సమాస పహిలా : ప్రకృతిపురుషనామ ॥ శ్రీరామసమర్థ ॥
సమాస దుసరా : శివశక్తినిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస తిసరా : శ్రవణనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస చౌథా : అనుమాననిరసన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస పాంచవా : అజపానిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస సహావా : దేహాత్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస సాతవా : జగజీవననిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస ఆఠవా : తత్త్వనిరసన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస నవనా : తనుచతుష్టయనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస దహావా : టోణపసిద్ధలక్షణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస పహిలా : ప్రకృతిపురుషనామ ॥ శ్రీరామసమర్థ ॥
నిశ్చళ బ్రహ్మీ చంచళ ఆత్మా । సకళాం పర జో పరమాత్మా ।
చైతన్య సాక్షీ జ్ఞానాత్మా । శడ్గుణైశ్వరు ॥ ౧ ॥
చైతన్య సాక్షీ జ్ఞానాత్మా । శడ్గుణైశ్వరు ॥ ౧ ॥
సకళ జగాచా ఈశ్వరు । మ్హణౌన నామేం జగదేశ్వరు ।
తయాపాసూన విస్తారు । విస్తారలా ॥ ౨ ॥
తయాపాసూన విస్తారు । విస్తారలా ॥ ౨ ॥
శివశక్తీ జగదేశ్వరీ । ప్రకృతిపురుష పరమేశ్వరీ ।
మూళమాయా గుణేశ్వరీ । గుణక్షోభిణీ ॥ ౩ ॥
మూళమాయా గుణేశ్వరీ । గుణక్షోభిణీ ॥ ౩ ॥
క్షేత్రజ్ఞ ద్రష్టా కూటస్త సాక్షీ । అంతరాత్మా సర్వసాక్షీ ।
సుద్ధసత్వ మహత్తత్త్వ పరీక్షీ । జాణతా సాధు ॥ ౪ ॥
సుద్ధసత్వ మహత్తత్త్వ పరీక్షీ । జాణతా సాధు ॥ ౪ ॥
బ్రహ్మా విష్ణు మహేశ్వరు । నానా పిండీ జీవేశ్వరు ।
త్యాస భాసతీ ప్రాణీమాత్రు । లహానథోర ॥ ౫ ॥
త్యాస భాసతీ ప్రాణీమాత్రు । లహానథోర ॥ ౫ ॥
దేహదేఉళామధేం బైసలా । న భజతాం మారితో దేహాలా ।
మ్హణౌని త్యాచ్యా భేణేం తయాలా । భజతీ లోక ॥ ౬ ॥
మ్హణౌని త్యాచ్యా భేణేం తయాలా । భజతీ లోక ॥ ౬ ॥
జే వేళేసీ భజన చుకలే । తేం తేం తేవ్హాం పఛ్యాడిలేం ।
ఆవడీనేం భజోం లాగలే । సకళ లోక ॥ ౭ ॥
ఆవడీనేం భజోం లాగలే । సకళ లోక ॥ ౭ ॥
జేం జేం జేవ్హాం ఆక్షేపిలే । తేం తేం తత్కాళచి దిధలేం ।
త్రైలోక్య భజోం లాగలేం । యేణేం ప్రకరేం ॥ ౮ ॥
త్రైలోక్య భజోం లాగలేం । యేణేం ప్రకరేం ॥ ౮ ॥
పాంచా విషయాంచా నైవ్యద్య । జేవ్హాం పాహిజే తేవ్హాం సిద్ధ ।
ఐసేం న కరితాం సద్య । రోగ హోతీ ॥ ౯ ॥
ఐసేం న కరితాం సద్య । రోగ హోతీ ॥ ౯ ॥
జేణేం కాళేం నైవ్యద్య పావేనా । తేణేం కాళేం దేవ రాహేనా ।
భాగ్య వైభవ పదార్థ నానా । సాండూన జాతో ॥ ౧౦ ॥
భాగ్య వైభవ పదార్థ నానా । సాండూన జాతో ॥ ౧౦ ॥
జాతో తోం కళో దేఈనా । కోణాస ఠాఉకేం హోయేనా ।
దేవేంవిణ అనుమానేనా । కోణాస దేవ ॥ ౧౧ ॥
దేవేంవిణ అనుమానేనా । కోణాస దేవ ॥ ౧౧ ॥
దేవ పాహావయకారణేం । దేఉళేం లాగతీ పాహాణేం ।
కోఠేంతరీ దేఉళాచ్యా గుణేం । దేవ ప్రగటే ॥ ౧౨ ॥
కోఠేంతరీ దేఉళాచ్యా గుణేం । దేవ ప్రగటే ॥ ౧౨ ॥
దేఉళేం మ్హణిజే నానా శరీరేం । తేథేం రాహిజేం జీవేశ్వేరే ।
నాన శరీరేం నానా ప్రకారేం । అనంత భేదేం ॥ ౧౩ ॥
నాన శరీరేం నానా ప్రకారేం । అనంత భేదేం ॥ ౧౩ ॥
చాలతీం బోలతీం దేఉళేం । త్యామధేం రాహిజేం రాఉళేం ।
జితుకీం దేఉళేం తితుకీం సకళేం । కళలీ పాహిజే ॥ ౧౪ ॥
జితుకీం దేఉళేం తితుకీం సకళేం । కళలీ పాహిజే ॥ ౧౪ ॥
మఛ కూర్మ వారాహ దేఉళేం । భూగోళ ధరిలా సర్వకాళేం ।
కరాళేం విక్రాళేం నిర్మళేం । కితియేక ॥ ౧౫ ॥
కరాళేం విక్రాళేం నిర్మళేం । కితియేక ॥ ౧౫ ॥
కిత్యేక దేఊళీం సౌఖ్య పాహే । భరతాం ఆవఘేం సింధ ఆహే ।
పరీ తేం సర్వకాళ న రాహే । అశాశ్వత ॥ ౧౬ ॥
పరీ తేం సర్వకాళ న రాహే । అశాశ్వత ॥ ౧౬ ॥
అశాశ్వతాచా మస్తకమణీం । జయాచీ యేవఢీ కరణీ ।
దిసేనా తరీ కాయ జాలేం ధనీ । తయాసీచ మ్హణావేం ॥ ౧౭ ॥
దిసేనా తరీ కాయ జాలేం ధనీ । తయాసీచ మ్హణావేం ॥ ౧౭ ॥
ఉద్భవోన్ముఖ హోతాం అభేద । విముఖ హోతాం ఉదండ ఖేద ।
ఐసా అధోర్ధ సంవాద । హోత జాతో ॥ ౧౮ ॥
ఐసా అధోర్ధ సంవాద । హోత జాతో ॥ ౧౮ ॥
సకళాంచే మూళ దిసేనా । భవ్య భారీ ఆణీ భాసేనా ।
నిమిష్య యేక వసేనా । యేకే ఠాఇం ॥ ౧౯ ॥
నిమిష్య యేక వసేనా । యేకే ఠాఇం ॥ ౧౯ ॥
ఐసా అగాధ పరమాత్మా । కోణ జాణే త్యాచా మహిమా ।
తుఝీ లీళా సర్వోత్తమా । తూంచ జాణసీ ॥ ౨౦ ॥
తుఝీ లీళా సర్వోత్తమా । తూంచ జాణసీ ॥ ౨౦ ॥
సంసారా ఆలియాచేం సార్థక । జేథేం నిత్యానిత్యవివేక ।
యేహలోక ఆణీ పరలోక । దోనీం సాధిలే ॥ ౨౧ ॥
యేహలోక ఆణీ పరలోక । దోనీం సాధిలే ॥ ౨౧ ॥
మననసీళ లోకాంపాసీం । అఖండ దేవ ఆహిర్నిశీం ।
పాహాతాం త్యాంచ్యా పూర్వసంచితాసీ । జోడా నాహీం ॥ ౨౨ ॥
పాహాతాం త్యాంచ్యా పూర్వసంచితాసీ । జోడా నాహీం ॥ ౨౨ ॥
అఖండ యోగ మ్హణోని యోగీ । యోగ నాహీం తో వియోగీ ।
వియోగీ తోహి యోగీ । యోగబళేం ॥ ౨౩ ॥
వియోగీ తోహి యోగీ । యోగబళేం ॥ ౨౩ ॥
భల్యాంచీ మహిమా ఐసీ । జే సన్మార్గ లావీ లోకాంసీ ।
పోహణార అసతాం బుడతయాసీ । బుడోం నేదావేం ॥ ౨౪ ॥
పోహణార అసతాం బుడతయాసీ । బుడోం నేదావేం ॥ ౨౪ ॥
స్థూళసూక్ష్మతత్వఝాడా । పిండబ్రహ్మాండాచా నివాడా ।
ప్రచిత పాహే ఐసా థోడా । భూమండళీం ॥ ౨౫ ॥
ప్రచిత పాహే ఐసా థోడా । భూమండళీం ॥ ౨౫ ॥
వేదాంతీచేం పంచికర్ణ । అఖండ తయాచేం వివర్ణ ।
మహాంవాక్యేం అంతఃకరణ । రహస్య పాహే ॥ ౨౬ ॥
మహాంవాక్యేం అంతఃకరణ । రహస్య పాహే ॥ ౨౬ ॥
యే పృథ్వీమధేం వివేకీ అసతీ । ధన్య తయాంచీ సంగతీ ।
శ్రవణమాత్రేం పావతీ గతీ । ప్రాణీమాత్ర ॥ ౨౭ ॥
శ్రవణమాత్రేం పావతీ గతీ । ప్రాణీమాత్ర ॥ ౨౭ ॥
సత్సంగ ఆణీ సత్శాస్త్రశ్రవణ । అఖండ హోతసే వివర్ణ ।
నానా సత్సంగ ఆణీ ఉత్తమ గుణ । పరోపకారాచే ॥ ౨౮ ॥
నానా సత్సంగ ఆణీ ఉత్తమ గుణ । పరోపకారాచే ॥ ౨౮ ॥
జే సద్కీర్తీచే పురుష । తే పరమేశ్వరాచే అంశ ।
ధర్మస్థాపనేచా హవ్యాస । తేథేంచి వసే ॥ ౨౯ ॥
ధర్మస్థాపనేచా హవ్యాస । తేథేంచి వసే ॥ ౨౯ ॥
విశేష సారాసార విచార । తేణేం హోయ జగ్గోద్ధార ।
సంగత్యాగేం నిరంతర । హోఊన గేలే ॥ ౩౦ ॥
సంగత్యాగేం నిరంతర । హోఊన గేలే ॥ ౩౦ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే దేవబళాత్కారనామ సమాస పహిలా ॥
సమాస దుసరా : శివశక్తినిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
బ్రహ్మ నిర్మళ నిశ్చళ । జైసేం గగన అంతరాళ ।
నిరాకార కేవళ । నిర్వికారీ ॥ ౧ ॥
నిరాకార కేవళ । నిర్వికారీ ॥ ౧ ॥
అంతచి నాహీం తేం అనంత । శాశ్వత ఆణీ సదోదిత ।
అసంత నవ్హే తేం సంత । సర్వకాళ ॥ ౨ ॥
అసంత నవ్హే తేం సంత । సర్వకాళ ॥ ౨ ॥
పరబ్రహ్మ తేం అవినాశ । జైసేం ఆకాశ అవకాశ ।
న తుటే న ఫుటే సావకాస । జైసేం తైసేం ॥ ౩ ॥
