The Guru

শ্ৰী দাসবোধ অধ্যায 6

(Dasbodh Dashak 6 in Assamese)

Samartha Ramdas

Also known as Dasbodh · Dasbodh adhyay 6 · Shri Dasbodh

Dasbodh Dashak 6. The Dasbodh of Samartha Ramdas, spoken in the caves at Shivthar Ghal and set down by his disciple Kalyan Swami. Cast as a dialogue between guru and disciple across twenty dashaks, each of ten samasas, it moves from the discipline of listening through discrimination between the real and the unreal to the nature of the Self — practical throughout, and addressed to people living in the world. This dashak is named in its colophon for अनिर्वाच्यनिरूपणं.

#of 451
দেৱশোধনাচা
সমাস পহিলা : দেৱশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দুসৰা : ব্ৰহ্মপাৱননিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস তীসৰা : মাযোদ্ভৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৱথা : ব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : মাযাব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : সৃষ্টীকথন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : সগুণভজন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : দৃশ্যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱৱা : সাৰশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : অনুৰ্ৱাচ্যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : দেৱশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
চিত্ত সুচিত কৰাৱেং । বোলিলেং তেং জীৱীং ধৰাৱেং ।
সাৱধ হোঊন বৈসাৱেং । নিমিষ এক ॥ ১॥
কোণী একে গ্ৰামীং অথৱা দেশীং । ৰাহণেং আহে আপণাসী ।
ন ভেটতাং তেথিল্যা প্ৰভূসী । সৌখ্য কৈংচেং ॥ ২॥
ম্হণৌনি জ্যাস জেথেং ৰাহণেং । তেণেং ত্যা প্ৰভূচী ভেটী ঘেণেং ।
ম্হণিজে হোয শ্লাঘ্যৱাণেং । সৰ্ৱ কাংহীং ॥ ৩॥
প্ৰভূচী ভেটী ন ঘেতাং । তেথেং কৈংচী মান্যতা ।
আপুলেং মহত্ৱ জাতাং । ৱেল় নাহীং ॥ ৪॥
ম্হণৌনি ৰাযাপাসূনি ৰংক । কোণী এক তৰী নাযক ।
ত্যাস ভেটণেং হা ৱিৱেক । ৱিৱেকী জাণতী ॥ ৫॥
ত্যাস ন ভেটতাং ত্যাচে নগৰীং । ৰাহতাং ধৰিতীল বেগাৰী ।
তেথেং ন কৰিতাং চোৰী । অংগীং লাগে ॥ ৬॥
যাকাৰণেং জো শহাণা । তেণেং প্ৰভূসী ভেটাৱেং জাণা ।
ঐসেং ন কৰিতাং দৈন্যৱাণা । সংসাৰ ত্যাচা ॥ ৭॥
গ্ৰামীং থোৰ গ্ৰামাধিপতী । ত্যাহূনি থোৰ দেশাধিপতী ।
দেশাধিপতীহূনি নৃপতী । থোৰ জাণাৱা ॥ ৮॥
ৰাষ্ট্ৰাচা প্ৰভু তো ৰাজা । বহুৰাষ্ট্ৰ তো মহাৰাজা ।
মহাৰাজাংচাহী ৰাজা । তো চক্ৰৱৰ্তী ॥ ৯॥
এক নৰপতী এক গজপতী । এক হযপতী এক ভূপতী ।
সকল়াংমধ্যে চক্ৰৱৰ্তী । থোৰ ৰাজা ॥ ১০॥
অসো ঐশিযা সমস্তাং । এক ব্ৰহ্মা নিৰ্মাণকৰ্তা ।
ত্যা ব্ৰহ্ম্যাসহী নিৰ্মিতা । কোণ আহে ॥ ১১॥
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু আণি হৰ । ত্যাংসী নিৰ্মিতা তোচি থোৰ ।
তো ওল়খাৱা পৰমেশ্ৱৰ । নানা যত্নেং ॥ ১২॥
তো দেৱ ঠাযীং পডেনা । তৰী যমযাতনা চুকেনা ।
ব্ৰহ্মাণ্ডনাযকা চোজৱেনা । হেং বৰেং নৱ্হে ॥ ১৩॥
জেণেং সংসাৰীং ঘাতলেং । অৱঘেং ব্ৰহ্মাণ্ড নিৰ্মাণ কেলেং ।
ত্যাসী নাহীং ওল়খিলেং । তোচি পতিত ॥ ১৪॥
ম্হণোনি দেৱ ওল়খাৱা । জন্ম সাৰ্থকচি কৰাৱা ।
ন কল়ে তৰী সত্সংগ ধৰাৱা । ম্হণজে কল়ে ॥ ১৫॥
জো জাণেল ভগৱংত । তযা নাংৱ বোলিজে সংত ।
জো শাশ্ৱত আণি অশাশ্ৱত । নিৱাডা কৰী ॥ ১৬॥
চল়েনা ঢল়েনা দেৱ । ঐসা জ্যাচা অংতৰ্ভাৱ ।
তোচি জাণিজে মহানুভাৱ । তোচি সাধূ ॥ ১৭॥
জো জনাংমধ্যে ৱাগে । পৰী জনাংৱেগল়ী গোষ্টী সাংগে ।
জ্যাচে অংতৰীং জ্ঞান জাগে । তোচি সাধূ ॥ ১৮॥
জাণিজে পৰমাত্মা নিৰ্গুণ । ত্যাসীংচ ম্হণাৱেং জ্ঞান ।
ত্যাৱেগল়েং তেং অজ্ঞান । সৰ্ৱ কাংহীং ॥ ১৯॥
পোট ভৰাৱযাকাৰণেং । নানা ৱিদ্যা অভ্যাস কৰণেং ।
ত্যাস জ্ঞান ম্হণতী পৰী তেণেং । সাৰ্থক নৱ্হে ॥ ২০॥
দেৱ ওল়খাৱা এক । তেংচি জ্ঞান তেং সাৰ্থক ।
যেৰ অৱঘেংচি নিৰৰ্থক । পোটৱিদ্যা ॥ ২১॥
