ātmadaśaka
samāsa pahilā : cāturya lakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa pahilā : cāturya lakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa dusarā : niḥspṛha vyāpa || śrīrāma ||
samāsa tisarā : śreṣṭha aṃtarātmā || śrīrāma ||
samāsa cauthā : śāśvatabrahmanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa pāṃcavā : caṃcal̤a lakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa sahāvā : cāturya vivaraṇa || śrīrāma ||
samāsa sātavā : adhordhanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa āṭhavā : sūkṣmajīvanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa navavā : piṃḍotpattinirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa dahāvā : siddhāṃtanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa
pahilā
cāturya
lakṣaṇa
||
pahilā
cāturya
lakṣaṇa
||
śrīrāma
||
||
astimāṃśāṃcīṃ śarīreṃ | tyāṃta rāhije jīveśvareṃ |
nānā vikārīṃ vikāre | praviṇa hoije || 1 ||
nānā vikārīṃ vikāre | praviṇa hoije || 1 ||
ghanavaṭa poṃcaṭa svabhāveṃ | vivarona jāṇije jīveṃ |
vhāveṃ na vhāveṃ āghaveṃ | jīva jāṇe || 2 ||
vhāveṃ na vhāveṃ āghaveṃ | jīva jāṇe || 2 ||
yeṃkīṃ māgamāgoṃ gheṇeṃ | yekāṃ na māgatāṃca deṇeṃ |
pracītīneṃ sulakṣaṇeṃ | ol̤akhāvīṃ || 3 ||
pracītīneṃ sulakṣaṇeṃ | ol̤akhāvīṃ || 3 ||
jīva jīvāṃta ghālāvā | ātmā ātmyāṃta misal̤āvā |
rāharāhoṃ śodha ghyāvā | parāṃtarāṃcā || 4 ||
rāharāhoṃ śodha ghyāvā | parāṃtarāṃcā || 4 ||
jānaveṃ heṃvaḍakāreṃ jāleṃ | ḍhilepaṇeṃ hevaḍa āleṃ |
nemastapaṇeṃ śobhaleṃ | dṛṣṭīpuḍheṃ || 5 ||
nemastapaṇeṃ śobhaleṃ | dṛṣṭīpuḍheṃ || 5 ||
taiseṃci he manāsa mana | vivekeṃ jāveṃ mil̤ona |
ḍhilepaṇeṃ anumāna | hota āhe || 6 ||
ḍhilepaṇeṃ anumāna | hota āhe || 6 ||
anumāneṃ anumāna vāḍhato | bhiḍeneṃ kāryabhāga nāsato |
yākāraṇeṃ pratyaye to | ādhīṃ pāhāvā || 7 ||
yākāraṇeṃ pratyaye to | ādhīṃ pāhāvā || 7 ||
dusaryāceṃ jīvīceṃ kal̤enā | parāṃtara teṃ jāṇavenā |
vaśya hotī loka nānā | koṇyā prakāreṃ || 8 ||
vaśya hotī loka nānā | koṇyā prakāreṃ || 8 ||
ākala sāṃḍūna paratī | loka vaśyakarṇa karitī |
apūrṇapāṇeṃ hal̤u paḍatī | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 9 ||
apūrṇapāṇeṃ hal̤u paḍatī | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 9 ||
jagadīśa āhe jagadāṃtarīṃ | ceṭakeṃ karāvīṃ koṇāvarī |
jo koṇī vivekeṃ vivarī | toci śreṣṭha || 10 ||
jo koṇī vivekeṃ vivarī | toci śreṣṭha || 10 ||
śreṣṭha kārye karī śreṣṭha | kṛtrima karī to kaniṣṭha |
karmānusāra prāṇī naṣṭa | athavā bhale || 11 ||
karmānusāra prāṇī naṣṭa | athavā bhale || 11 ||
rāje jātī rājapaṃtheṃ | cora jātī corapaṃtheṃ |
veḍeṃ ṭhake alpasvārtheṃ | mūrkhapaṇeṃ || 12 ||
veḍeṃ ṭhake alpasvārtheṃ | mūrkhapaṇeṃ || 12 ||
mūrkhāsa vāṭe mī śahāṇā | parī to veḍā dainyavāṇā |
nānā cāturyācyā khuṇā | catura jāṇe || 13 ||
nānā cāturyācyā khuṇā | catura jāṇe || 13 ||
jo jagadāṃtare mil̤ālā | to jagadāṃtaraci jālā |
aratrīṃ paratrīṃ tayālā | kāya uṇeṃ || 14 ||
aratrīṃ paratrīṃ tayālā | kāya uṇeṃ || 14 ||
buddhi deṇeṃ bhagavaṃtāceṃ | buddhiviṇa māṇusa kāceṃ |
rājya sāṃḍūna phukāce | bhīka māge || 15 ||
rājya sāṃḍūna phukāce | bhīka māge || 15 ||
jeṃ jeṃ jeṃtheṃ nirmāṇa jālaṃ | teṃ teṃ tayāsa mānaleṃ |
abhimāna deūna govileṃ | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 16 ||
abhimāna deūna govileṃ | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 16 ||
avagheca mhaṇatī āmhī thora | avagheci mhaṇatī āmhī suṃdara |
avagheci mhaṇatī āmhī catura | bhūmaṃḍal̤īṃ || 17 ||
avagheci mhaṇatī āmhī catura | bhūmaṃḍal̤īṃ || 17 ||
aisā vicāra āṇitāṃ manā | koṇīca lāhāna mhaṇavinā |
jāṇate āṇitī anumānā | sakal̤a kāṃhīṃ || 18 ||
jāṇate āṇitī anumānā | sakal̤a kāṃhīṃ || 18 ||
āpulālyā sābhimāneṃ | loka cālile anumāneṃ |
paraṃtu heṃ vivekāneṃ | pāhileṃ pāhije || 19 ||
paraṃtu heṃ vivekāneṃ | pāhileṃ pāhije || 19 ||
laṭikyācā sābhimāna gheṇeṃ | satya avagheṃca soḍaṇeṃ |
mūrkhapaṇācīṃ lakṣaṇeṃ | te he aisīṃ || 20 ||
mūrkhapaṇācīṃ lakṣaṇeṃ | te he aisīṃ || 20 ||
satyācā jo sābhimāna | to jāṇāvā nirābhimāna |
nyāye anyāye samāna | kadāpi navhe || 21 ||
nyāye anyāye samāna | kadāpi navhe || 21 ||
nyāye mhaṇije to śāśvata | anyāye mhaṇije to aśāśvata |
bāṣkal̤a āṇi nemasta | yeka kaisā || 22 ||
bāṣkal̤a āṇi nemasta | yeka kaisā || 22 ||
yeka ughaḍa bhāgya bhogitī | yeka taśkara pal̤ona jātī |
yekāṃcī pragaṭa mahaṃtī | yekāṃcī kānakoṃḍī || 23 ||
yekāṃcī pragaṭa mahaṃtī | yekāṃcī kānakoṃḍī || 23 ||
ācāravicāreṃviṇa | jeṃ jeṃ karaṇeṃ to to sīṇa |
dhūrta āṇi vicakṣaṇa | teci śodhāve || 24 ||
dhūrta āṇi vicakṣaṇa | teci śodhāve || 24 ||
udaṃḍa bājārī mil̤āle | parī te dhūrteṃci āl̤ile |
dhūrtāṃpāsīṃ kāṃhīṃ na cale | bājāryāṃceṃ || 25 ||
dhūrtāṃpāsīṃ kāṃhīṃ na cale | bājāryāṃceṃ || 25 ||
yākāraṇeṃ mukhya mukhya | tayāṃsī karāve sakhya |
yeṇeṃkaritāṃ asaṃkhya | bājārī mil̤atī || 26 ||
yeṇeṃkaritāṃ asaṃkhya | bājārī mil̤atī || 26 ||
dhūrtāsi dhūrtaci āvaḍe | dhūrta dhūrtīṃca pavāḍe |
ugeṃci hiṃḍatī veḍe | kāryeṃviṇa || 27 ||
ugeṃci hiṃḍatī veḍe | kāryeṃviṇa || 27 ||
dhūrtāsi dhūrtapaṇa kal̤aleṃ | teṇeṃ manāsa manapaṇa mil̤āleṃ |
parī heṃ guptarūpeṃ keleṃ | pāhije sarve || 28 ||
parī heṃ guptarūpeṃ keleṃ | pāhije sarve || 28 ||
samarthāceṃ rākhatāṃ mana | tethe yetī udaṃḍa jana |
jana āṇi sajjana | ārjava karitī || 29 ||
jana āṇi sajjana | ārjava karitī || 29 ||
vol̤akhīneṃ vol̤akhī sādhāvī | buddhīneṃ buddhi bodhāvī |
nītinyāyeṃ vāṭa rodhāvī | pāṣāṃḍācī || 30 ||
nītinyāyeṃ vāṭa rodhāvī | pāṣāṃḍācī || 30 ||
veṣa dharāvā bāval̤ā | aṃtarīṃ asāvyā nānā kal̤ā |
sagaṭa lokāṃcā jivhāl̤ā | moḍūṃ naye || 31 ||
sagaṭa lokāṃcā jivhāl̤ā | moḍūṃ naye || 31 ||
nispṛha āṇi nitya nūtana | pratyayāceṃ brahmajñāna |
pragaṭa jāṇatāṃ sajjana | dullabha jagīṃ || 32 ||
pragaṭa jāṇatāṃ sajjana | dullabha jagīṃ || 32 ||
nānā jinasapāṭhāṃtareṃ nivatī sakal̤āṃcīṃ aṃtareṃ | caṃcal̤apaṇeṃ tadanaṃtareṃ |
sakal̤āṃ ṭhāīṃ || 33 ||
sakal̤āṃ ṭhāīṃ || 33 ||
yeke ṭhāīṃ baisona rāhilā | tarī maga vyāpaci buḍālā |
sāvadhapaṇeṃ jyālā tyālā | bheṭi dyāvī || 34 ||
sāvadhapaṇeṃ jyālā tyālā | bheṭi dyāvī || 34 ||
bheṭabheṭoṃ jarī rākhaṇeṃ | he cāturyācīṃ lakṣaṇeṃ |
manuṣyamātra uttama guṇeṃ | samādhāna pāve || 35 ||
manuṣyamātra uttama guṇeṃ | samādhāna pāve || 35 ||
iti
śrīdāsaboce
guruśiṣyasaṃvāde
cāturyalakṣaṇanāma
samāsa
pahilā
||
śrīdāsaboce
guruśiṣyasaṃvāde
cāturyalakṣaṇanāma
samāsa
pahilā
||
samāsa
dusarā
niḥspṛha
vyāpa
||
dusarā
niḥspṛha
vyāpa
||
śrīrāma
||
||
pṛthvīmadheṃ mānavī śarīreṃ | udaṃḍa dāṭalīṃ lāhāna thoreṃ |
pālaṭatī manovikāreṃ | kṣaṇākṣaṇā || 1 ||
pālaṭatī manovikāreṃ | kṣaṇākṣaṇā || 1 ||
jitukyā mūrtī titukyāca prakṛtī | sārikhyā nastī ādiaṃtīṃ ||
nemaci nāhīṃ pāhāveṃ kitī | kāye mhaṇonī || 2 ||
kityeka mleṃca hoūna gele | kityeka phiraṃgaṇāṃta āṭale |
deśabhāṣāneṃ rudhile | kītīyeka || 3 ||
deśabhāṣāneṃ rudhile | kītīyeka || 3 ||
maṟhāṣṭadeśa thoḍā uralā | rājakāraneṃ loka rudhilā |