న తుటే న ఫుటే సావకాస । జైసేం తైసేం ॥ ౩ ॥
తేథేం జ్ఞాన నా అజ్ఞాన । తేథేం స్మరణ నా విస్మరణ ।
తేథేం అఖండ నిర్గుణ । నిరావలంబీ ॥ ౪ ॥
తేథేం అఖండ నిర్గుణ । నిరావలంబీ ॥ ౪ ॥
తేథేం చంద్ర సూర్య నా పావక । నవ్హే కాళోఖేం నా ప్రకాశక ।
ఉపాధీవేగళేం యేక । నిరోపాధీ బ్రహ్మ ॥ ౫ ॥
ఉపాధీవేగళేం యేక । నిరోపాధీ బ్రహ్మ ॥ ౫ ॥
నిశ్చళీం స్మరణ చేతలేం । త్యాస చైతన్య ఐసేం కల్పిలేం ।
గుణాసమత్వేం జాలేం । గుణసామ్య ఐసేం ॥ ౬ ॥
గుణాసమత్వేం జాలేం । గుణసామ్య ఐసేం ॥ ౬ ॥
గగనీం ఆలీ అభ్రఛ్యాయా । తైసీ జాణిజే మూళమాయా ।
ఉద్భవ ఆణీ విలయా । వేళ నాహీం ॥ ౭ ॥
ఉద్భవ ఆణీ విలయా । వేళ నాహీం ॥ ౭ ॥
నిర్గుణీం గుణవికారు । తోచి శడ్గుణైశ్వరు ।
అర్ధనారీనటేశ్వరు । తయాస మ్హణిజే ॥ ౮ ॥
అర్ధనారీనటేశ్వరు । తయాస మ్హణిజే ॥ ౮ ॥
ఆదిశక్తి శివశక్తి । ముళీం ఆహే సర్వశక్తి ।
తేథేఊన పుఢేం నానా వేక్తీ । నిర్మాణ జాల్యా ॥ ౯ ॥
తేథేఊన పుఢేం నానా వేక్తీ । నిర్మాణ జాల్యా ॥ ౯ ॥
తేథూన పుఢేం శుద్ధసత్వ । రజతమాచేం గూఢత్వ ।
తయాసి మ్హణిజే మహత్తత్త్వ । గుణక్షోభిణీ ॥ ౧౦ ॥
తయాసి మ్హణిజే మహత్తత్త్వ । గుణక్షోభిణీ ॥ ౧౦ ॥
ముళీం అసేచినా వేక్తీ । తేథేం కైంచీ శివశక్తీ ।
ఐసేం మ్హణాల తరీ చిత్తీం । సావధాన అసావేం ॥ ౧౧ ॥
ఐసేం మ్హణాల తరీ చిత్తీం । సావధాన అసావేం ॥ ౧౧ ॥
బ్రహ్మాండావరూన పిండ । అథవా పిండావరూన బ్రహ్మాండ ।
అధోర్ధ పాహాతాం నివాడ । కళోం యేతో ॥ ౧౨ ॥
అధోర్ధ పాహాతాం నివాడ । కళోం యేతో ॥ ౧౨ ॥
బీజ ఫోడూన ఆణిలేం మనా । తేథేం ఫళ తోం దిసేనా ।
వాఢత వాఢత పుఢేం నానా । ఫళేం యేతీ ॥ ౧౩ ॥
వాఢత వాఢత పుఢేం నానా । ఫళేం యేతీ ॥ ౧౩ ॥
ఫళ ఫోడితాం బీజ దిసే । బీజ ఫోడితాం ఫళ నసే ।
తైసా విచార అసే । పిండబ్రహ్మాండీం ॥ ౧౪ ॥
తైసా విచార అసే । పిండబ్రహ్మాండీం ॥ ౧౪ ॥
నర నారీ దోనీ భేద । పిండీం దిసతీ ప్రసిద్ధ ।
ముళీ నస్తాం విశద । హోతీల కైసీం ॥ ౧౫ ॥
ముళీ నస్తాం విశద । హోతీల కైసీం ॥ ౧౫ ॥
నానా బీజరూప కల్పనా । తీంత కాయే యేక అసేనా ।
సూక్ష్మ మ్హణోని భాసేనా । యేకాయేకీం ॥ ౧౬ ॥
సూక్ష్మ మ్హణోని భాసేనా । యేకాయేకీం ॥ ౧౬ ॥
స్థూళాచేం మూళ తే వాసనా । తే వాసనా ఆధీం దిసేనా ।
స్థూళావేగళేం అనుమానేనా । సకళ కాంహీం ॥ ౧౭ ॥
స్థూళావేగళేం అనుమానేనా । సకళ కాంహీం ॥ ౧౭ ॥
కల్పనేచీ సృష్టీ కేలీ । ఐసీం వేదశాస్త్రేం బోలిలీం ।
దిసేనా మ్హణోన మిథ్యా కేలీ । న పాహిజేత కీం ॥ ౧౮ ॥
దిసేనా మ్హణోన మిథ్యా కేలీ । న పాహిజేత కీం ॥ ౧౮ ॥
పడదా యేకా యేకా జన్మాచా । తేథేం విచార కళే కైంచా ।
పరంతు గూఢత్వ హా నేమాచా । ఠావ ఆహే ॥ ౧౯ ॥
పరంతు గూఢత్వ హా నేమాచా । ఠావ ఆహే ॥ ౧౯ ॥
నానా పురుషాంచే జీవ । నానా స్త్రియాంచే జీవ ।
యేకచి పరీ దేహస్వభావ । వేగళాలే ॥ ౨౦ ॥
యేకచి పరీ దేహస్వభావ । వేగళాలే ॥ ౨౦ ॥
నవరీస నవరీ నలగే । ఐసా భేద దిసోం లాగే ।
పిండావరూన ఉమగే । బ్రహ్మాండబీజ ॥ ౨౧ ॥
పిండావరూన ఉమగే । బ్రహ్మాండబీజ ॥ ౨౧ ॥
నవరీచేం మన నవర్యావరీ । నవర్యాచేం మన నవరీవరీ ।
ఐసీ వాసనేచీ పరీ । ముళీంహూన పాహావీ ॥ ౨౨ ॥
ఐసీ వాసనేచీ పరీ । ముళీంహూన పాహావీ ॥ ౨౨ ॥
వాసనా ముళీంచీ అభేద । దేహసమంధేం జాలా భేద ।
తుటతాం దేహాచ సమంధ । భేద జేలా ॥ ౨౩ ॥
తుటతాం దేహాచ సమంధ । భేద జేలా ॥ ౨౩ ॥
నరనారీచేం బీజకారణ ।శివశక్తీమధేం జాణ ।
దేహ ధరితాం ప్రమాణ । కళోం ఆలేం ॥ ౨౪ ॥
దేహ ధరితాం ప్రమాణ । కళోం ఆలేం ॥ ౨౪ ॥
నానా ప్రీతీచ్యా వాసనా । యేకాచేం యేకాస కళేనా ।
తిక్షణ దృష్టీనేం అనుమానా । కాంహీంసేం యేతేం ॥ ౨౫ ॥
తిక్షణ దృష్టీనేం అనుమానా । కాంహీంసేం యేతేం ॥ ౨౫ ॥
బాళకాస వాఢవీ జననీ । హేం తోం నవ్హే పురుషాచేనీ ।
ఉపాధీ వాఢే జయేచేనీ । తే హే వనితా ॥ ౨౬॥
ఉపాధీ వాఢే జయేచేనీ । తే హే వనితా ॥ ౨౬॥
వీట నాహీం కంటాళానాహీం । ఆలస్య నాహీం త్రాస నాహీం ।
ఇతుకీ మాయా కోఠేంచి నా హీం । మాతేగేగళీ ॥ ౨౭ ॥
ఇతుకీ మాయా కోఠేంచి నా హీం । మాతేగేగళీ ॥ ౨౭ ॥
నానా ఉపాధీ వాఢఊం జాణే । నానా మాయేనేం గోఊం జాణే ।
నానా ప్రీతీ లాఊం జాణే । నానా ప్రపంచాచీ ॥ ౨౮ ॥
నానా ప్రీతీ లాఊం జాణే । నానా ప్రపంచాచీ ॥ ౨౮ ॥
పురుషాస స్త్రీచా విశ్వాస । స్త్రీస పురుషాచా సంతోష ।
పరస్పరేం వాసనేస । బాంధోన టకిలేం ॥ ౨౯॥
పరస్పరేం వాసనేస । బాంధోన టకిలేం ॥ ౨౯॥
ఈశ్వరేం మోఠేం సూత్ర కేలేం । మనుష్యమాత్ర గుంతోన రాహిలేం ।
లోభాచేం గుండాళేం కేలేం । ఉగవేనా ఐసేం ॥ ౩౦ ॥
లోభాచేం గుండాళేం కేలేం । ఉగవేనా ఐసేం ॥ ౩౦ ॥
ఐసీ పరస్పరేం ఆవడీ । స్త్రీపురుషాంచీ మాహాం గోడీ ।
హే ముళీంహూన చాలిలీ రోకడీ । వివేకేం పాహావీ ॥ ౩౧ ॥
హే ముళీంహూన చాలిలీ రోకడీ । వివేకేం పాహావీ ॥ ౩౧ ॥
ముళీం సూక్ష్మ నిర్మాణ జాలేం । పుఢేం పష్ట దిసోన ఆలేం।
ఉత్పతీచేం కార్య చాలే। ఉభయతాంకరితాం ॥ ౩౨ ॥
ఉత్పతీచేం కార్య చాలే। ఉభయతాంకరితాం ॥ ౩౨ ॥
ముళీం శివశక్తీ ఖరేం । పుఢేం జాలీం వధువరేం ।
చౌర్యాసి లక్ష విస్తారేం । విస్తారలీ జే ॥ ౩౩॥
చౌర్యాసి లక్ష విస్తారేం । విస్తారలీ జే ॥ ౩౩॥
యేథేం శివశక్తీచేం రూప కేలేం । శ్రోతీం మనాస పాహిజే ఆణిలేం ।
వివరలియాంవిణ బోలిలేం। తేం వేర్థ జాణావేం ॥ ౩౪ ॥
వివరలియాంవిణ బోలిలేం। తేం వేర్థ జాణావేం ॥ ౩౪ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే శివశక్తినిరూపణనామ సమాస దుసరా ॥
సమాస తిసరా : శ్రవణనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
థాంబాథాంబా ఐకా ఐకా। ఆధీంచ గ్రంథ సోడూం నకా ।
సాంగితలేం తేం ఐకా । సావధపణేం ॥౧ ॥
సాంగితలేం తేం ఐకా । సావధపణేం ॥౧ ॥
శ్రవ్ణనామధ్యేం సార శ్రవణ । తేం హేం అధ్యాత్మనిరూపణ ।
సుచిత కరూన అంతఃకర్ణ । గ్రన్థామధేం వివరావేం॥ ౨ ॥
సుచిత కరూన అంతఃకర్ణ । గ్రన్థామధేం వివరావేం॥ ౨ ॥
శ్రవణమననాచా విచార । నిజధ్యాసేం సాక్షాత్కార ।
రోకడా మోక్షాచా ఉధార । బోలోంచి నయే ॥౩ ॥
రోకడా మోక్షాచా ఉధార । బోలోంచి నయే ॥౩ ॥
నానా రత్నేం పరీక్షితాం । అథవా వజనేం కరితాం ।
ఉత్తమ సోనేం పుటీం ఘాలతాం । సావధాన అసావేం ॥ ౪ ॥
ఉత్తమ సోనేం పుటీం ఘాలతాం । సావధాన అసావేం ॥ ౪ ॥
నానా నాణీం మోజూన ఘేణేం । నానా పరీక్షా కరణేం ।
వివేకీ మనుష్యాసీ బోలణేం। సావధపణేం ॥ ౫ ॥
వివేకీ మనుష్యాసీ బోలణేం। సావధపణేం ॥ ౫ ॥
జైసేం లాఖోలీచేం ధాన్య। నివడూన వేంచితాం హోతే మాన్య ।
సగట మానితాం అమాన్య । దేవ క్షోభే ॥ ౬ ॥
సగట మానితాం అమాన్య । దేవ క్షోభే ॥ ౬ ॥
యేకాంతీం నాజుక కారబార । తేథేం అసావేం అతి తత్పర ।
త్యాచ్యా కోటిగుణేం విచార । అధ్యాత్మగ్రన్థీం ॥ ౭ ॥