জন্মৱৰী পোট ভৰিলেং । দেহাচেং সংৰক্ষণ কেলেং ।
পুঢেং অৱঘেংচি ৱ্যৰ্থ গেলেং । অংতকাল়ীং ॥ ২২॥
এৱং পোট ভৰাৱযাচী ৱিদ্যা । তিযেসী ম্হণোং নযে সদ্ৱিদ্যা ।
সৰ্ৱৱ্যাপক ৱস্তু সদ্যা । পাৱিজে তেং জ্ঞান ॥ ২৩॥
ঐসেং জযাপাশীং জ্ঞান । তোচি জাণাৱা সজ্জন ।
তযাপাসীং সমাধান । পুশিলেং পাহিজে ॥ ২৪॥
অজ্ঞানাস ভেটতাং অজ্ঞান । তেথেং কৈংচেং সাংপডেল জ্ঞান ।
কৰংট্যাস কৰংট্যাচেং দৰ্শন । হোতাং ভাগ্য কৈংচেং ॥ ২৫॥
ৰোগ্যাপাশীং ৰোগী গেলা । তেথেং কৈংচেং আৰোগ্য ত্যালা ।
নিৰ্বল়াপাশীং নিৰ্বল়ালা । পাঠী কৈংচী ॥ ২৬॥
পিশাচ্যাপাশীং পিশাচ গেলেং । তেথেং কোণ সাৰ্থক ঝালেং ।
উন্মত্তাস উন্মত্ত ভেটলেং । ত্যাস উমজৱী কৱণূ ॥ ২৭॥
ভিকাৰ্যাপাশীং মাগতাং ভিক্ষা । দীক্ষাহীনাপাশীং মাগতাং দীক্ষা ।
উজেড পাহতাং কৃষ্ণপক্ষা । পাৱিজে কৈংচা ॥ ২৮॥
অবদ্ধাপাশীং গেলা অবদ্ধ । তো কৈসেনি হোঈল সুবদ্ধ ।
বদ্ধাস ভেটতাং বদ্ধ । সিদ্ধ নৱ্হে ॥ ২৯॥
দেহ্যাপাশীং গেলা দেহী । তো কৈসেনি হোঈল ৱিদেহী ।
ম্হণোনি জ্ঞাত্যাৱাংচূনি নাহীং । জ্ঞানমাৰ্গ ॥ ৩০॥
যাকাৰণেং জ্ঞাতা পহাৱা । ত্যাচা অনুগ্ৰহ ঘ্যাৱা ।
সাৰাসাৰৱিচাৰেং জীৱা । মোক্ষ প্ৰাপ্ত ॥ ৩১॥
হৰি ওঁ তত্সত্ । ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে দেৱশোধননিৰূপণং নাম প্ৰথমঃ সমাসঃ ॥ ১॥
জয জয ৰঘুৱীৰ সমৰ্থ ॥
সমাস দুসৰা : ব্ৰহ্মপাৱননিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ঐকা উপদেশাচীং লক্ষণেং । সাযুজ্যপ্ৰাপ্তি হোয জেণেং ।
নানা মতাংচেং পেখণেং । কামা নযে সৰ্ৱথা ॥ ১॥
ব্ৰহ্মজ্ঞানাৱীণ উপদেশ । তো ম্হণোং নযে ৱিশেষ ।
ধান্যেৱিণ জৈসেং ভূস । খাতাং নযে ॥ ২॥
নানা কাবাড বডৱিলেং । নাতৰী তক্ৰচি ঘুসল়িলেং ।
অথৱা ধুৱণচি সেৱিলেং । সাৱকাশ ॥ ৩॥
নানা সালী ভক্ষিল্যা । অথৱা চোইট্যা চোখিল্যা ।
খোবৰেং সাংডূন খাদল্যা । নৰোট্যা জৈশা ॥ ৪॥
তৈসেং ব্ৰহ্মজ্ঞানাৱিণ । নানা উপদেশাংচা শীণ ।
সাৰ সাংডূন অসাৰ কোণ । শহাণা সেৱী ॥ ৫॥
আতাং ব্ৰহ্ম জেং কাং নিৰ্গুণ । তেংচি কেলেং নিৰূপণ ।
সুচিত কৰাৱেং অংতঃকৰণ । শ্ৰোতেজনীং ॥ ৬॥
সকল় সৃষ্টীচী ৰচনা । তেং হেং পংচভৌতিক জাণা ।
পৰংতু হেং তগেনা । সৰ্ৱকাল় ॥ ৭॥
আদি অংতীং ব্ৰহ্ম নিৰ্গুণ । তেচি শাশ্ৱতাচী খূণ ।
যেৰ পংচভৌতিক সগুণ । নাশৱংত ॥ ৮॥
যেৰৱীং হীং পাহতাং ভূতেং । দেৱ কৈসেং ম্হণাৱেং ত্যাংতেং ।
ভূত ম্হণতাং মনুষ্যাংতেং । ৱিষাদ ৱাটে ॥ ৯॥
মা তো জগন্নাথ পৰমাত্মা । ত্যাসি আণি ভূতউপমা ।
জ্যাচা কল়েনা মহিমা । ব্ৰহ্মাদিকাংসী ॥ ১০॥
ভূতাং ঐসা জগদীশ । ম্হণতাং উত্পন্ন হোতো দোষ ।
যাকাৰণেং মহাপুৰুষ । সৰ্ৱ জাণতী ॥ ১১॥
পৃথ্ৱী আপ তেজ ৱাযু আকাশ । যাং সবাহ্য জগদীশ ।
পংচভূতাংস আহে নাশ । আত্মা অৱিনাশৰূপী ॥ ১২॥
জেং জেং ৰূপ আণি নাম । তো তো অৱঘাচ ভ্ৰম ।
নামৰূপাতীত ৱৰ্ম । অনুভৱেং জাণাৱেং ॥ ১৩॥
পংচভূতেং আণি ত্ৰিগুণ । ঐশী অষ্টধা প্ৰকৃতি জাণ ।
অষ্টধা প্ৰকৃতীস নামাভিধান । দৃশ্য ঐসেং ॥ ১৪॥
তেং হেং দৃশ্য নাশিৱংত । ঐসেং ৱেদ শ্ৰুতি বোলত ।
নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম শাশ্ৱত । জাণতী জ্ঞানী ॥ ১৫॥
জেং শস্ত্ৰেং তোডিতাং তুটেনা । জেং পাৱকেং জাল়িতাং জল়েনা ।
জেং কালৱিতাং কালৱেনা । আপেংকৰূনী ॥ ১৬॥
জেং ৱাযূচেনি উডেনা । জেং পডেনা না ঝডেনা ।
জেং ঘডেনা না দডেনা । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ১৭॥
জ্যাসি ৱৰ্ণচি নসে । জেং সৰ্ৱাংহূনি অনাৰিসেং ।
পৰংতু অসতচি অসে । সৰ্ৱকাল় ॥ ১৮॥
দিসেনা তৰী কায ঝালেং । পৰংতু সৰ্ৱত্ৰ সংচলেং ।
সূক্ষ্মচি কোংদাটলেং । জেথেং তেথেং ॥ ১৯॥
দৃষ্টীস লাগলী সৱে । জেং দিসেল তেংচি পহাৱেং ।
পৰংতু গুজ তেং জাণাৱেং । গৌপ্য আহে ॥ ২০॥
প্ৰগট তেং জাণাৱেং অসাৰ । আণি গুপ্ত তেং জাণাৱেং সাৰ ।
সদ্গুৰুমুখেং হা ৱিচাৰ । উমজোং লাগে ॥ ২১॥
উমজেনা তেং উমজাৱেং । দিসেনা তেং পহাৱেং ।
জেং কল়েনা তেং জাণাৱেং । ৱিৱেকবল়েং ॥ ২২॥
গুপ্ত তেংচি প্ৰগটৱাৱেং । অসাধ্য তেংচি সাধাৱেং ।
কানডেংচি অভ্যাসাৱেং । সাৱকাশ ॥ ২৩॥
ৱেদ ৱিৰংচি আণি শেষ । জেথেং শিণলে নিঃশেষ ।