avakāśa nāhīṃ jevāyālā | udaṃḍa kāmeṃ || 4 ||
avakāśa nāhīṃ jevāyālā | udaṃḍa kāmeṃ || 4 ||
kityeka yuddhaprasaṃgī guṃtale | teṇeṃ guṇeṃ unmatta jāle |
rātraṃdivasa karūṃ lāgale | yuddhacarcā || 5 ||
rātraṃdivasa karūṃ lāgale | yuddhacarcā || 5 ||
udimyāsa vyāsaṃga lāgalā | avakāśa nāhīṃsā jālā |
avaghā poṭadhaṃdāca lāgalā | niraṃtara || 6 ||
avaghā poṭadhaṃdāca lāgalā | niraṃtara || 6 ||
śaḍadarśaneṃ nānā mateṃ | pāṣāṃḍeṃ vāḍhalī bahuteṃ |
pṛthivīmadheṃ jetha tetheṃ | upadesitī || 7 ||
pṛthivīmadheṃ jetha tetheṃ | upadesitī || 7 ||
smārthīṃ āṇi vaiṣṇavī | uralīṃ suralīṃ nelīṃ āghavī |
aisī pāhātāṃ gathāgovī | udaṃḍa jālī || 8 ||
aisī pāhātāṃ gathāgovī | udaṃḍa jālī || 8 ||
kityeka kāmanece bhakta | ṭhāiṃ ṭhāiṃ jāleṃ āsakta |
yukta athavā ayukta | pāhāto koṇa || 9 ||
yukta athavā ayukta | pāhāto koṇa || 9 ||
yā galbalyāmadheṃ galbalā | koṇīṃ koṇīṃ vāḍhavilā |
tyāsa dekhoṃ sakenāsā jālā | vaidika loka || 10 ||
tyāsa dekhoṃ sakenāsā jālā | vaidika loka || 10 ||
tyāhimadheṃ harikīrtana | tetheṃ voḍhale kityeka jana |
pratyayāceṃ brahmajñāna | koṇa pāhe || 11 ||
pratyayāceṃ brahmajñāna | koṇa pāhe || 11 ||
yā kāraṇeṃ jñāna dullabha | puṇyeṃ ghaḍe alabhya lābha |
vicāravaṃtāṃ sullabha | sakal̤a kāṃhīṃ || 12 ||
vicāravaṃtāṃ sullabha | sakal̤a kāṃhīṃ || 12 ||
vicāra kal̤alā sāṃgatāṃ naye | udaṃḍa yetī aṃtarāye |
upāya yojitāṃ apāye | āḍave yetī || 13 ||
upāya yojitāṃ apāye | āḍave yetī || 13 ||
tyāhimadheṃ to tikṣaṇa | rikāmā jāūṃ nedī kṣaṇa |
dhūrta tārkika vicakṣaṇa | sakal̤āṃ māne || 14 ||
dhūrta tārkika vicakṣaṇa | sakal̤āṃ māne || 14 ||
nānā jinasa udaṃḍa pāṭha | vadoṃ lāgalā ghaḍaghaḍāṭa |
avhāṭaci kelī vāṭa | sāmarthyabal̤eṃ || 15 ||
avhāṭaci kelī vāṭa | sāmarthyabal̤eṃ || 15 ||
prabodhaśaktīcīṃ anaṃta dvāreṃ | jāṇeṃ sakal̤āṃcī aṃtareṃ |
nirūpaṇeṃ tadanaṃtareṃ | caṭaka lāge || 16 ||
nirūpaṇeṃ tadanaṃtareṃ | caṭaka lāge || 16 ||
mateṃ matāṃtareṃ sagaṭa | pratyaye bolona karī sapāṭa |
daṃḍaka sāṃḍūna nīṭa | vedhī janā || 17 ||
daṃḍaka sāṃḍūna nīṭa | vedhī janā || 17 ||
nemakeṃ bhedakeṃ vacaneṃ | akhaṃḍa pāhe prasaṃgamāneṃ |
udāsa vṛtticyā gumāneṃ | uṭhona jāto || 18 ||
udāsa vṛtticyā gumāneṃ | uṭhona jāto || 18 ||
pratyaye bolona uṭhona gelā | caṭaka lāgalī lokāṃlā |
nānā mārga sāṃḍūna tyālā | śaraṇa yetī || 19 ||
nānā mārga sāṃḍūna tyālā | śaraṇa yetī || 19 ||
parī to koṭheṃ āḍal̤enā | koṇe sthal̤īṃ sāṃpaḍenā |
veṣa pāhātāṃ hīna dīnā | sārikhā dise || 20 ||
veṣa pāhātāṃ hīna dīnā | sārikhā dise || 20 ||
udaṃḍa karī guptarūpeṃ | bhikāryāsārikhā svarūpeṃ |
tetheṃ yeśakīrtipratāpeṃ | sīmā sāṃḍilī || 21 ||
tetheṃ yeśakīrtipratāpeṃ | sīmā sāṃḍilī || 21 ||
ṭhāiṃ ṭhāiṃ bhajana lāvī | āpaṇa tethūna cukāvī |
macharamatāṃcī govī | lāgoṃca nedī || 22 ||
macharamatāṃcī govī | lāgoṃca nedī || 22 ||
khanāl̤āmadheṃ jāūna rāhe | tetheṃ koṇīca na pāhe |
sarvatrāṃcī ciṃtā vāhe | sarvakāl̤a || 23 ||
sarvatrāṃcī ciṃtā vāhe | sarvakāl̤a || 23 ||
avaghaḍa sthal̤īṃ kaṭhīṇa loka | tetheṃ rāhaṇeṃ nemaka |
sṛṣṭīmadheṃ sakal̤a loka | dhuṃḍīta yetī || 24 ||
sṛṣṭīmadheṃ sakal̤a loka | dhuṃḍīta yetī || 24 ||
tetheṃ koṇāceṃ cālenā | anumātra anumānenā |
kaṭṭa ghālīna rājakāraṇā | loka lāvī || 25 ||
kaṭṭa ghālīna rājakāraṇā | loka lāvī || 25 ||
lokīṃ loka vāḍhavile | teṇeṃ amaryāda jāle |
bhūmaṃḍal̤īṃ satta cāle | guptarūpeṃ || 26 ||
bhūmaṃḍal̤īṃ satta cāle | guptarūpeṃ || 26 ||
ṭhāiṃ ṭhāiṃ udaṃḍa tābe | manuṣyamātra titukeṃ jhoṃbe |
cahuṃkaḍe udaṃḍa lāṃbe | paramārthabuddhī || 27 ||
cahuṃkaḍe udaṃḍa lāṃbe | paramārthabuddhī || 27 ||
upāsanecā gajara | sthal̤osthal̤ūṃ thora thora |
pratyayāneṃ prāṇīmātra | soḍavile || 28 ||
pratyayāneṃ prāṇīmātra | soḍavile || 28 ||
aise kaivāḍe udaṃḍa jāṇe | teṇeṃ loka hotī śāhāṇe |
jetheṃ jetheṃ pratyaye bāṇe | prāṇīmātrāsī || 29 ||
jetheṃ jetheṃ pratyaye bāṇe | prāṇīmātrāsī || 29 ||
aisī kīrti karūna jāveṃ | tarīca saṃsārāsa yāveṃ |
dāsa mhaṇe heṃ svabhāveṃ | saṃketeṃ bolileṃ || 30 ||
dāsa mhaṇe heṃ svabhāveṃ | saṃketeṃ bolileṃ || 30 ||
iti
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
nispṛhavyāpanāma
samāsa
dusarā
||
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
nispṛhavyāpanāma
samāsa
dusarā
||
samāsa
tisarā
śreṣṭha
aṃtarātmā
||
tisarā
śreṣṭha
aṃtarātmā
||
śrīrāma
||
||
mul̤āpāsūna sairāvairā | avaghā paṃcīkarṇa pasārā |
tyāṃta sākṣatvācā dorā | tohi tattvarūpa || 1 ||
tyāṃta sākṣatvācā dorā | tohi tattvarūpa || 1 ||
durastyā dāṭalyā phaujā | uṃca siṃhāsanīṃ rājā |
yācā vicāra samajā | aṃtaryāmī || 2 ||
yācā vicāra samajā | aṃtaryāmī || 2 ||
dehamātra astimāṃśāṃceṃ | taiseṃci jāṇāveṃ nṛpatīceṃ |
mūl̤āpāsūna sṛṣṭīceṃ | tatvarūpa || 3 ||
mūl̤āpāsūna sṛṣṭīceṃ | tatvarūpa || 3 ||
rāyāce satteneṃ cālateṃ | parantu avaghīṃ paṃcabhūteṃ |
mul̤īṃ ādhika jāṇivece teṃ | adhiṣṭhāna āhe || 4 ||
mul̤īṃ ādhika jāṇivece teṃ | adhiṣṭhāna āhe || 4 ||
viveke bahuta paisāvale | mhaṇauna avatārī bolile |
manu cakravatī jāle | yeṇeṃci nyāyeṃ || 5 ||
manu cakravatī jāle | yeṇeṃci nyāyeṃ || 5 ||
jetheṃ udaṃḍa jāṇīva | teci tituke sadeva |
thoḍe jāṇivene nardeva | hotī loka || 6 ||
thoḍe jāṇivene nardeva | hotī loka || 6 ||
vyāpa āṭopa karitī | dhake capeṭe sositī |
teṇeṃ prāṇī sadeva hotī | dekhatadekhatāṃ || 7 ||
teṇeṃ prāṇī sadeva hotī | dekhatadekhatāṃ || 7 ||
aiseṃ heṃ ātāṃ vartateṃ | murkha lokāṃsa kal̤enā teṃ |
vivekīṃ manuṣya samajateṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 8 ||
vivekīṃ manuṣya samajateṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 8 ||
thora lāhāna buddhīpāsī | sagaṭa kal̤enā lokāṃsī |
ādhīṃ upajaleṃ tayāsī | thora mhaṇatī || 9 ||
ādhīṃ upajaleṃ tayāsī | thora mhaṇatī || 9 ||
vayeṃ dhākuṭā nṛpatī | vṛddha tayāsa namaskāra karitī |
vicitra vivekācī gatī | kal̤alī pāhije || 10 ||
vicitra vivekācī gatī | kal̤alī pāhije || 10 ||
sāmānya lokāṃce jñāna | to avaghāca anumāna |
dīkṣādaṃḍakāceṃ lakṣaṇa | yeṇeṃci pāḍeṃ || 11 ||
dīkṣādaṃḍakāceṃ lakṣaṇa | yeṇeṃci pāḍeṃ || 11 ||
navheṃ koṇāsa mhaṇāveṃ | sāmānyāsa kāye ṭhāveṃ |
koṇakoṇāsa mhaṇāveṃ | kitī mhaṇonī || 12 ||
koṇakoṇāsa mhaṇāveṃ | kitī mhaṇonī || 12 ||
dhākuṭā bhāgyāsa caḍhalā | tarī tuchya karitī tayālā |
yākāraṇeṃ salagīcyā lokāṃlā | dūrī dharāveṃ || 13 ||
yākāraṇeṃ salagīcyā lokāṃlā | dūrī dharāveṃ || 13 ||
nemasta kal̤enā vacana | nemasta naye rājakāraṇa |
ugeci dharitī thorapaṇa | mūrkhapaṇeṃ || 14 ||
ugeci dharitī thorapaṇa | mūrkhapaṇeṃ || 14 ||
nemasta kāṃhīṃca kal̤enā | nemasta koṇīca māninā |
ādhī upajaleṃ tyā thorapaṇā | koṇa puse || 15 ||
ādhī upajaleṃ tyā thorapaṇā | koṇa puse || 15 ||
vaḍilāṃ vaḍilapaṇa nāhīṃ | dhākuṭyāṃ dhākuṭapaṇa nāhīṃ |
aise bolatī tyāṃsa nāhīṃ | śāhāṇapaṇa || 16 ||
aise bolatī tyāṃsa nāhīṃ | śāhāṇapaṇa || 16 ||
guṇeviṇa vaḍilapaṇa | heṃ toṃ āvagheṃca apramāṇa |
tyācī pratīta pramāṇa | thorapaṇīṃ || 17 ||
tyācī pratīta pramāṇa | thorapaṇīṃ || 17 ||