త్యాచ్యా కోటిగుణేం విచార । అధ్యాత్మగ్రన్థీం ॥ ౭ ॥
కాహిణ్యా కథా గోష్టీ పవాడ । నానా అవతారచరిత్రేం వాడ ।
త్యా సమస్తాంమధ్యేం జాడ । అధ్యాత్మవిద్యా ॥ ౮ ॥
త్యా సమస్తాంమధ్యేం జాడ । అధ్యాత్మవిద్యా ॥ ౮ ॥
గత గోష్టీస ఐకిలేం । తేణేం కాయే హాతాస ఆలేం ।
మ్హణతీ పుణ్య ప్రాప్త జాలేం । పరీ తేం దిసేనా కీం ॥ ౯ ॥
మ్హణతీ పుణ్య ప్రాప్త జాలేం । పరీ తేం దిసేనా కీం ॥ ౯ ॥
తైసేం నవ్హే అధ్యాత్మసార । హా ప్రచితీచా విచార ।
కళతాం అనుమానాచా సంవ్హార । హోత జాతో ॥ ౧౦ ॥
కళతాం అనుమానాచా సంవ్హార । హోత జాతో ॥ ౧౦ ॥
మోఠే మోఠే యేఊన గేలే । ఆత్మ్యాకరితాంచ వర్తలే ।
త్యా ఆత్మ్యాచా మహిమా బోలే । ఐసా కవణు ॥ ౧౧ ॥
త్యా ఆత్మ్యాచా మహిమా బోలే । ఐసా కవణు ॥ ౧౧ ॥
యుగానయుగేం యేకటా యేక । చాలవితో తినీ లోక ।
త్యా ఆత్మ్యాచా వివేక । పాహిలాచ పాహావా ॥ ౧౨ ॥
త్యా ఆత్మ్యాచా వివేక । పాహిలాచ పాహావా ॥ ౧౨ ॥
ప్రాణీ ఆలే యేఊన గేలే । తే జైసే జైసే వర్తలే ।
తే వర్తణుకేచేం కథన కేలేం । ఇఛేసారిఖేం ॥ ౧౩ ॥
తే వర్తణుకేచేం కథన కేలేం । ఇఛేసారిఖేం ॥ ౧౩ ॥
జేథేం ఆత్మా నాహీం దాట । తేథేం అవఘేం సరసపాట ।
అత్మ్యావిణ బాపుడేం కాష్ఠ । కాయే జాణే ॥ ౧౪ ॥
అత్మ్యావిణ బాపుడేం కాష్ఠ । కాయే జాణే ॥ ౧౪ ॥
ఐసేం వరిష్ఠ ఆత్మజ్ఞాన । దుసరేం నాహీం యాసమాన ।
సృష్టీమధేం వివేకీ సజ్జన । తేచి హేం జాణతీ ॥ ౧౫ ॥
సృష్టీమధేం వివేకీ సజ్జన । తేచి హేం జాణతీ ॥ ౧౫ ॥
పృథ్వీ ఆణీ ఆప తేజ । యాచా పృథివీమధ్యేం సమజ ।
అంతరాత్మా తత్వబీజ । తేం వేగళేంచి రాహిలేం ॥ ౧౬ ॥
అంతరాత్మా తత్వబీజ । తేం వేగళేంచి రాహిలేం ॥ ౧౬ ॥
వాయోపాసూన పైలికడే । జో కోణీ వివేకేం పవాడే ।
జవళీచ ఆత్మా సాంపడే । త్యా పురుషాసీ ॥ ౧౭ ॥
జవళీచ ఆత్మా సాంపడే । త్యా పురుషాసీ ॥ ౧౭ ॥
వాయో ఆకాశ గుణమాయా । ప్రకృతిపురుష మూళమాయా ।
సూక్ష్మరూపేం ప్రచిత యేయా । కఠీణ ఆహే ॥ ౧౮ ॥
సూక్ష్మరూపేం ప్రచిత యేయా । కఠీణ ఆహే ॥ ౧౮ ॥
మాయాదేవీచ్యా ధాందలీ । సూక్ష్మీ।
మ్ కోణ మన ఘాలీ । సమజలా త్యచీ తుటలీ । సందేహవృత్తీ ॥ ౧౯ ॥
మ్ కోణ మన ఘాలీ । సమజలా త్యచీ తుటలీ । సందేహవృత్తీ ॥ ౧౯ ॥
మూళమాయా చౌథా దేహ । జాలా పాహిజే విదేహ ।
దేహాతీత హోఊన రాహే । ధన్య తో సాధు ॥ ౨౦ ॥
దేహాతీత హోఊన రాహే । ధన్య తో సాధు ॥ ౨౦ ॥
విచారేం ఊర్ధ చఢతీ । తయాసీ చ ఊర్ధగతీ ।
యేరాం సకళాం అధోగతీ । పదార్థజ్ఞానేం ॥ ౨౧ ॥
యేరాం సకళాం అధోగతీ । పదార్థజ్ఞానేం ॥ ౨౧ ॥
పదార్థ చాంగలే దిసతీ । పరీ తే సవేంచి నాసతీ ।
అతో భ్రష్ట తతో భ్రష్ట హోతీ । లోక తేణేం ॥ ౨౨ ॥
అతో భ్రష్ట తతో భ్రష్ట హోతీ । లోక తేణేం ॥ ౨౨ ॥
యాకారళేం పదార్థజ్ఞాన । నానా జినసీచా అనుమాన ।
సర్వ సాండూన నిరంజన । ధుండీత జావేం । ౨౩ ॥
సర్వ సాండూన నిరంజన । ధుండీత జావేం । ౨౩ ॥
అష్టాంగ యోగ పిండదజ్ఞాన । త్యాహూన థోర తత్వజ్ఞాన ।
త్యాహూన థోర ఆత్మజ్ఞాన । తేం పాహిలేం పాహిజే ॥ ౨౪ ॥
త్యాహూన థోర ఆత్మజ్ఞాన । తేం పాహిలేం పాహిజే ॥ ౨౪ ॥
మూళమాయేచే సేవటీం । హరిసంకల్ప ముళీం ఉఠీ ।
ఉపాసనాయోగేం ఇఠీ । తేథేం ఘాతలీ పాహిజే ॥ ౨౫ ॥
ఉపాసనాయోగేం ఇఠీ । తేథేం ఘాతలీ పాహిజే ॥ ౨౫ ॥
మన త్యాపలికడే జాణ । నిఖళ బ్రహ్మ నిర్గుణ ।
నిర్మళ నిశ్చళ త్యాచీ ఖూణ । గగనాసారిఖీ ॥ ౨౬ ॥
నిర్మళ నిశ్చళ త్యాచీ ఖూణ । గగనాసారిఖీ ॥ ౨౬ ॥
యేథూన తేథవరీ దాటలేం । ప్రాణీమాత్రాస భేటలేం ।
పదార్థమాత్రీం లిగటలేం । వ్యాపూన ఆహే ॥ ౨౭ ॥
పదార్థమాత్రీం లిగటలేం । వ్యాపూన ఆహే ॥ ౨౭ ॥
త్యాఐసేం నాహీం థోర । సూక్ష్మాహూన సూక్ష్మ విచార ।
పిండబ్రహ్మాచా సంవ్హార । హోతాం కళే ॥ ౨౮ ॥
పిండబ్రహ్మాచా సంవ్హార । హోతాం కళే ॥ ౨౮ ॥
అథవా పిండ బ్రహ్మాండ అసతాం । వివేకప్రళయే పాహోం జాతాం ।
శాశ్వత కోణ హేం తత్వతా । ఉమజోం లాగే ॥ ౨౯ ॥
శాశ్వత కోణ హేం తత్వతా । ఉమజోం లాగే ॥ ౨౯ ॥
కరూన అవఘా తత్వఝాడా । సారాసారాచా నివాడా ।
సావధపణేం గ్రన్థ సోడా । సుఖినావేం ॥ ౩౦ ॥
సావధపణేం గ్రన్థ సోడా । సుఖినావేం ॥ ౩౦ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే శ్రవణనిరూపణనామ సమాస తిసరా ॥
సమాస చౌథా : అనుమాననిరసన ॥ శ్రీరామ ॥
బహుత జనాసీ ఉపాయే । వక్తయాస పుసతాం త్రాసోం నయే ।
బోలతాం బోలతాం అన్వయేం । సాండూం నయే ॥ ౧ ॥
బోలతాం బోలతాం అన్వయేం । సాండూం నయే ॥ ౧ ॥
శ్రోత్యానేం ఆశంకా ఘేతలీ । తై తత్కాళ పాహిజే ఫేడిలీ ।
స్వగోష్టీనేం సగోష్టీ పేంచలీ । ఐసేం న వ్హావేం ॥ ౨ ॥
స్వగోష్టీనేం సగోష్టీ పేంచలీ । ఐసేం న వ్హావేం ॥ ౨ ॥
పుఢేం ధరితాం మాగేం పేంచలా । మాగేం ధరితాం పుఢేం ఉడాలా ।
ఐసా సాంపడతచి గేలా । ఠాఇం ఠాఇం ॥ ౩ ॥
ఐసా సాంపడతచి గేలా । ఠాఇం ఠాఇం ॥ ౩ ॥
పోహణారచి గుచక్యా ఖాతో । జనాస కైసా కాఢూం పాహాతో ।
ఆశయ లోకాంచ రాహాతో । ఠాఇం ఠాఇం ॥ ౩ ॥
ఆశయ లోకాంచ రాహాతో । ఠాఇం ఠాఇం ॥ ౩ ॥
ఆపణచి బోలిలా సంవ్హార । ఆపణచి బోలిజే సర్వసార ।
దుస్తర మాయేచా పార । టాకిలా పాహిజే ॥ ౫ ॥
దుస్తర మాయేచా పార । టాకిలా పాహిజే ॥ ౫ ॥
జేం జేం సూక్ష్మ నామ ఘ్యావేం । త్యాచేం రూప బింబఊన ద్యావేం ।
తరీచ వక్తా మ్హణవావేం । విచారవంత ॥ ౬ ॥
తరీచ వక్తా మ్హణవావేం । విచారవంత ॥ ౬ ॥
బ్రహ్మ కైసేం మూళమాయా కైసీ । అష్టధాప్రకృతీ శివశక్తీ కైసీ ।
శడ్గుణేశ్వరాచీ స్థితి కైసీ । గుణసామ్యాచీ ॥ ౭ ॥
శడ్గుణేశ్వరాచీ స్థితి కైసీ । గుణసామ్యాచీ ॥ ౭ ॥
అర్ధనారీనటేశ్వర । ప్రకృతిపురుషాచా విచార ।
గుణక్షోభిణీ తదనంతర । త్రిగుణ కైసే ॥ ౮ ॥
గుణక్షోభిణీ తదనంతర । త్రిగుణ కైసే ॥ ౮ ॥
పూర్వకక్ష కోఠూన కోఠవరీ । వాచ్యాంశలక్ష్యాంశాచీ పరీ ।
సూక్ష్మ నానా విచార కరీ । ధన్య తో సాధు ॥ ౯ ॥
సూక్ష్మ నానా విచార కరీ । ధన్య తో సాధు ॥ ౯ ॥
నాన పాల్హాళీం పడేనా । బోలిలేంచి బోలావేనా ।
మౌన్యగర్భ అనుమానా । ఆణూన సోడీ ॥ ౧౦ ॥
మౌన్యగర్భ అనుమానా । ఆణూన సోడీ ॥ ౧౦ ॥
ఘడీ యేక విమళ బ్రహ్మ । ఘడీ యేక సర్వ బ్రహ్మ ।
ద్రష్టా సాక్షీ సత్తా బ్రహ్మ । క్షణ యేక ॥ ౧౧ ॥
ద్రష్టా సాక్షీ సత్తా బ్రహ్మ । క్షణ యేక ॥ ౧౧ ॥
నిశ్చళ తేంచి జాలేం చంచళ । చంచళ తేంచి బ్రహ్మ కేవళ ।
నానా ప్రసంగీం ఖళఖళ । నివాడా నాహీం ॥ ౧౨ ॥
నానా ప్రసంగీం ఖళఖళ । నివాడా నాహీం ॥ ౧౨ ॥
చళతేం ఆణీ నిశ్చళ । అవఘేం చైతన్యచి కేవళ ।
రూపేం వేగళాలీం ప్రాంజళ । కదాపీ బోలవేనా ॥ ౧౩ ॥
రూపేం వేగళాలీం ప్రాంజళ । కదాపీ బోలవేనా ॥ ౧౩ ॥
ఉగీచ కరీ గథాగోవీ । తో లోకాంస కైసేం ఉగవీ ।
నానా నిశ్చయేం నానా గోవీ । పడత జాతే ॥ ౧౪ ॥
నానా నిశ్చయేం నానా గోవీ । పడత జాతే ॥ ౧౪ ॥
భ్రమాస మ్హణే పరబ్రహ్మ । పరబ్రహ్మాస హ్మణే భ్రమ ।