তেংচি সাধাৱেং ৱিশেষ । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৪॥
তৰী তেং কৱণেং পৰী সাধাৱেং । তেংচি বোলিলেং স্ৱভাৱেং ।
অধ্যাত্মশ্ৰৱণেং পাৱাৱেং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৫॥
পৃথ্ৱী নৱ্হে আপ নৱ্হে । তেজ নৱ্হে ৱাযু নৱ্হে ।
ৱৰ্ণৱ্যক্তি ঐসেং নৱ্হে । অৱ্যক্ত তেং ॥ ২৬॥
তযাস ম্হণাৱেং দেৱ । ৱৰকড লোকাংচা স্ৱভাৱ ।
জিতুকে গাংৱ তিতুকে দেৱ । জনাংকাৰণেং ॥ ২৭॥
ঐসা দেৱাচা নিশ্চযো ঝালা । দেৱ নিৰ্গুণ প্ৰত্যযা আলা ।
আতাং আপণচি আপলা । শোধ ঘ্যাৱা ॥ ২৮॥
মাঝেং শৰীৰ ঐসেং ম্হণতো । তৰী তো জাণ দেহাৱেগল়াচি তো ।
মন মাঝেং ঐসেং জাণতো । তৰী তো মনহী নৱ্হে ॥ ২৯॥
পাহতাং দেহাচা ৱিচাৰ । অৱঘা তত্ত্ৱাংচা ৱিস্তাৰ ।
তত্ত্ৱেং তত্ত্ৱ ঝাডিতাং সাৰ । আত্মাচি উৰে ॥ ৩০॥
আপণাসি ঠাৱচি নাহীং । তেথেং পাহণেং নলগে কাংহীং ।
তত্ত্ৱেং ঠাযীংচ্যা ঠাযীং । ৱিভাগূনি গেলীং ॥ ৩১॥
বাংধলী আহে তোং গাংঠোডী । জো কোণী ৱিচাৰেং সোডী ।
ৱিচাৰ পাহতাং গাংঠোডী । আঢল়েনা ॥ ৩২॥
তত্ত্ৱাংচেং গাংঠোডেং শৰীৰ । যাচা পাহতাং ৱিচাৰ ।
এক আত্মা নিৰংতৰ । আপণ নাহীং ॥ ৩৩॥
আপণাসি ঠাৱচি নাহীং । জন্ম মৃত্যু কৈংচে কাঈ ।
পাহতাং ৱস্তূচ্যা ঠাযীং । পাপ পুণ্য নসে ॥ ৩৪॥
পাপ পুণ্য যমযাতনা । হেং নিৰ্গুণীং তোং অসেনা ।
আপণ তোচি তৰী জন্মমৰণা । ঠাৱো কৈংচা ॥ ৩৫॥
দেহবুদ্ধীনেং বাংধলা । তো ৱিৱেকেং মোকল়া কেলা ।
দেহাতীত হোতাং পাৱলা । মোক্ষপদ ॥ ৩৬॥
ঝালেং জন্মাচেং সাৰ্থক । নিৰ্গুণ আত্মা আপণ এক ।
পৰংতু হা ৱিৱেক । পাহিলাচি পহাৱা ॥ ৩৭॥
জাগেং হোতাং স্ৱপ্ন সৰে । ৱিৱেক পাহতাং দৃশ্য ওসৰে ।
স্ৱৰূপানুসংধানেং তৰে । প্ৰাণিমাত্ৰ ॥ ৩৮॥
আপণাস নিৱেদাৱেং । আপণ ৱিৱেকেং নুৰাৱেং ।
আত্মনিৱেদন জাণাৱেং । যাচেং নাংৱ ॥ ৩৯॥
আধীং অধ্যাত্মশ্ৰৱণ । মগ সদ্গুৰুপাদসেৱন ।
পুঢেং আত্মনিৱেদন । সদ্গুৰুপ্ৰসাদেং ॥ ৪০॥
আত্মনিৱেদনাউপৰী । নিখল় ৱস্তু নিৰংতৰী ।
আপণ আত্মা হা অংতৰীং । বোধ জাহলা ॥ ৪১॥
ত্যা ব্ৰহ্মবোধেং ব্ৰহ্মচি ঝালা । সংসাৰখেদ তো উডালা ।
দেহ প্ৰাৰব্ধীং টাকিলা । সাৱকাশ ॥ ৪২॥
যাসি ম্হণিজে আত্মজ্ঞান । যেণেং পাৱিজে সমাধান ।
পৰব্ৰহ্মীং অভিন্ন । ভক্তচি জাহলা ॥ ৪৩॥
আতাং হোণাৰ তেং হোঈনা কাং । আণি জাণাৰ তেং জাঈনা কাং ।
তুটলী মনাংতীল আশংকা । জন্মমৃত্যূচী ॥ ৪৪॥
সংসাৰীং পুংডাৱেং চুকলেং । দেৱাং ভক্তাং ঐক্য ঝালেং ।
মুখ্য দেৱাসি ওল়খিলেং । সত্সংগেংকৰূনী ॥ ৪৫॥
হৰিঃ ওং তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে
ব্ৰহ্মপ্ৰতিপাদননিৰূপণং নাম দ্ৱিতীযঃ সমাসঃ ॥ ২॥
সমাস তীসৰা : মাযোদ্ভৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
নিৰ্গুণ আত্মা তো নিশ্চল় । জৈসেং আকাশ অংতৰাল় ।
ঘন দাট নিৰ্মল় নিশ্চল় । সদোদিত ॥ ১॥
জেং খংডলেংচি নাহীং অখংড । জেং উদংডাহূনি উদংড ।
জেং গগনাহূনি ৱাড । অতি সূক্ষ্ম ॥ ২॥
জেং দিসেনা না ভাসেনা । জেং উপজেনা না নাসেনা ।
জেং যেঈনা না জাঈনা । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ৩॥
জেং চল়েনা না ঢল়েনা । জেং তুটেনা না ফুটেনা ।
জেং ৰচেনা না খচেনা । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ৪॥
জেং সন্মুখচি সৰ্ৱকাল় । জেং নিষ্কলংক আণি নিখল় ।
সৰ্ৱাংতৰ আকাশ পাতাল় । ৱ্যাপূনি অসে ॥ ৫॥
অৱিনাশ তেং ব্ৰহ্ম নিৰ্গুণ । নাসে তেং মাযা সগুণ ।
সগুণ আণি নিৰ্গুণ । কালৱলেং ॥ ৬॥
যা কৰ্দমাচা ৱিচাৰ । কৰূং জাণতী যোগীশ্ৱৰ ।
জৈসেং ক্ষীৰ আণি নীৰ । ৰাজহংস নিৱডিতী ॥ ৭॥
জড সকল় পংচভৌতিক । ত্যামধ্যেং আত্মা ৱ্যাপক ।
তো নিত্যানিত্যৱিৱেক । পাহতাং কল়ে ॥ ৮॥
উংসামধীল ঘেঈজে ৰস । যেৰ তেং সাংডিজে বাকস ।
তৈসা জগামধ্যেং জগদীশ । ৱিৱেকেং ওল়খাৱা ॥ ৯॥
ৰস নাশৱংত পাতল় । আত্মা শাশ্ৱত নিশ্চল় ।
ৰস অপূৰ্ণ আত্মা কেৱল় । পৰিপূৰ্ণ জাণাৱা ॥ ১০॥
আত্ম্যাসাৰিখেং এক অসাৱেং । মগ তেং দৃষ্টাংতাসি দ্যাৱেং ।
দৃষ্টাংতমিসে সমজাৱেং । কৈসেং তৰী ॥ ১১॥
ঐশী আত্মস্থিতি সংচলী । তেথেং মাযা কৈশী ঝালী ।
জৈশী আকাশীং ৱাহিলী । ঝুল়ূক ৱাযূচী ॥ ১২॥