tathāpi vaḍilāṃsa mānāveṃ | vaḍileṃ vaḍilapaṇa jāṇāveṃ |
neṇatāṃ puḍheṃ kaṣṭāveṃ | thorapaṇīṃ || 18 ||
neṇatāṃ puḍheṃ kaṣṭāveṃ | thorapaṇīṃ || 18 ||
tasmāta vaḍila aṃtarātmā | jetheṃ cetalā tetheṃ mahimā |
heṃ toṃ pragaṭaci āhe āmhā | śabda nāhīṃ || 19 ||
heṃ toṃ pragaṭaci āhe āmhā | śabda nāhīṃ || 19 ||
yākāraṇeṃ koṇī yekeṃ | śāhāṇapaṇa sikāveṃ vivekeṃ |
viveka na sikatāṃ tukeṃ | tuṭona jātī || 20 ||
viveka na sikatāṃ tukeṃ | tuṭona jātī || 20 ||
tuka tuṭaleṃ mhaṇije geleṃ | janmā yeūna kāye keleṃ |
bal̤eṃci sāṃdīsa ghātaleṃ | āpaṇāsī || 21 ||
bal̤eṃci sāṃdīsa ghātaleṃ | āpaṇāsī || 21 ||
sagaṭa bāyekā sivyā detī | sāṃdīsa paḍilā aiseṃ mhaṇatī |
mūrkhapaṇācī prāptī | ṭhākūna ālī || 22 ||
mūrkhapaṇācī prāptī | ṭhākūna ālī || 22 ||
aiseṃ koṇīyekeṃ na karāveṃ | sarva sārthakaci karāveṃ |
kal̤enā tarī vivarāveṃ | graṃthāṃtarīṃ || 23 ||
kal̤enā tarī vivarāveṃ | graṃthāṃtarīṃ || 23 ||
śāhāṇyāsa koṇītarī bāhātī | murkhāsa loka davaḍūna detī |
jīvāsa āvaḍe saṃpatti | tarī śāhāṇeṃ vhāveṃ || 24 ||
jīvāsa āvaḍe saṃpatti | tarī śāhāṇeṃ vhāveṃ || 24 ||
āho yā śāhāṇapaṇākāraṇeṃ | bahutāṃce kaṣṭa karaṇeṃ |
paraṃtu śāhāṇapaṇa śikaṇeṃ | heṃ uttamottama || 25 ||
paraṃtu śāhāṇapaṇa śikaṇeṃ | heṃ uttamottama || 25 ||
joṃ bahutāṃsa mānalā | to jāṇāvā śāhāṇā jālā |
janīṃ śāhāṇyā manuṣyālā | kāye uṇeṃ || 26 ||
janīṃ śāhāṇyā manuṣyālā | kāye uṇeṃ || 26 ||
āpaleṃ hita na karī lokikīṃ | to jāṇāvā ātmaghātakī |
yā murkhāyevaḍhā pātakī | āṇika nāhīṃ || 27 ||
yā murkhāyevaḍhā pātakī | āṇika nāhīṃ || 27 ||
āpaṇa saṃsārīṃ kaṣṭato | lokāṃkaravī rāgejona gheto |
janāmadhyeṃ śāhāṇā to | aiseṃ na karī || 28 ||
janāmadhyeṃ śāhāṇā to | aiseṃ na karī || 28 ||
sādhakāṃ sikavileṃ svabhāveṃ | mānela tarī sukheṃ ghyāveṃ |
mānenā tarī sāṃḍāveṃ | yekikaḍe || 29 ||
mānenā tarī sāṃḍāveṃ | yekikaḍe || 29 ||
tumhī śrote parama dakṣa | alakṣāsa lāvitāṃ lakṣa |
heṃ toṃ sāmānya pratyakṣa | jāṇatasā || 30 ||
heṃ toṃ sāmānya pratyakṣa | jāṇatasā || 30 ||
iti
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
śreṣṭha
aṃtarātmānirūpaṇanāma
samāsa
tisarā
||
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
śreṣṭha
aṃtarātmānirūpaṇanāma
samāsa
tisarā
||
samāsa
cauthā
śāśvatabrahmanirūpaṇa
||
cauthā
śāśvatabrahmanirūpaṇa
||
śrīrāma
||
||
pṛthvīpāsūna jālīṃ jhāḍeṃ | jhāḍāpāsūna hotī lāṃkaḍeṃ |
lāṃkaḍeṃ bhasmona puḍheṃ | pṛthvīca hoye || 1 ||
lāṃkaḍeṃ bhasmona puḍheṃ | pṛthvīca hoye || 1 ||
pṛthvīpāsūna vela hotī | nānā jinasa phāpāvatī |
vāl̤ona kujona māgutī | pṛthvīca hoye || 2 ||
vāl̤ona kujona māgutī | pṛthvīca hoye || 2 ||
nānā dhānyāṃcīṃ nānā anneṃ | manuṣyeṃ karitī bhojaneṃ |
nānā viṣṭhā nānā vamaneṃ | pṛthvīca hoye || 3 ||
nānā viṣṭhā nānā vamaneṃ | pṛthvīca hoye || 3 ||
nānā pakṣādikīṃ bhakṣileṃ | tarī puḍheṃ taiseṃci jāleṃ |
vāl̤ona bhasma hoūna geleṃ | punhā pṛthvī || 4 ||
vāl̤ona bhasma hoūna geleṃ | punhā pṛthvī || 4 ||
manuṣyeṃ maratāṃca aikā | krimi bhasma kāṃ mṛttikā |
aiśā kāyā paḍatī anekā | puḍheṃ pṛthvī || 5 ||
aiśā kāyā paḍatī anekā | puḍheṃ pṛthvī || 5 ||
nānā tṛṇa padārtha kujatī | puḍheṃ tyācī hoye mātī |
nānā kiḍe marona jātī | puḍheṃ pṛthvī || 6 ||
nānā kiḍe marona jātī | puḍheṃ pṛthvī || 6 ||
padartha dāṭale apāra | kiti sāṃgāvā vistāra |
pṛthvīvāṃcūna thāra | koṇāsa āhe || 7 ||
pṛthvīvāṃcūna thāra | koṇāsa āhe || 7 ||
jhāḍa pāle āṇi tṛṇa | paśu bhakṣitāṃ hoteṃ seṇa |
khāta mūta bhasma mil̤ona | punhā pṛthvī || 8 ||
khāta mūta bhasma mil̤ona | punhā pṛthvī || 8 ||
utpattisthitisaṃvhārateṃ | teṃ teṃ pṛthvīsa mil̤ona jāteṃ |
jitukeṃ hoteṃ āṇi jāteṃ | punhā pṛthvī || 9 ||
jitukeṃ hoteṃ āṇi jāteṃ | punhā pṛthvī || 9 ||
nānā bījāṃciyā rāsī | viraḍhone lāgatī gaganāsī |
puḍheṃ sevaṭīṃ pṛthvīsī | mil̤ona jātī || 10 ||
puḍheṃ sevaṭīṃ pṛthvīsī | mil̤ona jātī || 10 ||
loka nānā dhātu puritī | bahutāṃ divasāṃ hoye mātī |
suvarṇapāṣāṇācī gatī | taisīca āhe || 11 ||
suvarṇapāṣāṇācī gatī | taisīca āhe || 11 ||
mātīceṃ hote suvarṇa | āṇī mṛttikece hotī pāṣāṇa |
māhā agnisaṃgeṃ bhasmona | pṛthvīca hoye || 12 ||
māhā agnisaṃgeṃ bhasmona | pṛthvīca hoye || 12 ||
suvarṇāceṃ jara hoteṃ | jara sevaṭīṃ kujona jāteṃ |
rasa hoūna vitul̤ateṃ | punhā pṛthvī || 13 ||
rasa hoūna vitul̤ateṃ | punhā pṛthvī || 13 ||
pṛthvīpāsūna dhātu nipajatī | agnisaṃgeṃ rasa hotī |
tayā rasācī hoye jagatī | kaṭhīṇarūpeṃ || 14 ||
tayā rasācī hoye jagatī | kaṭhīṇarūpeṃ || 14 ||
nānā jal̤āsī gaṃdhī suṭe | tetheṃ pṛthvīceṃ rūpa pragaṭe |
devaseṃdivasa jal̤a āṭe | puḍheṃ pṛthvī || 15 ||
devaseṃdivasa jal̤a āṭe | puḍheṃ pṛthvī || 15 ||
patreṃ puṣpeṃ phal̤eṃ yetī | nānā jīva khāūna jātī |
te jīva maratāṃ jagatī | nemasta hoye || 16 ||
te jīva maratāṃ jagatī | nemasta hoye || 16 ||
jitukā kāṃhīṃ jālā ākāra | titukyāsa pṛthvīcā ādhāra |
hotī jātī prāṇīmātra | sevaṭa pṛthvī || 17 ||
hotī jātī prāṇīmātra | sevaṭa pṛthvī || 17 ||
heṃ kitī mhaṇauna sāṃgāveṃ | vivekeṃ avagheci jāṇāveṃ |
khāṃjaṇībhājaṇīceṃ samajāveṃ | mūl̤a taise || 18 ||
khāṃjaṇībhājaṇīceṃ samajāveṃ | mūl̤a taise || 18 ||
āpa āl̤ona pṛthvī jālū | punhāṃ āpīṃca virālī |
agniyogeṃ bhasma jālī | mhaṇoniyāṃ || 19 ||
agniyogeṃ bhasma jālī | mhaṇoniyāṃ || 19 ||
āpa jāleṃ tejāpāsunī | puḍheṃ tejeṃ ghetaleṃ sokhunī |
teṃ teja jāleṃ vāyocenī | puḍheṃ vāyo jhaḍapī || 20 ||
teṃ teja jāleṃ vāyocenī | puḍheṃ vāyo jhaḍapī || 20 ||
vāyo gaganīṃ nirmāṇa jālā | puḍheṃ gaganīṃca virālā |
aiseṃ khāṃjaṇībhājaṇīlā | bareṃ pāhā || 21 ||
aiseṃ khāṃjaṇībhājaṇīlā | bareṃ pāhā || 21 ||
jeṃ jeṃ jetheṃ nirmāṇa hoteṃ | teṃ teṃ tetheṃ layā jāteṃ |
yeṇeṃ ritīṃ paṃcabhūteṃ | nāśa pāvatī || 22 ||
yeṇeṃ ritīṃ paṃcabhūteṃ | nāśa pāvatī || 22 ||
bhūta mhaṇije nirmāṇa jāleṃ | punhāṃ māguteṃ nimāleṃ |
puḍheṃ śāśvata uraleṃ | parabrahma teṃ || 23 ||
puḍheṃ śāśvata uraleṃ | parabrahma teṃ || 23 ||
teṃ parabrahma joṃ kal̤enā | to janmamṛtyu cukenā |
catvāra khāṇī jīva nā | hoṇeṃ ghaḍe || 24 ||
catvāra khāṇī jīva nā | hoṇeṃ ghaḍe || 24 ||
jaḍāceṃ mūl̤a teṃ caṃcal̤a | caṃcal̤āceṃ mūl̤a teṃ niścal̤a |
niścal̤āsī nāhīṃ mūl̤a | bareṃ pāhā || 25 ||
niścal̤āsī nāhīṃ mūl̤a | bareṃ pāhā || 25 ||
pūrvapakṣa mhaṇije jāleṃ | siddhāṃta mhaṇije nimāleṃ |
pakṣātīta jeṃ saṃcaleṃ | parabrahma teṃ || 26 ||
pakṣātīta jeṃ saṃcaleṃ | parabrahma teṃ || 26 ||
heṃ pracitīneṃ jāṇāveṃ | vicāreṃ khuṇeṃsī bāṇāveṃ |
vicāreṃviṇa siṇāveṃ | teṃci mūrkhapaṇeṃ || 27 ||
vicāreṃviṇa siṇāveṃ | teṃci mūrkhapaṇeṃ || 27 ||
jñānī bhiḍene daḍapalā | niścal̤a parabrahma kaiṃceṃ tyālā |
ugāca karito galbalā | māyeṃmadheṃ || 28 ||
ugāca karito galbalā | māyeṃmadheṃ || 28 ||
māyā niśeṣa nāsalī | puḍheṃ sthiti kaisī uralī |
vicakṣaṇeṃ vivarilī | pāhije svayeṃ || 29 ||
vicakṣaṇeṃ vivarilī | pāhije svayeṃ || 29 ||
niśeṣa māyeceṃ nirśana | hotāṃ ātmanivedana |
vācyāṃśa nāhīṃ vijñāna | kaiseṃ jāṇāveṃ || 30 ||
vācyāṃśa nāhīṃ vijñāna | kaiseṃ jāṇāveṃ || 30 ||
lokāṃce bolīṃ jo lāgalā | to anumāneṃca buḍālā |
yākāraṇeṃ pratyayālā | pāhileṃca pāhāveṃ || 31 ||
yākāraṇeṃ pratyayālā | pāhileṃca pāhāveṃ || 31 ||
iti
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
śāśvatabrahmanirūpaṇanāma
samāsa
cauthā
||
śrīdāsabodhe
guphuśiṣyasaṃvāde
śāśvatabrahmanirūpaṇanāma
samāsa
cauthā
||
samāsa
pāṃcavā
caṃcal̤a
lakṣaṇa
||
pāṃcavā
caṃcal̤a
lakṣaṇa
||
śrīrāma
||
||
doghāṃ aisīṃ tīna cālatī | aguṇī aṣṭadhā prakṛtī |
adhordha sāṃḍūna vartatī | iṃdraphaṇī aisīṃ || 1 ||
adhordha sāṃḍūna vartatī | iṃdraphaṇī aisīṃ || 1 ||
paṇatoṃḍeṃ bhakṣito paṇajā | mūla bāpāsa mārī vojā |
cukāryā gelā rājā | caughāṃ jaṇāṃcā || 2 ||
cukāryā gelā rājā | caughāṃ jaṇāṃcā || 2 ||
deva devāl̤ayāmadheṃ lapālā | deūl̤a pūjitāṃ pāve tyālā |
sṛṣṭimadheṃ jyālā tyālā | aiseṃci āhe || 3 ||
sṛṣṭimadheṃ jyālā tyālā | aiseṃci āhe || 3 ||
donī nāmeṃ yekāsa paḍilīṃ | lokīṃ nemasta kalpilīṃ |
vivekeṃ pratyayeṃ pāhilīṃ | toṃ yekaci nāma || 4 ||
vivekeṃ pratyayeṃ pāhilīṃ | toṃ yekaci nāma || 4 ||
nāhīṃ puruṣa nā vanitā | lokīṃ kalpileṃ tattvatā |
tyācā barā śodha ghetāṃ | kāṃhīṃca nāhīṃ || 5 ||
tyācā barā śodha ghetāṃ | kāṃhīṃca nāhīṃ || 5 ||
strī nadī puruṣa khal̤āl̤a | aiseṃ bolatī sakal̤a |
vicāra pāhātāṃ nival̤a | deha nāhīṃ || 6 ||
vicāra pāhātāṃ nival̤a | deha nāhīṃ || 6 ||
āpaṇa āpaṇāsa kal̤enā | pāhoṃ jātāṃ ākal̤enā |
kāśāsa kāṃhīṃca mil̤enā | udaṃḍapaṇeṃ || 7 ||
kāśāsa kāṃhīṃca mil̤enā | udaṃḍapaṇeṃ || 7 ||
yekalāci udaṃḍa jālā | udaṃḍaci yekalā paḍilā |
āpaṇāsī āpalā | galbalā sosavenā || 8 ||
āpaṇāsī āpalā | galbalā sosavenā || 8 ||
yeka asona phuṭī paḍilī | phuṭī asona sthiti yekalī |
vicitra kal̤ā paisāvalī | prāṇīmātrīṃ || 9 ||
vicitra kal̤ā paisāvalī | prāṇīmātrīṃ || 9 ||
vallimadheṃ jala saṃcare | koraḍepaṇeṃ heṃ vāvare |
volevāṃcūna na thire | kāṃhīṃ kelyāṃ || 10 ||
volevāṃcūna na thire | kāṃhīṃ kelyāṃ || 10 ||
jhāḍāṃmadheṃ kelīṃ āl̤īṃ | jhāḍeṃ dhāṃvatī nirāl̤īṃ |
kityeka jhāḍeṃ aṃtarāl̤īṃ | uḍona jātī || 11 ||
kityeka jhāḍeṃ aṃtarāl̤īṃ | uḍona jātī || 11 ||
bhūmīpāsūna vegal̤īṃ jālīṃ | parī teṃ nāhīṃta vāl̤alīṃ |
nirāl̤īṃca bal̤āvalīṃ | jethatetheṃ || 12 ||
nirāl̤īṃca bal̤āvalīṃ | jethatetheṃ || 12 ||
devākaritāṃ cālatī jhāḍeṃ | deva nastāṃ hotī lākaḍeṃ |
nīṭaci āhe kuvāḍeṃ | sarvathā navhe || 13 ||
nīṭaci āhe kuvāḍeṃ | sarvathā navhe || 13 ||
jhāḍāpāsūna jhāḍeṃ hotī | tehi aṃtarīkṣa jātī |
mul̤āneṃ bhedilī jagatī | kadāpi nāhīṃ || 14 ||
mul̤āneṃ bhedilī jagatī | kadāpi nāhīṃ || 14 ||
jhāḍāsa jhāḍeṃ khātapāṇī | ghālūna pāl̤ilīṃ pratidinīṃ |
bolakīṃ jhāḍeṃ śabdamathanīṃ | vicāra ghetī || 15 ||
bolakīṃ jhāḍeṃ śabdamathanīṃ | vicāra ghetī || 15 ||
hoṇāra titukeṃ ādhīṃca jāleṃ | maga kalpakalpūna bolileṃ |
jāṇatayāsī samajaleṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 16 ||
jāṇatayāsī samajaleṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 16 ||
samajaleṃ tarī umajenā | umajaleṃ tarī samajenā |
pratyayeṃviṇa anumānenā | sakal̤a kāṃhīṃ || 17 ||
pratyayeṃviṇa anumānenā | sakal̤a kāṃhīṃ || 17 ||
sarvatrāṃcā vaḍila koṇa | heci pāhāvī vol̤akhaṇa |
bheṭe āpaṇāsa āpaṇa | jagadāṃtareṃ || 18 ||
bheṭe āpaṇāsa āpaṇa | jagadāṃtareṃ || 18 ||
aṃtaraniṣṭhāṃcī uṃca koṭī | bāheramudryācī saṃgatī khoṭī |
mūrkha kāye samajela goṣṭī | śāhāṇe jāṇatī || 19 ||
mūrkha kāye samajela goṣṭī | śāhāṇe jāṇatī || 19 ||
aṃtareṃ rākhatāṃ rājī | bhalatyāsa bhalatāca navājī |
aṃtareṃ na rākhatāṃ bhājī | mil̤aṇāra nāhīṃ || 20 ||
aṃtareṃ na rākhatāṃ bhājī | mil̤aṇāra nāhīṃ || 20 ||
aiseṃ vartateṃ pratyakṣa | alakṣīṃ lāvāveṃ lakṣa |
dakṣāsa bheṭatāṃ dakṣa | samādhāna hoteṃ || 21 ||
dakṣāsa bheṭatāṃ dakṣa | samādhāna hoteṃ || 21 ||
manāsa mil̤atāṃ mana | pāhona yetī niraṃjana |
caṃcal̤acakra ulaṃghūna | pailāḍa jātī || 22 ||
caṃcal̤acakra ulaṃghūna | pailāḍa jātī || 22 ||
yekadā jāūna pāhona āle | maga teṃ sannidha dekhileṃ |
carmacakṣī lakṣileṃ | na vace kadā || 23 ||
carmacakṣī lakṣileṃ | na vace kadā || 23 ||
nānā śarīrīṃ caṃcal̤a | akhaṃḍa karī cal̤aval̤a |
parabrahma teṃ niścal̤a | sarvāṃ ṭhāīṃ || 24 ||
parabrahma teṃ niścal̤a | sarvāṃ ṭhāīṃ || 24 ||
caṃcal̤a dhāṃve yekīkaḍe | vosa paḍe dusarekaḍe |
caṃcal̤a pure sarvāṃkaḍe | heṃ to ghaḍenā || 25 ||
caṃcal̤a pure sarvāṃkaḍe | heṃ to ghaḍenā || 25 ||
caṃcal̤a caṃcal̤āsa purenā | āvagheṃ caṃcal̤a vivarenā |
niścal̤a apāra anumānā | kaiseṃ yeteṃ || 26 ||
niścal̤a apāra anumānā | kaiseṃ yeteṃ || 26 ||
gaganīṃ cālilī havāvī | kaisī pāvela pāra padavī |
jātāṃ madheṃci vijhāvī | hā svabhāvaci ticā || 27 ||
jātāṃ madheṃci vijhāvī | hā svabhāvaci ticā || 27 ||
manodharma yekadeśī | kaisā ākal̤ila vastusī |
nirguṇa sāṃḍūna apesī | sarva brahma mhaṇe || 28 ||
nirguṇa sāṃḍūna apesī | sarva brahma mhaṇe || 28 ||
nāhīṃ sārāsāra vicāra | tetheṃ avaghā aṃdhakāra |
khareṃ sāṃḍūna khoṭeṃ pora | neṇateṃ gheteṃ || 29 ||
khareṃ sāṃḍūna khoṭeṃ pora | neṇateṃ gheteṃ || 29 ||
brahmāṃḍāceṃ māhākāraṇa | tethūna heṃ paṃcīkarṇa |
māhāvākyāceṃ vivarṇa | vegal̤eṃ ase || 30 ||
māhāvākyāceṃ vivarṇa | vegal̤eṃ ase || 30 ||
mahattattva mahadbhūta | toci jāṇāvā bhagavaṃta |
upāsanā he samāpta | yethūna jālī || 31 ||
upāsanā he samāpta | yethūna jālī || 31 ||
karma upāsanā āṇi jñāna | trikāṃḍa veda heṃ pramāṇa |
jñānāceṃ hoteṃ vijñāna | parabrahmī || 32 ||
jñānāceṃ hoteṃ vijñāna | parabrahmī || 32 ||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
caṃcal̤alakṣaṇanirūpaṇanāma
samāsa
pāṃcavā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
caṃcal̤alakṣaṇanirūpaṇanāma
samāsa
pāṃcavā
||
samāsa
sahāvā
cāturya
vivaraṇa
||
sahāvā
cāturya
vivaraṇa
||
śrīrāma
||
||
pītāpāsūna kṛṣṇa jāleṃ | bhūmaṃḍal̤īṃ vistāraleṃ |
teṇeṃviṇa uamajaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 1 ||
teṇeṃviṇa uamajaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 1 ||
āhe tarī svalpa lakṣaṇa | sarvatrāṃcī sāṃṭhavaṇa |
addhama āṇī uttama guṇa | tetheṃci asatī || 2 ||
addhama āṇī uttama guṇa | tetheṃci asatī || 2 ||
mahīsuta sarasāvilā | sarasāūna dvidhā kelā |
ubhayetā mil̤ona cālilā | kāryebhāga || 3 ||
ubhayetā mil̤ona cālilā | kāryebhāga || 3 ||
svetāsvetāsa gāṃṭhīṃ paḍatāṃ | madheṃ kṛṣṇa miśrita hotāṃ |
ihalikasārthakatā | hota āhe || 4 ||
ihalikasārthakatā | hota āhe || 4 ||
vivaratāṃ yācā vicāra | mūrkha toci hoye catura |
sadyapracita sākṣātkāra | paralokīṃcā || 5 ||
sadyapracita sākṣātkāra | paralokīṃcā || 5 ||
sakal̤āṃsa je mānya | teṃci hotase sāmānya |
sāmānyāsa ananya | hoījeta nāhīṃ || 6 ||
sāmānyāsa ananya | hoījeta nāhīṃ || 6 ||
uttama madhyama kaniṣṭha rekhā | adṛṣṭīcī gupta rekhā |
catvāra anubhava rārikhā | hota nāhīṃ || 7 ||
catvāra anubhava rārikhā | hota nāhīṃ || 7 ||
caudā piḍyāṃce pavāḍe | sāṃgatī te śāhāṇe kīṃ veḍe |
aikatyāneṃ ghaḍe kīṃ na ghaḍe | aiseṃ pāhāveṃ || 8 ||
aikatyāneṃ ghaḍe kīṃ na ghaḍe | aiseṃ pāhāveṃ || 8 ||
rekhā titukī pusona jāte | pratyakṣa pratyayā yeteṃ |
ḍol̤ejhāṃkaṇī karāvī teṃ | kāyenimitya || 9 ||
ḍol̤ejhāṃkaṇī karāvī teṃ | kāyenimitya || 9 ||
bahutāṃce bolīṃ lāgaleṃ | teṃ prāṇī anumānīṃ buḍāleṃ |
mukhya niścaye cukaleṃ | pratyayācā || 10 ||
mukhya niścaye cukaleṃ | pratyayācā || 10 ||
udaṃḍāceṃ udaṃḍa aikāveṃ | parī teṃ pratyayeṃ pāhāve |
khareṃkhoṭeṃ nivaḍāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 11 ||
khareṃkhoṭeṃ nivaḍāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 11 ||
koṇāsī navhe mhaṇoṃ naye | samajāve apāye upāye |
pratyaye ghyāvā bahuta kāye | boloniyāṃ || 12 ||
pratyaye ghyāvā bahuta kāye | boloniyāṃ || 12 ||
māṇusa heṃkāḍa āṇī kacceṃ | mānya karāveṃ tayāceṃ |
yeṇeṃprakāreṃ bahutāṃceṃ | aṃtara rākhāveṃ || 13 ||
yeṇeṃprakāreṃ bahutāṃceṃ | aṃtara rākhāveṃ || 13 ||
aṃtarīṃ pīl̤a peca val̤asā | toci vāḍhavī bahuvasā |
tarī maga śāhāṇā kaisā | nivaūṃ neṇeṃ || 14 ||
tarī maga śāhāṇā kaisā | nivaūṃ neṇeṃ || 14 ||
veḍeṃ karāveṃ śāhāṇeṃ | tarīca jiṇeṃ ślāghyavāṇeṃ |
ugeṃca vādāṃga vāḍhaviṇeṃ | heṃ mūrkhapaṇa || 15 ||
ugeṃca vādāṃga vāḍhaviṇeṃ | heṃ mūrkhapaṇa || 15 ||
mil̤ona jāūna mel̤avāveṃ | paḍī gheūna ulathāveṃ |
kāṃhīṃca kal̤oṃ nedāveṃ | vivekabal̤eṃ || 16 ||
kāṃhīṃca kal̤oṃ nedāveṃ | vivekabal̤eṃ || 16 ||
dusaryāce cālaṇeṃ cālāveṃ | dusaryāce bolaṇīṃ bolāveṃ |
dusaryāce manogateṃ jāveṃ | mil̤oniyāṃ || 17 ||
dusaryāce manogateṃ jāveṃ | mil̤oniyāṃ || 17 ||
jo dusaryācyā hitāvarī | to vipaṭa kahiṃca na karī |
mānata mānata vivarī | aṃtara tayāceṃ || 18 ||
mānata mānata vivarī | aṃtara tayāceṃ || 18 ||
ādhīṃ aṃtara hātīṃ ghyāveṃ | maga hal̤uhal̤u ukalāveṃ |
nānā upāyeṃ nyāveṃ | paralokāsī || 19 ||
nānā upāyeṃ nyāveṃ | paralokāsī || 19 ||
heṃkāḍāsa heṃkāḍa mil̤ālā | tetheṃ galbalāci jālā |
kal̤aho uṭhatāṃ cyāturyālā | ṭhāva kaiṃcā || 20 ||
kal̤aho uṭhatāṃ cyāturyālā | ṭhāva kaiṃcā || 20 ||
ugīca karitī baḍabaḍa | parī karūna dākhaviṇeṃ heṃ avaghaḍa |
parasthal̤a sādhaṇeṃ jaḍa | kaṭhiṇa āhe || 21 ||
parasthal̤a sādhaṇeṃ jaḍa | kaṭhiṇa āhe || 21 ||
dhake capeṭe sosāve | nīca śabda sāhāta jāve |
prastāvona parāve | āpale hotī || 22 ||
prastāvona parāve | āpale hotī || 22 ||
prasaṃga jāṇoni bolāveṃ | jāṇapaṇa kāṃhīṃca na ghāveṃ |
līnatā dharūna jāveṃ | jethatetheṃ || 23 ||
līnatā dharūna jāveṃ | jethatetheṃ || 23 ||
kugrāmeṃ athavā nagareṃ | pāhāvīṃ gharāṃcīṃ ghareṃ |
bhikṣāmiseṃ lāhānathoreṃ | parīkṣūna soḍāvīṃ || 24 ||
bhikṣāmiseṃ lāhānathoreṃ | parīkṣūna soḍāvīṃ || 24 ||
bahutīṃ kāṃhīṃtarī sāṃpaḍe | vicakṣaṇa lokīṃ mitrī ghaḍe |
ugeca baisatāṃ kāṃhīṃca na ghaḍe | phirṇeṃ vivaraṇeṃ || 25 ||
ugeca baisatāṃ kāṃhīṃca na ghaḍe | phirṇeṃ vivaraṇeṃ || 25 ||
sāvadhapaṇeṃ sarva jāṇāveṃ | vartamāna ādhīṃca ghyāveṃ |
jāūṃ ye tikaḍe jāveṃ | vivekeṃ sahita || 26 ||
jāūṃ ye tikaḍe jāveṃ | vivekeṃ sahita || 26 ||
nānā jinasapāṭhāṃtareṃ | nivatī sakal̤āṃcīṃ aṃtareṃ |
lehona detāṃ paropakāreṃ | sīmā sāṃḍāvī || 27 ||
lehona detāṃ paropakāreṃ | sīmā sāṃḍāvī || 27 ||
jaiseṃ jayāsa pāhije | taiseṃ tayāsa dīje |
tarī maga śreṣṭhaci hoije | sakal̤āṃ mānye || 28 ||
tarī maga śreṣṭhaci hoije | sakal̤āṃ mānye || 28 ||
bhūmaṃḍal̤īṃ sakal̤āṃsa mānya | to mhaṇoṃ naye sāmānya |
kityeka loka ananya | tayā puruṣāsī || 29 ||
kityeka loka ananya | tayā puruṣāsī || 29 ||
aisīṃ cāturyācīṃ lakṣaṇeṃ | cāturyeṃ digvijaye karaṇeṃ |
maga tayāsa kāye uṇeṃ | jethatetheṃ || 30 ||
maga tayāsa kāye uṇeṃ | jethatetheṃ || 30 ||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
cāturyavivaraṇanāma
samāsa
sahāvā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
cāturyavivaraṇanāma
samāsa
sahāvā
||
samāsa
sātavā
adhordhanirūpaṇa
||
sātavā
adhordhanirūpaṇa
||
śrīrāma
||
||
nānā vikārāceṃ mūl̤a | te he mūl̤amāyāca keval̤a |
acaṃcal̤īṃ je caṃcal̤a | sūkṣmarūpeṃ || 1 ||
acaṃcal̤īṃ je caṃcal̤a | sūkṣmarūpeṃ || 1 ||
mūl̤āmāyā jāṇīvecī | mul̤īṃcyā mul̤a saṃkalpācī |
vol̤akhī śaḍaguṇaiśvarācī | yeṇeṃci nyāveṃ || 2 ||
vol̤akhī śaḍaguṇaiśvarācī | yeṇeṃci nyāveṃ || 2 ||
prakṛtipuruṣa śivaśakti | ārdhanārīnaṭeśvara mhaṇatī |
parī te āvaghī jagajjotī | mūl̤a tyāsī || 3 ||
parī te āvaghī jagajjotī | mūl̤a tyāsī || 3 ||
saṃkalpāceṃ jeṃ cal̤aṇa | teṃci vāyoceṃ lakṣaṇa |
vāyo āṇī triguṇa | āṇī paṃcabhūteṃ || 4 ||
vāyo āṇī triguṇa | āṇī paṃcabhūteṃ || 4 ||
pāhātāṃ koṇīyeka vela | tyācyā mul̤yā asatī khola |
patreṃ puṣpeṃ phal̤eṃ keval̤a | mul̤ācapāsī || 5 ||
patreṃ puṣpeṃ phal̤eṃ keval̤a | mul̤ācapāsī || 5 ||
yāhivegal̤e nānā raṃga | ākāra vikāra taraṃga |
nānā svāda aṃtaraṃga | mul̤āmadhyeṃ || 6 ||
nānā svāda aṃtaraṃga | mul̤āmadhyeṃ || 6 ||
teṃci mūl̤a phoḍūna pāhātāṃ | kāṃhīṃca nāhīṃ vāṭe ātāṃ |
puḍheṃ vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ | disoṃ lāge || 7 ||
puḍheṃ vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ | disoṃ lāge || 7 ||
kaḍyāvarī vela nighālā | adhomukheṃ bal̤eṃ cālilā |
phāṃpāvona puḍheṃ ālā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 8 ||
phāṃpāvona puḍheṃ ālā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 8 ||
taisīṃ mul̤amāyā jāṇa | paṃcabhūteṃ āṇī triguṇa |
mul̤īṃ āheta heṃ pramāṇa | pratyayeṃ jāṇāveṃ || 9 ||
mul̤īṃ āheta heṃ pramāṇa | pratyayeṃ jāṇāveṃ || 9 ||
akhaṃḍa vela puḍheṃ vāḍhalā | nānā vikārīṃ śobhalā |
vikārāṃcā vikāra jālā | asaṃbhāvya || 10 ||
vikārāṃcā vikāra jālā | asaṃbhāvya || 10 ||
nānā phaḍagareṃ phuṭalīṃ | nānā juṃbāḍeṃ vāḍhalī |
anaṃta agreṃ cālilīṃ | sṛṣṭīmadheṃ || 11 ||
anaṃta agreṃ cālilīṃ | sṛṣṭīmadheṃ || 11 ||
kityeka phal̤eṃ tīṃ paḍatī | saveṃci āṇīka nighatī ||
aisīṃ hotī āṇi jātī | sarvakāl̤a || 12 ||
yeka velaci vāl̤ale | punhāṃ tetheṃci phuṭale |
aise āle āṇi gele | kitīyeka || 13 ||
aise āle āṇi gele | kitīyeka || 13 ||
pāneṃ jhaḍatī āṇi phuṭatī | puṣpeṃ phal̤eṃ teṇeṃci ritīṃ |
madhyeṃ jīva he jagatī | asaṃbhāvya || 14 ||
madhyeṃ jīva he jagatī | asaṃbhāvya || 14 ||
avaghā velaci karpato | mul̤āpāsūna punhā hoto |
aisā avaghā vicāra jo to | pratyakṣa jāṇāvā || 15 ||
aisā avaghā vicāra jo to | pratyakṣa jāṇāvā || 15 ||
mūl̤a khāṇona kāḍhileṃ | pratyayejñāneṃ nirmūl̤a keleṃ |
tarī maga vāḍhaṇeṃci rāhileṃ | sakal̤a kāṃhīṃ | 16 ||
tarī maga vāḍhaṇeṃci rāhileṃ | sakal̤a kāṃhīṃ | 16 ||
mul̤īṃ bīja sevaṭīṃ bīja | madhyeṃ jal̤arūpa bīja |
aisā hā svabhāva sahaja | vistāralā || 17 ||
aisā hā svabhāva sahaja | vistāralā || 17 ||
mul̤āmadhīla jyā goṣṭī | sāṃgatāhe bījasṛṣṭī |
jethīla aṃśa tetheṃ kaṣṭī | na hotāṃ jāto || 18 ||
jethīla aṃśa tetheṃ kaṣṭī | na hotāṃ jāto || 18 ||
jāto yeto punhā jāto | aisā pratyāvṛtti karito |
paraṃtu ātmajñānī jo to | anyathā na ghaḍe || 19 ||
paraṃtu ātmajñānī jo to | anyathā na ghaḍe || 19 ||
na ghaḍe aiseṃ jarī mhaṇāveṃ | tarī kāṃhīṃtarī lāge jāṇāveṃ |
aṃtarīṃca parī ṭhāveṃ | sakal̤āṃsa kaiceṃ || 20 ||
aṃtarīṃca parī ṭhāveṃ | sakal̤āṃsa kaiceṃ || 20 ||
teṇeṃsīṃca kāryabhāga karitī | paraṃtu tayāsa neṇatī |
disenā te kāye karitī | bāpuḍe loka || 21 ||
disenā te kāye karitī | bāpuḍe loka || 21 ||
viṣayebhoga teṇeṃci ghaḍe | teṇeṃviṇa kāṃhīṃca na ghaḍe |
sthūl̤a sāṃḍūna sūkṣmīṃ pavāḍe | aisā pāhije || 22 ||
sthūl̤a sāṃḍūna sūkṣmīṃ pavāḍe | aisā pāhije || 22 ||
jeṃ āpaleṃci aṃtara | tadrūpaci jagadāṃtara |
śarīrabhedāce vikāra | vegal̤āle || 23 ||
śarīrabhedāce vikāra | vegal̤āle || 23 ||
āṃgol̤īcī āṃgol̤īsa vedhanā | yekīcī yekīsa kal̤enā |
hāta pāye aveva nānā | yeṇeṃci nyāyeṃ || 24 ||
hāta pāye aveva nānā | yeṇeṃci nyāyeṃ || 24 ||
avevāceṃ aveva neṇe | mā to parāṃceṃ kāye jāṇe |
parāṃtara yākāraṇeṃ | jāṇavenā || 25 ||
parāṃtara yākāraṇeṃ | jāṇavenā || 25 ||
yekāci udakeṃ sakal̤a vanaspatī | nānā agreṃbheda disatī |
khuḍilīṃ titukīṃca sukatī | yera te ṭavaṭavīta || 26 ||
khuḍilīṃ titukīṃca sukatī | yera te ṭavaṭavīta || 26 ||
yeṇeṃci nyāyeṃ bheda jālā | kal̤enā yekāceṃ yekālā |
jāṇapaṇeṃ ātmayālā | bheda nāhīṃ || 27 ||
jāṇapaṇeṃ ātmayālā | bheda nāhīṃ || 27 ||
ātmatvīṃ bheda dise | dehaprakṛtikaritāṃ bhāse |
tarī jāṇataci ase | bahuteka || 28 ||
tarī jāṇataci ase | bahuteka || 28 ||
dekhona aikona jāṇatī | śāhāṇe aṃtara parīkṣitī |
dhūrta te avagheṃca samajatī | guptarūpeṃ || 29 ||
dhūrta te avagheṃca samajatī | guptarūpeṃ || 29 ||
jo bahutāṃceṃ pāl̤aṇa karī | to bahutāṃceṃ aṃtara vivarī |
dhūrtapaṇeṃ ṭhāukeṃ karī | sakal̤a kāṃhīṃ || 30 ||
dhūrtapaṇeṃ ṭhāukeṃ karī | sakal̤a kāṃhīṃ || 30 ||
ādhī manogata pāhatīṃ | maga viśvāsa dharitī |
prāṇīmātra yeṇeṃ ritīṃ | vartatāhe || 31 ||
prāṇīmātra yeṇeṃ ritīṃ | vartatāhe || 31 ||
smaraṇāmageṃ vismaraṇa | rokaḍī pracita pramāṇa |
āpaleṃ ṭhevaṇeṃ āpaṇa | dukatāhe || 32 ||
āpaleṃ ṭhevaṇeṃ āpaṇa | dukatāhe || 32 ||
āpaleṃca āpaṇā smarenā | bolileṃ teṃ āṭhavenā |
uṭhatī anaṃta kalpanā | ṭhāukyā kaiṃcyā || 33 ||
uṭhatī anaṃta kalpanā | ṭhāukyā kaiṃcyā || 33 ||
aiseṃ heṃ caṃcal̤a cakra | kāṃhīṃ nīṭa kāṃhīṃ vakra |
jālā raṃka athavā śakra | tarī smaraṇāsmaraṇeṃ || 34 ||
jālā raṃka athavā śakra | tarī smaraṇāsmaraṇeṃ || 34 ||
smaraṇa mhaṇije deva | vismaraṇa mhaṇije dānava |
smaraṇavismaraṇeṃ mānava | vartatī ātāṃ || 35 ||
smaraṇavismaraṇeṃ mānava | vartatī ātāṃ || 35 ||
mhaṇoni cevī āṇi dānavī | saṃpatti dvidhā jāṇāvī |
pracita mānasīṃ āṇāvī | vivekeṃsahita || 36 ||
pracita mānasīṃ āṇāvī | vivekeṃsahita || 36 ||
vivekeṃ viveka jāṇāvā | ātmyāneṃ ātmā vol̤akhāvā |
netreṃ netraci pāhāvā | darpaṇīṃcā || 37 ||
netreṃ netraci pāhāvā | darpaṇīṃcā || 37 ||
sthūl̤eṃ sthūl̤a khājavāveṃ | sukṣmeṃ sukṣma samajāveṃ |
khuṇeneṃ khuṇesī bāṇāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 38 ||
khuṇeneṃ khuṇesī bāṇāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 38 ||
vicāreṃ jāṇāva vicāra | aṃtareṃ jāṇāve aṃtara |
aṃtareṃ jāṇāve parāṃtara | | hauniyāṃ || 39 ||
aṃtareṃ jāṇāve parāṃtara | | hauniyāṃ || 39 ||
smaraṇāmājīṃ vismaraṇa | heṃci bhedāceṃ lakṣaṇa |
yekadesī | paripūrṇa | hota nāhīṃ || 40 ||
yekadesī | paripūrṇa | hota nāhīṃ || 40 ||
puḍheṃ sike māgeṃ visare | puḍheṃ ujeḍe māgeṃ aṃdhāreṃ |
puḍheṃ smare māgeṃ vismare | sakal̤a kāṃhīṃ || 41 ||
puḍheṃ smare māgeṃ vismare | sakal̤a kāṃhīṃ || 41 ||
turyā jāṇāvī smaraṇa | suṣuptī jāṇāvī vismaraṇa |
ubhayetā śarīrīṃ jāṇa | vartatī ātāṃ || 42 ||
ubhayetā śarīrīṃ jāṇa | vartatī ātāṃ || 42 ||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
adhordhanirūpaṇanāma
samāsa
sātavā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
adhordhanirūpaṇanāma
samāsa
sātavā
||
samāsa
āṭhavā
sūkṣmajīvanirūpaṇa
||
āṭhavā
sūkṣmajīvanirūpaṇa
||
śrīrāma
||
||
reṇūhūna sūkṣma kiḍe | tyāṃceṃ āyuṣya nipaṭaci thoḍeṃ |
yukti buddhi teṇeṃci pāḍeṃ | tayāmadheṃ || 1 ||
yukti buddhi teṇeṃci pāḍeṃ | tayāmadheṃ || 1 ||
aise nānā jīva asatī | pāhoṃ jātāṃ na disatī |
aṃtaḥkarṇapaṃcakācī sthitī | tetheṃci āhe || 2 ||
aṃtaḥkarṇapaṃcakācī sthitī | tetheṃci āhe || 2 ||
tyāṃpurateṃ tyāṃceṃ jñāna | viṣaye iṃdriyeṃ samāna |
sūkṣma śarīreṃ vivarona | pāhāto koṇa || 3 ||
sūkṣma śarīreṃ vivarona | pāhāto koṇa || 3 ||
tyāsa muṃgī māhā thora | neṇoṃcālilā kuṃjara |
muṃgīsa mutācā pūra | aiseṃ bolatī || 4 ||
muṃgīsa mutācā pūra | aiseṃ bolatī || 4 ||
teṃ muṃgīsamāna śarīreṃ | udaṃḍa asatī lāhānathoreṃ |
samastāṃmadhyeṃ jīveśvareṃ | vasti kīje || 5 ||
samastāṃmadhyeṃ jīveśvareṃ | vasti kīje || 5 ||
aisiyā kiḍyāṃcā saṃbhāra | udaṃḍa dāṭalā vistāra |
atyaṃta sākṣapī jo nara | to vivarona pāhe || 6 ||
atyaṃta sākṣapī jo nara | to vivarona pāhe || 6 ||
nānā nakṣatrīṃ nānā kiḍe | tyāṃsa bhāsatī parvatāyevaḍhe |
āyuṣyahi teṇeṃci pāḍeṃ | udaṃḍa vāṭe || 7 ||
āyuṣyahi teṇeṃci pāḍeṃ | udaṃḍa vāṭe || 7 ||
pakṣāyevaḍheṃ lāhāna nāhīṃ | pakṣāyevaḍheṃ thora nāhīṃ |
sarpa āṇi macha pāhīṃ | yeṇeṃci pāḍe || 8 ||
sarpa āṇi macha pāhīṃ | yeṇeṃci pāḍe || 8 ||
muṃgīpāsūna thorathoreṃ | caḍhatīṃ vāḍhatīṃ śarīreṃ |
tyāṃcī nirdhāritāṃ aṃtareṃ | kal̤oṃ yetī || 9 ||
tyāṃcī nirdhāritāṃ aṃtareṃ | kal̤oṃ yetī || 9 ||
nānā varṇa nānā raṃga | nānā jīvanāce taraṃga |
yeka suraṃga yeka viraṃga | kitī mhaṇauni sāṃgāve || 10 ||
yeka suraṃga yeka viraṃga | kitī mhaṇauni sāṃgāve || 10 ||
yekeṃ sukumāreṃ yekeṃ kaṭhoreṃ| nirmāṇa kelīṃ jagadeśvareṃ |
suvarṇāsārikhīṃ śarīreṃ | daidipyamāneṃ || 11 ||
suvarṇāsārikhīṃ śarīreṃ | daidipyamāneṃ || 11 ||
śarīrabhedeṃ āhārabhedeṃ | vācābhedeṃ guṇabhedeṃ |
aṃtarīṃ vasije abhedeṃ | yekarūpeṃ || 12 ||
aṃtarīṃ vasije abhedeṃ | yekarūpeṃ || 12 ||
yeka trāsakeṃ yekamārakeṃ| pāho jātāṃ nānā kautukeṃ |
kitīyeka āmolikeṃ | sṛṣṭīmadhyeṃ || 13 ||
kitīyeka āmolikeṃ | sṛṣṭīmadhyeṃ || 13 ||
aisīṃ avaghīṃ vivarona pāhe | aisā prāṇī koṇa āhe |
āpalyāparateṃ jāṇona rāhe | kiṃcitamātra || 14 ||
āpalyāparateṃ jāṇona rāhe | kiṃcitamātra || 14 ||
navakhaṃḍa he vasuṃdharā | saptasāgarāṃcā pherā |
brahmāṃḍābāherīla nīrā | koṇa pāhe || 15 ||
brahmāṃḍābāherīla nīrā | koṇa pāhe || 15 ||
tyā nīrāmadhyeṃ jīva asatī | pāhoṃ jātāṃ asaṃkhyātī |
tyā viśāl̤a jīvāṃcī sthitī | koṇajāṇe || 16 ||
tyā viśāl̤a jīvāṃcī sthitī | koṇajāṇe || 16 ||
jetheṃ jīvana tetheṃ jīva | hā utpattīcā svabhāva |
pāhātāṃ yācā abhiprāva | udaṃḍa ase | || 17 ||
pāhātāṃ yācā abhiprāva | udaṃḍa ase | || 17 ||
pṛthvīgarbhīṃ nānā nīreṃ | tyā nīrāmadheṃ śarīreṃ |
nānā jinasa lāhānathoreṃ | koṇa jāṇeṃ || 18 ||
nānā jinasa lāhānathoreṃ | koṇa jāṇeṃ || 18 ||
yeka prāṇī aṃtarikṣa asatī | tehīṃ nāhīṃ dekhilī kṣitī |
varīcyāvarī uḍona jātī | pakṣa phuṭalyānaṃtareṃ || 19 ||
varīcyāvarī uḍona jātī | pakṣa phuṭalyānaṃtareṃ || 19 ||
nānā khecareṃ āṇi bhūcareṃ | nānā vanacareṃ āṇi jal̤acareṃ |
cauryāsi yonīprakāreṃ | koṇa jāṇe || 20 ||
cauryāsi yonīprakāreṃ | koṇa jāṇe || 20 ||
uṣṇa teja vegal̤e karunī | jetheṃ tetheṃ jīvayonī |
kalpanepāsunī hotī prāṇī | koṇa jāṇe || 21 ||
kalpanepāsunī hotī prāṇī | koṇa jāṇe || 21 ||
yeka nānā sāmarthyeṃ kele | yeka icchepāsūna jāle |
yeka śabdāsarise pāvale | śrāpadeha || 22 ||
yeka śabdāsarise pāvale | śrāpadeha || 22 ||
yeka deha bājīgirīce | yeka deha voḍaṃbarīce|
yeka deha devatāṃce | nānāprakāreṃ|| 23||
yeka deha devatāṃce | nānāprakāreṃ|| 23||
yeka krodhāpāsūna jāle | yeka tapā pāsūna janmale |
yeka uśrāpeṃ pāvale | pūrvadeha || 24 ||
yeka uśrāpeṃ pāvale | pūrvadeha || 24 ||
aiseṃ bhagavaṃtāceṃ karaṇeṃ | kitī mhaṇauna sāṃgaṇeṃ |
vicitra māyecyā guṇeṃ | hota jāteṃ || 25 ||
vicitra māyecyā guṇeṃ | hota jāteṃ || 25 ||
nānā avaghaḍa karaṇī kelī | koṇīṃ dekhilī nā aikilī |
vicitra kal̤ā samajalī | pāhije sarveṃ || 26 ||
vicitra kal̤ā samajalī | pāhije sarveṃ || 26 ||
thoḍeṃ bahuta samajaleṃ| poṭāpuratī vidyā sikaleṃ |
prāṇī ugeṃca garveṃ geleṃ | mī jñātā mhaṇonī || 27||
prāṇī ugeṃca garveṃ geleṃ | mī jñātā mhaṇonī || 27||
jñānī yeka aṃtarātmā | sarvāṃmadheṃ sarvātmā |
tyācā kal̤āvayā mahimā | buddhi kaiṃcī || 28||
tyācā kal̤āvayā mahimā | buddhi kaiṃcī || 28||
saptakaṃcuka brahmāṃḍa | tyāṃta saptakaṃcuka piṃḍa |
tyā piṃḍāmadheṃ udaṃḍa | prāṇī asatī || 29 ||
tyā piṃḍāmadheṃ udaṃḍa | prāṇī asatī || 29 ||
āpalya dehāṃtīla na kal̤e | mā teṃ avagheṃ kaiṃceṃ kal̤e |
loka hotī utāval̤e | alpajñāneṃ || 30 ||
loka hotī utāval̤e | alpajñāneṃ || 30 ||
anureṇāaiseṃ jinasa | tyāṃce āmhī virāṭa puruṣa |
āmaceṃ udaṃḍaci āyuṣya | tyāṃcyā hisebeṃ || 31 ||
āmaceṃ udaṃḍaci āyuṣya | tyāṃcyā hisebeṃ || 31 ||
tyāṃcyā ritī tyāṃce daṃḍaka | vartāyāce asatī aneka |
jāṇe sarvahi kautuka | aisā kaiṃcā || 32 ||
jāṇe sarvahi kautuka | aisā kaiṃcā || 32 ||
dhanya parameśvarācī karaṇī | anumānenā aṃtaḥkaraṇīṃ |
ugīca ahaṃtā pāpiṇī | veḍhā lāvī || 33 ||
ugīca ahaṃtā pāpiṇī | veḍhā lāvī || 33 ||
ahaṃtā sāṃḍūna vivaraṇeṃ | kityeka devāṃce karaṇeṃ |
pāhātāṃ manuṣyāceṃ jiṇeṃ | thoḍeṃ āhe || 34 ||
pāhātāṃ manuṣyāceṃ jiṇeṃ | thoḍeṃ āhe || 34 ||
thoḍeṃ jiṇeṃ ardhapuḍī kāyā | garva karitī raḍāyā |
śarīra āvagheṃ paḍāyā | vel̤a nāhīṃ || 35||
śarīra āvagheṃ paḍāyā | vel̤a nāhīṃ || 35||
kuścīl̤a ṭhāīṃ janmaleṃ | āṇi kuścīl̤a raseṃci vāḍhaleṃ|
yāsa mhaṇatī thoraleṃ | koṇyā hisebeṃ ||36||
yāsa mhaṇatī thoraleṃ | koṇyā hisebeṃ ||36||
kuścīl̤a āṇi kṣṇabhaṃgura | akhaṃḍa vethā ciṃtātura |
loka ugeca mhaṇatī thora | veḍapaṇeṃ || 37 ||
loka ugeca mhaṇatī thora | veḍapaṇeṃ || 37 ||
kāyāmāyā doṃ disāṃcī | ādiaṃtīṃ avaghī cī cī |
jhāṃkātāpā karūna ugīci | thorīva dāvitī || 38||
jhāṃkātāpā karūna ugīci | thorīva dāvitī || 38||
jhāṃkileṃ tarī upaṃḍhara paḍe | durgaṃdhī suṭe jikaḍe tikaḍe |
jo koṇī vivekeṃ pavāḍe | toci dhanya || 39 ||
jo koṇī vivekeṃ pavāḍe | toci dhanya || 39 ||
ugeṃci kāyasā taṃḍāveṃ | moḍā ahaṃteceṃ puṃḍāveṃ |
vivekeṃ devāsa dhuṃḍāveṃ | heṃ uttamottama || 40||
vivekeṃ devāsa dhuṃḍāveṃ | heṃ uttamottama || 40||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
sūkṣmajīvanirūpaṇanāma
samāsa
āṭhavā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
sūkṣmajīvanirūpaṇanāma
samāsa
āṭhavā
||
samāsa
navavā
piṃḍotpattinirūpaṇa
||
navavā
piṃḍotpattinirūpaṇa
||
śrīrāma
||
||
cauṃkhāṇīce prāṇī asatī | avaghe udakeṃci vāḍhatī |
aise hotīāṇī jātī | asaṃkhyāta || 1 ||
aise hotīāṇī jātī | asaṃkhyāta || 1 ||
tatvāṃceṃ śarīra jāleṃ | aṃtarātmyāsagaṭa val̤aleṃ |
tyāṃceṃ mūl̤a joṃ śodhileṃ | toṃ udakarūpa || 2 ||
tyāṃceṃ mūl̤a joṃ śodhileṃ | toṃ udakarūpa || 2 ||
śaratkāl̤īṃcīṃ śarīreṃ | pīl̤apīl̤oṃ jhirapatī nīreṃ |
ubhaye reteṃ yekatreṃ | misal̤atī raktīṃ || 3 ||
ubhaye reteṃ yekatreṃ | misal̤atī raktīṃ || 3 ||
annarasa deharasa | raktareteṃ bāṃdhe mūsa |
rasadvayeṃ sāvakāsa | vāḍhoṃ lāge || 4 ||
rasadvayeṃ sāvakāsa | vāḍhoṃ lāge || 4 ||
vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ vāḍhaleṃ | komal̤āceṃ kaṭhīṇa jāleṃ|
puḍheṃ udaka paisāvaleṃ | nānā avevīṃ || 5||
puḍheṃ udaka paisāvaleṃ | nānā avevīṃ || 5||
saṃpūrṇa hotāṃ bāherī paḍe | bhūmīsa paḍatāṃ maga teṃ raḍe |
avaghyāceṃ avagheṃca ghaḍe | aiseṃ āhe || 6 ||
avaghyāceṃ avagheṃca ghaḍe | aiseṃ āhe || 6 ||
kuḍī vāḍhe kubuddhi vāḍhe | mūl̤āpāsūna avagheṃ ghaḍe |
avagheṃci moḍe āṇi vāḍhe | dekhatadekhatāṃ || 7 ||
avagheṃci moḍe āṇi vāḍhe | dekhatadekhatāṃ || 7 ||
puḍheṃ avaghiyāṃceṃ śarīra | divaseṃdivasa jāleṃ thora |
sucoṃ lāgalā vicāra | kāṃhīṃ kāṃhīṃ || 8 ||
sucoṃ lāgalā vicāra | kāṃhīṃ kāṃhīṃ || 8 ||
phal̤āmadheṃ bīja āleṃ | teṇeṃ nyāyeṃ tetheṃ jāleṃ |
aikatāṃ dekhatāṃ umajaleṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 9 ||
aikatāṃ dekhatāṃ umajaleṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 9 ||
bījeṃ udakeṃ aṃkuratī | udaka nastāṃ uḍona jātī |
yeke ṭhāīṃ udaka mātī | hotāṃ bareṃ || 10 ||
yeke ṭhāīṃ udaka mātī | hotāṃ bareṃ || 10 ||
dohiṃmadheṃ asatāṃ bīja | bhijona aṃkura sahaja |
vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ puḍheṃ rījha | udaṃḍa āhe || 11 ||
vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ puḍheṃ rījha | udaṃḍa āhe || 11 ||
ikaḍe mul̤yā dhāvā ghetī | tikaḍe agreṃ helāvatī |
mul̤eṃ agra dvidhā hotī | bījāpāsūna || 12 ||
mul̤eṃ agra dvidhā hotī | bījāpāsūna || 12 ||
mul̤yā cālilyā pātāl̤īṃ | agreṃ dhāvatīṃ aṃtarāl̤īṃ |
nānā patrīṃ puṣpīṃ phal̤īṃ | lagaḍalīṃ jhāḍeṃ || 13 ||
nānā patrīṃ puṣpīṃ phal̤īṃ | lagaḍalīṃ jhāḍeṃ || 13 ||
phal̤āvaḍila sumaneṃ | sumanāṃvaḍila pāneṃ |
pānāṃvaḍila anusaṃdhāneṃ | kāṣṭheṃ āghavīṃ || 14 ||
pānāṃvaḍila anusaṃdhāneṃ | kāṣṭheṃ āghavīṃ || 14 ||
kāṣṭhāṃvaḍila mul̤yā bārika| mul̤yāṃ vaḍila teṃ udaka |
udaka āl̤ona kautuka | bhūmaṃḍal̤āceṃ || 15 ||
udaka āl̤ona kautuka | bhūmaṃḍal̤āceṃ || 15 ||
yācī aisī āhe pracitī | tevhāṃ sakal̤āṃ vaḍila jagatī |
jagatīvaḍila mūrtī| āponārāyāyeṇācī ||16 ||
jagatīvaḍila mūrtī| āponārāyāyeṇācī ||16 ||
tayāvaḍila agnideva | agnivaḍila vāyedeva |
vāyedevāvaḍila svabhāva | aṃtarātmyāṃcā || 17 ||
vāyedevāvaḍila svabhāva | aṃtarātmyāṃcā || 17 ||
sakal̤āṃvaḍila aṃtarātmā| tyāsi neṇe to durātmā |
durātmā mhaṇije durī ātmā | aṃtaralā tayā || 18 ||
durātmā mhaṇije durī ātmā | aṃtaralā tayā || 18 ||
javal̤ī asona cukaleṃ| pratyayāsa nāhīṃ sokaleṃ |
ugeṃci āleṃ āṇī geleṃ | devācakaritāṃ || 19 ||
ugeṃci āleṃ āṇī geleṃ | devācakaritāṃ || 19 ||
mhaṇauna sakal̤āṃvaḍila deva | tyāsī hotāṃ ananyabhāva |
maga he prakṛtīcā svabhāva | pālaṭoṃ lāge || 20 ||
maga he prakṛtīcā svabhāva | pālaṭoṃ lāge || 20 ||
karī āpulā vyāsaṃga| kadāpi navhe dhyānabhaṃga |
bolaṇeṃ cālaṇeṃ veṃga | paḍoṃca nedī || 21 ||
bolaṇeṃ cālaṇeṃ veṃga | paḍoṃca nedī || 21 ||
jeṃ vaḍilīṃ nirmāṇa keleṃ | teṃ pāhije pāhileṃ |
kāye kāye vaḍilīṃ keleṃ | kītī pāhāveṃ || 22 ||
kāye kāye vaḍilīṃ keleṃ | kītī pāhāveṃ || 22 ||
to vaḍila jetheṃ cetalā | toci bhāgyapuruṣa jāla |
alpa cetaneṃ tayālā | alpabhāgya || 23 ||
alpa cetaneṃ tayālā | alpabhāgya || 23 ||
tayā nārāyeṇālā manīṃ | akhaṃḍa āṭhavāveṃ dhyānīṃ |
maga te lakṣmī tayāpāsūnī | jāīla koṭheṃ || 24 ||
maga te lakṣmī tayāpāsūnī | jāīla koṭheṃ || 24 ||
nārāyeṇa ase viśvīṃ | tyācī pūjā karīta jāvī |
yākāraṇeṃ toṣavāvī | koṇītarī kāyā || 25 ||
yākāraṇeṃ toṣavāvī | koṇītarī kāyā || 25 ||
upāsanā śodhūna pāhilī | toṃ te viśvapāl̤itī jālī |
na kal̤e līl̤ā parīkṣilī | na vace koṇā || 26 ||
na kal̤e līl̤ā parīkṣilī | na vace koṇā || 26 ||
devācī līl̤ā deveṃviṇa | āṇīka dusarā pāhe koṇa |
pāhaṇeṃ titukeṃ āpaṇa | devaci ase || 27 ||
pāhaṇeṃ titukeṃ āpaṇa | devaci ase || 27 ||
upāsanā sakal̤āṃ ṭhāīṃ | ātmārāma koṭheṃ nāhīṃ |
yākāraṇeṃ ṭhāiṃ ṭhāiṃ | rāme āṭopileṃ|| 28 ||
yākāraṇeṃ ṭhāiṃ ṭhāiṃ | rāme āṭopileṃ|| 28 ||
aisī mājhī upāsanā | āṇitāṃ naye anumānā |
neūna ghālī niraṃjanā | pailikaḍe || 29 ||
neūna ghālī niraṃjanā | pailikaḍe || 29 ||
devākaritāṃ karmeṃ cālatī | devākaritāṃ upāsaka hotī |
devākaritāṃ jñānī asatī | kitiyeka || 30 ||
devākaritāṃ jñānī asatī | kitiyeka || 30 ||
nānā śāstreṃ nānā mateṃ | devaci bolilā samasteṃ |
nemakāṃnemaka vestāvesteṃ | karmānusāra || 31 ||
nemakāṃnemaka vestāvesteṃ | karmānusāra || 31 ||
devāsa avagheṃ lāge karāveṃ | tyāṃta gheūṃ ye titukeṃ ghyāveṃ |
adhikārāsārikheṃ cālāveṃ | mhaṇije bareṃ || 32 ||
adhikārāsārikheṃ cālāveṃ | mhaṇije bareṃ || 32 ||
āvāhana visarjana | aiseṃci bolileṃ vidhāna |
pūrvapakṣa jālā yethūna | siddhāṃta puḍheṃ || 33 ||
pūrvapakṣa jālā yethūna | siddhāṃta puḍheṃ || 33 ||
vedāṃta siddhāṃta dhādāṃta | pracita pramāṇa nemasta |
paṃcikarṇa sāṃḍūna hita | vākyārthapāhāvā || 34 ||
paṃcikarṇa sāṃḍūna hita | vākyārthapāhāvā || 34 ||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
piṃḍotpattinirūpaṇaṇanāma
samāsa
navavā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
piṃḍotpattinirūpaṇaṇanāma
samāsa
navavā
||
samāsa
dahāvā
siddhāṃtanirūpaṇa
||
dahāvā
siddhāṃtanirūpaṇa
||
śrīrāma
||
||
gaganīṃ avagheṃci hota jāteṃ | gaganāaiseṃ tagenā teṃ |
niścal̤īṃ caṃcal̤a nānā teṃ | yeṇeṃci nyāyeṃ || 1 ||
niścal̤īṃ caṃcal̤a nānā teṃ | yeṇeṃci nyāyeṃ || 1 ||
aṃdhāra dāṭalā bal̤eṃ| vāṭe gagana jāleṃ kāl̤eṃ |
ravikirṇeṃ teṃ pival̤eṃ | saveṃci vāṭe || 2 ||
ravikirṇeṃ teṃ pival̤eṃ | saveṃci vāṭe || 2 ||
udaṃḍa hiṃva jevhāṃ paḍile | game gagana thaṃḍa jāleṃ|
uṣṇa jhal̤eneṃ vāl̤aleṃ| aiseṃ vāṭe || 3 ||
uṣṇa jhal̤eneṃ vāl̤aleṃ| aiseṃ vāṭe || 3 ||
aiseṃ jeṃ kāṃhīṃ vāṭaleṃ | teṃ teṃ jāleṃ āṇi geleṃ |
ākāśāsārikheṃ tagaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 4 ||
ākāśāsārikheṃ tagaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 4 ||
uttama jāṇivecā jinasa | samajona pāhe sāvakāsa |
nirābhāsa teṃ ākāśa | bhāsa mithyā || 5 ||
nirābhāsa teṃ ākāśa | bhāsa mithyā || 5 ||
udaka pasare vāyo pasare | ātmā atyaṃtaci pasare |
tatveṃ tatva avagheṃci pasare | aṃtaryāmīṃ || 6 ||
tatveṃ tatva avagheṃci pasare | aṃtaryāmīṃ || 6 ||
cal̤ateṃ āṇi cal̤enā teṃ | aṃtarīṃ avagheṃca kal̤ateṃ |
vivaraṇeṃci nival̤ateṃ | prāṇimātrāsī || 7 ||
vivaraṇeṃci nival̤ateṃ | prāṇimātrāsī || 7 ||
vivaratāṃ vivaratāṃ śevaṭīṃ | nivṛttipadīṃ akhaṃḍa bheṭī |
jāliyāneṃ tuṭī | hoṇāra nāhīṃ || 8 ||
jāliyāneṃ tuṭī | hoṇāra nāhīṃ || 8 ||
jetheṃ jñānāceṃ hoteṃ vijñāna | āṇi manāceṃ hoteṃ unmana |
tatvanirśanīṃ ananya| vivekeṃ hoteṃ || 9 ||
tatvanirśanīṃ ananya| vivekeṃ hoteṃ || 9 ||
vaḍilāṃsa śodhūna pāhileṃ | toṃ caṃcal̤āceṃ niścal̤a jāleṃ |
devabhaktapaṇa geleṃ | taye ṭhāiṃ || 10 ||
devabhaktapaṇa geleṃ | taye ṭhāiṃ || 10 ||
ṭhāva mhaṇatāṃ padārtha nāhīṃ| padārthamātra mul̤īṃ nāhīṃ |
jaiseṃ taiseṃ boloṃ kāṃhīṃ | kal̤āvayā || 11 ||
jaiseṃ taiseṃ boloṃ kāṃhīṃ | kal̤āvayā || 11 ||
ajñānaśakti nirasalī| jñānaśakti māval̤alī |
vṛttiśūnyeṃ kaisī jālī | sthitī pāhā || 12 ||
vṛttiśūnyeṃ kaisī jālī | sthitī pāhā || 12 ||
mukhya śaktipāta to aisā | nāhīṃ caṃcal̤ācā val̤asā |
nivāṃtīṃ nivāṃta kaisā | nirvikārī || 13 ||
nivāṃtīṃ nivāṃta kaisā | nirvikārī || 13 ||
caṃcal̤ācīṃ vikāra bālaṭeṃ | teṃ caṃcal̤aci jetheṃ āṭe |
caṃcal̤a niścal̤a ghanavaṭe | heṃ toṃ ghaḍenā || 14 ||
caṃcal̤a niścal̤a ghanavaṭe | heṃ toṃ ghaḍenā || 14 ||
māhāvākyācā vicāru | tetheṃ saṃnyāśāsa adhikāru|
daivīkṛpecī jo naru | tohi vivarona pāhe || 15 ||
daivīkṛpecī jo naru | tohi vivarona pāhe || 15 ||
saṃnyāsī mhaṇije śaḍanyāsī | vicāravaṃta sarva saṃnyāsī |
āpalī karaṇī āpaṇāsī | niścayeṃsīṃ || 16 ||
āpalī karaṇī āpaṇāsī | niścayeṃsīṃ || 16 ||
jagadīśa vol̤alyāvarī | tetheṃ koṇa anumāna karī |
ātāṃ aso heṃ vicārī| vicara jāṇatī || 17 ||
ātāṃ aso heṃ vicārī| vicara jāṇatī || 17 ||
je je vicārī samajale | te te niḥsaṃga hoūna gele |
dehābhimānī je urale| te dehābhimāna rakṣitī || 18 ||
dehābhimānī je urale| te dehābhimāna rakṣitī || 18 ||
lakṣīṃ baisale alakṣa | uḍona gelā pūrvapakṣa |
heturūpeṃ aṃtarasākṣa | tohi māval̤alā || 19 ||
heturūpeṃ aṃtarasākṣa | tohi māval̤alā || 19 ||
ākāśa āṇi pātāl̤a | donī nāmeṃ aṃtarāl̤a |
kāḍhitāṃ dṛśyāceṃ caḍal̤a | akhaṃḍa jāleṃ || 20 ||
kāḍhitāṃ dṛśyāceṃ caḍal̤a | akhaṃḍa jāleṃ || 20 ||
teṃ toṃ akhaṃḍaci āhe | mana upādhī lakṣūna pāhe|
upādhinirāseṃ sāhe | śabda kaisā || 21 ||
upādhinirāseṃ sāhe | śabda kaisā || 21 ||
śabdapara kalpanepara | mana buddhi agocara |
vicāreṃ pāhāvā vicāra| aṃtaryāmīṃ || 22 ||
vicāreṃ pāhāvā vicāra| aṃtaryāmīṃ || 22 ||
pāhātāṃ pāhātāṃ kal̤oṃ yeteṃ | kal̤aleṃ titukeṃ vertha jāteṃ |
avaghaḍa kaiseṃ bolāveṃ teṃ | koṇyā prakāreṃ || 23 ||
avaghaḍa kaiseṃ bolāveṃ teṃ | koṇyā prakāreṃ || 23 ||
vākyārthavācyāṃśa śodhilā| alakṣīṃ lakṣyāṃśa buḍālā |
puḍheṃ samajona bolā | koṇītarī || 24 ||
puḍheṃ samajona bolā | koṇītarī || 24 ||
śāśvatāsa śodhīta gelā | teṇeṃ jñānī sāca jālā |
vikāra sāṃḍūna mil̤ālā | nirvikārīṃ || 25 ||
vikāra sāṃḍūna mil̤ālā | nirvikārīṃ || 25 ||
duḥsvapna udaṃḍa dekhileṃ | jāgeṃ hotāṃ laṭikeṃ jāleṃ |
punhāṃ jarī āṭhavaleṃ | tarī teṃ mithyā || 26 ||
punhāṃ jarī āṭhavaleṃ | tarī teṃ mithyā || 26 ||
prārabdhayogeṃ deha ase | ase athavā nāse |
vicāra aṃtarīṃ baise | cal̤enā aisā || 27 ||
vicāra aṃtarīṃ baise | cal̤enā aisā || 27 ||
bīja agnīneṃ bhājaleṃ | tyāceṃ vāḍhaṇeṃ khuṃṭaleṃ |
jñātyāsa taise jāleṃ | vāsanābīja || 28 ||
jñātyāsa taise jāleṃ | vāsanābīja || 28 ||
vicāreṃ niścal̤a jālī buddhi | buddhipāsīṃ kāryasiddhi |
pāhātāṃ vaḍilāṃcī buddhi | niścal̤īṃ gelīṃ || 29 ||
pāhātāṃ vaḍilāṃcī buddhi | niścal̤īṃ gelīṃ || 29 ||
niścal̤āsa dhyāto to niścal̤a | caṃcal̤āsa dhyāto to caṃcal̤a |
bhūtāsa dhyāto to keval̤a | bhūta hoye || 30 ||
bhūtāsa dhyāto to keval̤a | bhūta hoye || 30 ||
jo pāvalā sevaṭavarī | tayāsa heṃ kāṃhīṃca na karī |
aṃtariniṣṭhā bājīgarī | taisī māyā || 31 ||
aṃtariniṣṭhā bājīgarī | taisī māyā || 31 ||
mithyā aiseṃ kal̤oṃ āleṃ | vicārāneṃ sadṛḍha jāleṃ |
avagheṃ bhayeṃci uḍāleṃ | akasmāta || 32 ||
avagheṃ bhayeṃci uḍāleṃ | akasmāta || 32 ||
upāsaneceṃ uttirṇa vhāveṃ | bhaktajaneṃ vāḍhavāveṃ |
aṃtarīṃ vivekeṃ umajāveṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 33 ||
aṃtarīṃ vivekeṃ umajāveṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 33 ||
iti
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
siddhāṃtanirūpaṇanāma
samāsa
dahāvā
||
śrīdāsabodhe
guruśiṣyasaṃvāde
siddhāṃtanirūpaṇanāma
samāsa
dahāvā
||
||
daśaka
paṃdharāvā
samāpta
||
paṃdharāvā
samāpta
||