జ్ఞాతేపణాచా సంభ్రమ । బోలోన దావీ ॥ ౧౫ ॥
జ్ఞాతేపణాచా సంభ్రమ । బోలోన దావీ ॥ ౧౫ ॥
ఘాలీ శాస్త్రాంచీ దడపణ । ప్రచితివిణ నిరూపణ ।
పుసోం జాతాం ఉగాచ సీణ । అత్యంత మానీ ॥ ౧౬ ॥
పుసోం జాతాం ఉగాచ సీణ । అత్యంత మానీ ॥ ౧౬ ॥
జ్ఞాత్యాస ఆణి పదార్థభిడా । తో కాయ బోలేల బాపుడా ।
సారాసారాచా నివాడా । జాలా పాహిజే ॥ ౧౭ ॥
సారాసారాచా నివాడా । జాలా పాహిజే ॥ ౧౭ ॥
వైద్య మాత్రేచీ స్తుతీ కరీ । మాత్రా గుణ కాంహీంచ న కరీ ।
ప్రచితివిణ తైసీ పరీ । జ్ఞానాచీ జాలీ ॥ ౧౮ ॥
ప్రచితివిణ తైసీ పరీ । జ్ఞానాచీ జాలీ ॥ ౧౮ ॥
తేథేం నాహీం సారాసార । తేథేం అవఘా అంధకార ।
నానా పరీక్షేచా విచార । రాహిలా తేథేం ॥ ౧౯ ॥
నానా పరీక్షేచా విచార । రాహిలా తేథేం ॥ ౧౯ ॥
పాప పుణ్య స్వర్గ నర్క । వివేక ఆణి అవివేక ।
సర్వబ్రహ్మీం కాయే యేక । సాంపడలేం నాహీం ॥ ౨౦ ॥
సర్వబ్రహ్మీం కాయే యేక । సాంపడలేం నాహీం ॥ ౨౦ ॥
పావన ఆణి తేం పతన । దోనీం మానిలీం తత్సమాన ।
నిశ్చయే ఆణి అనుమాన । బ్రహ్మరూప ॥ ౨౧ ॥
నిశ్చయే ఆణి అనుమాన । బ్రహ్మరూప ॥ ౨౧ ॥
బ్రహ్మరూప జాలేం ఆఘవేం । తేథేం కాయే నివడావేం ।
ఆవఘీ సాకరచి టాకావేం । కాయే కోఠేం ॥ ౨౨ ॥
ఆవఘీ సాకరచి టాకావేం । కాయే కోఠేం ॥ ౨౨ ॥
తైసేం సార ఆణి అసార । అవఘా జాలా యేకంకార ।
తేథేం బళావళా అవిచార । విచార కైంచా ॥ ౨౩ ॥
తేథేం బళావళా అవిచార । విచార కైంచా ॥ ౨౩ ॥
వంద్య నింద్య యేక జాలేం । తేథేం కాయే హాతా ఆలేం ।
ఉన్మత్త ద్రవ్యేం జేం భులలేం । తేం భలతేంచ బోలే ॥ ౨౪ ॥
ఉన్మత్త ద్రవ్యేం జేం భులలేం । తేం భలతేంచ బోలే ॥ ౨౪ ॥
తైసా అజ్ఞాన భ్రమేం భులలా । సర్వ బ్రహ్మ మ్హణోన బైసలా ।
మాహాంపాపీ ఆణి భలా । యేకచి మానీ ॥ ౨౫ ॥
మాహాంపాపీ ఆణి భలా । యేకచి మానీ ॥ ౨౫ ॥
సర్వసంగపరిత్యాగ । అవ్హాసవా విషయేభోగ ।
దోఘే యేకచి మానితాం మగ । కాయే ఉరలేం ॥ ౨౬ ॥
దోఘే యేకచి మానితాం మగ । కాయే ఉరలేం ॥ ౨౬ ॥
భేద ఈశ్వర కరూన గేలా । త్యాచ్యా వాచేన న వచే మోడిలా ।
ముఖామధేం ఘాంస ఘాతలా । తో అపానీం ఘాలావా ॥ ౨౭ ॥
ముఖామధేం ఘాంస ఘాతలా । తో అపానీం ఘాలావా ॥ ౨౭ ॥
జ్యా ఇంద్రియాస జో భోగ । తో తో కరీ యేథాసాంగ ।
ఈశ్వరాచేం కేలేం జగ । మోడితాం ఉరేనా ॥ ౨౮ ॥
ఈశ్వరాచేం కేలేం జగ । మోడితాం ఉరేనా ॥ ౨౮ ॥
అవఘీ భ్రాంతీచీ భుటాటకీ । ప్రచితివిణ గోష్టీ లటకీ ।
వేడ లాగలేం జే బటకీ । తే భలతేంచి బోలే ॥ ౨౯ ॥
వేడ లాగలేం జే బటకీ । తే భలతేంచి బోలే ॥ ౨౯ ॥
ప్రత్యయజ్ఞాతా సావధాన । త్యాచేం ఐకావేం నిరూపణ ।
ఆత్మసాక్షాత్కారాచీ ఖూణ । తత్కాళ బాణేం ॥ ౩౦ ॥
ఆత్మసాక్షాత్కారాచీ ఖూణ । తత్కాళ బాణేం ॥ ౩౦ ॥
వేడేం వాంకడే జాణావేం । ఆంధళేం పాఉలీం వోళఖావేం ।
బాశ్కళ బోలణేం సాండావేం । వమక జైసేం ॥ ౩౧ ॥
బాశ్కళ బోలణేం సాండావేం । వమక జైసేం ॥ ౩౧ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే అనుమాననిర్శననామ సమాస చౌథా ॥
సమాస పాంచవా : అజపానిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
యేకవీస సహశ్ర సాసేం జపా । నేమూన గేలీ తే అజపా ।
విచార పాహాతాం సోపా । సకళ కాంహీం ॥ ౧ ॥
విచార పాహాతాం సోపా । సకళ కాంహీం ॥ ౧ ॥
ముఖీం నాసికీం అసిజే ప్రాణేం । తయాస అఖండ యేణేం జాణేం ।
యాచా విచార పాహాణేం । సూక్ష్మదృష్టీం ॥ ౨ ॥
యాచా విచార పాహాణేం । సూక్ష్మదృష్టీం ॥ ౨ ॥
ముళీం పాహాతాం యేక స్వర । త్యాచా తార మంద్ర ఘోర ।
త్యా ఘోరాహూన సూక్ష్మ విచార । అజపాచా ॥ ౩ ॥
త్యా ఘోరాహూన సూక్ష్మ విచార । అజపాచా ॥ ౩ ॥
సరిగమపదనిస । సరిం మాత్రుకా సాయాస ।
ప్రథమ స్వరేం మాత్రుకాంస । మ్హణోన పాహవేం ॥ ౪ ॥
ప్రథమ స్వరేం మాత్రుకాంస । మ్హణోన పాహవేం ॥ ౪ ॥
పరేవాచేహూన ఆర్తేం । ఆణి పశ్యంతీ ఖాలతేం ।
స్వరాచే జన్మస్థాన తేం । తేథూన ఉఠే ॥ ౫ ॥
స్వరాచే జన్మస్థాన తేం । తేథూన ఉఠే ॥ ౫ ॥
యేకాంతీం ఉగేంచ బైసావేం । తేథేం హేం సమజోన పాహావేం ।
అఖండ ఘ్యావేం సాండావేం । ప్రభంజనాసీ ॥ ౬ ॥
అఖండ ఘ్యావేం సాండావేం । ప్రభంజనాసీ ॥ ౬ ॥
యేకాంతీం మౌన్య ధరూన బైసే । సావధ పాహాతాం కైసేం భాసే ।
సోహం సోహం ఐసే । శబ్ద హోతీ ॥ ౭ ॥
సోహం సోహం ఐసే । శబ్ద హోతీ ॥ ౭ ॥
ఉచ్చరేంవిణ జే శబ్ద । తే జాణావే సహజశబ్ద ।
ప్రత్యయాయేతీ పరంతు నాద । కాంహీంచ నాహీం ॥ ౮ ॥
ప్రత్యయాయేతీ పరంతు నాద । కాంహీంచ నాహీం ॥ ౮ ॥
తే శబ్ద సాండూన బైసలా । తో మౌనీ మ్హణావా భలా ।
యోగాభ్యాసాచా గల్బలా । యాకారణేం ॥ ౯ ॥
యోగాభ్యాసాచా గల్బలా । యాకారణేం ॥ ౯ ॥
యేకాంతీం మౌన్య ధరూన బైసలా । తేణేం కోణ శబ్ద జాలా ।
సోహం ఐసా భాసలా । అంతర్యామీం ॥ ౧౦ ॥
సోహం ఐసా భాసలా । అంతర్యామీం ॥ ౧౦ ॥
ధరితాం సో సాండితాం హం । అఖండ చాలే సోహం సోహం ।
యాచా విచార పాహాతం బహు । విస్తారలా ॥ ౧౧ ॥
యాచా విచార పాహాతం బహు । విస్తారలా ॥ ౧౧ ॥
దేహధారక తితుకా ప్రాణీ । శ్వేతజౌద్విజాదిక ఖాణీ ।
స్వాసోస్వాస నస్తాం ప్రాణీ । కైసే జితీ ॥ ౧౨ ॥
స్వాసోస్వాస నస్తాం ప్రాణీ । కైసే జితీ ॥ ౧౨ ॥
ఐసీ హే అజపా సకళాసీ । పరంతు కళే జాణత్యాసీ ।
సహజ సాండూన సాయాసీ । పడోంచ నయే ॥ ౧౩ ॥
సహజ సాండూన సాయాసీ । పడోంచ నయే ॥ ౧౩ ॥
సహజ దేవ అసతచి అసే । సాయాసేం దేవ ఫుటే నాసే ।
నాసివంత దేవాస విశ్వాసే । ఐసా కవణు ॥ ౧౪ ॥
నాసివంత దేవాస విశ్వాసే । ఐసా కవణు ॥ ౧౪ ॥
జగదాంతరాచేం దర్శన । సహజ ఘడే అఖండ ధ్యాన ।
ఆత్మఇఛేనేం జన । సకళ వర్తతీ ॥ ౧౫ ॥
ఆత్మఇఛేనేం జన । సకళ వర్తతీ ॥ ౧౫ ॥
ఆత్మయాచేం సమాధాన । ఘడే తైసేంచి ఆశన ।
సాండిలేం ఫిటలే సమర్పణ । తయాసీచ హోయే ॥ ౧౬ ॥
సాండిలేం ఫిటలే సమర్పణ । తయాసీచ హోయే ॥ ౧౬ ॥
అగ్నపురుష పోటీం వసతీ । తయాస అవదానేం సకళ దేతీ ।
లోక ఆజ్ఞేమధేం అసతీ । ఆత్మయాంచే ॥ ౧౭ ॥
లోక ఆజ్ఞేమధేం అసతీ । ఆత్మయాంచే ॥ ౧౭ ॥
సహజ దేవజపధ్యానేం । సహజ చాలణేం స్తుతీ స్తవనేం ।
సహజ ఘదే తేం భగవాన్నేం । మాన్య కీజే ॥ ౧౮ ॥
సహజ ఘదే తేం భగవాన్నేం । మాన్య కీజే ॥ ౧౮ ॥
సహజ సమజాయాకారణేం । నానా హటయోగ కరణేం ।
పరంతు యేకాయేకీం సమజణేం । ఘడత నాహీం ॥ ౧౯ ॥
పరంతు యేకాయేకీం సమజణేం । ఘడత నాహీం ॥ ౧౯ ॥
ద్రవ్య చుకతేం దరిద్ర యేతేం । తళీం లక్ష్మీ వరీ వర్తతేం ।
ప్రాణీ కాయే కరీల తేం । ఠాఉకేం నాహీం ॥ ౨౦ ॥
ప్రాణీ కాయే కరీల తేం । ఠాఉకేం నాహీం ॥ ౨౦ ॥
తళఘరామధేం ఉదండ ద్రవ్య । భింతీమధేం ఘాతలేం ద్రవ్య ।
స్తంభీం తుళవటీం ద్రవ్య । ఆపణ మధేం ॥ ౨౧ ॥
స్తంభీం తుళవటీం ద్రవ్య । ఆపణ మధేం ॥ ౨౧ ॥
లక్ష్మీమధ్యేం కరంటా నాందే । త్యాచేం దరిద్ర అధిక సాందే ।
నవల కేలేం పరమానందేం । పరమపురుష ॥ ౨౨ ॥
నవల కేలేం పరమానందేం । పరమపురుష ॥ ౨౨ ॥