ৱাযূপাসূন তেজ ঝালেং । তেজাপাসূন আপ নিপজলেং ।
আপাপাসূন আকাৰলেং । ভূমংডল় ॥ ১৩॥
ভূমংডল়াপাসূন উত্পত্তী । জীৱ নেণোং ঝালে কিতী ।
পৰংতু ব্ৰহ্ম আদি অংতীং । ৱ্যাপূন আহে ॥ ১৪॥
জেং জেং কাংহীং নিৰ্মাণ ঝালেং । তেং তেং অৱঘেংচি নাসলেং ।
পৰী মুল়ীং ব্ৰহ্ম তেং সংচলেং । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৫॥
ঘটাপূৰ্ৱীং আকাশ অসে । ঘটামধ্যেংহী আকাশ ভাসে ।
ঘট ফুটতাং ন নাসে । আকাশ জৈসেং ॥ ১৬॥
তৈসেং পৰব্ৰহ্ম কেৱল় । অচল় আণি অঢল় ।
মধ্যেং হোত জাত সকল় । সচৰাচৰ ॥ ১৭॥
জেং জেং কাংহীং নিৰ্মাণ ঝালেং । তেং তেং আধীং ব্ৰহ্মেং ৱ্যাপিলেং ।
সৰ্ৱ নাসতাং উৰলেং । অৱিনাশ ব্ৰহ্ম ॥ ১৮॥
ঐসেং ব্ৰহ্ম অৱিনাশ । তেং সেৱিতী জ্ঞাতে পুৰুষ ।
তত্ত্ৱনিৰসনেং আপণাস । আপণ লাভে ॥ ১৯॥
তত্ত্ৱেং তত্ত্ৱ মেল়ৱিলেং । ত্যাসি দেহ ঐসেং নাম ঠেৱিলেং ।
তেং জাণতে পুৰুষীং শোধিলেং । তত্ত্ৱেং তত্ত্ৱ ॥ ২০॥
তত্ত্ৱঝাডা নিঃশেষ হোতাং । তেথেং নিমালী দেহাহংতা ।
নিৰ্গুণ ব্ৰহ্মীং ঐক্যতা । ৱিৱেকেং জাহলী ॥ ২১॥
ৱিৱেকেং দেহাকডে পাহিলেং । তোং তত্ত্ৱেং তত্ত্ৱ ওসৰলেং ।
আপণ কাংহীং নাহীং আলেং । প্ৰত্যযাসী ॥ ২২॥
আপলা আপণ শোধ ঘেতাং । আপুলী তোং মাযিক ৱাৰ্তা ।
তত্ত্ৱাংতীং উৰলেং তত্ত্ৱতা । নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম ॥ ২৩॥
আপণাৱিণ নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম । হেংচি নিৱেদনাচেং ৱৰ্ম ।
তত্ত্ৱাসৰিসা গেলা ভ্ৰম । মীতূংপণাচা ॥ ২৪॥
মীপণ পাহতাং আঢল়েনা । নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম তেং চল়েনা ।
আপণ তেংচি পৰী কল়েনা । সদ্গুৰূৱিণ ॥ ২৫॥
সাৰাসাৰ অৱঘেং শোধিলেং । তোং অসাৰ তেং নিঘূন গেলেং ।
পুঢেং সাৰ তেং উৰলেং । নিৰ্গুণ ব্ৰহ্ম ॥ ২৬॥
আধীং ব্ৰহ্ম নিৰূপিলেং । তেংচি সকল়ামধ্যেং ৱ্যাপিলেং ।
সকল় অৱঘেংচি নাসলেং । উৰলেং তেং কেৱল় ব্ৰহ্ম ॥ ২৭॥
হোতাং ৱিৱেকেং সংহাৰ । তেথেং নিৱডে সাৰাসাৰ ।
আপলা আপণাসি ৱিচাৰ । ঠাযীং পডে ॥ ২৮॥
আপণ কল্পিলেং মীপণ । মীপণ শোধিতাং নুৰে জাণ ।
মীপণ গেলিযা নিৰ্গুণ । আত্মাচি স্ৱযেং ॥ ২৯॥
ঝালিযা তত্ত্ৱাংচেং নিৰসন । নিৰ্গুণ আত্মাচি আপণ ।
কাং দাখৱাৱেং মীপণ । তত্ত্ৱনিৰসনাউপৰী ॥ ৩০॥
তত্ত্ৱাংমধ্যেং মীপণ গেলেং । তৰী নিৰ্গুণ সহজচি উৰলেং ।
সোহংভাৱেং প্ৰত্যযা আলেং । আত্মনিৱেদন ॥ ৩১॥
আত্মনিৱেদন হোতাং । দেৱভক্তাংস ঐক্যতা ।
সাচাৰ ভক্ত ৱিভক্ততা । সাংডূনি জাহলা ॥ ৩২॥
নিৰ্গুণাসি নাহীং জন্মমৰণ । নিৰ্গুণাসি নাহীং পাপ পুণ্য ।
নিৰ্গুণীং অনন্য হোতাং আপণ । মুক্ত জাহলা ॥ ৩৩॥
তত্ত্ৱীং ৱেংটাল়ূনি ঘেতলা । প্ৰাণী সংশযেং গুংডাল়লা ।
আপণাস আপণ ভুললা । কোহং ম্হণে ॥ ৩৪॥
তত্ত্ৱীং গুংতলা ম্হণে কোহং । ৱিৱেকেং পাহতাং ম্হণে সোহং ।
অনন্য হোতাং অহং সোহং । মাৱল়লীং ॥ ৩৫॥
যাউপৰি উৰ্ৱৰিত । তেংচি স্ৱৰূপ সংত ।
দেহীং অসোনি দেহাতীত । জাণিজে ঐসা ॥ ৩৬॥
সংদেহৱৃত্তি তে ন ভংগে । ম্হণোনি বোলিলেংচ বোলাৱেং লাগে ॥
আম্হাংসি হেং ঘডলেং প্ৰসংগেং । শ্ৰোতীং ক্ষমা কেলী পাহিজে ॥ ৩৭॥
হৰিওঁতত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে মাযোদ্ভৱনিৰূপণং নাম তৃতীযঃ সমাসঃ ॥ ৩॥
সমাস চৱথা : ব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
কৃতযুগ সত্ৰা লক্ষ অঠ্ঠাৱীস সহস্ৰ । ত্ৰেতাযুগ বাৰা লক্ষ শাণ্ণৱ সহস্ৰ ।
দ্ৱাপৰযুগ আঠ লক্ষ চৌসষ্ট সহস্ৰ । আতাং কলিযুগ ঐকা ॥ ১॥
কলিযুগ চাৰ লক্ষ বত্তীস সহস্ৰ । চতুৰ্যুগেং ত্ৰেচাল়ীস লক্ষ ৱীস সহস্ৰ ।
ঐশীং চতুৰ্যুগেং সহস্ৰ । তো ব্ৰহ্মযাচা এক দিৱস ॥ ২॥
ঐসে ব্ৰহ্মে সহস্ৰ দেখা । তেৱ্হাং ৱিষ্ণূচী এক ঘটিকা ।
ৱিষ্ণূ সহস্ৰ হোতাং ঐকা । পল় এক ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ৩॥
ঈশ্ৱৰ জায সহস্ৰ ৱেল় । তৈং শক্তীচেং অৰ্ধ পল় ।
ঐশী সংখ্যা বোলিলী সকল় । শাস্ত্ৰাংতৰীং ॥ ৪॥
চতুৰ্যুগসহস্ৰাণি দিনমেকংপিতামহম্ । পিতামহসহস্ৰাণি ৱিষ্ণোৰ্ঘটিকমেৱ চ ॥
ৱিষ্ণোৰেকঃ সহস্ৰাণি পলমেকং মহেশ্ৱৰম্ । মহেশ্ৱৰসহস্ৰাণি শক্তেৰৰ্ধং পলং ভৱেত্ ॥
ঐশা অনন্ত শক্তী হোতী । অনংত ৰচনা হোতী জাতী ।
তৰী অখংড খংডেনা স্থিতি । পৰব্ৰহ্মাচী ॥ ৫॥
পৰব্ৰহ্মাসি কৈংচী স্থিতী । পৰী হী বোলাৱযাচী ৰীতী ।
ৱেদশ্ৰুতী নেতি নেতি ম্হণতী । পৰব্ৰহ্মীং ॥ ৬॥
চাৰ সহস্ৰ সাতশেং সাঠী । ইতুকী কলিযুগাচী ৰাহাটী ।
উৰল্যা কলিযুগাচী গোষ্টী । ঐসী অসে ॥ ৭॥
চাৰ লক্ষ সত্তাৱীস সহস্ৰ । দোনশেং চাল়ীস সংৱত্সৰ ।
পুঢেং অন্যোন্য ৱৰ্ণসংকৰ । হোণাৰ আহে ॥ ৮॥
ঐসেং ৰচলেং চৰাচৰ । যেথেং একাহূনি এক থোৰ ।
পাহতাং যেথীংচা ৱিচাৰ । অংত ন লগে ॥ ৯॥
এক ম্হণতী ৱিষ্ণু থোৰ । এক ম্হণতী ৰুদ্ৰ থোৰ ।
এক ম্হণতী শক্তি থোৰ । সকল়াংমধ্যেং ॥ ১০॥
ঐসে আপুলালেপৰী বোলতী । পৰংতু অৱঘেংচি নাসেল কল্পাংতীং ।
যদ্দৃষ্টং তন্নষ্টং হেং শ্ৰুতি । বোলতসে ॥ ১১॥
আপুলালী উপাসনা । অভিমান লাগলা জনাং ।
যাচা নিশ্চযো নিৱডেনা । সাধুৱিণ ॥ ১২॥
সাধু নিশ্চযো কৰিতী এক । আত্মা সৰ্ৱত্ৰ ৱ্যাপক ।
যেৰ হেং অৱঘেংচি মাযিক । চৰাচৰ ॥ ১৩॥
চিত্ৰীং লিহিলী সেনা । ত্যাংত কোণ থোৰ কোণ সানা ।
হেং কাং তুম্হী ৱিচাৰানা । আপুলেং ঠাযীং ॥ ১৪॥
স্ৱপ্নীং উদংড দেখিলেং । লহান থোৰহী কল্পিলেং ।
পৰংতু জাগেং ঝালিযা ঝালেং । কৈসেং পহা ॥ ১৫॥
পাহতাং জাগৃতীচা ৱিচাৰ । কৈংচেং লহান কৈংচেং থোৰ ।
ঝালা অৱঘাচি ৱিচাৰ । স্ৱপ্নৰচনেচা ॥ ১৬॥
অৱঘাচি মাযিক ৱিচাৰ । কৈংচেং লহান কৈংচেং থোৰ ।
লহানথোৰাচা হা নিৰ্ধাৰ । জাণতী জ্ঞানী ॥ ১৭॥
জো জন্মাস প্ৰাণী আলা । তো মী থোৰ ম্হণতচি মেলা ।
পৰী যাচা ৱিচাৰ পাহিলা । পাহিজে শ্ৰেষ্ঠীং ॥ ১৮॥
জযাং ঝালেং আত্মজ্ঞান । তেচি থোৰ মহাজন ।
ৱেদ শাস্ত্ৰেং পুৰাণ । সাধু সংত বোলিলে ॥ ১৯॥
এৱং সকল়াংমধ্যেং থোৰ । তো একচি পৰমেশ্ৱৰ ।
তযামধ্যেং হৰিহৰ । হোতী জাতী ॥ ২০॥
তো নিৰ্গুণ নিৰাকাৰ । তেথেং নাহীং উত্পত্তি স্থিতি সংহাৰ ।
স্থানমানাংচা ৱিচাৰ । ঐলিকডে ॥ ২১॥
নাংৱ ৰূপ স্থান মান । হা তোং অৱঘাচি অনুমান ।
তথাপি হোঈল নিদান । ব্ৰহ্মপ্ৰল়যীং ॥ ২২॥
ব্ৰহ্ম প্ৰল়যাৱেগল়েং । ব্ৰহ্ম নামৰূপাৱেগল়েং ।
ব্ৰহ্ম কোণা এক্যা কাল়েং । জৈসেং তৈসেং ॥ ২৩॥
কৰিতী ব্ৰহ্মনিৰূপণ । জাণতী ব্ৰহ্ম সংপূৰ্ণ ।
তেচি জাণাৱে ব্ৰাহ্মণ । ব্ৰহ্মৱিদ ॥ ২৪॥
হৰিঃ ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে ব্ৰহ্মনিৰূপণং নাম চতুৰ্থঃ সমাসঃ ॥ ৪॥
সমাস পাংচৱা : মাযাব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
শ্ৰোতে পুসতী ঐসেং । মাযাব্ৰহ্ম তেং কৈসেং ।
শ্ৰোত্যা ৱক্ত্যাচে মিষেং । নিৰূপণ ঐকা ॥ ১॥
ব্ৰহ্ম নিৰ্গুণ নিৰাকাৰ । মাযা সগুণ সাকাৰ ।
ব্ৰহ্মাসি নাহীং পাৰাৱাৰ । মাযেসি আহে ॥ ২॥
ব্ৰহ্ম নিৰ্মল় নিশ্চল় । মাযা চংচল় চপল় ।
ব্ৰহ্ম নিৰুপাধি কেৱল় । মাযা উপাধিৰূপ ॥ ৩॥
মাযা দিসে ব্ৰহ্ম দিসেনা । মাযা ভাসে ব্ৰহ্ম ভাসেনা ।
মাযা নাসে ব্ৰহ্ম নাসেনা । কল্পাংতকাল়ীং ॥ ৪॥
মাযা ৰচে ব্ৰহ্ম ৰচেনা । মাযা খচে ব্ৰহ্ম খচেনা ।
মাযা ৰুচে ব্ৰহ্ম ৰুচেনা । অজ্ঞানাসী ॥ ৫॥
মাযা উপজে ব্ৰহ্ম উপজেনা । মাযা মৰে ব্ৰহ্ম মৰেনা ।
মাযা ধৰে ব্ৰহ্ম ধৰেনা । ধাৰণেসী ॥ ৬॥
মাযা ফুটে ব্ৰহ্ম ফুটেনা । মাযা তুটে ব্ৰহ্ম তুটেনা ।
মাযা ৱিটে ব্ৰহ্ম ৱিটেনা । অৱিট তেং ॥ ৭॥
মাযা ৱিকাৰী ব্ৰহ্ম নিৰ্ৱিকাৰী । মাযা সৰ্ৱ কৰী ব্ৰহ্ম কাংহীংচ ন কৰী ।
মাযা নানা ৰূপেং ধৰী । ব্ৰহ্ম তেং অৰূপ ॥ ৮॥
মাযা পংচভৌতিক অনেক । ব্ৰহ্ম তেং শাশ্ৱত এক ।
মাযাব্ৰহ্মাচা ৱিৱেক । ৱিৱেকী জাণতী ॥ ৯॥
মাযা লহান ব্ৰহ্ম থোৰ । মাযা অসাৰ ব্ৰহ্ম সাৰ ।
মাযা অৰ্তি পাৰাৱাৰ । ব্ৰহ্মাসি নাহীং ॥ ১০॥
সকল় মাযা ৱিস্তাৰলী । ব্ৰহ্মস্থিতি আচ্ছাদিলী ।
পৰী তে নিৱডূন ঘেতলী । সাধুজনীং ॥ ১১॥
গোংডাল় সাংডূন নীৰ ঘেইজে । নীৰ সাংডূন ক্ষীৰ সেৱিজে ।
মাযা সাংডূন অনুভৱিজে । পৰব্ৰহ্ম তৈসেং ॥ ১২॥
ব্ৰহ্ম আকাশা ঐসেং নিৱল় । মাযা ৱসুংধৰা ডহুল় ।
ব্ৰহ্ম সূক্ষ্ম কেৱল় । মাযা স্থূল়ৰূপ ॥ ১৩॥
ব্ৰহ্ম তেং অপ্ৰত্যক্ষ অসে । মাযা তে প্ৰত্যক্ষ দিসে ।
ব্ৰহ্ম তেং সমচি অসে । মাযা তে ৱিষমৰূপ ॥ ১৪॥
মাযা লক্ষ্য ব্ৰহ্ম অলক্ষ্য । মাযা সাক্ষ ব্ৰহ্ম অসাক্ষ ।
মাযেমধ্যেং দোন্হী পক্ষ । ব্ৰহ্মীং পক্ষচি নাহীং ॥ ১৫॥
মাযা পূৰ্ৱপক্ষ ব্ৰহ্ম সিদ্ধাংত । মাযা অসত্ ব্ৰহ্ম সত্ ।
ব্ৰহ্মাসি নাহীং কৰণেং হিত । মাযেসি আহে ॥ ১৬॥
ব্ৰহ্ম অখংড ঘনদাট । মাযা পংচভৌতিক পোংচট ।
ব্ৰহ্ম তেং নিৰংতৰ নিঘোট । মাযা তে জুনী জৰ্জৰী ॥ ১৭॥
মাযা ঘডে ব্ৰহ্ম ঘডেনা । মাযা পডে ব্ৰহ্ম পডেনা ।
মাযা ৱিঘডে ব্ৰহ্ম ৱিঘডেনা । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৮॥
ব্ৰহ্ম অসতচি অসে । মাযা নিৰসিতাংচ নিৰসে ।
ব্ৰহ্মাস কল্পাংত নসে । মাযেসি অসে ॥ ১৯॥
মাযা কঠিণ ব্ৰহ্ম কোমল় । মাযা অল্প ব্ৰহ্ম ৱিশাল় ।
মাযা নসে সৰ্ৱকাল় । ব্ৰহ্মচি অসে ॥ ২০॥
ৱস্তু নৱ্হে বোলিজে ঐশী । মাযা জৈশী বোলিজে তৈশী ।
কাল় পাৱেনা ৱস্তূসী । মাযেসী ঝডপী ॥ ২১॥
নানা ৰূপ নানা ৰংগ । তিতুকা মাযেচা প্ৰসংগ ।
মাযা ভংগে ব্ৰহ্ম অভংগ । জৈসেং তৈসেং ॥ ২২॥
আতাং অসো হা ৱিস্তাৰ । চালত জাতেং সচৰাচৰ ।
তিতুকী মাযা পৰমেশ্ৱৰ । সবাহ্য অভ্যংতৰীং ॥ ২৩॥
সকল় উপাধীংৱেগল়া । তো পৰমাত্মা নিৰাল়া ।
জল়ীং অসোন নাতল়ে জল়া । আকাশ জৈসেং ॥ ২৪॥
মাযাব্ৰহ্মাংচেং ৱিৱৰণ । কৰিতাং চুকে জন্মমৰণ ।
সংতাংসি গেলিযা শৰণ । মোক্ষ লাভে ॥ ২৫॥
অৰে যা সংতাংচা মহিমা । বোলাৱযা নাহীং সীমা ।
জযাংচেনি জগদাত্মা । অংতৰীংচ হোয ॥ ২৬॥
হৰিওঁতত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে মাযাব্ৰহ্মনিৰূপণং নাম পংচমঃ সমাসঃ ॥ ৫॥
সমাস সহাৱা : সৃষ্টীকথন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সৃষ্টীপূৰ্ৱীংচ ব্ৰহ্ম অসে । তেথেং সৃষ্টি মুল়ীংচ নসে ।
আতাং সৃষ্টি দিসত অসে । তে সত্য কীং মিথ্যা ॥ ১॥
তুম্হী সৰ্ৱজ্ঞ গোসাৱী । মাঝী আশংকা ফেডাৱী ।
ঐসা শ্ৰোতা ৱিনৱী । ৱক্তযাসী ॥ ২॥
আতাং ঐকা প্ৰত্যুত্তৰ । কথেসি ৱ্হাৱেং তত্পৰ ।
ৱক্তা সৰ্ৱজ্ঞ উদাৰ । বোলতা জাহলা ॥ ৩॥
জীৱভূতঃ সনাতনঃ । ঐসেং গীতেচেং ৱচন ।
যেণেং ৱাক্যেং সত্যপণ । সৃষ্টীস আলেং ॥ ৪॥
যদ্দৃষ্টং তন্নষ্টং যেণেং- । ৱাক্যেং সৃষ্টি মিথ্যাপণেং ।
সত্য মিথ্যা ঐসেং কোণেং । নিৱডাৱেং ॥ ৫॥
সত্য ম্হণোং তৰী নাসে । মিথ্যা ম্হণোং তৰী দিসে ।
আতাং জৈসেং আহে তৈসেং । বোলিজেল ॥ ৬॥
সৃষ্টীমধ্যেং বহু জন । অজ্ঞান আণি সজ্ঞান ।
ম্হণোনিযাং সমাধান । হোত নাহীং ॥ ৭॥
ঐকা অজ্ঞানাচেং মত । সৃষ্টি আহে তে শাশ্ৱত ।
দেৱ ধৰ্ম তীৰ্থ ৱ্ৰত । সত্যচি আহে ॥ ৮॥
বোলে সৰ্ৱজ্ঞাংচা ৰাজা । মূৰ্খস্য প্ৰতিমাপূজা ।
ব্ৰহ্মপ্ৰল়যাচ্যা পৈজা । ঘালূং পাহে ॥ ৯॥
তংৱ বোলে তো অজ্ঞান । তৰী কাং কৰিসী সংধ্যা স্নান ।
গুৰুভজন তীৰ্থাটন । কাসযা কৰাৱেং ॥ ১০॥
তীৰ্থে তীৰ্থে নিৰ্মলং ব্ৰহ্মৱৃন্দম্ । ৱৃন্দে ৱৃন্দে তত্ত্ৱচিন্তানুৱাদঃ ।
ৱাদে ৱাদে জাযতে তত্ত্ৱবোধঃ । বোধে বোধে ভাসতে চন্দ্ৰচূডঃ ॥ ১॥
ঐসেং চন্দ্ৰচূডাচেং ৱচন । সদ্গুৰূচেং উপাসন ।
গুৰুগীতানিৰূপণ । বোলিলেং হৰেং ॥ ১১॥
গুৰূসি কৈসেং ভজাৱেং । আধীং তযাসি ওল়খাৱেং ।
ত্যাচেং সমাধান ঘ্যাৱেং । ৱিৱেকেং স্ৱযেং ॥ ১২॥
ব্ৰহ্মানন্দং পৰমসুখদং কেৱলং জ্ঞানমূৰ্তিম্ দ্ৱন্দ্ৱাতীতং গগনসদৃশং তত্ত্ৱমস্যাদিলক্ষ্যম্ ।
একং নিত্যং ৱিমলমচলং সৰ্ৱধীসাক্ষিভূতম্ ভাৱাতীতং ত্ৰিগুণৰহিতং সদ্গুৰুং তং নমামি ॥ ১॥
গুৰুগীতেচেং ৱচন । ঐসেং সদ্গুৰূচেং ধ্যান ।
তেথেং সৃষ্টি মিথ্যা ভান । উৰেল কৈংচেং ॥ ১৩॥
ঐসেং সজ্ঞান বোলিলা । সদ্গুৰু তো ওল়খিলা ।
সৃষ্টি মিথ্যা ঐসা কেলা । নিশ্চিতাৰ্থ ॥ ১৪॥
শ্ৰোতা ঐসেং ন মানী কদা । অধিক উঠিলা ৱিৱাদা ।
ম্হণে কৈসা ৰে গোৱিংদা । অজ্ঞান ম্হণতোসী ॥ ১৫॥
জীৱভূতঃ সনাতনঃ । ঐসেং গীতেচেং ৱচন ।
তযাসি তূং অজ্ঞান । ম্হণতোসি কৈসা ॥ ১৬॥
ঐসা শ্ৰোতা আক্ষেপ কৰী । ৱিষাদ মানিলা অংতৰীং ।
যাচেং প্ৰত্যুত্তৰ চতুৰীং । সাৱধ পৰিসাৱেং ॥ ১৭॥
গীতেংত বোলিলা গোৱিংদ । ত্যাচা ন কল়ে তুজ ভেদ ।
ম্হণোনিযাং ৱ্যৰ্থ খেদ । ৱাহতোসি ॥ ১৮॥
অশ্ৱত্থঃ সৰ্ৱৱৃক্ষাণাং । মাঝী ৱিভূতী পিংপল় ।
ম্হণোনি বোলিলা গোপাল় । ৱৃক্ষ তোডিতাং তত্কাল় । তুটত আহে ॥ ১৯॥
নৈনং ছিংদংতি শস্ত্ৰাণি নৈনং দহতি পাৱকঃ ।
ন চৈনং ক্লেদযন্ত্যাপো ন শোষযতি মাৰুতঃ ॥ ১॥
শস্ত্ৰাংচেনি তুটেনা । অগ্নীচেনি জল়েনা ।
উদকামধ্যেং কালৱেনা । স্ৱৰূপ মাঝেং ॥ ২০॥
পিংপল় তুটে শস্ত্ৰানেং । পিংপল় জল়ে পাৱকানেং ।
পিংপল় কালৱে উদকানেং । নাশৱংত ॥ ২১॥
তুটে জল়ে বুডে উডে । আতাং ঐক্য কৈসেং ঘডে ।
ম্হণোনি হেং উজেডে । সদ্গুৰুমুখেং ॥ ২২॥
ইন্দ্ৰিযাণাং মনশ্চাস্মি’ । কৃষ্ণ ম্হণে মন তো মী ।
তৰী কাং আৱৰাৱী ঊৰ্মী । চংচল় মনাচী ॥ ২৩॥
ঐসেং কৃষ্ণ কাং বোলিলা । সাধনমাৰ্গ দাখৱিলা ।
খডে মাংডূনি শিকৱিলা । ওনামা জেৱীং ॥ ২৪॥
ঐসা আহে ৱাক্যভেদ । সৰ্ৱ জাণে তো গোৱিংদ ।
দেহবুদ্ধীচা ৱিৱাদ । কামা নযে ॥ ২৫॥
ৱেদ শাস্ত্ৰ শ্ৰুতি স্মৃতী । তেথেং ৱাক্যভেদ পডতী ।
তে সৰ্ৱহী নিৱডতী । সদ্গুৰূচেনি ৱচনেং ॥ ২৬॥
ৱেদশাস্ত্ৰাংচেং ভাংডণ । শস্ত্ৰেং তোডী ঐসা কোণ ।
হেং নিৱডেনা সাধুৱিণ । কদা কল্পাংতীং ॥ ২৭॥
পূৰ্ৱপক্ষ আণি সিদ্ধাংত । শাস্ত্ৰীং বোলিলা সংকেত ।
যাচা হোয নিশ্চিতাৰ্থ । সাধুমুখেং ॥ ২৮॥
যেৰ়্হৱীং ৱাদাচীং উত্তৰেং । একাহূনি এক থোৰেং ।
বোলূং জাতাং অপাৰেং । ৱেদশাস্ত্ৰেং ॥ ২৯॥
ম্হণোনি ৱাদৱিৱাদ । সাংডূনি কীজে সংৱাদ ।
তেণেং হোয ব্ৰহ্মানংদ । স্ৱানুভৱেং ॥ ৩০॥
একে কল্পনেচে পোটীং । হোতী জাতী অনংত সৃষ্টী ।
তযা সৃষ্টীচী গোষ্টী । সাচ কেৱীং ॥ ৩১॥
কল্পনেচা কেলা দেৱ । তেথেং ঝালা দৃঢ ভাৱ ।
দেৱালাগীং যেতাং খেৱ । ভক্ত দুঃখেং দুখৱলা ॥ ৩২॥
পাষাণাচা দেৱ কেলা । একে দিৱশীং ভংগোনি গেলা ।
তেণেং ভক্ত দুখৱলা । ৰডে পডে আক্ৰংদে ॥ ৩৩॥
দেৱ হাৰপলা ঘৰীং । এক দেৱ নেলা চোৰীং ।
এক দেৱ দুৰাচাৰীং । ফোডিলা বল়েং ॥ ৩৪॥
এক দেৱ জাপাণিলা । এক দেৱ উদকীং টাকিলা ।
এক দেৱ নেঊন ঘাতলা । পাযাংতল়ীং ॥ ৩৫॥
কায সাংগোং তীৰ্থমহিমা । মোডোনি গেলা দুৰাত্মা ।
থোৰ সত্ৱ হোতেং তেং মা । কায জাহলেং কল়েনা ॥ ৩৬॥
দেৱ ঘডিলা সোনাৰীং । দেৱ ওতিলা ওতাৰীং ।
এক দেৱ ঘডিলা পাথৰীং । পাষাণাচা ॥ ৩৭॥
নৰ্মদা গংডিকাতীৰীং । দেৱ পডিলে লক্ষৱৰী ।
ত্যাংচী সংখ্যা কোণ কৰী । অসংখ্যাত গোটে ॥ ৩৮॥
চক্ৰতীৰ্থীং চক্ৰাংকিত । দেৱ অসতী অসংখ্যাত ।
নাহীং মনীং নিশ্চিতাৰ্থ । এক দেৱ ॥ ৩৯॥
বাণ তাংদল়ে তাম্ৰনাণেং । স্ফটিক দেৱ্হাৰাং পূজণেং ।
ঐসে দেৱ কোণ জাণে । খৰে কীং খোটে ॥ ৪০॥
দেৱ ৰেশিমাচা কেলা । তোহী তুটোনিযাং গেলা ।
আতাং নৱা নেম ধৰিলা । মৃত্তিকেচ্যা লিংগাচা ॥ ৪১॥
আমচা দেৱ বহু সত্য । আম্হাংস আকাংতীং পাৱত ।
পূৰ্ণ কৰী মনোৰথ । সৰ্ৱকাল় ॥ ৪২॥
আতাং যাচেং সত্ত্ৱ গেলেং । প্ৰাপ্ত হোতেং তেং ঝালেং ।
প্ৰাক্তন নৱচে পালটিলেং । ঈশ্ৱৰাচেনি ॥ ৪৩॥
ধাতু পাষাণ মৃত্তিকা । চিত্ৰলেপ কাষ্ঠ দেখা ।
তেথেং দেৱ কৈংচা মূৰ্খা । ভ্ৰাংতি পডিলী ॥ ৪৪॥
হে আপুলালী কল্পনা । প্ৰাক্তনা-ঐশীং ফল়েং জাণা ।
পৰী ত্যা দেৱাচিযা খুণা । ৱেগল়্যাচি ॥ ৪৫॥
নানাশাস্ত্ৰৱিদো লোকা নানাদৈৱতপূজকাঃ ।
আত্মজ্ঞানং ৱিনা পাৰ্থ সৰ্ৱকৰ্ম নিৰৰ্থকম্ ॥ ১॥
ম্হণোনি হেং মাযা ভ্ৰমণেং । সৃষ্টি মিথ্যা কোটিগুণেং ।
ৱেদ শাস্ত্ৰেং পুৰাণেং । ঐশীংচ বোলতী ॥ ৪৬॥
সাধু সংত মহানুভাৱ । ত্যাংচা ঐসাচি অনুভৱ ।
পংচভূতাতীত দেৱ । সৃষ্টি মিথ্যা ॥ ৪৭॥
সৃষ্টীপূৰ্ৱীং সৃষ্টি চালতাং । সৃষ্টি অৱঘী সংহাৰতাং ।
শাশ্ৱত দেৱ তত্ত্ৱতাং । আদি অংতীং ॥ ৪৮॥
ঐসা সৰ্ৱাংচা নিশ্চযো । যদৰ্থীং নাহীং সংশযো ।
ৱ্যতিৰেক আণি অন্ৱযো । কল্পনাৰূপ ॥ ৪৯॥
একে কল্পনেচে পোটীং । বোলিজেতী অষ্ট সৃষ্টি ।
তযে সৃষ্টীচী গোষ্টী । সাৱধ ঐকা ॥ ৫০॥
এক কল্পনেচী সৃষ্টী । দুসৰী শাব্দিক সৃষ্টী ।
তিসৰী প্ৰত্যক্ষ সৃষ্টী । জাণতী সৰ্ৱ ॥ ৫১॥
চৌথী চিত্ৰলেপ সৃষ্টী । পাংচৱী স্ৱপ্নসৃষ্টী ।
সাহাৱী গংধৰ্ৱসৃষ্টী । জ্ৱৰসৃষ্টী সাতৱী ॥ ৫২॥
আঠৱী দৃষ্টিবংধন । ঐশা অষ্ট সৃষ্টি জাণ ।
যাংমধ্যে শ্ৰেষ্ঠ কোণ । সত্য মানাৱী ॥ ৫৩॥
ম্হণোন সৃষ্টী নাশৱংত । জাণতী সংত মহংত ।
সগুণ ভজাৱা নিশ্চিত । নিশ্চযালাগীং ॥ ৫৪॥
সগুণাচেনি আধাৰেং । নিৰ্গুণ পাৱিজে নিৰ্ধাৰেং ।
সাৰাসাৰৱিচাৰেং । সংতসংগেং ॥ ৫৫॥
আতাং অসো হেং বহুত । সংতসংগেং কেলেং নেমস্ত ।
যেৰৱীং চিত্ত দুশ্চিত । সংশযীং পডে ॥ ৫৬॥
তংৱ শিষ্যেং আক্ষেপিলেং । সৃষ্টী মিথ্যা ঐসেং কল়লেং ।
পৰী হেং দৃশ্য অৱঘেং নাথিলেং । তৰী দিসতেং কাং ॥ ৫৭॥
দৃশ্য প্ৰত্যক্ষ দিসতেং । ম্হণোনি সত্যচি ৱাটতেং ।
যাসি কায কৰাৱেং তেং । সাংগা স্ৱামী ॥ ৫৮॥
যাচেং প্ৰত্যুত্তৰ ভলেং । পুঢিলে সমাসীং বোলিলেং ।
শ্ৰোতীং শ্ৰৱণ কেলেং । পাহিজে পুঢেং ॥ ৫৯॥
এৱং সৃষ্টি মিথ্যা জাণ । জাণোনি ৰক্ষাৱেং সগুণ ।
ঐশী হে অনুভৱাচী খূণ । অনুভৱী জাণতী ॥ ৬০॥
হৰি ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে সৃষ্টিকথানিৰূপণং নাম ষষ্ঠঃ সমাসঃ ॥ ৬॥
সমাস সাতৱা : সগুণভজন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
জ্ঞানেং দৃশ্য মিথ্যা ঝালেং । তৰী কাং পাহিজে ভজন কেলেং ।
তেণেং কায প্ৰাপ্ত ঝালেং । হেং মজ নিৰূপাৱেং ॥ ১॥
জ্ঞানাহূন থোৰ অসেনা । তৰী কাং পাহিজে উপাসনা ।
উপাসনেনেং জনাং । কায প্ৰাপ্ত ॥ ২॥
মুখ্য সাৰ তেং নিৰ্গুণ । তেথেং দিসেচিনা সগুণ ।
ভজন কেলিযাচা গুণ । মজ নিৰূপাৱা ॥ ৩॥
জেং প্ৰত্যক্ষ নাশৱংত । ত্যাসি ভজাৱেং কিংনিমিত্ত ।
সত্য সাংডূন অসত্য । কোণেং ভজাৱেং ॥ ৪॥
অসত্যাচা প্ৰত্যযো আলা । তৰী মগ নেম কাং লাগলা ।
সত্য সাংডূন গলবলা । কাসযা কৰাৱা ॥ ৫॥
নিৰ্গুণানেং মোক্ষ হোতো । প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যয যেতো ।
সগুণ কায দেঊং পাহতো । সাংগা স্ৱামী ॥ ৬॥
সগুণ নাশৱংত ঐসেং সাংগতাং । পুনঃ ভজন কৰাৱেং ম্হণতাং ।
তৰী কাসযাসাঠীং আতাং । ভজন কৰূং ॥ ৭॥
স্ৱামীচে ভিডেনেং বোলৱেনা । যেৰ়্হৱীং হেং কাংহীংচ মানেনা ।
সাধ্যচি ঝালিযা সাধনা । কাং প্ৰৱৰ্তাৱেং ॥ ৮॥
ঐসেং শ্ৰোতযাচেং বোলণেং । শব্দ বোলে নিৰ্বুজলেপণেং ।
যাচেং উত্তৰ ঐকণেং । ম্হণে ৱক্তা ॥ ৯॥
সদ্গুৰু ৱচন প্ৰতিপালন । হেংচি মুখ্য পৰমাৰ্থাচেং লক্ষণ ।
ৱচনভংগ কৰিতাং ৱিলক্ষণ । সহজচি জাহলেং ॥ ১০॥
ম্হণোনি আজ্ঞেসি ৱংদাৱেং । সগুণ ভজন মানাৱেং ।
শ্ৰোতা ম্হণে হেং দেৱেং । কাং প্ৰযোজিলেং ॥ ১১॥
কায মানিলা উপকাৰ । কোণ ঝালা সাক্ষাত্কাৰ ।
কিংৱা প্ৰাৰব্ধাচেং অক্ষৰ । পুসিলেং দেৱেং ॥ ১২॥
হোণাৰ হেং তোং পালটেনা । ভজনেং কায কৰাৱেং জনা ।
হেং তোং পাহতাং অনুমানা । কাংহীংচ ন যে ॥ ১৩॥
স্ৱামীচী আজ্ঞা প্ৰমাণ । কোণ কৰীল অপ্ৰমাণ ।
পৰংতু যাচা কায গুণ । মজ নিৰূপাৱা ॥ ১৪॥
ৱক্তা ম্হণে সাৱধপণেং । সাংগ জ্ঞানাচী লক্ষণেং ।
তুজ কাংহীং লাগে কৰণেং । কিংৱা নাহীং ॥ ১৫॥
কৰণেং লাগে ভোজন । কৰণেং লাগে উদকপ্ৰাশন ।
মল়মূত্ৰত্যাগলক্ষণ । তেংহী সুটেনা ॥ ১৬॥
জনাচেং সমাধান ৰাখাৱেং । আপুলেং পাৰিখেং ওল়খাৱেং ।
আণি ভজনচি মোডাৱেং । হেং কোণ জ্ঞান ॥ ১৭॥
জ্ঞান ৱিৱেকেং মিথ্যা ঝালেং । পৰংতু অৱঘেং নাহীং টাকিলেং ।
তৰী মগ ভজনেংচি কায কেলেং । সাংগ বাপা ॥ ১৮॥
সাহেবাস লোটাংগণীং জাৱেং । নীচাসাৰিখেং ৱ্হাৱেং ।
আণি দেৱাস ন মানাৱেং । হেং কোণ জ্ঞান ॥ ১৯॥
হৰি হৰ ব্ৰহ্মাদিক । হে জযাচে আজ্ঞাধাৰক ।
তূং এক মানৱী ৰংক । ভজসি না তৰী কায গেলেং ॥ ২০॥
আমুচে কুল়ীং ৰঘুনাথ । ৰঘুনাথ আমুচা পৰমাৰ্থ ।
জো সমৰ্থাচাহী সমৰ্থ । দেৱাং সোডৱিতা ॥ ২১॥
ত্যাচে আম্হী সেৱকজন । সেৱা কৰিতাং ঝালেং জ্ঞান ।
তেথেং অভাৱ ধৰিতাং পতন । পাৱিজেল কীং ॥ ২২॥
সদ্গুৰু সাংগতী সাৰাসাৰ । ত্যাস কৈসেং ম্হণাৱেং অসাৰ ।
তুজ কায সাংগণেং ৱিচাৰ । শাহাণে জাণতী ॥ ২৩॥
সমৰ্থাচে মনীংচেং তুটে । তেংচি জাণাৱেং অদৃষ্ট খোটেং ।
ৰাজ্যপদাপাসূন কৰংটেং । চেৱলেং জৈসেং ॥ ২৪॥
মী থোৰ ৱাটে মনীং । তো নৱ্হে ব্ৰহ্মজ্ঞানী ।
ৱিচাৰ পাহতাং দেহাভিমানী । প্ৰত্যক্ষ দিসে ॥ ২৫॥
ৱস্তু ভজন কৰীনা । ন কৰীং ঐসেংহী ম্হণেনা ।
তৰী জাণাৱী তী কল্পনা । দডোন ৰাহিলী ॥ ২৬॥
না তেং জ্ঞান না তেং ভজন । উগাচি আলা দেহাভিমান ।
তেথেং নাহীং কীং অনুমান । প্ৰত্যযো তুঝা ॥ ২৭॥
তৰী আতাং ঐসেং ন কৰাৱেং । ৰঘুনাথভজনীং লাগাৱেং ।
তেণেংচি জ্ঞান বোলাৱেং । চল়েনা ঐসেং ॥ ২৮॥
কৰী দুৰ্জনাংচা সংহাৰ । ভক্তজনাংচা আধাৰ ।
ঐসা হা চমত্কাৰ । ৰোকডা চালে ॥ ২৯॥
মনীং ধৰাৱেং তেং হোতেং । ৱিঘ্ন অৱঘেংচি নাসোনি জাতেং ।
কৃপা কেলিযা ৰঘুনাথেং । প্ৰচীতি যেতে ