী গুংতলে । তেণেং গুণেং উন্মত্ত জালে ।
ৰাত্ৰংদিৱস কৰূং লাগলে । যুদ্ধচৰ্চা ॥ ৫ ॥
ৰাত্ৰংদিৱস কৰূং লাগলে । যুদ্ধচৰ্চা ॥ ৫ ॥
উদিম্যাস ৱ্যাসংগ লাগলা । অৱকাশ নাহীংসা জালা ।
অৱঘা পোটধংদাচ লাগলা । নিৰংতৰ ॥ ৬ ॥
অৱঘা পোটধংদাচ লাগলা । নিৰংতৰ ॥ ৬ ॥
শডদৰ্শনেং নানা মতেং । পাষাংডেং ৱাঢলী বহুতেং ।
পৃথিৱীমধেং জেথ তেথেং । উপদেসিতী ॥ ৭ ॥
পৃথিৱীমধেং জেথ তেথেং । উপদেসিতী ॥ ৭ ॥
স্মাৰ্থীং আণি ৱৈষ্ণৱী । উৰলীং সুৰলীং নেলীং আঘৱী ।
ঐসী পাহাতাং গথাগোৱী । উদংড জালী ॥ ৮ ॥
ঐসী পাহাতাং গথাগোৱী । উদংড জালী ॥ ৮ ॥
কিত্যেক কামনেচে ভক্ত । ঠাইং ঠাইং জালেং আসক্ত ।
যুক্ত অথৱা অযুক্ত । পাহাতো কোণ ॥ ৯ ॥
যুক্ত অথৱা অযুক্ত । পাহাতো কোণ ॥ ৯ ॥
যা গল্বল্যামধেং গল্বলা । কোণীং কোণীং ৱাঢৱিলা ।
ত্যাস দেখোং সকেনাসা জালা । ৱৈদিক লোক ॥ ১০ ॥
ত্যাস দেখোং সকেনাসা জালা । ৱৈদিক লোক ॥ ১০ ॥
ত্যাহিমধেং হৰিকীৰ্তন । তেথেং ৱোঢলে কিত্যেক জন ।
প্ৰত্যযাচেং ব্ৰহ্মজ্ঞান । কোণ পাহে ॥ ১১ ॥
প্ৰত্যযাচেং ব্ৰহ্মজ্ঞান । কোণ পাহে ॥ ১১ ॥
যা কাৰণেং জ্ঞান দুল্লভ । পুণ্যেং ঘডে অলভ্য লাভ ।
ৱিচাৰৱংতাং সুল্লভ । সকল় কাংহীং ॥ ১২ ॥
ৱিচাৰৱংতাং সুল্লভ । সকল় কাংহীং ॥ ১২ ॥
ৱিচাৰ কল়লা সাংগতাং নযে । উদংড যেতী অংতৰাযে ।
উপায যোজিতাং অপাযে । আডৱে যেতী ॥ ১৩ ॥
উপায যোজিতাং অপাযে । আডৱে যেতী ॥ ১৩ ॥
ত্যাহিমধেং তো তিক্ষণ । ৰিকামা জাঊং নেদী ক্ষণ ।
ধূৰ্ত তাৰ্কিক ৱিচক্ষণ । সকল়াং মানে ॥ ১৪ ॥
ধূৰ্ত তাৰ্কিক ৱিচক্ষণ । সকল়াং মানে ॥ ১৪ ॥
নানা জিনস উদংড পাঠ । ৱদোং লাগলা ঘডঘডাট ।
অৱ্হাটচি কেলী ৱাট । সামৰ্থ্যবল়েং ॥ ১৫ ॥
অৱ্হাটচি কেলী ৱাট । সামৰ্থ্যবল়েং ॥ ১৫ ॥
প্ৰবোধশক্তীচীং অনংত দ্ৱাৰেং । জাণেং সকল়াংচী অংতৰেং ।
নিৰূপণেং তদনংতৰেং । চটক লাগে ॥ ১৬ ॥
নিৰূপণেং তদনংতৰেং । চটক লাগে ॥ ১৬ ॥
মতেং মতাংতৰেং সগট । প্ৰত্যযে বোলোন কৰী সপাট ।
দংডক সাংডূন নীট । ৱেধী জনা ॥ ১৭ ॥
দংডক সাংডূন নীট । ৱেধী জনা ॥ ১৭ ॥
নেমকেং ভেদকেং ৱচনেং । অখংড পাহে প্ৰসংগমানেং ।
উদাস ৱৃত্তিচ্যা গুমানেং । উঠোন জাতো ॥ ১৮ ॥
উদাস ৱৃত্তিচ্যা গুমানেং । উঠোন জাতো ॥ ১৮ ॥
প্ৰত্যযে বোলোন উঠোন গেলা । চটক লাগলী লোকাংলা ।
নানা মাৰ্গ সাংডূন ত্যালা । শৰণ যেতী ॥ ১৯ ॥
নানা মাৰ্গ সাংডূন ত্যালা । শৰণ যেতী ॥ ১৯ ॥
পৰী তো কোঠেং আডল়েনা । কোণে স্থল়ীং সাংপডেনা ।
ৱেষ পাহাতাং হীন দীনা । সাৰিখা দিসে ॥ ২০ ॥
ৱেষ পাহাতাং হীন দীনা । সাৰিখা দিসে ॥ ২০ ॥
উদংড কৰী গুপ্তৰূপেং । ভিকাৰ্যাসাৰিখা স্ৱৰূপেং ।
তেথেং যেশকীৰ্তিপ্ৰতাপেং । সীমা সাংডিলী ॥ ২১ ॥
তেথেং যেশকীৰ্তিপ্ৰতাপেং । সীমা সাংডিলী ॥ ২১ ॥
ঠাইং ঠাইং ভজন লাৱী । আপণ তেথূন চুকাৱী ।
মছৰমতাংচী গোৱী । লাগোংচ নেদী ॥ ২২ ॥
মছৰমতাংচী গোৱী । লাগোংচ নেদী ॥ ২২ ॥
খনাল়ামধেং জাঊন ৰাহে । তেথেং কোণীচ ন পাহে ।
সৰ্ৱত্ৰাংচী চিংতা ৱাহে । সৰ্ৱকাল় ॥ ২৩ ॥
সৰ্ৱত্ৰাংচী চিংতা ৱাহে । সৰ্ৱকাল় ॥ ২৩ ॥
অৱঘড স্থল়ীং কঠীণ লোক । তেথেং ৰাহণেং নেমক ।
সৃষ্টীমধেং সকল় লোক । ধুংডীত যেতী ॥ ২৪ ॥
সৃষ্টীমধেং সকল় লোক । ধুংডীত যেতী ॥ ২৪ ॥
তেথেং কোণাচেং চালেনা । অনুমাত্ৰ অনুমানেনা ।
কট্ট ঘালীন ৰাজকাৰণা । লোক লাৱী ॥ ২৫ ॥
কট্ট ঘালীন ৰাজকাৰণা । লোক লাৱী ॥ ২৫ ॥
লোকীং লোক ৱাঢৱিলে । তেণেং অমৰ্যাদ জালে ।
ভূমংডল়ীং সত্ত চালে । গুপ্তৰূপেং ॥ ২৬ ॥
ভূমংডল়ীং সত্ত চালে । গুপ্তৰূপেং ॥ ২৬ ॥
ঠাইং ঠাইং উদংড তাবে । মনুষ্যমাত্ৰ তিতুকেং ঝোংবে ।
চহুংকডে উদংড লাংবে । পৰমাৰ্থবুদ্ধী ॥ ২৭ ॥
চহুংকডে উদংড লাংবে । পৰমাৰ্থবুদ্ধী ॥ ২৭ ॥
উপাসনেচা গজৰ । স্থল়োস্থল়ূং থোৰ থোৰ ।
প্ৰত্যযানেং প্ৰাণীমাত্ৰ । সোডৱিলে ॥ ২৮ ॥
প্ৰত্যযানেং প্ৰাণীমাত্ৰ । সোডৱিলে ॥ ২৮ ॥
ঐসে কৈৱাডে উদংড জাণে । তেণেং লোক হোতী শাহাণে ।
জেথেং জেথেং প্ৰত্যযে বাণে । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ২৯ ॥
জেথেং জেথেং প্ৰত্যযে বাণে । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ২৯ ॥
ঐসী কীৰ্তি কৰূন জাৱেং । তৰীচ সংসাৰাস যাৱেং ।
দাস ম্হণে হেং স্ৱভাৱেং । সংকেতেং বোলিলেং ॥ ৩০ ॥
দাস ম্হণে হেং স্ৱভাৱেং । সংকেতেং বোলিলেং ॥ ৩০ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
নিস্পৃহৱ্যাপনাম
সমাস
দুসৰা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
নিস্পৃহৱ্যাপনাম
সমাস
দুসৰা
॥
সমাস
তিসৰা
শ্ৰেষ্ঠ
অংতৰাত্মা
॥
তিসৰা
শ্ৰেষ্ঠ
অংতৰাত্মা
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
মুল়াপাসূন সৈৰাৱৈৰা । অৱঘা পংচীকৰ্ণ পসাৰা ।
ত্যাংত সাক্ষত্ৱাচা দোৰা । তোহি তত্ত্ৱৰূপ ॥ ১ ॥
ত্যাংত সাক্ষত্ৱাচা দোৰা । তোহি তত্ত্ৱৰূপ ॥ ১ ॥
দুৰস্ত্যা দাটল্যা ফৌজা । উংচ সিংহাসনীং ৰাজা ।
যাচা ৱিচাৰ সমজা । অংতৰ্যামী ॥ ২ ॥
যাচা ৱিচাৰ সমজা । অংতৰ্যামী ॥ ২ ॥
দেহমাত্ৰ অস্তিমাংশাংচেং । তৈসেংচি জাণাৱেং নৃপতীচেং ।
মূল়াপাসূন সৃষ্টীচেং । তত্ৱৰূপ ॥ ৩ ॥
মূল়াপাসূন সৃষ্টীচেং । তত্ৱৰূপ ॥ ৩ ॥
ৰাযাচে সত্তেনেং চালতেং । পৰন্তু অৱঘীং পংচভূতেং ।
মুল়ীং আধিক জাণিৱেচে তেং । অধিষ্ঠান আহে ॥ ৪ ॥
মুল়ীং আধিক জাণিৱেচে তেং । অধিষ্ঠান আহে ॥ ৪ ॥
ৱিৱেকে বহুত পৈসাৱলে । ম্হণৌন অৱতাৰী বোলিলে ।
মনু চক্ৰৱতী জালে । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ৫ ॥
মনু চক্ৰৱতী জালে । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ৫ ॥
জেথেং উদংড জাণীৱ । তেচি তিতুকে সদেৱ ।
থোডে জাণিৱেনে নৰ্দেৱ । হোতী লোক ॥ ৬ ॥
থোডে জাণিৱেনে নৰ্দেৱ । হোতী লোক ॥ ৬ ॥
ৱ্যাপ আটোপ কৰিতী । ধকে চপেটে সোসিতী ।
তেণেং প্ৰাণী সদেৱ হোতী । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
তেণেং প্ৰাণী সদেৱ হোতী । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
ঐসেং হেং আতাং ৱৰ্ততেং । মুৰ্খ লোকাংস কল়েনা তেং ।
ৱিৱেকীং মনুষ্য সমজতেং । সকল় কাংহীং ॥ ৮ ॥
ৱিৱেকীং মনুষ্য সমজতেং । সকল় কাংহীং ॥ ৮ ॥
থোৰ লাহান বুদ্ধীপাসী । সগট কল়েনা লোকাংসী ।
আধীং উপজলেং তযাসী । থোৰ ম্হণতী ॥ ৯ ॥
আধীং উপজলেং তযাসী । থোৰ ম্হণতী ॥ ৯ ॥
ৱযেং ধাকুটা নৃপতী । ৱৃদ্ধ তযাস নমস্কাৰ কৰিতী ।
ৱিচিত্ৰ ৱিৱেকাচী গতী । কল়লী পাহিজে ॥ ১০ ॥
ৱিচিত্ৰ ৱিৱেকাচী গতী । কল়লী পাহিজে ॥ ১০ ॥
সামান্য লোকাংচে জ্ঞান । তো অৱঘাচ অনুমান ।
দীক্ষাদংডকাচেং লক্ষণ । যেণেংচি পাডেং ॥ ১১ ॥
দীক্ষাদংডকাচেং লক্ষণ । যেণেংচি পাডেং ॥ ১১ ॥
নৱ্হেং কোণাস ম্হণাৱেং । সামান্যাস কাযে ঠাৱেং ।
কোণকোণাস ম্হণাৱেং । কিতী ম্হণোনী ॥ ১২ ॥
কোণকোণাস ম্হণাৱেং । কিতী ম্হণোনী ॥ ১২ ॥
ধাকুটা ভাগ্যাস চঢলা । তৰী তুছ্য কৰিতী তযালা ।
যাকাৰণেং সলগীচ্যা লোকাংলা । দূৰী ধৰাৱেং ॥ ১৩ ॥
যাকাৰণেং সলগীচ্যা লোকাংলা । দূৰী ধৰাৱেং ॥ ১৩ ॥
নেমস্ত কল়েনা ৱচন । নেমস্ত নযে ৰাজকাৰণ ।
উগেচি ধৰিতী থোৰপণ । মূৰ্খপণেং ॥ ১৪ ॥
উগেচি ধৰিতী থোৰপণ । মূৰ্খপণেং ॥ ১৪ ॥
নেমস্ত কাংহীংচ কল়েনা । নেমস্ত কোণীচ মানিনা ।
আধী উপজলেং ত্যা থোৰপণা । কোণ পুসে ॥ ১৫ ॥
আধী উপজলেং ত্যা থোৰপণা । কোণ পুসে ॥ ১৫ ॥
ৱডিলাং ৱডিলপণ নাহীং । ধাকুট্যাং ধাকুটপণ নাহীং ।
ঐসে বোলতী ত্যাংস নাহীং । শাহাণপণ ॥ ১৬ ॥
ঐসে বোলতী ত্যাংস নাহীং । শাহাণপণ ॥ ১৬ ॥
গুণেৱিণ ৱডিলপণ । হেং তোং আৱঘেংচ অপ্ৰমাণ ।
ত্যাচী প্ৰতীত প্ৰমাণ । থোৰপণীং ॥ ১৭ ॥
ত্যাচী প্ৰতীত প্ৰমাণ । থোৰপণীং ॥ ১৭ ॥
তথাপি ৱডিলাংস মানাৱেং । ৱডিলেং ৱডিলপণ জাণাৱেং ।
নেণতাং পুঢেং কষ্টাৱেং । থোৰপণীং ॥ ১৮ ॥
নেণতাং পুঢেং কষ্টাৱেং । থোৰপণীং ॥ ১৮ ॥
তস্মাত ৱডিল অংতৰাত্মা । জেথেং চেতলা তেথেং মহিমা ।
হেং তোং প্ৰগটচি আহে আম্হা । শব্দ নাহীং ॥ ১৯ ॥
হেং তোং প্ৰগটচি আহে আম্হা । শব্দ নাহীং ॥ ১৯ ॥
যাকাৰণেং কোণী যেকেং । শাহাণপণ সিকাৱেং ৱিৱেকেং ।
ৱিৱেক ন সিকতাং তুকেং । তুটোন জাতী ॥ ২০ ॥
ৱিৱেক ন সিকতাং তুকেং । তুটোন জাতী ॥ ২০ ॥
তুক তুটলেং ম্হণিজে গেলেং । জন্মা যেঊন কাযে কেলেং ।
বল়েংচি সাংদীস ঘাতলেং । আপণাসী ॥ ২১ ॥
বল়েংচি সাংদীস ঘাতলেং । আপণাসী ॥ ২১ ॥
সগট বাযেকা সিৱ্যা দেতী । সাংদীস পডিলা ঐসেং ম্হণতী ।
মূৰ্খপণাচী প্ৰাপ্তী । ঠাকূন আলী ॥ ২২ ॥
মূৰ্খপণাচী প্ৰাপ্তী । ঠাকূন আলী ॥ ২২ ॥
ঐসেং কোণীযেকেং ন কৰাৱেং । সৰ্ৱ সাৰ্থকচি কৰাৱেং ।
কল়েনা তৰী ৱিৱৰাৱেং । গ্ৰংথাংতৰীং ॥ ২৩ ॥
কল়েনা তৰী ৱিৱৰাৱেং । গ্ৰংথাংতৰীং ॥ ২৩ ॥
শাহাণ্যাস কোণীতৰী বাহাতী । মুৰ্খাস লোক দৱডূন দেতী ।
জীৱাস আৱডে সংপত্তি । তৰী শাহাণেং ৱ্হাৱেং ॥ ২৪ ॥
জীৱাস আৱডে সংপত্তি । তৰী শাহাণেং ৱ্হাৱেং ॥ ২৪ ॥
আহো যা শাহাণপণাকাৰণেং । বহুতাংচে কষ্ট কৰণেং ।
পৰংতু শাহাণপণ শিকণেং । হেং উত্তমোত্তম ॥ ২৫ ॥
পৰংতু শাহাণপণ শিকণেং । হেং উত্তমোত্তম ॥ ২৫ ॥
জোং বহুতাংস মানলা । তো জাণাৱা শাহাণা জালা ।
জনীং শাহাণ্যা মনুষ্যালা । কাযে উণেং ॥ ২৬ ॥
জনীং শাহাণ্যা মনুষ্যালা । কাযে উণেং ॥ ২৬ ॥
আপলেং হিত ন কৰী লোকিকীং । তো জাণাৱা আত্মঘাতকী ।
যা মুৰ্খাযেৱঢা পাতকী । আণিক নাহীং ॥ ২৭ ॥
যা মুৰ্খাযেৱঢা পাতকী । আণিক নাহীং ॥ ২৭ ॥
আপণ সংসাৰীং কষ্টতো । লোকাংকৰৱী ৰাগেজোন ঘেতো ।
জনামধ্যেং শাহাণা তো । ঐসেং ন কৰী ॥ ২৮ ॥
জনামধ্যেং শাহাণা তো । ঐসেং ন কৰী ॥ ২৮ ॥
সাধকাং সিকৱিলেং স্ৱভাৱেং । মানেল তৰী সুখেং ঘ্যাৱেং ।
মানেনা তৰী সাংডাৱেং । যেকিকডে ॥ ২৯ ॥
মানেনা তৰী সাংডাৱেং । যেকিকডে ॥ ২৯ ॥
তুম্হী শ্ৰোতে পৰম দক্ষ । অলক্ষাস লাৱিতাং লক্ষ ।
হেং তোং সামান্য প্ৰত্যক্ষ । জাণতসা ॥ ৩০ ॥
হেং তোং সামান্য প্ৰত্যক্ষ । জাণতসা ॥ ৩০ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
শ্ৰেষ্ঠ
অংতৰাত্মানিৰূপণনাম
সমাস
তিসৰা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
শ্ৰেষ্ঠ
অংতৰাত্মানিৰূপণনাম
সমাস
তিসৰা
॥
সমাস
চৌথা
শাশ্ৱতব্ৰহ্মনিৰূপণ
॥
চৌথা
শাশ্ৱতব্ৰহ্মনিৰূপণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
পৃথ্ৱীপাসূন জালীং ঝাডেং । ঝাডাপাসূন হোতী লাংকডেং ।
লাংকডেং ভস্মোন পুঢেং । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ১ ॥
লাংকডেং ভস্মোন পুঢেং । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ১ ॥
পৃথ্ৱীপাসূন ৱেল হোতী । নানা জিনস ফাপাৱতী ।
ৱাল়োন কুজোন মাগুতী । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ২ ॥
ৱাল়োন কুজোন মাগুতী । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ২ ॥
নানা ধান্যাংচীং নানা অন্নেং । মনুষ্যেং কৰিতী ভোজনেং ।
নানা ৱিষ্ঠা নানা ৱমনেং । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ৩ ॥
নানা ৱিষ্ঠা নানা ৱমনেং । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ৩ ॥
নানা পক্ষাদিকীং ভক্ষিলেং । তৰী পুঢেং তৈসেংচি জালেং ।
ৱাল়োন ভস্ম হোঊন গেলেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৪ ॥
ৱাল়োন ভস্ম হোঊন গেলেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৪ ॥
মনুষ্যেং মৰতাংচ ঐকা । ক্ৰিমি ভস্ম কাং মৃত্তিকা ।
ঐশা কাযা পডতী অনেকা । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ৫ ॥
ঐশা কাযা পডতী অনেকা । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ৫ ॥
নানা তৃণ পদাৰ্থ কুজতী । পুঢেং ত্যাচী হোযে মাতী ।
নানা কিডে মৰোন জাতী । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ৬ ॥
নানা কিডে মৰোন জাতী । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ৬ ॥
পদৰ্থ দাটলে অপাৰ । কিতি সাংগাৱা ৱিস্তাৰ ।
পৃথ্ৱীৱাংচূন থাৰ । কোণাস আহে ॥ ৭ ॥
পৃথ্ৱীৱাংচূন থাৰ । কোণাস আহে ॥ ৭ ॥
ঝাড পালে আণি তৃণ । পশু ভক্ষিতাং হোতেং সেণ ।
খাত মূত ভস্ম মিল়োন । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৮ ॥
খাত মূত ভস্ম মিল়োন । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৮ ॥
উত্পত্তিস্থিতিসংৱ্হাৰতেং । তেং তেং পৃথ্ৱীস মিল়োন জাতেং ।
জিতুকেং হোতেং আণি জাতেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৯ ॥
জিতুকেং হোতেং আণি জাতেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ৯ ॥
নানা বীজাংচিযা ৰাসী । ৱিৰঢোনে লাগতী গগনাসী ।
পুঢেং সেৱটীং পৃথ্ৱীসী । মিল়োন জাতী ॥ ১০ ॥
পুঢেং সেৱটীং পৃথ্ৱীসী । মিল়োন জাতী ॥ ১০ ॥
লোক নানা ধাতু পুৰিতী । বহুতাং দিৱসাং হোযে মাতী ।
সুৱৰ্ণপাষাণাচী গতী । তৈসীচ আহে ॥ ১১ ॥
সুৱৰ্ণপাষাণাচী গতী । তৈসীচ আহে ॥ ১১ ॥
মাতীচেং হোতে সুৱৰ্ণ । আণী মৃত্তিকেচে হোতী পাষাণ ।
মাহা অগ্নিসংগেং ভস্মোন । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ১২ ॥
মাহা অগ্নিসংগেং ভস্মোন । পৃথ্ৱীচ হোযে ॥ ১২ ॥
সুৱৰ্ণাচেং জৰ হোতেং । জৰ সেৱটীং কুজোন জাতেং ।
ৰস হোঊন ৱিতুল়তেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ১৩ ॥
ৰস হোঊন ৱিতুল়তেং । পুন্হা পৃথ্ৱী ॥ ১৩ ॥
পৃথ্ৱীপাসূন ধাতু নিপজতী । অগ্নিসংগেং ৰস হোতী ।
তযা ৰসাচী হোযে জগতী । কঠীণৰূপেং ॥ ১৪ ॥
তযা ৰসাচী হোযে জগতী । কঠীণৰূপেং ॥ ১৪ ॥
নানা জল়াসী গংধী সুটে । তেথেং পৃথ্ৱীচেং ৰূপ প্ৰগটে ।
দেৱসেংদিৱস জল় আটে । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ১৫ ॥
দেৱসেংদিৱস জল় আটে । পুঢেং পৃথ্ৱী ॥ ১৫ ॥
পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং যেতী । নানা জীৱ খাঊন জাতী ।
তে জীৱ মৰতাং জগতী । নেমস্ত হোযে ॥ ১৬ ॥
তে জীৱ মৰতাং জগতী । নেমস্ত হোযে ॥ ১৬ ॥
জিতুকা কাংহীং জালা আকাৰ । তিতুক্যাস পৃথ্ৱীচা আধাৰ ।
হোতী জাতী প্ৰাণীমাত্ৰ । সেৱট পৃথ্ৱী ॥ ১৭ ॥
হোতী জাতী প্ৰাণীমাত্ৰ । সেৱট পৃথ্ৱী ॥ ১৭ ॥
হেং কিতী ম্হণৌন সাংগাৱেং । ৱিৱেকেং অৱঘেচি জাণাৱেং ।
খাংজণীভাজণীচেং সমজাৱেং । মূল় তৈসে ॥ ১৮ ॥
খাংজণীভাজণীচেং সমজাৱেং । মূল় তৈসে ॥ ১৮ ॥
আপ আল়োন পৃথ্ৱী জালূ । পুন্হাং আপীংচ ৱিৰালী ।
অগ্নিযোগেং ভস্ম জালী । ম্হণোনিযাং ॥ ১৯ ॥
অগ্নিযোগেং ভস্ম জালী । ম্হণোনিযাং ॥ ১৯ ॥
আপ জালেং তেজাপাসুনী । পুঢেং তেজেং ঘেতলেং সোখুনী ।
তেং তেজ জালেং ৱাযোচেনী । পুঢেং ৱাযো ঝডপী ॥ ২০ ॥
তেং তেজ জালেং ৱাযোচেনী । পুঢেং ৱাযো ঝডপী ॥ ২০ ॥
ৱাযো গগনীং নিৰ্মাণ জালা । পুঢেং গগনীংচ ৱিৰালা ।
ঐসেং খাংজণীভাজণীলা । বৰেং পাহা ॥ ২১ ॥
ঐসেং খাংজণীভাজণীলা । বৰেং পাহা ॥ ২১ ॥
জেং জেং জেথেং নিৰ্মাণ হোতেং । তেং তেং তেথেং লযা জাতেং ।
যেণেং ৰিতীং পংচভূতেং । নাশ পাৱতী ॥ ২২ ॥
যেণেং ৰিতীং পংচভূতেং । নাশ পাৱতী ॥ ২২ ॥
ভূত ম্হণিজে নিৰ্মাণ জালেং । পুন্হাং মাগুতেং নিমালেং ।
পুঢেং শাশ্ৱত উৰলেং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৩ ॥
পুঢেং শাশ্ৱত উৰলেং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৩ ॥
তেং পৰব্ৰহ্ম জোং কল়েনা । তো জন্মমৃত্যু চুকেনা ।
চত্ৱাৰ খাণী জীৱ না । হোণেং ঘডে ॥ ২৪ ॥
চত্ৱাৰ খাণী জীৱ না । হোণেং ঘডে ॥ ২৪ ॥
জডাচেং মূল় তেং চংচল় । চংচল়াচেং মূল় তেং নিশ্চল় ।
নিশ্চল়াসী নাহীং মূল় । বৰেং পাহা ॥ ২৫ ॥
নিশ্চল়াসী নাহীং মূল় । বৰেং পাহা ॥ ২৫ ॥
পূৰ্ৱপক্ষ ম্হণিজে জালেং । সিদ্ধাংত ম্হণিজে নিমালেং ।
পক্ষাতীত জেং সংচলেং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৬ ॥
পক্ষাতীত জেং সংচলেং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৬ ॥
হেং প্ৰচিতীনেং জাণাৱেং । ৱিচাৰেং খুণেংসী বাণাৱেং ।
ৱিচাৰেংৱিণ সিণাৱেং । তেংচি মূৰ্খপণেং ॥ ২৭ ॥
ৱিচাৰেংৱিণ সিণাৱেং । তেংচি মূৰ্খপণেং ॥ ২৭ ॥
জ্ঞানী ভিডেনে দডপলা । নিশ্চল় পৰব্ৰহ্ম কৈংচেং ত্যালা ।
উগাচ কৰিতো গল্বলা । মাযেংমধেং ॥ ২৮ ॥
উগাচ কৰিতো গল্বলা । মাযেংমধেং ॥ ২৮ ॥
মাযা নিশেষ নাসলী । পুঢেং স্থিতি কৈসী উৰলী ।
ৱিচক্ষণেং ৱিৱৰিলী । পাহিজে স্ৱযেং ॥ ২৯ ॥
ৱিচক্ষণেং ৱিৱৰিলী । পাহিজে স্ৱযেং ॥ ২৯ ॥
নিশেষ মাযেচেং নিৰ্শন । হোতাং আত্মনিৱেদন ।
ৱাচ্যাংশ নাহীং ৱিজ্ঞান । কৈসেং জাণাৱেং ॥ ৩০ ॥
ৱাচ্যাংশ নাহীং ৱিজ্ঞান । কৈসেং জাণাৱেং ॥ ৩০ ॥
লোকাংচে বোলীং জো লাগলা । তো অনুমানেংচ বুডালা ।
যাকাৰণেং প্ৰত্যযালা । পাহিলেংচ পাহাৱেং ॥ ৩১ ॥
যাকাৰণেং প্ৰত্যযালা । পাহিলেংচ পাহাৱেং ॥ ৩১ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
শাশ্ৱতব্ৰহ্মনিৰূপণনাম
সমাস
চৌথা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুফুশিষ্যসংৱাদে
শাশ্ৱতব্ৰহ্মনিৰূপণনাম
সমাস
চৌথা
॥
সমাস
পাংচৱা
চংচল়
লক্ষণ
॥
পাংচৱা
চংচল়
লক্ষণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
দোঘাং ঐসীং তীন চালতী । অগুণী অষ্টধা প্ৰকৃতী ।
অধোৰ্ধ সাংডূন ৱৰ্ততী । ইংদ্ৰফণী ঐসীং ॥ ১ ॥
অধোৰ্ধ সাংডূন ৱৰ্ততী । ইংদ্ৰফণী ঐসীং ॥ ১ ॥
পণতোংডেং ভক্ষিতো পণজা । মূল বাপাস মাৰী ৱোজা ।
চুকাৰ্যা গেলা ৰাজা । চৌঘাং জণাংচা ॥ ২ ॥
চুকাৰ্যা গেলা ৰাজা । চৌঘাং জণাংচা ॥ ২ ॥
দেৱ দেৱাল়যামধেং লপালা । দেঊল় পূজিতাং পাৱে ত্যালা ।
সৃষ্টিমধেং জ্যালা ত্যালা । ঐসেংচি আহে ॥ ৩ ॥
সৃষ্টিমধেং জ্যালা ত্যালা । ঐসেংচি আহে ॥ ৩ ॥
দোনী নামেং যেকাস পডিলীং । লোকীং নেমস্ত কল্পিলীং ।
ৱিৱেকেং প্ৰত্যযেং পাহিলীং । তোং যেকচি নাম ॥ ৪ ॥
ৱিৱেকেং প্ৰত্যযেং পাহিলীং । তোং যেকচি নাম ॥ ৪ ॥
নাহীং পুৰুষ না ৱনিতা । লোকীং কল্পিলেং তত্ত্ৱতা ।
ত্যাচা বৰা শোধ ঘেতাং । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৫ ॥
ত্যাচা বৰা শোধ ঘেতাং । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৫ ॥
স্ত্ৰী নদী পুৰুষ খল়াল় । ঐসেং বোলতী সকল় ।
ৱিচাৰ পাহাতাং নিৱল় । দেহ নাহীং ॥ ৬ ॥
ৱিচাৰ পাহাতাং নিৱল় । দেহ নাহীং ॥ ৬ ॥
আপণ আপণাস কল়েনা । পাহোং জাতাং আকল়েনা ।
কাশাস কাংহীংচ মিল়েনা । উদংডপণেং ॥ ৭ ॥
কাশাস কাংহীংচ মিল়েনা । উদংডপণেং ॥ ৭ ॥
যেকলাচি উদংড জালা । উদংডচি যেকলা পডিলা ।
আপণাসী আপলা । গল্বলা সোসৱেনা ॥ ৮ ॥
আপণাসী আপলা । গল্বলা সোসৱেনা ॥ ৮ ॥
যেক অসোন ফুটী পডিলী । ফুটী অসোন স্থিতি যেকলী ।
ৱিচিত্ৰ কল়া পৈসাৱলী । প্ৰাণীমাত্ৰীং ॥ ৯ ॥
ৱিচিত্ৰ কল়া পৈসাৱলী । প্ৰাণীমাত্ৰীং ॥ ৯ ॥
ৱল্লিমধেং জল সংচৰে । কোৰডেপণেং হেং ৱাৱৰে ।
ৱোলেৱাংচূন ন থিৰে । কাংহীং কেল্যাং ॥ ১০ ॥
ৱোলেৱাংচূন ন থিৰে । কাংহীং কেল্যাং ॥ ১০ ॥
ঝাডাংমধেং কেলীং আল়ীং । ঝাডেং ধাংৱতী নিৰাল়ীং ।
কিত্যেক ঝাডেং অংতৰাল়ীং । উডোন জাতী ॥ ১১ ॥
কিত্যেক ঝাডেং অংতৰাল়ীং । উডোন জাতী ॥ ১১ ॥
ভূমীপাসূন ৱেগল়ীং জালীং । পৰী তেং নাহীংত ৱাল়লীং ।
নিৰাল়ীংচ বল়াৱলীং । জেথতেথেং ॥ ১২ ॥
নিৰাল়ীংচ বল়াৱলীং । জেথতেথেং ॥ ১২ ॥
দেৱাকৰিতাং চালতী ঝাডেং । দেৱ নস্তাং হোতী লাকডেং ।
নীটচি আহে কুৱাডেং । সৰ্ৱথা নৱ্হে ॥ ১৩ ॥
নীটচি আহে কুৱাডেং । সৰ্ৱথা নৱ্হে ॥ ১৩ ॥
ঝাডাপাসূন ঝাডেং হোতী । তেহি অংতৰীক্ষ জাতী ।
মুল়ানেং ভেদিলী জগতী । কদাপি নাহীং ॥ ১৪ ॥
মুল়ানেং ভেদিলী জগতী । কদাপি নাহীং ॥ ১৪ ॥
ঝাডাস ঝাডেং খাতপাণী । ঘালূন পাল়িলীং প্ৰতিদিনীং ।
বোলকীং ঝাডেং শব্দমথনীং । ৱিচাৰ ঘেতী ॥ ১৫ ॥
বোলকীং ঝাডেং শব্দমথনীং । ৱিচাৰ ঘেতী ॥ ১৫ ॥
হোণাৰ তিতুকেং আধীংচ জালেং । মগ কল্পকল্পূন বোলিলেং ।
জাণতযাসী সমজলেং । সকল় কাংহীং ॥ ১৬ ॥
জাণতযাসী সমজলেং । সকল় কাংহীং ॥ ১৬ ॥
সমজলেং তৰী উমজেনা । উমজলেং তৰী সমজেনা ।
প্ৰত্যযেংৱিণ অনুমানেনা । সকল় কাংহীং ॥ ১৭ ॥
প্ৰত্যযেংৱিণ অনুমানেনা । সকল় কাংহীং ॥ ১৭ ॥
সৰ্ৱত্ৰাংচা ৱডিল কোণ । হেচি পাহাৱী ৱোল়খণ ।
ভেটে আপণাস আপণ । জগদাংতৰেং ॥ ১৮ ॥
ভেটে আপণাস আপণ । জগদাংতৰেং ॥ ১৮ ॥
অংতৰনিষ্ঠাংচী উংচ কোটী । বাহেৰমুদ্ৰ্যাচী সংগতী খোটী ।
মূৰ্খ কাযে সমজেল গোষ্টী । শাহাণে জাণতী ॥ ১৯ ॥
মূৰ্খ কাযে সমজেল গোষ্টী । শাহাণে জাণতী ॥ ১৯ ॥
অংতৰেং ৰাখতাং ৰাজী । ভলত্যাস ভলতাচ নৱাজী ।
অংতৰেং ন ৰাখতাং ভাজী । মিল়ণাৰ নাহীং ॥ ২০ ॥
অংতৰেং ন ৰাখতাং ভাজী । মিল়ণাৰ নাহীং ॥ ২০ ॥
ঐসেং ৱৰ্ততেং প্ৰত্যক্ষ । অলক্ষীং লাৱাৱেং লক্ষ ।
দক্ষাস ভেটতাং দক্ষ । সমাধান হোতেং ॥ ২১ ॥
দক্ষাস ভেটতাং দক্ষ । সমাধান হোতেং ॥ ২১ ॥
মনাস মিল়তাং মন । পাহোন যেতী নিৰংজন ।
চংচল়চক্ৰ উলংঘূন । পৈলাড জাতী ॥ ২২ ॥
চংচল়চক্ৰ উলংঘূন । পৈলাড জাতী ॥ ২২ ॥
যেকদা জাঊন পাহোন আলে । মগ তেং সন্নিধ দেখিলেং ।
চৰ্মচক্ষী লক্ষিলেং । ন ৱচে কদা ॥ ২৩ ॥
চৰ্মচক্ষী লক্ষিলেং । ন ৱচে কদা ॥ ২৩ ॥
নানা শৰীৰীং চংচল় । অখংড কৰী চল়ৱল় ।
পৰব্ৰহ্ম তেং নিশ্চল় । সৰ্ৱাং ঠাঈং ॥ ২৪ ॥
পৰব্ৰহ্ম তেং নিশ্চল় । সৰ্ৱাং ঠাঈং ॥ ২৪ ॥
চংচল় ধাংৱে যেকীকডে । ৱোস পডে দুসৰেকডে ।
চংচল় পুৰে সৰ্ৱাংকডে । হেং তো ঘডেনা ॥ ২৫ ॥
চংচল় পুৰে সৰ্ৱাংকডে । হেং তো ঘডেনা ॥ ২৫ ॥
চংচল় চংচল়াস পুৰেনা । আৱঘেং চংচল় ৱিৱৰেনা ।
নিশ্চল় অপাৰ অনুমানা । কৈসেং যেতেং ॥ ২৬ ॥
নিশ্চল় অপাৰ অনুমানা । কৈসেং যেতেং ॥ ২৬ ॥
গগনীং চালিলী হৱাৱী । কৈসী পাৱেল পাৰ পদৱী ।
জাতাং মধেংচি ৱিঝাৱী । হা স্ৱভাৱচি তিচা ॥ ২৭ ॥
জাতাং মধেংচি ৱিঝাৱী । হা স্ৱভাৱচি তিচা ॥ ২৭ ॥
মনোধৰ্ম যেকদেশী । কৈসা আকল়িল ৱস্তুসী ।
নিৰ্গুণ সাংডূন অপেসী । সৰ্ৱ ব্ৰহ্ম ম্হণে ॥ ২৮ ॥
নিৰ্গুণ সাংডূন অপেসী । সৰ্ৱ ব্ৰহ্ম ম্হণে ॥ ২৮ ॥
নাহীং সাৰাসাৰ ৱিচাৰ । তেথেং অৱঘা অংধকাৰ ।
খৰেং সাংডূন খোটেং পোৰ । নেণতেং ঘেতেং ॥ ২৯ ॥
খৰেং সাংডূন খোটেং পোৰ । নেণতেং ঘেতেং ॥ ২৯ ॥
ব্ৰহ্মাংডাচেং মাহাকাৰণ । তেথূন হেং পংচীকৰ্ণ ।
মাহাৱাক্যাচেং ৱিৱৰ্ণ । ৱেগল়েং অসে ॥ ৩০ ॥
মাহাৱাক্যাচেং ৱিৱৰ্ণ । ৱেগল়েং অসে ॥ ৩০ ॥
মহত্তত্ত্ৱ মহদ্ভূত । তোচি জাণাৱা ভগৱংত ।
উপাসনা হে সমাপ্ত । যেথূন জালী ॥ ৩১ ॥
উপাসনা হে সমাপ্ত । যেথূন জালী ॥ ৩১ ॥
কৰ্ম উপাসনা আণি জ্ঞান । ত্ৰিকাংড ৱেদ হেং প্ৰমাণ ।
জ্ঞানাচেং হোতেং ৱিজ্ঞান । পৰব্ৰহ্মী ॥ ৩২ ॥
জ্ঞানাচেং হোতেং ৱিজ্ঞান । পৰব্ৰহ্মী ॥ ৩২ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চংচল়লক্ষণনিৰূপণনাম
সমাস
পাংচৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চংচল়লক্ষণনিৰূপণনাম
সমাস
পাংচৱা
॥
সমাস
সহাৱা
চাতুৰ্য
ৱিৱৰণ
॥
সহাৱা
চাতুৰ্য
ৱিৱৰণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
পীতাপাসূন কৃষ্ণ জালেং । ভূমংডল়ীং ৱিস্তাৰলেং ।
তেণেংৱিণ উঅমজলেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ১ ॥
তেণেংৱিণ উঅমজলেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ১ ॥
আহে তৰী স্ৱল্প লক্ষণ । সৰ্ৱত্ৰাংচী সাংঠৱণ ।
অদ্ধম আণী উত্তম গুণ । তেথেংচি অসতী ॥ ২ ॥
অদ্ধম আণী উত্তম গুণ । তেথেংচি অসতী ॥ ২ ॥
মহীসুত সৰসাৱিলা । সৰসাঊন দ্ৱিধা কেলা ।
উভযেতা মিল়োন চালিলা । কাৰ্যেভাগ ॥ ৩ ॥
উভযেতা মিল়োন চালিলা । কাৰ্যেভাগ ॥ ৩ ॥
স্ৱেতাস্ৱেতাস গাংঠীং পডতাং । মধেং কৃষ্ণ মিশ্ৰিত হোতাং ।
ইহলিকসাৰ্থকতা । হোত আহে ॥ ৪ ॥
ইহলিকসাৰ্থকতা । হোত আহে ॥ ৪ ॥
ৱিৱৰতাং যাচা ৱিচাৰ । মূৰ্খ তোচি হোযে চতুৰ ।
সদ্যপ্ৰচিত সাক্ষাত্কাৰ । পৰলোকীংচা ॥ ৫ ॥
সদ্যপ্ৰচিত সাক্ষাত্কাৰ । পৰলোকীংচা ॥ ৫ ॥
সকল়াংস জে মান্য । তেংচি হোতসে সামান্য ।
সামান্যাস অনন্য । হোঈজেত নাহীং ॥ ৬ ॥
সামান্যাস অনন্য । হোঈজেত নাহীং ॥ ৬ ॥
উত্তম মধ্যম কনিষ্ঠ ৰেখা । অদৃষ্টীচী গুপ্ত ৰেখা ।
চত্ৱাৰ অনুভৱ ৰাৰিখা । হোত নাহীং ॥ ৭ ॥
চত্ৱাৰ অনুভৱ ৰাৰিখা । হোত নাহীং ॥ ৭ ॥
চৌদা পিড্যাংচে পৱাডে । সাংগতী তে শাহাণে কীং ৱেডে ।
ঐকত্যানেং ঘডে কীং ন ঘডে । ঐসেং পাহাৱেং ॥ ৮ ॥
ঐকত্যানেং ঘডে কীং ন ঘডে । ঐসেং পাহাৱেং ॥ ৮ ॥
ৰেখা তিতুকী পুসোন জাতে । প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যযা যেতেং ।
ডোল়েঝাংকণী কৰাৱী তেং । কাযেনিমিত্য ॥ ৯ ॥
ডোল়েঝাংকণী কৰাৱী তেং । কাযেনিমিত্য ॥ ৯ ॥
বহুতাংচে বোলীং লাগলেং । তেং প্ৰাণী অনুমানীং বুডালেং ।
মুখ্য নিশ্চযে চুকলেং । প্ৰত্যযাচা ॥ ১০ ॥
মুখ্য নিশ্চযে চুকলেং । প্ৰত্যযাচা ॥ ১০ ॥
উদংডাচেং উদংড ঐকাৱেং । পৰী তেং প্ৰত্যযেং পাহাৱে ।
খৰেংখোটেং নিৱডাৱেং । অংতৰ্যামীং ॥ ১১ ॥
খৰেংখোটেং নিৱডাৱেং । অংতৰ্যামীং ॥ ১১ ॥
কোণাসী নৱ্হে ম্হণোং নযে । সমজাৱে অপাযে উপাযে ।
প্ৰত্যযে ঘ্যাৱা বহুত কাযে । বোলোনিযাং ॥ ১২ ॥
প্ৰত্যযে ঘ্যাৱা বহুত কাযে । বোলোনিযাং ॥ ১২ ॥
মাণুস হেংকাড আণী কচ্চেং । মান্য কৰাৱেং তযাচেং ।
যেণেংপ্ৰকাৰেং বহুতাংচেং । অংতৰ ৰাখাৱেং ॥ ১৩ ॥
যেণেংপ্ৰকাৰেং বহুতাংচেং । অংতৰ ৰাখাৱেং ॥ ১৩ ॥
অংতৰীং পীল় পেচ ৱল়সা । তোচি ৱাঢৱী বহুৱসা ।
তৰী মগ শাহাণা কৈসা । নিৱঊং নেণেং ॥ ১৪ ॥
তৰী মগ শাহাণা কৈসা । নিৱঊং নেণেং ॥ ১৪ ॥
ৱেডেং কৰাৱেং শাহাণেং । তৰীচ জিণেং শ্লাঘ্যৱাণেং ।
উগেংচ ৱাদাংগ ৱাঢৱিণেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ১৫ ॥
উগেংচ ৱাদাংগ ৱাঢৱিণেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ১৫ ॥
মিল়োন জাঊন মেল়ৱাৱেং । পডী ঘেঊন উলথাৱেং ।
কাংহীংচ কল়োং নেদাৱেং । ৱিৱেকবল়েং ॥ ১৬ ॥
কাংহীংচ কল়োং নেদাৱেং । ৱিৱেকবল়েং ॥ ১৬ ॥
দুসৰ্যাচে চালণেং চালাৱেং । দুসৰ্যাচে বোলণীং বোলাৱেং ।
দুসৰ্যাচে মনোগতেং জাৱেং । মিল়োনিযাং ॥ ১৭ ॥
দুসৰ্যাচে মনোগতেং জাৱেং । মিল়োনিযাং ॥ ১৭ ॥
জো দুসৰ্যাচ্যা হিতাৱৰী । তো ৱিপট কহিংচ ন কৰী ।
মানত মানত ৱিৱৰী । অংতৰ তযাচেং ॥ ১৮ ॥
মানত মানত ৱিৱৰী । অংতৰ তযাচেং ॥ ১৮ ॥
আধীং অংতৰ হাতীং ঘ্যাৱেং । মগ হল়ুহল়ু উকলাৱেং ।
নানা উপাযেং ন্যাৱেং । পৰলোকাসী ॥ ১৯ ॥
নানা উপাযেং ন্যাৱেং । পৰলোকাসী ॥ ১৯ ॥
হেংকাডাস হেংকাড মিল়ালা । তেথেং গল্বলাচি জালা ।
কল়হো উঠতাং চ্যাতুৰ্যালা । ঠাৱ কৈংচা ॥ ২০ ॥
কল়হো উঠতাং চ্যাতুৰ্যালা । ঠাৱ কৈংচা ॥ ২০ ॥
উগীচ কৰিতী বডবড । পৰী কৰূন দাখৱিণেং হেং অৱঘড ।
পৰস্থল় সাধণেং জড । কঠিণ আহে ॥ ২১ ॥
পৰস্থল় সাধণেং জড । কঠিণ আহে ॥ ২১ ॥
ধকে চপেটে সোসাৱে । নীচ শব্দ সাহাত জাৱে ।
প্ৰস্তাৱোন পৰাৱে । আপলে হোতী ॥ ২২ ॥
প্ৰস্তাৱোন পৰাৱে । আপলে হোতী ॥ ২২ ॥
প্ৰসংগ জাণোনি বোলাৱেং । জাণপণ কাংহীংচ ন ঘাৱেং ।
লীনতা ধৰূন জাৱেং । জেথতেথেং ॥ ২৩ ॥
লীনতা ধৰূন জাৱেং । জেথতেথেং ॥ ২৩ ॥
কুগ্ৰামেং অথৱা নগৰেং । পাহাৱীং ঘৰাংচীং ঘৰেং ।
ভিক্ষামিসেং লাহানথোৰেং । পৰীক্ষূন সোডাৱীং ॥ ২৪ ॥
ভিক্ষামিসেং লাহানথোৰেং । পৰীক্ষূন সোডাৱীং ॥ ২৪ ॥
বহুতীং কাংহীংতৰী সাংপডে । ৱিচক্ষণ লোকীং মিত্ৰী ঘডে ।
উগেচ বৈসতাং কাংহীংচ ন ঘডে । ফিৰ্ণেং ৱিৱৰণেং ॥ ২৫ ॥
উগেচ বৈসতাং কাংহীংচ ন ঘডে । ফিৰ্ণেং ৱিৱৰণেং ॥ ২৫ ॥
সাৱধপণেং সৰ্ৱ জাণাৱেং । ৱৰ্তমান আধীংচ ঘ্যাৱেং ।
জাঊং যে তিকডে জাৱেং । ৱিৱেকেং সহিত ॥ ২৬ ॥
জাঊং যে তিকডে জাৱেং । ৱিৱেকেং সহিত ॥ ২৬ ॥
নানা জিনসপাঠাংতৰেং । নিৱতী সকল়াংচীং অংতৰেং ।
লেহোন দেতাং পৰোপকাৰেং । সীমা সাংডাৱী ॥ ২৭ ॥
লেহোন দেতাং পৰোপকাৰেং । সীমা সাংডাৱী ॥ ২৭ ॥
জৈসেং জযাস পাহিজে । তৈসেং তযাস দীজে ।
তৰী মগ শ্ৰেষ্ঠচি হোইজে । সকল়াং মান্যে ॥ ২৮ ॥
তৰী মগ শ্ৰেষ্ঠচি হোইজে । সকল়াং মান্যে ॥ ২৮ ॥
ভূমংডল়ীং সকল়াংস মান্য । তো ম্হণোং নযে সামান্য ।
কিত্যেক লোক অনন্য । তযা পুৰুষাসী ॥ ২৯ ॥
কিত্যেক লোক অনন্য । তযা পুৰুষাসী ॥ ২৯ ॥
ঐসীং চাতুৰ্যাচীং লক্ষণেং । চাতুৰ্যেং দিগ্ৱিজযে কৰণেং ।
মগ তযাস কাযে উণেং । জেথতেথেং ॥ ৩০ ॥
মগ তযাস কাযে উণেং । জেথতেথেং ॥ ৩০ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চাতুৰ্যৱিৱৰণনাম
সমাস
সহাৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
চাতুৰ্যৱিৱৰণনাম
সমাস
সহাৱা
॥
সমাস
সাতৱা
অধোৰ্ধনিৰূপণ
॥
সাতৱা
অধোৰ্ধনিৰূপণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
নানা ৱিকাৰাচেং মূল় । তে হে মূল়মাযাচ কেৱল় ।
অচংচল়ীং জে চংচল় । সূক্ষ্মৰূপেং ॥ ১ ॥
অচংচল়ীং জে চংচল় । সূক্ষ্মৰূপেং ॥ ১ ॥
মূল়ামাযা জাণীৱেচী । মুল়ীংচ্যা মুল় সংকল্পাচী ।
ৱোল়খী শডগুণৈশ্ৱৰাচী । যেণেংচি ন্যাৱেং ॥ ২ ॥
ৱোল়খী শডগুণৈশ্ৱৰাচী । যেণেংচি ন্যাৱেং ॥ ২ ॥
প্ৰকৃতিপুৰুষ শিৱশক্তি । আৰ্ধনাৰীনটেশ্ৱৰ ম্হণতী ।
পৰী তে আৱঘী জগজ্জোতী । মূল় ত্যাসী ॥ ৩ ॥
পৰী তে আৱঘী জগজ্জোতী । মূল় ত্যাসী ॥ ৩ ॥
সংকল্পাচেং জেং চল়ণ । তেংচি ৱাযোচেং লক্ষণ ।
ৱাযো আণী ত্ৰিগুণ । আণী পংচভূতেং ॥ ৪ ॥
ৱাযো আণী ত্ৰিগুণ । আণী পংচভূতেং ॥ ৪ ॥
পাহাতাং কোণীযেক ৱেল । ত্যাচ্যা মুল়্যা অসতী খোল ।
পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং কেৱল় । মুল়াচপাসী ॥ ৫ ॥
পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং কেৱল় । মুল়াচপাসী ॥ ৫ ॥
যাহিৱেগল়ে নানা ৰংগ । আকাৰ ৱিকাৰ তৰংগ ।
নানা স্ৱাদ অংতৰংগ । মুল়ামধ্যেং ॥ ৬ ॥
নানা স্ৱাদ অংতৰংগ । মুল়ামধ্যেং ॥ ৬ ॥
তেংচি মূল় ফোডূন পাহাতাং । কাংহীংচ নাহীং ৱাটে আতাং ।
পুঢেং ৱাঢতাং ৱাঢতাং । দিসোং লাগে ॥ ৭ ॥
পুঢেং ৱাঢতাং ৱাঢতাং । দিসোং লাগে ॥ ৭ ॥
কড্যাৱৰী ৱেল নিঘালা । অধোমুখেং বল়েং চালিলা ।
ফাংপাৱোন পুঢেং আলা । ভূমংডল়ীং ॥ ৮ ॥
ফাংপাৱোন পুঢেং আলা । ভূমংডল়ীং ॥ ৮ ॥
তৈসীং মুল়মাযা জাণ । পংচভূতেং আণী ত্ৰিগুণ ।
মুল়ীং আহেত হেং প্ৰমাণ । প্ৰত্যযেং জাণাৱেং ॥ ৯ ॥
মুল়ীং আহেত হেং প্ৰমাণ । প্ৰত্যযেং জাণাৱেং ॥ ৯ ॥
অখংড ৱেল পুঢেং ৱাঢলা । নানা ৱিকাৰীং শোভলা ।
ৱিকাৰাংচা ৱিকাৰ জালা । অসংভাৱ্য ॥ ১০ ॥
ৱিকাৰাংচা ৱিকাৰ জালা । অসংভাৱ্য ॥ ১০ ॥
নানা ফডগৰেং ফুটলীং । নানা জুংবাডেং ৱাঢলী ।
অনংত অগ্ৰেং চালিলীং । সৃষ্টীমধেং ॥ ১১ ॥
অনংত অগ্ৰেং চালিলীং । সৃষ্টীমধেং ॥ ১১ ॥
কিত্যেক ফল়েং তীং পডতী । সৱেংচি আণীক নিঘতী ॥
ঐসীং হোতী আণি জাতী । সৰ্ৱকাল় ॥ ১২ ॥
যেক ৱেলচি ৱাল়লে । পুন্হাং তেথেংচি ফুটলে ।
ঐসে আলে আণি গেলে । কিতীযেক ॥ ১৩ ॥
ঐসে আলে আণি গেলে । কিতীযেক ॥ ১৩ ॥
পানেং ঝডতী আণি ফুটতী । পুষ্পেং ফল়েং তেণেংচি ৰিতীং ।
মধ্যেং জীৱ হে জগতী । অসংভাৱ্য ॥ ১৪ ॥
মধ্যেং জীৱ হে জগতী । অসংভাৱ্য ॥ ১৪ ॥
অৱঘা ৱেলচি কৰ্পতো । মুল়াপাসূন পুন্হা হোতো ।
ঐসা অৱঘা ৱিচাৰ জো তো । প্ৰত্যক্ষ জাণাৱা ॥ ১৫ ॥
ঐসা অৱঘা ৱিচাৰ জো তো । প্ৰত্যক্ষ জাণাৱা ॥ ১৫ ॥
মূল় খাণোন কাঢিলেং । প্ৰত্যযেজ্ঞানেং নিৰ্মূল় কেলেং ।
তৰী মগ ৱাঢণেংচি ৰাহিলেং । সকল় কাংহীং । ১৬ ॥
তৰী মগ ৱাঢণেংচি ৰাহিলেং । সকল় কাংহীং । ১৬ ॥
মুল়ীং বীজ সেৱটীং বীজ । মধ্যেং জল়ৰূপ বীজ ।
ঐসা হা স্ৱভাৱ সহজ । ৱিস্তাৰলা ॥ ১৭ ॥
ঐসা হা স্ৱভাৱ সহজ । ৱিস্তাৰলা ॥ ১৭ ॥
মুল়ামধীল জ্যা গোষ্টী । সাংগতাহে বীজসৃষ্টী ।
জেথীল অংশ তেথেং কষ্টী । ন হোতাং জাতো ॥ ১৮ ॥
জেথীল অংশ তেথেং কষ্টী । ন হোতাং জাতো ॥ ১৮ ॥
জাতো যেতো পুন্হা জাতো । ঐসা প্ৰত্যাৱৃত্তি কৰিতো ।
পৰংতু আত্মজ্ঞানী জো তো । অন্যথা ন ঘডে ॥ ১৯ ॥
পৰংতু আত্মজ্ঞানী জো তো । অন্যথা ন ঘডে ॥ ১৯ ॥
ন ঘডে ঐসেং জৰী ম্হণাৱেং । তৰী কাংহীংতৰী লাগে জাণাৱেং ।
অংতৰীংচ পৰী ঠাৱেং । সকল়াংস কৈচেং ॥ ২০ ॥
অংতৰীংচ পৰী ঠাৱেং । সকল়াংস কৈচেং ॥ ২০ ॥
তেণেংসীংচ কাৰ্যভাগ কৰিতী । পৰংতু তযাস নেণতী ।
দিসেনা তে কাযে কৰিতী । বাপুডে লোক ॥ ২১ ॥
দিসেনা তে কাযে কৰিতী । বাপুডে লোক ॥ ২১ ॥
ৱিষযেভোগ তেণেংচি ঘডে । তেণেংৱিণ কাংহীংচ ন ঘডে ।
স্থূল় সাংডূন সূক্ষ্মীং পৱাডে । ঐসা পাহিজে ॥ ২২ ॥
স্থূল় সাংডূন সূক্ষ্মীং পৱাডে । ঐসা পাহিজে ॥ ২২ ॥
জেং আপলেংচি অংতৰ । তদ্ৰূপচি জগদাংতৰ ।
শৰীৰভেদাচে ৱিকাৰ । ৱেগল়ালে ॥ ২৩ ॥
শৰীৰভেদাচে ৱিকাৰ । ৱেগল়ালে ॥ ২৩ ॥
আংগোল়ীচী আংগোল়ীস ৱেধনা । যেকীচী যেকীস কল়েনা ।
হাত পাযে অৱেৱ নানা । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ২৪ ॥
হাত পাযে অৱেৱ নানা । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ২৪ ॥
অৱেৱাচেং অৱেৱ নেণে । মা তো পৰাংচেং কাযে জাণে ।
পৰাংতৰ যাকাৰণেং । জাণৱেনা ॥ ২৫ ॥
পৰাংতৰ যাকাৰণেং । জাণৱেনা ॥ ২৫ ॥
যেকাচি উদকেং সকল় ৱনস্পতী । নানা অগ্ৰেংভেদ দিসতী ।
খুডিলীং তিতুকীংচ সুকতী । যেৰ তে টৱটৱীত ॥ ২৬ ॥
খুডিলীং তিতুকীংচ সুকতী । যেৰ তে টৱটৱীত ॥ ২৬ ॥
যেণেংচি ন্যাযেং ভেদ জালা । কল়েনা যেকাচেং যেকালা ।
জাণপণেং আত্মযালা । ভেদ নাহীং ॥ ২৭ ॥
জাণপণেং আত্মযালা । ভেদ নাহীং ॥ ২৭ ॥
আত্মত্ৱীং ভেদ দিসে । দেহপ্ৰকৃতিকৰিতাং ভাসে ।
তৰী জাণতচি অসে । বহুতেক ॥ ২৮ ॥
তৰী জাণতচি অসে । বহুতেক ॥ ২৮ ॥
দেখোন ঐকোন জাণতী । শাহাণে অংতৰ পৰীক্ষিতী ।
ধূৰ্ত তে অৱঘেংচ সমজতী । গুপ্তৰূপেং ॥ ২৯ ॥
ধূৰ্ত তে অৱঘেংচ সমজতী । গুপ্তৰূপেং ॥ ২৯ ॥
জো বহুতাংচেং পাল়ণ কৰী । তো বহুতাংচেং অংতৰ ৱিৱৰী ।
ধূৰ্তপণেং ঠাউকেং কৰী । সকল় কাংহীং ॥ ৩০ ॥
ধূৰ্তপণেং ঠাউকেং কৰী । সকল় কাংহীং ॥ ৩০ ॥
আধী মনোগত পাহতীং । মগ ৱিশ্ৱাস ধৰিতী ।
প্ৰাণীমাত্ৰ যেণেং ৰিতীং । ৱৰ্ততাহে ॥ ৩১ ॥
প্ৰাণীমাত্ৰ যেণেং ৰিতীং । ৱৰ্ততাহে ॥ ৩১ ॥
স্মৰণামগেং ৱিস্মৰণ । ৰোকডী প্ৰচিত প্ৰমাণ ।
আপলেং ঠেৱণেং আপণ । দুকতাহে ॥ ৩২ ॥
আপলেং ঠেৱণেং আপণ । দুকতাহে ॥ ৩২ ॥
আপলেংচ আপণা স্মৰেনা । বোলিলেং তেং আঠৱেনা ।
উঠতী অনংত কল্পনা । ঠাউক্যা কৈংচ্যা ॥ ৩৩ ॥
উঠতী অনংত কল্পনা । ঠাউক্যা কৈংচ্যা ॥ ৩৩ ॥
ঐসেং হেং চংচল় চক্ৰ । কাংহীং নীট কাংহীং ৱক্ৰ ।
জালা ৰংক অথৱা শক্ৰ । তৰী স্মৰণাস্মৰণেং ॥ ৩৪ ॥
জালা ৰংক অথৱা শক্ৰ । তৰী স্মৰণাস্মৰণেং ॥ ৩৪ ॥
স্মৰণ ম্হণিজে দেৱ । ৱিস্মৰণ ম্হণিজে দানৱ ।
স্মৰণৱিস্মৰণেং মানৱ । ৱৰ্ততী আতাং ॥ ৩৫ ॥
স্মৰণৱিস্মৰণেং মানৱ । ৱৰ্ততী আতাং ॥ ৩৫ ॥
ম্হণোনি চেৱী আণি দানৱী । সংপত্তি দ্ৱিধা জাণাৱী ।
প্ৰচিত মানসীং আণাৱী । ৱিৱেকেংসহিত ॥ ৩৬ ॥
প্ৰচিত মানসীং আণাৱী । ৱিৱেকেংসহিত ॥ ৩৬ ॥
ৱিৱেকেং ৱিৱেক জাণাৱা । আত্ম্যানেং আত্মা ৱোল়খাৱা ।
নেত্ৰেং নেত্ৰচি পাহাৱা । দৰ্পণীংচা ॥ ৩৭ ॥
নেত্ৰেং নেত্ৰচি পাহাৱা । দৰ্পণীংচা ॥ ৩৭ ॥
স্থূল়েং স্থূল় খাজৱাৱেং । সুক্ষ্মেং সুক্ষ্ম সমজাৱেং ।
খুণেনেং খুণেসী বাণাৱেং । অংতৰ্যামীং ॥ ৩৮ ॥
খুণেনেং খুণেসী বাণাৱেং । অংতৰ্যামীং ॥ ৩৮ ॥
ৱিচাৰেং জাণাৱ ৱিচাৰ । অংতৰেং জাণাৱে অংতৰ ।
অংতৰেং জাণাৱে পৰাংতৰ । । হৌনিযাং ॥ ৩৯ ॥
অংতৰেং জাণাৱে পৰাংতৰ । । হৌনিযাং ॥ ৩৯ ॥
স্মৰণামাজীং ৱিস্মৰণ । হেংচি ভেদাচেং লক্ষণ ।
যেকদেসী । পৰিপূৰ্ণ । হোত নাহীং ॥ ৪০ ॥
যেকদেসী । পৰিপূৰ্ণ । হোত নাহীং ॥ ৪০ ॥
পুঢেং সিকে মাগেং ৱিসৰে । পুঢেং উজেডে মাগেং অংধাৰেং ।
পুঢেং স্মৰে মাগেং ৱিস্মৰে । সকল় কাংহীং ॥ ৪১ ॥
পুঢেং স্মৰে মাগেং ৱিস্মৰে । সকল় কাংহীং ॥ ৪১ ॥
তুৰ্যা জাণাৱী স্মৰণ । সুষুপ্তী জাণাৱী ৱিস্মৰণ ।
উভযেতা শৰীৰীং জাণ । ৱৰ্ততী আতাং ॥ ৪২ ॥
উভযেতা শৰীৰীং জাণ । ৱৰ্ততী আতাং ॥ ৪২ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
অধোৰ্ধনিৰূপণনাম
সমাস
সাতৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
অধোৰ্ধনিৰূপণনাম
সমাস
সাতৱা
॥
সমাস
আঠৱা
সূক্ষ্মজীৱনিৰূপণ
॥
আঠৱা
সূক্ষ্মজীৱনিৰূপণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
ৰেণূহূন সূক্ষ্ম কিডে । ত্যাংচেং আযুষ্য নিপটচি থোডেং ।
যুক্তি বুদ্ধি তেণেংচি পাডেং । তযামধেং ॥ ১ ॥
যুক্তি বুদ্ধি তেণেংচি পাডেং । তযামধেং ॥ ১ ॥
ঐসে নানা জীৱ অসতী । পাহোং জাতাং ন দিসতী ।
অংতঃকৰ্ণপংচকাচী স্থিতী । তেথেংচি আহে ॥ ২ ॥
অংতঃকৰ্ণপংচকাচী স্থিতী । তেথেংচি আহে ॥ ২ ॥
ত্যাংপুৰতেং ত্যাংচেং জ্ঞান । ৱিষযে ইংদ্ৰিযেং সমান ।
সূক্ষ্ম শৰীৰেং ৱিৱৰোন । পাহাতো কোণ ॥ ৩ ॥
সূক্ষ্ম শৰীৰেং ৱিৱৰোন । পাহাতো কোণ ॥ ৩ ॥
ত্যাস মুংগী মাহা থোৰ । নেণোংচালিলা কুংজৰ ।
মুংগীস মুতাচা পূৰ । ঐসেং বোলতী ॥ ৪ ॥
মুংগীস মুতাচা পূৰ । ঐসেং বোলতী ॥ ৪ ॥
তেং মুংগীসমান শৰীৰেং । উদংড অসতী লাহানথোৰেং ।
সমস্তাংমধ্যেং জীৱেশ্ৱৰেং । ৱস্তি কীজে ॥ ৫ ॥
সমস্তাংমধ্যেং জীৱেশ্ৱৰেং । ৱস্তি কীজে ॥ ৫ ॥
ঐসিযা কিড্যাংচা সংভাৰ । উদংড দাটলা ৱিস্তাৰ ।
অত্যংত সাক্ষপী জো নৰ । তো ৱিৱৰোন পাহে ॥ ৬ ॥
অত্যংত সাক্ষপী জো নৰ । তো ৱিৱৰোন পাহে ॥ ৬ ॥
নানা নক্ষত্ৰীং নানা কিডে । ত্যাংস ভাসতী পৰ্ৱতাযেৱঢে ।
আযুষ্যহি তেণেংচি পাডেং । উদংড ৱাটে ॥ ৭ ॥
আযুষ্যহি তেণেংচি পাডেং । উদংড ৱাটে ॥ ৭ ॥
পক্ষাযেৱঢেং লাহান নাহীং । পক্ষাযেৱঢেং থোৰ নাহীং ।
সৰ্প আণি মছ পাহীং । যেণেংচি পাডে ॥ ৮ ॥
সৰ্প আণি মছ পাহীং । যেণেংচি পাডে ॥ ৮ ॥
মুংগীপাসূন থোৰথোৰেং । চঢতীং ৱাঢতীং শৰীৰেং ।
ত্যাংচী নিৰ্ধাৰিতাং অংতৰেং । কল়োং যেতী ॥ ৯ ॥
ত্যাংচী নিৰ্ধাৰিতাং অংতৰেং । কল়োং যেতী ॥ ৯ ॥
নানা ৱৰ্ণ নানা ৰংগ । নানা জীৱনাচে তৰংগ ।
যেক সুৰংগ যেক ৱিৰংগ । কিতী ম্হণৌনি সাংগাৱে ॥ ১০ ॥
যেক সুৰংগ যেক ৱিৰংগ । কিতী ম্হণৌনি সাংগাৱে ॥ ১০ ॥
যেকেং সুকুমাৰেং যেকেং কঠোৰেং। নিৰ্মাণ কেলীং জগদেশ্ৱৰেং ।
সুৱৰ্ণাসাৰিখীং শৰীৰেং । দৈদিপ্যমানেং ॥ ১১ ॥
সুৱৰ্ণাসাৰিখীং শৰীৰেং । দৈদিপ্যমানেং ॥ ১১ ॥
শৰীৰভেদেং আহাৰভেদেং । ৱাচাভেদেং গুণভেদেং ।
অংতৰীং ৱসিজে অভেদেং । যেকৰূপেং ॥ ১২ ॥
অংতৰীং ৱসিজে অভেদেং । যেকৰূপেং ॥ ১২ ॥
যেক ত্ৰাসকেং যেকমাৰকেং। পাহো জাতাং নানা কৌতুকেং ।
কিতীযেক আমোলিকেং । সৃষ্টীমধ্যেং ॥ ১৩ ॥
কিতীযেক আমোলিকেং । সৃষ্টীমধ্যেং ॥ ১৩ ॥
ঐসীং অৱঘীং ৱিৱৰোন পাহে । ঐসা প্ৰাণী কোণ আহে ।
আপল্যাপৰতেং জাণোন ৰাহে । কিংচিতমাত্ৰ ॥ ১৪ ॥
আপল্যাপৰতেং জাণোন ৰাহে । কিংচিতমাত্ৰ ॥ ১৪ ॥
নৱখংড হে ৱসুংধৰা । সপ্তসাগৰাংচা ফেৰা ।
ব্ৰহ্মাংডাবাহেৰীল নীৰা । কোণ পাহে ॥ ১৫ ॥
ব্ৰহ্মাংডাবাহেৰীল নীৰা । কোণ পাহে ॥ ১৫ ॥
ত্যা নীৰামধ্যেং জীৱ অসতী । পাহোং জাতাং অসংখ্যাতী ।
ত্যা ৱিশাল় জীৱাংচী স্থিতী । কোণজাণে ॥ ১৬ ॥
ত্যা ৱিশাল় জীৱাংচী স্থিতী । কোণজাণে ॥ ১৬ ॥
জেথেং জীৱন তেথেং জীৱ । হা উত্পত্তীচা স্ৱভাৱ ।
পাহাতাং যাচা অভিপ্ৰাৱ । উদংড অসে । ॥ ১৭ ॥
পাহাতাং যাচা অভিপ্ৰাৱ । উদংড অসে । ॥ ১৭ ॥
পৃথ্ৱীগৰ্ভীং নানা নীৰেং । ত্যা নীৰামধেং শৰীৰেং ।
নানা জিনস লাহানথোৰেং । কোণ জাণেং ॥ ১৮ ॥
নানা জিনস লাহানথোৰেং । কোণ জাণেং ॥ ১৮ ॥
যেক প্ৰাণী অংতৰিক্ষ অসতী । তেহীং নাহীং দেখিলী ক্ষিতী ।
ৱৰীচ্যাৱৰী উডোন জাতী । পক্ষ ফুটল্যানংতৰেং ॥ ১৯ ॥
ৱৰীচ্যাৱৰী উডোন জাতী । পক্ষ ফুটল্যানংতৰেং ॥ ১৯ ॥
নানা খেচৰেং আণি ভূচৰেং । নানা ৱনচৰেং আণি জল়চৰেং ।
চৌৰ্যাসি যোনীপ্ৰকাৰেং । কোণ জাণে ॥ ২০ ॥
চৌৰ্যাসি যোনীপ্ৰকাৰেং । কোণ জাণে ॥ ২০ ॥
উষ্ণ তেজ ৱেগল়ে কৰুনী । জেথেং তেথেং জীৱযোনী ।
কল্পনেপাসুনী হোতী প্ৰাণী । কোণ জাণে ॥ ২১ ॥
কল্পনেপাসুনী হোতী প্ৰাণী । কোণ জাণে ॥ ২১ ॥
যেক নানা সামৰ্থ্যেং কেলে । যেক ইচ্ছেপাসূন জালে ।
যেক শব্দাসৰিসে পাৱলে । শ্ৰাপদেহ ॥ ২২ ॥
যেক শব্দাসৰিসে পাৱলে । শ্ৰাপদেহ ॥ ২২ ॥
যেক দেহ বাজীগিৰীচে । যেক দেহ ৱোডংবৰীচে।
যেক দেহ দেৱতাংচে । নানাপ্ৰকাৰেং॥ ২৩॥
যেক দেহ দেৱতাংচে । নানাপ্ৰকাৰেং॥ ২৩॥
যেক ক্ৰোধাপাসূন জালে । যেক তপা পাসূন জন্মলে ।
যেক উশ্ৰাপেং পাৱলে । পূৰ্ৱদেহ ॥ ২৪ ॥
যেক উশ্ৰাপেং পাৱলে । পূৰ্ৱদেহ ॥ ২৪ ॥
ঐসেং ভগৱংতাচেং কৰণেং । কিতী ম্হণৌন সাংগণেং ।
ৱিচিত্ৰ মাযেচ্যা গুণেং । হোত জাতেং ॥ ২৫ ॥
ৱিচিত্ৰ মাযেচ্যা গুণেং । হোত জাতেং ॥ ২৫ ॥
নানা অৱঘড কৰণী কেলী । কোণীং দেখিলী না ঐকিলী ।
ৱিচিত্ৰ কল়া সমজলী । পাহিজে সৰ্ৱেং ॥ ২৬ ॥
ৱিচিত্ৰ কল়া সমজলী । পাহিজে সৰ্ৱেং ॥ ২৬ ॥
থোডেং বহুত সমজলেং। পোটাপুৰতী ৱিদ্যা সিকলেং ।
প্ৰাণী উগেংচ গৰ্ৱেং গেলেং । মী জ্ঞাতা ম্হণোনী ॥ ২৭॥
প্ৰাণী উগেংচ গৰ্ৱেং গেলেং । মী জ্ঞাতা ম্হণোনী ॥ ২৭॥
জ্ঞানী যেক অংতৰাত্মা । সৰ্ৱাংমধেং সৰ্ৱাত্মা ।
ত্যাচা কল়াৱযা মহিমা । বুদ্ধি কৈংচী ॥ ২৮॥
ত্যাচা কল়াৱযা মহিমা । বুদ্ধি কৈংচী ॥ ২৮॥
সপ্তকংচুক ব্ৰহ্মাংড । ত্যাংত সপ্তকংচুক পিংড ।
ত্যা পিংডামধেং উদংড । প্ৰাণী অসতী ॥ ২৯ ॥
ত্যা পিংডামধেং উদংড । প্ৰাণী অসতী ॥ ২৯ ॥
আপল্য দেহাংতীল ন কল়ে । মা তেং অৱঘেং কৈংচেং কল়ে ।
লোক হোতী উতাৱল়ে । অল্পজ্ঞানেং ॥ ৩০ ॥
লোক হোতী উতাৱল়ে । অল্পজ্ঞানেং ॥ ৩০ ॥
অনুৰেণাঐসেং জিনস । ত্যাংচে আম্হী ৱিৰাট পুৰুষ ।
আমচেং উদংডচি আযুষ্য । ত্যাংচ্যা হিসেবেং ॥ ৩১ ॥
আমচেং উদংডচি আযুষ্য । ত্যাংচ্যা হিসেবেং ॥ ৩১ ॥
ত্যাংচ্যা ৰিতী ত্যাংচে দংডক । ৱৰ্তাযাচে অসতী অনেক ।
জাণে সৰ্ৱহি কৌতুক । ঐসা কৈংচা ॥ ৩২ ॥
জাণে সৰ্ৱহি কৌতুক । ঐসা কৈংচা ॥ ৩২ ॥
ধন্য পৰমেশ্ৱৰাচী কৰণী । অনুমানেনা অংতঃকৰণীং ।
উগীচ অহংতা পাপিণী । ৱেঢা লাৱী ॥ ৩৩ ॥
উগীচ অহংতা পাপিণী । ৱেঢা লাৱী ॥ ৩৩ ॥
অহংতা সাংডূন ৱিৱৰণেং । কিত্যেক দেৱাংচে কৰণেং ।
পাহাতাং মনুষ্যাচেং জিণেং । থোডেং আহে ॥ ৩৪ ॥
পাহাতাং মনুষ্যাচেং জিণেং । থোডেং আহে ॥ ৩৪ ॥
থোডেং জিণেং অৰ্ধপুডী কাযা । গৰ্ৱ কৰিতী ৰডাযা ।
শৰীৰ আৱঘেং পডাযা । ৱেল় নাহীং ॥ ৩৫॥
শৰীৰ আৱঘেং পডাযা । ৱেল় নাহীং ॥ ৩৫॥
কুশ্চীল় ঠাঈং জন্মলেং । আণি কুশ্চীল় ৰসেংচি ৱাঢলেং।
যাস ম্হণতী থোৰলেং । কোণ্যা হিসেবেং ॥৩৬॥
যাস ম্হণতী থোৰলেং । কোণ্যা হিসেবেং ॥৩৬॥
কুশ্চীল় আণি ক্ষ্ণভংগুৰ । অখংড ৱেথা চিংতাতুৰ ।
লোক উগেচ ম্হণতী থোৰ । ৱেডপণেং ॥ ৩৭ ॥
লোক উগেচ ম্হণতী থোৰ । ৱেডপণেং ॥ ৩৭ ॥
কাযামাযা দোং দিসাংচী । আদিঅংতীং অৱঘী চী চী ।
ঝাংকাতাপা কৰূন উগীচি । থোৰীৱ দাৱিতী ॥ ৩৮॥
ঝাংকাতাপা কৰূন উগীচি । থোৰীৱ দাৱিতী ॥ ৩৮॥
ঝাংকিলেং তৰী উপংঢৰ পডে । দুৰ্গংধী সুটে জিকডে তিকডে ।
জো কোণী ৱিৱেকেং পৱাডে । তোচি ধন্য ॥ ৩৯ ॥
জো কোণী ৱিৱেকেং পৱাডে । তোচি ধন্য ॥ ৩৯ ॥
উগেংচি কাযসা তংডাৱেং । মোডা অহংতেচেং পুংডাৱেং ।
ৱিৱেকেং দেৱাস ধুংডাৱেং । হেং উত্তমোত্তম ॥ ৪০॥
ৱিৱেকেং দেৱাস ধুংডাৱেং । হেং উত্তমোত্তম ॥ ৪০॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
সূক্ষ্মজীৱনিৰূপণনাম
সমাস
আঠৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
সূক্ষ্মজীৱনিৰূপণনাম
সমাস
আঠৱা
॥
সমাস
নৱৱা
পিংডোত্পত্তিনিৰূপণ
॥
নৱৱা
পিংডোত্পত্তিনিৰূপণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
চৌংখাণীচে প্ৰাণী অসতী । অৱঘে উদকেংচি ৱাঢতী ।
ঐসে হোতীআণী জাতী । অসংখ্যাত ॥ ১ ॥
ঐসে হোতীআণী জাতী । অসংখ্যাত ॥ ১ ॥
তত্ৱাংচেং শৰীৰ জালেং । অংতৰাত্ম্যাসগট ৱল়লেং ।
ত্যাংচেং মূল় জোং শোধিলেং । তোং উদকৰূপ ॥ ২ ॥
ত্যাংচেং মূল় জোং শোধিলেং । তোং উদকৰূপ ॥ ২ ॥
শৰত্কাল়ীংচীং শৰীৰেং । পীল়পীল়োং ঝিৰপতী নীৰেং ।
উভযে ৰেতেং যেকত্ৰেং । মিসল়তী ৰক্তীং ॥ ৩ ॥
উভযে ৰেতেং যেকত্ৰেং । মিসল়তী ৰক্তীং ॥ ৩ ॥
অন্নৰস দেহৰস । ৰক্তৰেতেং বাংধে মূস ।
ৰসদ্ৱযেং সাৱকাস । ৱাঢোং লাগে ॥ ৪ ॥
ৰসদ্ৱযেং সাৱকাস । ৱাঢোং লাগে ॥ ৪ ॥
ৱাঢতাং ৱাঢতাং ৱাঢলেং । কোমল়াচেং কঠীণ জালেং।
পুঢেং উদক পৈসাৱলেং । নানা অৱেৱীং ॥ ৫॥
পুঢেং উদক পৈসাৱলেং । নানা অৱেৱীং ॥ ৫॥
সংপূৰ্ণ হোতাং বাহেৰী পডে । ভূমীস পডতাং মগ তেং ৰডে ।
অৱঘ্যাচেং অৱঘেংচ ঘডে । ঐসেং আহে ॥ ৬ ॥
অৱঘ্যাচেং অৱঘেংচ ঘডে । ঐসেং আহে ॥ ৬ ॥
কুডী ৱাঢে কুবুদ্ধি ৱাঢে । মূল়াপাসূন অৱঘেং ঘডে ।
অৱঘেংচি মোডে আণি ৱাঢে । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
অৱঘেংচি মোডে আণি ৱাঢে । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
পুঢেং অৱঘিযাংচেং শৰীৰ । দিৱসেংদিৱস জালেং থোৰ ।
সুচোং লাগলা ৱিচাৰ । কাংহীং কাংহীং ॥ ৮ ॥
সুচোং লাগলা ৱিচাৰ । কাংহীং কাংহীং ॥ ৮ ॥
ফল়ামধেং বীজ আলেং । তেণেং ন্যাযেং তেথেং জালেং ।
ঐকতাং দেখতাং উমজলেং । সকল় কাংহীং ॥ ৯ ॥
ঐকতাং দেখতাং উমজলেং । সকল় কাংহীং ॥ ৯ ॥
বীজেং উদকেং অংকুৰতী । উদক নস্তাং উডোন জাতী ।
যেকে ঠাঈং উদক মাতী । হোতাং বৰেং ॥ ১০ ॥
যেকে ঠাঈং উদক মাতী । হোতাং বৰেং ॥ ১০ ॥
দোহিংমধেং অসতাং বীজ । ভিজোন অংকুৰ সহজ ।
ৱাঢতাং ৱাঢতাং পুঢেং ৰীঝ । উদংড আহে ॥ ১১ ॥
ৱাঢতাং ৱাঢতাং পুঢেং ৰীঝ । উদংড আহে ॥ ১১ ॥
ইকডে মুল়্যা ধাৱা ঘেতী । তিকডে অগ্ৰেং হেলাৱতী ।
মুল়েং অগ্ৰ দ্ৱিধা হোতী । বীজাপাসূন ॥ ১২ ॥
মুল়েং অগ্ৰ দ্ৱিধা হোতী । বীজাপাসূন ॥ ১২ ॥
মুল়্যা চালিল্যা পাতাল়ীং । অগ্ৰেং ধাৱতীং অংতৰাল়ীং ।
নানা পত্ৰীং পুষ্পীং ফল়ীং । লগডলীং ঝাডেং ॥ ১৩ ॥
নানা পত্ৰীং পুষ্পীং ফল়ীং । লগডলীং ঝাডেং ॥ ১৩ ॥
ফল়াৱডিল সুমনেং । সুমনাংৱডিল পানেং ।
পানাংৱডিল অনুসংধানেং । কাষ্ঠেং আঘৱীং ॥ ১৪ ॥
পানাংৱডিল অনুসংধানেং । কাষ্ঠেং আঘৱীং ॥ ১৪ ॥
কাষ্ঠাংৱডিল মুল়্যা বাৰিক। মুল়্যাং ৱডিল তেং উদক ।
উদক আল়োন কৌতুক । ভূমংডল়াচেং ॥ ১৫ ॥
উদক আল়োন কৌতুক । ভূমংডল়াচেং ॥ ১৫ ॥
যাচী ঐসী আহে প্ৰচিতী । তেৱ্হাং সকল়াং ৱডিল জগতী ।
জগতীৱডিল মূৰ্তী। আপোনাৰাযাযেণাচী ॥১৬ ॥
জগতীৱডিল মূৰ্তী। আপোনাৰাযাযেণাচী ॥১৬ ॥
তযাৱডিল অগ্নিদেৱ । অগ্নিৱডিল ৱাযেদেৱ ।
ৱাযেদেৱাৱডিল স্ৱভাৱ । অংতৰাত্ম্যাংচা ॥ ১৭ ॥
ৱাযেদেৱাৱডিল স্ৱভাৱ । অংতৰাত্ম্যাংচা ॥ ১৭ ॥
সকল়াংৱডিল অংতৰাত্মা। ত্যাসি নেণে তো দুৰাত্মা ।
দুৰাত্মা ম্হণিজে দুৰী আত্মা । অংতৰলা তযা ॥ ১৮ ॥
দুৰাত্মা ম্হণিজে দুৰী আত্মা । অংতৰলা তযা ॥ ১৮ ॥
জৱল়ী অসোন চুকলেং। প্ৰত্যযাস নাহীং সোকলেং ।
উগেংচি আলেং আণী গেলেং । দেৱাচকৰিতাং ॥ ১৯ ॥
উগেংচি আলেং আণী গেলেং । দেৱাচকৰিতাং ॥ ১৯ ॥
ম্হণৌন সকল়াংৱডিল দেৱ । ত্যাসী হোতাং অনন্যভাৱ ।
মগ হে প্ৰকৃতীচা স্ৱভাৱ । পালটোং লাগে ॥ ২০ ॥
মগ হে প্ৰকৃতীচা স্ৱভাৱ । পালটোং লাগে ॥ ২০ ॥
কৰী আপুলা ৱ্যাসংগ। কদাপি নৱ্হে ধ্যানভংগ ।
বোলণেং চালণেং ৱেংগ । পডোংচ নেদী ॥ ২১ ॥
বোলণেং চালণেং ৱেংগ । পডোংচ নেদী ॥ ২১ ॥
জেং ৱডিলীং নিৰ্মাণ কেলেং । তেং পাহিজে পাহিলেং ।
কাযে কাযে ৱডিলীং কেলেং । কীতী পাহাৱেং ॥ ২২ ॥
কাযে কাযে ৱডিলীং কেলেং । কীতী পাহাৱেং ॥ ২২ ॥
তো ৱডিল জেথেং চেতলা । তোচি ভাগ্যপুৰুষ জাল ।
অল্প চেতনেং তযালা । অল্পভাগ্য ॥ ২৩ ॥
অল্প চেতনেং তযালা । অল্পভাগ্য ॥ ২৩ ॥
তযা নাৰাযেণালা মনীং । অখংড আঠৱাৱেং ধ্যানীং ।
মগ তে লক্ষ্মী তযাপাসূনী । জাঈল কোঠেং ॥ ২৪ ॥
মগ তে লক্ষ্মী তযাপাসূনী । জাঈল কোঠেং ॥ ২৪ ॥
নাৰাযেণ অসে ৱিশ্ৱীং । ত্যাচী পূজা কৰীত জাৱী ।
যাকাৰণেং তোষৱাৱী । কোণীতৰী কাযা ॥ ২৫ ॥
যাকাৰণেং তোষৱাৱী । কোণীতৰী কাযা ॥ ২৫ ॥
উপাসনা শোধূন পাহিলী । তোং তে ৱিশ্ৱপাল়িতী জালী ।
ন কল়ে লীল়া পৰীক্ষিলী । ন ৱচে কোণা ॥ ২৬ ॥
ন কল়ে লীল়া পৰীক্ষিলী । ন ৱচে কোণা ॥ ২৬ ॥
দেৱাচী লীল়া দেৱেংৱিণ । আণীক দুসৰা পাহে কোণ ।
পাহণেং তিতুকেং আপণ । দেৱচি অসে ॥ ২৭ ॥
পাহণেং তিতুকেং আপণ । দেৱচি অসে ॥ ২৭ ॥
উপাসনা সকল়াং ঠাঈং । আত্মাৰাম কোঠেং নাহীং ।
যাকাৰণেং ঠাইং ঠাইং । ৰামে আটোপিলেং॥ ২৮ ॥
যাকাৰণেং ঠাইং ঠাইং । ৰামে আটোপিলেং॥ ২৮ ॥
ঐসী মাঝী উপাসনা । আণিতাং নযে অনুমানা ।
নেঊন ঘালী নিৰংজনা । পৈলিকডে ॥ ২৯ ॥
নেঊন ঘালী নিৰংজনা । পৈলিকডে ॥ ২৯ ॥
দেৱাকৰিতাং কৰ্মেং চালতী । দেৱাকৰিতাং উপাসক হোতী ।
দেৱাকৰিতাং জ্ঞানী অসতী । কিতিযেক ॥ ৩০ ॥
দেৱাকৰিতাং জ্ঞানী অসতী । কিতিযেক ॥ ৩০ ॥
নানা শাস্ত্ৰেং নানা মতেং । দেৱচি বোলিলা সমস্তেং ।
নেমকাংনেমক ৱেস্তাৱেস্তেং । কৰ্মানুসাৰ ॥ ৩১ ॥
নেমকাংনেমক ৱেস্তাৱেস্তেং । কৰ্মানুসাৰ ॥ ৩১ ॥
দেৱাস অৱঘেং লাগে কৰাৱেং । ত্যাংত ঘেঊং যে তিতুকেং ঘ্যাৱেং ।
অধিকাৰাসাৰিখেং চালাৱেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩২ ॥
অধিকাৰাসাৰিখেং চালাৱেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩২ ॥
আৱাহন ৱিসৰ্জন । ঐসেংচি বোলিলেং ৱিধান ।
পূৰ্ৱপক্ষ জালা যেথূন । সিদ্ধাংত পুঢেং ॥ ৩৩ ॥
পূৰ্ৱপক্ষ জালা যেথূন । সিদ্ধাংত পুঢেং ॥ ৩৩ ॥
ৱেদাংত সিদ্ধাংত ধাদাংত । প্ৰচিত প্ৰমাণ নেমস্ত ।
পংচিকৰ্ণ সাংডূন হিত । ৱাক্যাৰ্থপাহাৱা ॥ ৩৪ ॥
পংচিকৰ্ণ সাংডূন হিত । ৱাক্যাৰ্থপাহাৱা ॥ ৩৪ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
পিংডোত্পত্তিনিৰূপণণনাম
সমাস
নৱৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
পিংডোত্পত্তিনিৰূপণণনাম
সমাস
নৱৱা
॥
সমাস
দহাৱা
সিদ্ধাংতনিৰূপণ
॥
দহাৱা
সিদ্ধাংতনিৰূপণ
॥
শ্ৰীৰাম
॥
॥
গগনীং অৱঘেংচি হোত জাতেং । গগনাঐসেং তগেনা তেং ।
নিশ্চল়ীং চংচল় নানা তেং । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ১ ॥
নিশ্চল়ীং চংচল় নানা তেং । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ১ ॥
অংধাৰ দাটলা বল়েং। ৱাটে গগন জালেং কাল়েং ।
ৰৱিকিৰ্ণেং তেং পিৱল়েং । সৱেংচি ৱাটে ॥ ২ ॥
ৰৱিকিৰ্ণেং তেং পিৱল়েং । সৱেংচি ৱাটে ॥ ২ ॥
উদংড হিংৱ জেৱ্হাং পডিলে । গমে গগন থংড জালেং।
উষ্ণ ঝল়েনেং ৱাল়লেং। ঐসেং ৱাটে ॥ ৩ ॥
উষ্ণ ঝল়েনেং ৱাল়লেং। ঐসেং ৱাটে ॥ ৩ ॥
ঐসেং জেং কাংহীং ৱাটলেং । তেং তেং জালেং আণি গেলেং ।
আকাশাসাৰিখেং তগলেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৪ ॥
আকাশাসাৰিখেং তগলেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৪ ॥
উত্তম জাণিৱেচা জিনস । সমজোন পাহে সাৱকাস ।
নিৰাভাস তেং আকাশ । ভাস মিথ্যা ॥ ৫ ॥
নিৰাভাস তেং আকাশ । ভাস মিথ্যা ॥ ৫ ॥
উদক পসৰে ৱাযো পসৰে । আত্মা অত্যংতচি পসৰে ।
তত্ৱেং তত্ৱ অৱঘেংচি পসৰে । অংতৰ্যামীং ॥ ৬ ॥
তত্ৱেং তত্ৱ অৱঘেংচি পসৰে । অংতৰ্যামীং ॥ ৬ ॥
চল়তেং আণি চল়েনা তেং । অংতৰীং অৱঘেংচ কল়তেং ।
ৱিৱৰণেংচি নিৱল়তেং । প্ৰাণিমাত্ৰাসী ॥ ৭ ॥
ৱিৱৰণেংচি নিৱল়তেং । প্ৰাণিমাত্ৰাসী ॥ ৭ ॥
ৱিৱৰতাং ৱিৱৰতাং শেৱটীং । নিৱৃত্তিপদীং অখংড ভেটী ।
জালিযানেং তুটী । হোণাৰ নাহীং ॥ ৮ ॥
জালিযানেং তুটী । হোণাৰ নাহীং ॥ ৮ ॥
জেথেং জ্ঞানাচেং হোতেং ৱিজ্ঞান । আণি মনাচেং হোতেং উন্মন ।
তত্ৱনিৰ্শনীং অনন্য। ৱিৱেকেং হোতেং ॥ ৯ ॥
তত্ৱনিৰ্শনীং অনন্য। ৱিৱেকেং হোতেং ॥ ৯ ॥
ৱডিলাংস শোধূন পাহিলেং । তোং চংচল়াচেং নিশ্চল় জালেং ।
দেৱভক্তপণ গেলেং । তযে ঠাইং ॥ ১০ ॥
দেৱভক্তপণ গেলেং । তযে ঠাইং ॥ ১০ ॥
ঠাৱ ম্হণতাং পদাৰ্থ নাহীং। পদাৰ্থমাত্ৰ মুল়ীং নাহীং ।
জৈসেং তৈসেং বোলোং কাংহীং । কল়াৱযা ॥ ১১ ॥
জৈসেং তৈসেং বোলোং কাংহীং । কল়াৱযা ॥ ১১ ॥
অজ্ঞানশক্তি নিৰসলী। জ্ঞানশক্তি মাৱল়লী ।
ৱৃত্তিশূন্যেং কৈসী জালী । স্থিতী পাহা ॥ ১২ ॥
ৱৃত্তিশূন্যেং কৈসী জালী । স্থিতী পাহা ॥ ১২ ॥
মুখ্য শক্তিপাত তো ঐসা । নাহীং চংচল়াচা ৱল়সা ।
নিৱাংতীং নিৱাংত কৈসা । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ১৩ ॥
নিৱাংতীং নিৱাংত কৈসা । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ১৩ ॥
চংচল়াচীং ৱিকাৰ বালটেং । তেং চংচল়চি জেথেং আটে ।
চংচল় নিশ্চল় ঘনৱটে । হেং তোং ঘডেনা ॥ ১৪ ॥
চংচল় নিশ্চল় ঘনৱটে । হেং তোং ঘডেনা ॥ ১৪ ॥
মাহাৱাক্যাচা ৱিচাৰু । তেথেং সংন্যাশাস অধিকাৰু।
দৈৱীকৃপেচী জো নৰু । তোহি ৱিৱৰোন পাহে ॥ ১৫ ॥
দৈৱীকৃপেচী জো নৰু । তোহি ৱিৱৰোন পাহে ॥ ১৫ ॥
সংন্যাসী ম্হণিজে শডন্যাসী । ৱিচাৰৱংত সৰ্ৱ সংন্যাসী ।
আপলী কৰণী আপণাসী । নিশ্চযেংসীং ॥ ১৬ ॥
আপলী কৰণী আপণাসী । নিশ্চযেংসীং ॥ ১৬ ॥
জগদীশ ৱোল়ল্যাৱৰী । তেথেং কোণ অনুমান কৰী ।
আতাং অসো হেং ৱিচাৰী। ৱিচৰ জাণতী ॥ ১৭ ॥
আতাং অসো হেং ৱিচাৰী। ৱিচৰ জাণতী ॥ ১৭ ॥
জে জে ৱিচাৰী সমজলে । তে তে নিঃসংগ হোঊন গেলে ।
দেহাভিমানী জে উৰলে। তে দেহাভিমান ৰক্ষিতী ॥ ১৮ ॥
দেহাভিমানী জে উৰলে। তে দেহাভিমান ৰক্ষিতী ॥ ১৮ ॥
লক্ষীং বৈসলে অলক্ষ । উডোন গেলা পূৰ্ৱপক্ষ ।
হেতুৰূপেং অংতৰসাক্ষ । তোহি মাৱল়লা ॥ ১৯ ॥
হেতুৰূপেং অংতৰসাক্ষ । তোহি মাৱল়লা ॥ ১৯ ॥
আকাশ আণি পাতাল় । দোনী নামেং অংতৰাল় ।
কাঢিতাং দৃশ্যাচেং চডল় । অখংড জালেং ॥ ২০ ॥
কাঢিতাং দৃশ্যাচেং চডল় । অখংড জালেং ॥ ২০ ॥
তেং তোং অখংডচি আহে । মন উপাধী লক্ষূন পাহে।
উপাধিনিৰাসেং সাহে । শব্দ কৈসা ॥ ২১ ॥
উপাধিনিৰাসেং সাহে । শব্দ কৈসা ॥ ২১ ॥
শব্দপৰ কল্পনেপৰ । মন বুদ্ধি অগোচৰ ।
ৱিচাৰেং পাহাৱা ৱিচাৰ। অংতৰ্যামীং ॥ ২২ ॥
ৱিচাৰেং পাহাৱা ৱিচাৰ। অংতৰ্যামীং ॥ ২২ ॥
পাহাতাং পাহাতাং কল়োং যেতেং । কল়লেং তিতুকেং ৱেৰ্থ জাতেং ।
অৱঘড কৈসেং বোলাৱেং তেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ২৩ ॥
অৱঘড কৈসেং বোলাৱেং তেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ২৩ ॥
ৱাক্যাৰ্থৱাচ্যাংশ শোধিলা। অলক্ষীং লক্ষ্যাংশ বুডালা ।
পুঢেং সমজোন বোলা । কোণীতৰী ॥ ২৪ ॥
পুঢেং সমজোন বোলা । কোণীতৰী ॥ ২৪ ॥
শাশ্ৱতাস শোধীত গেলা । তেণেং জ্ঞানী সাচ জালা ।
ৱিকাৰ সাংডূন মিল়ালা । নিৰ্ৱিকাৰীং ॥ ২৫ ॥
ৱিকাৰ সাংডূন মিল়ালা । নিৰ্ৱিকাৰীং ॥ ২৫ ॥
দুঃস্ৱপ্ন উদংড দেখিলেং । জাগেং হোতাং লটিকেং জালেং ।
পুন্হাং জৰী আঠৱলেং । তৰী তেং মিথ্যা ॥ ২৬ ॥
পুন্হাং জৰী আঠৱলেং । তৰী তেং মিথ্যা ॥ ২৬ ॥
প্ৰাৰব্ধযোগেং দেহ অসে । অসে অথৱা নাসে ।
ৱিচাৰ অংতৰীং বৈসে । চল়েনা ঐসা ॥ ২৭ ॥
ৱিচাৰ অংতৰীং বৈসে । চল়েনা ঐসা ॥ ২৭ ॥
বীজ অগ্নীনেং ভাজলেং । ত্যাচেং ৱাঢণেং খুংটলেং ।
জ্ঞাত্যাস তৈসে জালেং । ৱাসনাবীজ ॥ ২৮ ॥
জ্ঞাত্যাস তৈসে জালেং । ৱাসনাবীজ ॥ ২৮ ॥
ৱিচাৰেং নিশ্চল় জালী বুদ্ধি । বুদ্ধিপাসীং কাৰ্যসিদ্ধি ।
পাহাতাং ৱডিলাংচী বুদ্ধি । নিশ্চল়ীং গেলীং ॥ ২৯ ॥
পাহাতাং ৱডিলাংচী বুদ্ধি । নিশ্চল়ীং গেলীং ॥ ২৯ ॥
নিশ্চল়াস ধ্যাতো তো নিশ্চল় । চংচল়াস ধ্যাতো তো চংচল় ।
ভূতাস ধ্যাতো তো কেৱল় । ভূত হোযে ॥ ৩০ ॥
ভূতাস ধ্যাতো তো কেৱল় । ভূত হোযে ॥ ৩০ ॥
জো পাৱলা সেৱটৱৰী । তযাস হেং কাংহীংচ ন কৰী ।
অংতৰিনিষ্ঠা বাজীগৰী । তৈসী মাযা ॥ ৩১ ॥
অংতৰিনিষ্ঠা বাজীগৰী । তৈসী মাযা ॥ ৩১ ॥
মিথ্যা ঐসেং কল়োং আলেং । ৱিচাৰানেং সদৃঢ জালেং ।
অৱঘেং ভযেংচি উডালেং । অকস্মাত ॥ ৩২ ॥
অৱঘেং ভযেংচি উডালেং । অকস্মাত ॥ ৩২ ॥
উপাসনেচেং উত্তিৰ্ণ ৱ্হাৱেং । ভক্তজনেং ৱাঢৱাৱেং ।
অংতৰীং ৱিৱেকেং উমজাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩৩ ॥
অংতৰীং ৱিৱেকেং উমজাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩৩ ॥
ইতি
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
সিদ্ধাংতনিৰূপণনাম
সমাস
দহাৱা
॥
শ্ৰীদাসবোধে
গুৰুশিষ্যসংৱাদে
সিদ্ধাংতনিৰূপণনাম
সমাস
দহাৱা
॥
॥
দশক
পংধৰাৱা
সমাপ্ত
॥
পংধৰাৱা
সমাপ্ত
॥