యేక పాహాతీ యేక ఖాతీ । ఐసీ వివేకాచీ గతీ ।
ప్రవృత్తి అథవా నివృత్తీ । యేణేంచి జ్ఞాయేం ॥ ౨౩ ॥
ప్రవృత్తి అథవా నివృత్తీ । యేణేంచి జ్ఞాయేం ॥ ౨౩ ॥
అంతరీం వసతాం నారాయేణేం । లక్ష్మీస కాయే ఉణేం ।
జ్యాచీ లక్ష్మీ తో ఆపణేం । బళకట ధరావా ॥ ౨౪ ॥
జ్యాచీ లక్ష్మీ తో ఆపణేం । బళకట ధరావా ॥ ౨౪ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే అజపానిరూపణనామ సమాస పాంచవా ॥
సమాస సహావా : దేహాత్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
ఆత్మా దేహాఅధ్యేం అసతో । నానా సుఖదుఖేం భోగితో ।
సేవటీం శరీర సాండూన జాతో । యేకాయేకీం ॥ ౧ ॥
సేవటీం శరీర సాండూన జాతో । యేకాయేకీం ॥ ౧ ॥
శరీరీం శక్తి తారుణ్యపణీం । నానా సుఖేం భోగీ ప్రాణీ ।
అశక్త హోతాం వృద్ధపణీం । దుఃఖేం భోగీ ॥ ౨ ॥
అశక్త హోతాం వృద్ధపణీం । దుఃఖేం భోగీ ॥ ౨ ॥
మరావేనా ఐసీ ఆవడీ । హాతపాయే ఖోడూన ప్రాణ సోడీ ।
నానా దుఃఖేం అవఘడీ । వృద్ధపణీం ॥ ౩ ॥
నానా దుఃఖేం అవఘడీ । వృద్ధపణీం ॥ ౩ ॥
దేహఆత్మయాంచీ సంగతీ । కాంహీంయేక సుఖ భోగితీ ।
చర్ఫడచర్ఫడూన జాతీ । దేహాంతకాళీం ॥ ౪ ॥
చర్ఫడచర్ఫడూన జాతీ । దేహాంతకాళీం ॥ ౪ ॥
ఐసా ఆత్మా దుఃఖదాయేక । యేకాంచే ప్రాణ ఘేతీ యేక ।
ఆణీ సేవటీం నిరార్థక । కాంహీంచ నాహీం ॥ ౫ ॥
ఆణీ సేవటీం నిరార్థక । కాంహీంచ నాహీం ॥ ౫ ॥
ఐసా దోం దిసాంచా భ్రమ । త్యాస మ్హణతీ పరబ్రహ్మ ।
నానా దుఃఖాచా సంభ్రమ । మానూన ఘేతలా ॥। ౬ ॥
నానా దుఃఖాచా సంభ్రమ । మానూన ఘేతలా ॥। ౬ ॥
దుఃఖీ హోఊన చర్ఫడూన గేలే । తేథేం కోణ సమాధాన జాలేం ।
కాంహీంయేకసుఖ భోగిలేం । తోం సవేంచి దుఃఖ ॥ ౭ ॥
కాంహీంయేకసుఖ భోగిలేం । తోం సవేంచి దుఃఖ ॥ ౭ ॥
జన్మ దారభ్య ఆఠవావేం । మ్హణిజే అవఘేం పడేల ఠావేం ।
నానా దుఃఖ మోజావేం । కాయే మ్హణోనీ ॥ ౮ ॥
నానా దుఃఖ మోజావేం । కాయే మ్హణోనీ ॥ ౮ ॥
ఐసీ ఆత్మయాచీ సంగతీ । నానా దుఃఖేం ప్రాప్త హోతీ ।
దైన్యవాణే హోఊన జాతీ । ప్రాణీమాత్ర ॥ ౯ ॥
దైన్యవాణే హోఊన జాతీ । ప్రాణీమాత్ర ॥ ౯ ॥
కాంహీం ఆనంద కాంహీం ఖేద । జన్మవరీ పడిలా సమంధ ।
నానా ప్రకరీం విరుద్ధ । తడాతోడీ ॥ ౧౦ ॥
నానా ప్రకరీం విరుద్ధ । తడాతోడీ ॥ ౧౦ ॥
నిద్రాకాళీం ఢేకుణ పిసా । నానా ప్రకారీం వళసా ।
నానా ఉపాయేం వళసా । త్యాంస హోయే ॥ ౧౧ ॥
నానా ఉపాయేం వళసా । త్యాంస హోయే ॥ ౧౧ ॥
భోజనకాళీ మాశ్యా యేతీ । నానా పదార్థ ఉందీర నేతీ ।
పుఢేం త్యాంచీ హి ఫజితీ । మార్జరేం కరితీ ॥౧౨ ॥
పుఢేం త్యాంచీ హి ఫజితీ । మార్జరేం కరితీ ॥౧౨ ॥
వా చామవా గోంచిడ । గాంధేలేం కానటేం ఉదండ ।
యేకాస యేక చర్ఫడ । దోహికడే ॥ ౧౩ ॥
యేకాస యేక చర్ఫడ । దోహికడే ॥ ౧౩ ॥
వించు సర్ప వాగ రిసేం । సుసరీ లాండిగే మాణసాస మాణసేం ।
పరస్పరేం సుఖసంతోషేం । యేకహి నాహీం ॥ ౧౪ ॥
పరస్పరేం సుఖసంతోషేం । యేకహి నాహీం ॥ ౧౪ ॥
చౌర్యాసి లక్ష ఉత్పత్తీ । యేకాస యేక భక్షితీ ।
నానా పీడా దుఃఖణీ కితీ । మ్హణౌన సాంగావేం ॥ ౧౫ ॥
నానా పీడా దుఃఖణీ కితీ । మ్హణౌన సాంగావేం ॥ ౧౫ ॥
ఐసీ అంతరాత్మ్యాచీ కరణీ । నానా జీవ దాటలే ధరణీం ।
పరస్పరేం సంవ్హారణీ । యేకయేకాంచీ ॥ ౧౬ ॥
పరస్పరేం సంవ్హారణీ । యేకయేకాంచీ ॥ ౧౬ ॥
అఖండ రడతీ । చర్ఫడితీ । వివళవివళోం ప్రాణ దేతీ ।
మూర్ఖ ప్రాణీ త్యాస మ్హణతీ । పరబ్రహ్మ ॥ ౧౭ ॥
మూర్ఖ ప్రాణీ త్యాస మ్హణతీ । పరబ్రహ్మ ॥ ౧౭ ॥
పరబ్రహ్మ జాణార నాహీం । కోణాస దుఃఖ దేణార నాహీం ।
స్తుతీ నిందా దోనీ నాహీం । పరబ్రహ్మీం ॥ ౧౮ ॥
స్తుతీ నిందా దోనీ నాహీం । పరబ్రహ్మీం ॥ ౧౮ ॥
ఉదండ శివ్యా దిధల్యా । తితుక్యా అంతరాత్మ్యాస లాగల్యా ।
విచార పాహతాం ప్రత్యయా ఆల్యా । యేథాతథ్య ॥ ౧౯ ॥
విచార పాహతాం ప్రత్యయా ఆల్యా । యేథాతథ్య ॥ ౧౯ ॥
ధగడీచా బటకీచా లవండీచా । గధడీచా కుతరీచా వోంగళీచా ।
ఐసా హిశేబ సివ్యాంచా । కితీ మ్హణోని సాంగావా ॥ ౨౦ ॥
ఐసా హిశేబ సివ్యాంచా । కితీ మ్హణోని సాంగావా ॥ ౨౦ ॥
ఇతుకేం పరబ్రహ్మీం లాగేనా । తేథేం కల్పనాచి చాలేనా ।
తడాతోడీచేం జ్ఞాన మానేనా । కోణీయేకాసీ ॥ ౨౧ ॥
తడాతోడీచేం జ్ఞాన మానేనా । కోణీయేకాసీ ॥ ౨౧ ॥
సృష్టీమధేం సకళ జీవ । సకళాంస కైచేం వైభవ ।
యాకారణేం ఠాయాఠావ । నిర్మిలా దేవేం ॥ ౨౨ ॥
యాకారణేం ఠాయాఠావ । నిర్మిలా దేవేం ॥ ౨౨ ॥
ఉదండ లోక బాజారీచే । జేం జేం ఆలేం తేం తేం వేంచే ।
ఉత్తమ తితుకే భాగ్యాచేం । లోక ఘేతీ ॥ ౨౩ ॥
ఉత్తమ తితుకే భాగ్యాచేం । లోక ఘేతీ ॥ ౨౩ ॥
యేణేం న్యాయేం అన్న వసన । యేణేంచి న్యాయేం దేవతార్చన ।
యేణేంచి న్యాయేం బ్రహ్మజ్ఞాన । ప్రాప్తవ్యాసారిఖేం ॥ ౨౪ ॥
యేణేంచి న్యాయేం బ్రహ్మజ్ఞాన । ప్రాప్తవ్యాసారిఖేం ॥ ౨౪ ॥
అవఘేచ లోక సుఖీ అసతీ । సంసార గోడ కరూన నేతీ ।
మాహారాజే వైభవ భోగతీ । తేం కరంట్యాస కైచేం ॥ ౨౫ ॥
మాహారాజే వైభవ భోగతీ । తేం కరంట్యాస కైచేం ॥ ౨౫ ॥
పరంతు అంతీం నానా దుఃఖేం । తేథేం హోతేం సగట సారిఖేం ।
పూర్వీం భోగిలీం నానా సుఖేం । అంతీం దుఃఖ సోసవేనా ॥ ౨౬ ॥
పూర్వీం భోగిలీం నానా సుఖేం । అంతీం దుఃఖ సోసవేనా ॥ ౨౬ ॥
కఠిణ దుఃఖ సోసవేనా । ప్రాణ శరీర సోడినా ।
మృత్యదుఃఖ సగట జనా । కాసావిస కరీ ॥ ౨౭ ॥
మృత్యదుఃఖ సగట జనా । కాసావిస కరీ ॥ ౨౭ ॥
నానా అవేవహీన జాలేం । తైసేంచి పాహిజే వర్తలేం ।
ప్రాణీం అంతకాళీం గేలేం । కాసావిస హౌనీ ॥ ౨౮ ॥
ప్రాణీం అంతకాళీం గేలేం । కాసావిస హౌనీ ॥ ౨౮ ॥
రూప లావణ్య అవఘేం జాతేం । శరీరసామర్థ్య అవఘేం రాహాతేం ।
కోణీ నస్తాం మరతేం । ఆపదఆపదోం ॥ ౨౯ ॥
కోణీ నస్తాం మరతేం । ఆపదఆపదోం ॥ ౨౯ ॥
అంతకాళ దైన్య దీన । సకళికాంస తత్సమాన ।
ఐసేం చంచళ అవలక్షణ । దుఃఖకారీ ॥ ౩౦ ॥
ఐసేం చంచళ అవలక్షణ । దుఃఖకారీ ॥ ౩౦ ॥
భోగూన అభోక్తా మ్హణతీ । హే తోం అవఘీచ ఫజితీ ।
లోక ఉగేచ బోలతీ । పాహిల్యావిణ ॥ ౩౧ ॥
లోక ఉగేచ బోలతీ । పాహిల్యావిణ ॥ ౩౧ ॥
అంతకాళ ఆహే కఠిణ । శేరీర సోడినా ప్రాణ ।
బరాడ్యాసారిఖేం లక్షణ । అంతకాళీం ॥ ౩౨ ॥
బరాడ్యాసారిఖేం లక్షణ । అంతకాళీం ॥ ౩౨ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే దేహాత్మనిరూపణనామ
సమాస సహావా ॥
సమాస సహావా ॥
సమాస సాతవా : జగజీవననిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
ముళీం ఉదక నివళ అసతేం । నానా వల్లిమధేం జాతేం ।
సంగదోషేం తైసేం హోతేం । ఆంబ్ల తిక్షణ కడవట ॥ ౧ ॥
సంగదోషేం తైసేం హోతేం । ఆంబ్ల తిక్షణ కడవట ॥ ౧ ॥
ఆత్మా ఆత్మపణేం అసతో । దేహసంగేం వికారతో ।
సాభిమానేం భరీం భరతో । భలతికడే ॥ ౨ ॥
సాభిమానేం భరీం భరతో । భలతికడే ॥ ౨ ॥
బరీ సంగతీ సాంపడలీ । జైసీ ఉంసాస గోడీ ఆలీ ।
విషవల్లీ ఫాంపావలీ । ఘాతకీ ప్రాణీ ॥ ౩ ॥
విషవల్లీ ఫాంపావలీ । ఘాతకీ ప్రాణీ ॥ ౩ ॥
అఠరాభార వనస్పతీ । గుణ సాంగావే తే కితీ ।
నానా దేహాచే సంగతీ । ఆత్మయాస హోయే ॥ ౪ ॥
నానా దేహాచే సంగతీ । ఆత్మయాస హోయే ॥ ౪ ॥
త్యామధేం కోణీ భలే । తే సంతసంగేం నిఘాలే ।
దేహాభిమాన సాండూన గేలే । వివేకబళేం ॥ ౫ ॥
దేహాభిమాన సాండూన గేలే । వివేకబళేం ॥ ౫ ॥
ఉదకాచా నాశచి హోతో । ఆత్మా వివేకేం నిఘతో ।
ఐసా ఆహే ప్రత్యయ తో । వివేకేం పాహా ॥ ౬ ॥
ఐసా ఆహే ప్రత్యయ తో । వివేకేం పాహా ॥ ౬ ॥
జ్యాస స్వహితచి కరణేం । త్యాస కితీ మ్హణౌన సాంగణేం ।
హేం జ్యాచేం త్యానేం సమజణేం । సకళ కాంహీం ॥ ౭ ॥
హేం జ్యాచేం త్యానేం సమజణేం । సకళ కాంహీం ॥ ౭ ॥
ఆపలా ఆపణ కరీ కుడావా । తో ఆపలా మిత్ర జాణావా ।
ఆపలా నాశ కరీ తో సమజావా । వైరీ ఐసా ॥ ౮ ॥
ఆపలా నాశ కరీ తో సమజావా । వైరీ ఐసా ॥ ౮ ॥
ఆపలే।మ్ ఆపణ అన్హిత కరావేం ।
త్యాస ఆడవేం కోణేం నిఘావేం । యేకాంతీ జాఊన జీవేం । మారీ ఆపణాసీ ॥ ౯ ॥
త్యాస ఆడవేం కోణేం నిఘావేం । యేకాంతీ జాఊన జీవేం । మారీ ఆపణాసీ ॥ ౯ ॥
జో ఆపలా ఆపణ ఘాతకీ । తో ఆత్మహత్యారా పాతకీ ।
యాకారణేం వివేకీ । ధన్య సాధు ॥ ౧౦ ॥
యాకారణేం వివేకీ । ధన్య సాధు ॥ ౧౦ ॥
పుణ్య్వంతాం సత్సంగతీ । పాపిష్టాం అసత్సంగతీ ।
గతి ఆణి అవగతీ । సంగతీయోగేం ॥ ౧౧ ॥
గతి ఆణి అవగతీ । సంగతీయోగేం ॥ ౧౧ ॥
ఉత్తమ సంగతీ ధరావీ । ఆపలీ ఆపణ చింతా కరావీ ।
అంతరీ బరీ వివరావీ । బుద్ధి జాణత్యాచీ ॥ ౧౨ ॥
అంతరీ బరీ వివరావీ । బుద్ధి జాణత్యాచీ ॥ ౧౨ ॥
ఇహలోక ఆణి పరలోక । జాణతా తో సుఖదాయేక ।
నేణత్యాకరితాం అవివేక । ప్రాప్త హోతో ॥ ౧౩ ॥
నేణత్యాకరితాం అవివేక । ప్రాప్త హోతో ॥ ౧౩ ॥
జాణతా దేవాచా అంశ । నేణతా మ్హణిజే తో రాక్షస ।
యామధేం జేం విశేష । తేం జాణోన ఘ్యావేం ॥ ౧౪ ॥
యామధేం జేం విశేష । తేం జాణోన ఘ్యావేం ॥ ౧౪ ॥
జాణతాం తో సకళాం మాన్య । నేణతా హోతో అమాన్య ।
జేణేంకరితాం హోఈజే ధన్య । తేంచి ఘ్యావేం ॥ ౧౫ ॥
జేణేంకరితాం హోఈజే ధన్య । తేంచి ఘ్యావేం ॥ ౧౫ ॥
సాక్షపీ శాహాణ్యాచీ సంగతీ । తేణేం సాక్షపీ శాహాణే హోతీ ।
ఆళసీ మూర్ఖాచీ సంగతీ । ఆళసీ మూర్ఖ ॥ ౧౬ ॥
ఆళసీ మూర్ఖాచీ సంగతీ । ఆళసీ మూర్ఖ ॥ ౧౬ ॥
ఉత్తమ సంగతీచేం ఫళ సుఖ । అద్ధమ సంగతీచేం ఫళ దుఃఖ ।
ఆనంద సాండునియాం శోక । కైసా ఘావా ॥ ౧౭ ॥
ఆనంద సాండునియాం శోక । కైసా ఘావా ॥ ౧౭ ॥
ఐసేం హేం ప్రగట దిసే । జనామధేం ఉదండ భాసే ।
ప్రాణీమాత్ర వర్తతసే । ఉభయేయోగేం ॥ ౧౮ ॥
ప్రాణీమాత్ర వర్తతసే । ఉభయేయోగేం ॥ ౧౮ ॥
యేకా యోగేం సకళ యోగ । యేకా యోగేం సకళ వియోగ ।
వివేకయోగేం సకళ ప్రయోగ । కరీత జవే ॥ ౧౯ ॥
వివేకయోగేం సకళ ప్రయోగ । కరీత జవే ॥ ౧౯ ॥
అవచితేం సాంకడీంత పడిలేం । తరీ తేథూన పాహిజే నిఘాలేం ।
నిఘోన జాతాం జాలేం । పరమ సమాధాన ॥ ౨౦ ॥
నిఘోన జాతాం జాలేం । పరమ సమాధాన ॥ ౨౦ ॥
నానా దుర్జనాంచా సంగ । క్షణక్షణా మనభంగ ।
యాకారణేం కాంహీం రంగ । రాఖోన జావేం ॥ ౨౧ ॥
యాకారణేం కాంహీం రంగ । రాఖోన జావేం ॥ ౨౧ ॥
శాహాణా యేత్న త్యాచ్యా గుణేం । పాహోం జాతాం కాయే ఉణేం ।
సుఖ సంతోష భోగణేం । నానా శ్లాఘ్యతా ॥ ౨౨ ॥
సుఖ సంతోష భోగణేం । నానా శ్లాఘ్యతా ॥ ౨౨ ॥
అతాం లోకీం ఐసేం ఆహే । సృష్టీమధేం వర్తతాహే ।
జో కోణీ సమజోన పాహే । త్యాస ఘడే ॥ ౨౩ ॥
జో కోణీ సమజోన పాహే । త్యాస ఘడే ॥ ౨౩ ॥
బహురత్న వసుంధరా । జాణజాణోం విచార కరా ।
సమజల్యాం ప్రత్యయో అంతరా- । మాజీం యేతో ॥ ౨౪ ॥
సమజల్యాం ప్రత్యయో అంతరా- । మాజీం యేతో ॥ ౨౪ ॥
దుర్బళ అణి సంపన్న । వేడేం ఆణి విత్పన్న ।
హేం అఖండ దండాయమాన । అసతచి అసే ॥ ౨౫ ॥
హేం అఖండ దండాయమాన । అసతచి అసే ॥ ౨౫ ॥
యేక భాగ్యపురుష మోడతీ । యేక నవే భాగ్యవంత హోతీ ।
తైసీచ విద్యా విత్పతీ । హోత జాతే ॥ ౨౬ ॥
తైసీచ విద్యా విత్పతీ । హోత జాతే ॥ ౨౬ ॥
యేక భరే యేక రితేం । రితేం మాగుతేం భరతేం ।
భరతేంహి రితేం హోతేం । కాళాంతరీం ॥ ౨౭ ॥
భరతేంహి రితేం హోతేం । కాళాంతరీం ॥ ౨౭ ॥
ఐసీ హే సృష్టీచీ చాలీ । సంపత్తి దుపారచీ సాఉలీ ।
వయేసా తరీ నిఘోన గేలీ । హళుహళు ॥ ౨౮ ॥
వయేసా తరీ నిఘోన గేలీ । హళుహళు ॥ ౨౮ ॥
బాళ తారుణ్య ఆపులేం । వృధాప్య ప్రచితీస ఆలేం ।
ఐసేం జాణోన సార్థక కేలేం । పాహిజే కోణియేకేం ॥ ౨౯ ॥
ఐసేం జాణోన సార్థక కేలేం । పాహిజే కోణియేకేం ॥ ౨౯ ॥
దేహ జైసేం కేలేం తైసేం హోతేం । యేత్న కేల్యాం కార్యే సాధతేం ।
తరీ మగ కష్టావేం తేం । కాయ నిమిత్య ॥ ౩౦ ॥
తరీ మగ కష్టావేం తేం । కాయ నిమిత్య ॥ ౩౦ ॥
ఇతి శ్రీదాసభోధే గురుశిష్యసంవాదే జగజీవననిరూపణనామ సమాస సాతవా ॥
సమాస ఆఠవా : తత్త్వనిరసన ॥ శ్రీరామ ॥
నాభీపాసూన ఉన్మేషవృత్తీ । తేచి పరా జాణిజే శ్రోతీం ।
ధ్వనిరూప పశ్యంతీ । హృదఈం వసే ॥ ౧ ॥
ధ్వనిరూప పశ్యంతీ । హృదఈం వసే ॥ ౧ ॥
కంఠాపాసూన నాద జాలా । మధ్యమా వాచా బోలిజే త్యాలా ।
ఉచ్చర హోతాం అక్షరాలా । వైఖరీ బోలిజే ॥ ౨ ॥
ఉచ్చర హోతాం అక్షరాలా । వైఖరీ బోలిజే ॥ ౨ ॥
నాభిస్థానీం పరా వాచా । తోచి ఠావ అంతఃకర్ణాచా ।
అంతఃకర్ణపంచకాచా । నివాడా ఐసా ॥ ౩ ॥
అంతఃకర్ణపంచకాచా । నివాడా ఐసా ॥ ౩ ॥
నిర్వికల్ప జేం స్ఫురణ । ఉగేంచ అసతాం ఆఠవణ ।
తేం జాణావేం అంతఃకర్ణ । జాణతీకళా ॥ ౪ ॥
తేం జాణావేం అంతఃకర్ణ । జాణతీకళా ॥ ౪ ॥
అంతఃకర్ణ ఆఠవలేం । పుఢేం హోయే నవ్హేసేం గమలేం ।
కరూం న కరూ ఐసేం వాటలేం । తేంచి మన ॥ ౫ ॥
కరూం న కరూ ఐసేం వాటలేం । తేంచి మన ॥ ౫ ॥
సంకల్ప వికల్ప తేంచి మన । జేణేం కరితాం అనుమాన ।
పుఢేం నిశ్చయో తో జాణ । రూప బుద్ధీచేం ॥ ౬ ॥
పుఢేం నిశ్చయో తో జాణ । రూప బుద్ధీచేం ॥ ౬ ॥
కరీనచి అథవా న కరీ । ఐసా నిశ్చయోచి కరీ ।
తేచి బుద్ధి హే అంతరీం । వివేకేం జాణావీ ॥ ౭ ॥
తేచి బుద్ధి హే అంతరీం । వివేకేం జాణావీ ॥ ౭ ॥
జే వస్తుచా నిశ్చయే కేలా । పుఢేం తేచి చింతూం లాగలా ।
తేం చిత్త బోలిల్యా బోలా । యేథార్థ మానావేం ॥ ౮ ॥
తేం చిత్త బోలిల్యా బోలా । యేథార్థ మానావేం ॥ ౮ ॥
పుఢేం కార్యాచా అభిమాన ధరణేం । హేం కార్యే తోం అగత్య కరణేం ।
ఐస్యా కార్యాస ప్రవర్తణేం । తోచి అహంకారు ॥ ౯ ॥
ఐస్యా కార్యాస ప్రవర్తణేం । తోచి అహంకారు ॥ ౯ ॥
ఐసేం అంతఃకర్ణపంచక । పంచ వృత్తీ మిళోన యేక ।
కార్యేభాగేం ప్రకారపంచక । వేగళాలే ॥ ౧౦ ॥
కార్యేభాగేం ప్రకారపంచక । వేగళాలే ॥ ౧౦ ॥
జైక్షే పాంచహి ప్రాణ । కార్యేభాగేం వేగళాలే జాణ ।
నాహీం తరీ వాయోచేం లక్షణ । యేకచి అసే ॥ ౧౧ ॥
నాహీం తరీ వాయోచేం లక్షణ । యేకచి అసే ॥ ౧౧ ॥
సర్వాంగీం వ్యాన నాభీ సమాన । కంఠీ ఉదాన గుదీం అపాన ।
ముఖీం నాసికీం ప్రాణ । నేమస్త జాణావా ॥ ౧౨ ॥
ముఖీం నాసికీం ప్రాణ । నేమస్త జాణావా ॥ ౧౨ ॥
బోలిలేం హేం ప్రాణపంచక । ఆతాం జ్ఞానైంద్రియేంపంచక ।
శ్రోత్ర త్వచా చక్షు జివ్హా నాసిక । ఐసీం హేం జ్ఞానేంద్రియేం ॥ ౧౩ ॥
శ్రోత్ర త్వచా చక్షు జివ్హా నాసిక । ఐసీం హేం జ్ఞానేంద్రియేం ॥ ౧౩ ॥
వాచా పాణీ పాద శిస్న గుద । హే కర్మైంద్రియేం ప్రసిద్ధ ।
శబ్ద స్పరుష రూప రస గంధ । ఐసేం హేం విషయపంచక ॥ ౧౪ ॥
శబ్ద స్పరుష రూప రస గంధ । ఐసేం హేం విషయపంచక ॥ ౧౪ ॥
అంతఃకర్ణ ప్రాణపంచక । జ్ఞానేంద్రియేం కర్మేంద్రియే పంచక ।
పాంచవేం విషయపంచక । ఐసీం హే పాంచ పంచకేం ॥ ౧౫ ॥
పాంచవేం విషయపంచక । ఐసీం హే పాంచ పంచకేం ॥ ౧౫ ॥
ఐసేం హే పంచవిస గుణ । మిళోన సూక్ష్మ దేహ జాణ ।
యాచ కర్దమ బోలిలా శ్రవణ । కేలేం పాహిజే ॥ ౧౬ ॥
యాచ కర్దమ బోలిలా శ్రవణ । కేలేం పాహిజే ॥ ౧౬ ॥
అంతఃకర్ణ వ్యాన శ్రవణ వాచా । శబ్ద విషయే ఆకాశాచా ।
పుఢేం విస్తార వాయోచా । బోలిలా అసే ॥ ౧౭ ॥
పుఢేం విస్తార వాయోచా । బోలిలా అసే ॥ ౧౭ ॥
మన సమాన త్వచా పాణీ । స్పర్శ రూప హా పవనీం ।
ఐసే హే అడాఖే సాధునీ । కోఠా కరావా ॥ ౧౮ ॥
ఐసే హే అడాఖే సాధునీ । కోఠా కరావా ॥ ౧౮ ॥
బుద్ధి ఉదాన నయేన చరణ । రూపవిషయాచేం దర్శన ।
సంకేతేం బోలిలేం మన । ఘాలూన పాహిజే ॥ ౧౯ ॥
సంకేతేం బోలిలేం మన । ఘాలూన పాహిజే ॥ ౧౯ ॥
చిత్త అపాన జివ్హా శిస్న । రసవిషయే ఆప జాణ ।
పుఢేం ఐకా సావధాన । పృథ్వీచేం రూప ॥ ౨౦ ॥
పుఢేం ఐకా సావధాన । పృథ్వీచేం రూప ॥ ౨౦ ॥
అహంకార ప్రాణ ఘ్రాణ । గుద గంధవిషయే జాణ ।
ఐసే కేలేం నిరూపణ । శాస్త్రమతేం ॥ ౨౧ ॥
ఐసే కేలేం నిరూపణ । శాస్త్రమతేం ॥ ౨౧ ॥
ఐసా హా సూక్ష్మ దేహే । పాహాతాం హోఈజే నిసందేహే ।
యేథేం మన ఘాలూన పాహే । త్యాసీచ హేం ఉమజే ॥ ౨౨ ॥
యేథేం మన ఘాలూన పాహే । త్యాసీచ హేం ఉమజే ॥ ౨౨ ॥
ఐసేం సూక్ష్మ దేహే బోలిలేం । పుఢేం స్థూళ నిరోపిలేం ।
ఆకాశ పంచగుణేం వర్తలేం । కైసేం స్థుళీం ॥ ౨౩ ॥
ఆకాశ పంచగుణేం వర్తలేం । కైసేం స్థుళీం ॥ ౨౩ ॥
కామ క్రోధ శోక మోహో భయే । హా పంచవిధ ఆకాశాచా అన్వయే ।
పుఢేం పంచవిధ వాయో । నిరోపిలా ॥ ౨౪ ॥
పుఢేం పంచవిధ వాయో । నిరోపిలా ॥ ౨౪ ॥
చళణ వళణ ప్రాసారణ । నిరోధ ఆణి ఆకోచన ।
హేం పంచవిధ లక్షణ । ప్రభంజనాచేం ॥ ౨౫ ॥
హేం పంచవిధ లక్షణ । ప్రభంజనాచేం ॥ ౨౫ ॥
క్షుధా త్రుషా ఆలస్య నిద్రా మైథున । హే తేజాచే పంచవిధ గుణ ।
ఆతాం పుఢేం ఆపలక్షణ । నిరోపిలేం పాహిజే ॥ ౨౬ ॥
ఆతాం పుఢేం ఆపలక్షణ । నిరోపిలేం పాహిజే ॥ ౨౬ ॥
శుక్లీత శ్రోణీత లాళ మూత్ర స్వేద । హా పంచవిధ ఆపాచా భేద ।
పుఢేం పృథ్వీ విశద । కేలీ పాహిజే ॥ ౨౭ ॥
పుఢేం పృథ్వీ విశద । కేలీ పాహిజే ॥ ౨౭ ॥
అస్తి మాంష త్వచా నాడీ రోమ । హే పృథ్వీచే పంచవిధ ధర్మ ।
ఐసే స్థూళ దేహాచేం వర్మ । బోలిలేం అసే ॥ ౨౮ ॥
ఐసే స్థూళ దేహాచేం వర్మ । బోలిలేం అసే ॥ ౨౮ ॥
పృథ్వీ ఆప తేజ వాయో ఆకాశ । హే పాంచాచే పంచవిస ।
ఐసేం మిళోన స్థూళ దేహాస । బోలిజేతేం ॥ ౨౯ ॥
ఐసేం మిళోన స్థూళ దేహాస । బోలిజేతేం ॥ ౨౯ ॥
తిసరా దేహ కారణ అజ్ఞాన । చౌథా మాహాంకారణ జ్ఞాన ।
హే చ్యారీ దేహ నిర్శితాం విజ్ఞాన । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౩౦ ॥
హే చ్యారీ దేహ నిర్శితాం విజ్ఞాన । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౩౦ ॥
విచారేం చౌదేహావేగళేం కేలేం । మీపణ తత్వాసరిసేం గేలేం ।
అనన్య ఆత్మనివేదన జాలేం । పరబ్రహ్మీం ॥ ౩౧ ॥
అనన్య ఆత్మనివేదన జాలేం । పరబ్రహ్మీం ॥ ౩౧ ॥
వివేకేం చుకలా జన్మ మృత్య । నరదేహీం సాధిలేం మహత్కృత్య ।
భక్తియోగేం కృత్యకృత్య । సార్థక జాలేం ॥ ౩౨ ॥
భక్తియోగేం కృత్యకృత్య । సార్థక జాలేం ॥ ౩౨ ॥
ఇతి శ్రీ పంచీకర్ణ । కేలేంచి కరావేం వివర్ణ ।
లోహాచేం జాలేం సువర్ణ । పరిసాచేనయోగేం ॥ ౩౩ ॥
లోహాచేం జాలేం సువర్ణ । పరిసాచేనయోగేం ॥ ౩౩ ॥
హాహి దృష్టాంత ఘడేనా । పరిసాచేన పరీస కరవేనా ।
శరణ జాతాం సాధుజనా । సాధుచ హోఇజే ॥ ౩౪ ॥
శరణ జాతాం సాధుజనా । సాధుచ హోఇజే ॥ ౩౪ ॥
ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాఅదే తత్వనిరూపణనామ సమాస ఆఠవా ॥
సమాస నవనా : తనుచతుష్టయనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
స్థూళ సూక్ష్మ కారణ మాహాకారణ । ఐసే హే చత్వార దేహ జాణ ।
జాగృతి స్వప్న సుషుప్తి పూర్ణ । తుర్యా జాణావీ ॥ ౧ ॥
జాగృతి స్వప్న సుషుప్తి పూర్ణ । తుర్యా జాణావీ ॥ ౧ ॥
విశ్వ తైజస ప్రాజ్ఞ । ప్రత్యగాత్మా హే అభిమాన ।
నేత్రస్థాన కంఠస్థాన హృదయస్థాన । మూర్ధనీ తే ॥ ౨ ॥
నేత్రస్థాన కంఠస్థాన హృదయస్థాన । మూర్ధనీ తే ॥ ౨ ॥
స్థూళభోగ ప్రవిక్తభోగ । ఆనందభోగ ఆనందావభాసభోగ ।
ఐసే హే చత్వార భోగ । చౌందేహాచే ॥ ౩ ॥
ఐసే హే చత్వార భోగ । చౌందేహాచే ॥ ౩ ॥
అకార ఉకార మకార । అర్ధమాత్రా తో ఈశ్వర ।
ఐస్యా మాత్రా చత్వార । చౌందేహాచ్యా । । ౪ ॥
ఐస్యా మాత్రా చత్వార । చౌందేహాచ్యా । । ౪ ॥
తమోగుణ రజోగుణ । సత్వగుణ శుద్ధసత్వగుణ ।
ఐసే హే చత్వార గుణ । చౌందేహాచే ॥ ౫ ॥
ఐసే హే చత్వార గుణ । చౌందేహాచే ॥ ౫ ॥
క్రియాశక్తి ద్రవ్యాశక్తీ । ఇఛాశక్తి జ్ఞానశక్తీ ।
ఐశా చత్వార శక్తీ । చౌందేహాచ్యా ॥ ౬ ॥
ఐశా చత్వార శక్తీ । చౌందేహాచ్యా ॥ ౬ ॥
ఐసీం హే బత్తిస తత్వేం । దోహీంచీం పన్నాస తత్వేం ।
అవఘీం మిళోన బ్యాసి తత్వేం । అజ్ఞాన ఆణీ జ్ఞాన ॥ ౭ ॥
అవఘీం మిళోన బ్యాసి తత్వేం । అజ్ఞాన ఆణీ జ్ఞాన ॥ ౭ ॥
ఐసీం హే తత్వేం జాణావీం । జాణోన మాఇక వోళఖావీం ।
ఆపణ సాక్షీ నిరసావీం । యేణేం రితీం ॥ ౮ ॥
ఆపణ సాక్షీ నిరసావీం । యేణేం రితీం ॥ ౮ ॥
సాక్షీ మ్హణిజే జ్ఞాన । జ్ఞానేం వోళఖావేం అజ్ఞాన ।
జ్ఞానాజ్ఞానాచేం నిర్శన । దేహాసరిసేం ॥ ౯ ॥
జ్ఞానాజ్ఞానాచేం నిర్శన । దేహాసరిసేం ॥ ౯ ॥
బ్రహ్మాండీం దేహ కల్పిలే । విరాట హిరణ్యగర్భ బోలిలే ।
తే హే వివేకేం నిర్శలే । ఆత్మజ్ఞానేం ॥ ౧౦ ॥
తే హే వివేకేం నిర్శలే । ఆత్మజ్ఞానేం ॥ ౧౦ ॥
ఆత్మానాత్మావివేక కరితాం । సారాసారవిచార పాహతాం ।
పంచభూతాంచీ మాఇక వార్తా । ప్రచిత ఆలీ ॥ ౧౧ ॥
పంచభూతాంచీ మాఇక వార్తా । ప్రచిత ఆలీ ॥ ౧౧ ॥
అస్తి మాంష త్వచా నాడీ రోమ । హే పాంచహి పృథ్వీచే గుణధర్మ ।
ప్రత్యక్ష శరీరీం హేం వర్మ । శోధూన పాహావేం ॥ ౧౨ ॥
ప్రత్యక్ష శరీరీం హేం వర్మ । శోధూన పాహావేం ॥ ౧౨ ॥
శుక్లీత శ్రోణీత లాళ మూత్ర స్వేద । హే ఆపాచే పంచకభేద ।
తత్వేం సమజోన విశద । కరూన ఘావీం ॥ ౧౩ ॥
తత్వేం సమజోన విశద । కరూన ఘావీం ॥ ౧౩ ॥
క్షుధా త్రుషా ఆలస్య నిద్రా మైథున । హే పాంచహి తేజాచే గుణ ।
యా తత్వాంచేం నిరూపణ । కేలేంచి కరావేం ॥ ౧౪ ॥
యా తత్వాంచేం నిరూపణ । కేలేంచి కరావేం ॥ ౧౪ ॥
చళణ వళణ ప్రాసారణ । నిరోధ ఆణి ఆకోచన ।
హేం పంచహి వాయోచే గుణ । శ్రోతీం జాణావే ॥ ౧౫ ॥
హేం పంచహి వాయోచే గుణ । శ్రోతీం జాణావే ॥ ౧౫ ॥
కామ క్రోధ శోక మోహో భయే । హా ఆకాశాచా పరిపాయే ।
హేం వివరల్యావిణ కాయే । సమజోం జాణేం ॥ ౧౬ ॥
హేం వివరల్యావిణ కాయే । సమజోం జాణేం ॥ ౧౬ ॥
అసో ఐసేం హేం స్థూళ శరీర । పంచవిస తత్వాంచా విస్తార ।
ఆతాం సూక్ష్మదేహాచా విచార । బోలిజేల ॥ ౧౭ ॥
ఆతాం సూక్ష్మదేహాచా విచార । బోలిజేల ॥ ౧౭ ॥
అంతఃకర్ణ మన బుద్ధి చిత్త అహంకార । ఆకాశపంచకాచా విచార ।
పుఢేం వాయో నిరోత్తర । హోఊన ఐకా ॥ ౧౮ ॥
పుఢేం వాయో నిరోత్తర । హోఊన ఐకా ॥ ౧౮ ॥
వ్యాన సమాన ఉదాన । ప్రాణ ఆణీ అపాన ।
ఐసే హే పాంచహి గుణ । వాయోతత్వాచే ॥ ౧౯ ॥
ఐసే హే పాంచహి గుణ । వాయోతత్వాచే ॥ ౧౯ ॥
శ్రోత్ర త్వచా చక్షు జివ్హా ఘ్రాణ । హేం పాంచహి తేజాచే గుణ ।
ఆతాం ఆప సావధాన । హోఊన ఐకా ॥ ౨౦ ॥
ఆతాం ఆప సావధాన । హోఊన ఐకా ॥ ౨౦ ॥
వాచా పాణీ పాద శిస్న గుద । హే ఆపాచే గుణ విశద ।
ఆతాం పృథ్వీ విశద । నిరోపిలీ ॥ ౨౧ ॥
ఆతాం పృథ్వీ విశద । నిరోపిలీ ॥ ౨౧ ॥
శబ్ద స్పర్శ రూప రస గంధ । హే పృథ్వీచే గుణ విశద ।
ఐసే హే పంచవీస తత్వభేద । సూక్ష్మ దేహాచే ॥ ౨౨ ॥
ఐసే హే పంచవీస తత్వభేద । సూక్ష్మ దేహాచే ॥ ౨౨ ॥
ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాఅదే తనుచతుష్టయేనామ సమాస నవవా ॥
సమాస దహావా : టోణపసిద్ధలక్షణ ॥ శ్రీరామ ॥
ఆవర్ణోదకీం హటకేశ్వర । త్యాస ఘడే నమస్కార ।
మహిమా అత్యంతచి థోర । తయా పాతాళలింగాచా ॥ ౧ ॥
మహిమా అత్యంతచి థోర । తయా పాతాళలింగాచా ॥ ౧ ॥
పరంతు తేథేం జావవేనా । శరీరేం దర్శన ఘడేనా ।
వివేకేం ఆణావేం అనుమానా । తయా ఈశ్వరాసీ ॥ ౨ ॥
వివేకేం ఆణావేం అనుమానా । తయా ఈశ్వరాసీ ॥ ౨ ॥
సాతాం సముద్రాంచే వేడే । ఉదండ భూమి పైలికడే ।
సేవటీం తుటలే కడే । భూమండళాచే ॥ ౩ ॥
సేవటీం తుటలే కడే । భూమండళాచే ॥ ౩ ॥
సాత సముద్ర వోలాండావే । తేథేం జాణేం కైసేం ఫావే ।
మ్హణోన వివేకీ అసావే । సాధుజన ॥ ౪ ॥
మ్హణోన వివేకీ అసావే । సాధుజన ॥ ౪ ॥
జేం ఆపణాస నవ్హే ఠావేం । తేం జాణతయాస పుసావేం ।
మనోవేగేం తనేం ఫిరావేం । హేం తోం ఘడేనా ॥ ౫ ॥
మనోవేగేం తనేం ఫిరావేం । హేం తోం ఘడేనా ॥ ౫ ॥
జేం చర్మదృష్టీస నవ్హే ఠావేం । తేం జ్ఞానదృష్టీనేం పాహావేం ।
బ్రహ్మాండ వివరోన రాహావేం । సమాధానేం ॥ ౬ ॥
బ్రహ్మాండ వివరోన రాహావేం । సమాధానేం ॥ ౬ ॥
మధ్యేం ఆహే భూమీచేం చడళ । మ్హణౌన ఆకాశ ఆణి పాతాళ ।
తేం చడళ నస్తాం అంతరాళ । చహుంకడే ॥ ౭ ॥
తేం చడళ నస్తాం అంతరాళ । చహుంకడే ॥ ౭ ॥
తయాస పరబ్రహ్మ మ్హణావేం । జేం ఉపాధీవేగళేం స్వభావేం ।
జేథేం దృశ్యమాయేచ్యా నాంవేం । సున్యాకార ॥ ౮ ॥
జేథేం దృశ్యమాయేచ్యా నాంవేం । సున్యాకార ॥ ౮ ॥
దృష్టీచేం దేఖణేం దృశ్య । మనాచేం దేఖణేం భాస ।
మనాతీత నిరాభాస । వివేకేం జాణావేం ॥ ౯ ॥
మనాతీత నిరాభాస । వివేకేం జాణావేం ॥ ౯ ॥
దృశ్య భాస అవఘా విఘడే । వివేక తేథేం పవాడే ।
భూమండళీం జ్ఞాతే థోడే । సూక్ష్మదృష్టీచే ॥ ౧౦ ॥
భూమండళీం జ్ఞాతే థోడే । సూక్ష్మదృష్టీచే ॥ ౧౦ ॥
వాచ్యాంశ వాచేనేం బోలావా । న బోలతాం లక్ష్యాంశ జాణావా ।
నిర్గుణ అనుభవాస ఆణావా । గుణాచేనయోగేం ॥ ౧౧ ॥
నిర్గుణ అనుభవాస ఆణావా । గుణాచేనయోగేం ॥ ౧౧ ॥
నానా గుణాస ఆహే నాశ । నిర్గుణ తేం అవినాశ ।
ఢోబళ్యాహూన విశేష । సూక్ష్మ దేఖణేం ॥ ౧౨ ॥
ఢోబళ్యాహూన విశేష । సూక్ష్మ దేఖణేం ॥ ౧౨ ॥
జేం దృష్టీస న పడే ఠావేం । తేం ఐకోన జాణావేం ।
శ్రవణమననేం పడే ఠావేం । సకళ కాంహీం ॥ ౧౩ ॥
శ్రవణమననేం పడే ఠావేం । సకళ కాంహీం ॥ ౧౩ ॥
అష్టధేచే జినస నానా । ఉదండ పాహాతాం కళేనా ।
అవఘేం సగట పిటావేనా । కోణియేకేం ॥ ౧౪ ॥
అవఘేం సగట పిటావేనా । కోణియేకేం ॥ ౧౪ ॥
సగట సారిఖీ స్థితీ జాలీ । తేథేం పరీక్షాచ బుడాలీ ।
చవినటానేం కాలవిలీం । నానా అన్నేం ॥ ౧౫ ॥
చవినటానేం కాలవిలీం । నానా అన్నేం ॥ ౧౫ ॥
టోణపా నవ్హే గుణగ్రాహిక । ముర్ఖాస కళేనా వివేక ।
వివేక ఆణి అవివేక । యేకచి మ్హణతీ ॥ ౧౬ ॥
వివేక ఆణి అవివేక । యేకచి మ్హణతీ ॥ ౧౬ ॥
ఉంచ నీచ కళేనా జ్యాలా । తేథేం అభాసచి బుడాలా ।
నానా అభ్యాసేం ప్రాణియాలా । సుటికా కైంచీ॥ ౧౭ ॥
నానా అభ్యాసేం ప్రాణియాలా । సుటికా కైంచీ॥ ౧౭ ॥
వేడ లాగోన జాలేం వోంగళ । త్యాస సారిఖేంచ వాటే సకళ ।
తేం జాణావేం బాశ్కళ । వివేకీ నవ్హేతీ ॥ ౧౮ ॥
తేం జాణావేం బాశ్కళ । వివేకీ నవ్హేతీ ॥ ౧౮ ॥
జ్యాస అఖండ హోతో నాశ । త్యాసీచ మ్హణతీ అవినాశ ।
బహుచకీచ్యా లోకాంస । కాయే మ్హణావేం ॥ ౧౯ ॥
బహుచకీచ్యా లోకాంస । కాయే మ్హణావేం ॥ ౧౯ ॥
ఈశ్వరేం నానా భేద కేలే । భేదేం సకళ సృష్టీ చాలే ।
ఆంధళే పరీక్షవంత మిళాలే । తేథేం పరీక్షా కైంచీ ॥ ౨౦ ॥
ఆంధళే పరీక్షవంత మిళాలే । తేథేం పరీక్షా కైంచీ ॥ ౨౦ ॥
జేథేం పరీక్షేచా అభావ । తో టోణపా సముదావ ।
గుణచి నాహీం గౌరవ । యేఈల కైంచేం ॥ ౨౧ ॥
గుణచి నాహీం గౌరవ । యేఈల కైంచేం ॥ ౨౧ ॥
ఖరేం ఖోటేం యేకచి జాలేం । వివేకానేం కాయ కేలేం ।
అసార సాండూన సార ఘేతలేం । సాధుజనీం ॥ ౨౨ ॥
అసార సాండూన సార ఘేతలేం । సాధుజనీం ॥ ౨౨ ॥
ఉత్తమ వస్తూచి పరీక్షా । కైసీ ఘడే నతద్రక్షా ।
దీక్షాహీనాపాసీం దీక్షా । యేఈల కైంచీ ॥ ౨౩ ॥
దీక్షాహీనాపాసీం దీక్షా । యేఈల కైంచీ ॥ ౨౩ ॥
ఆపలేన వోంగళపణేం । దిశాకరూన శౌచ్య నేణే ।
వేద శాస్త్రేం పురాణేం । త్యాస కాయే కరితీ ॥ ౨౪ ॥
వేద శాస్త్రేం పురాణేం । త్యాస కాయే కరితీ ॥ ౨౪ ॥
ఆధీం రాఖావా ఆచార । మగ పాహావా విచార।
ఆచారవిచారేం పైలపార । పావిజేతో ॥ ౨౫॥
ఆచారవిచారేం పైలపార । పావిజేతో ॥ ౨౫॥
జే నేమకాస న కళే । తేం బశ్కళాస కేవీ కళే ।
డోళస ఠకతీ ఆంధళే । కోణ్యా కామాచే ॥ ౨౬ ॥
డోళస ఠకతీ ఆంధళే । కోణ్యా కామాచే ॥ ౨౬ ॥
పాపపుణ్య స్వర్గ నర్క । అవఘేంచ మానిలేం యేక ।
వివేక ఆణీ అవివేక । కాయే మానావేం ॥ ౨౭ ॥
వివేక ఆణీ అవివేక । కాయే మానావేం ॥ ౨౭ ॥
అమృత విష యేక మ్హణతీ । పరీ విష ఘేతాం ప్రాణ జాతీ ।
కుకర్మేం హోతే ఫజితీ । సత్కర్మేం కీర్తి వాఢే ॥ ౨౮ ॥
కుకర్మేం హోతే ఫజితీ । సత్కర్మేం కీర్తి వాఢే ॥ ౨౮ ॥
ఇహలోక ఆణి పరలోక । జేథేం నాహీం సాకల్ప వివేక ।
తేథేం అవఘేచ నిరార్థక । సకళ కాంహీం ॥ ౨౯ ॥
తేథేం అవఘేచ నిరార్థక । సకళ కాంహీం ॥ ౨౯ ॥
మ్హణౌన సంతసంగేంచి జావేం । సత్శాస్త్రచి శ్రవణ కరావేం ।
ఉత్తమ గుణాస అభాసావేం । నానా ప్రయేత్నేం ॥ ౩౦ ॥
ఉత్తమ గుణాస అభాసావేం । నానా ప్రయేత్నేం ॥ ౩౦ ॥
ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే టోణపసిద్ధలక్షణనామ సమాస దహావా ॥
॥ దశక సతరావా సమాప్త ॥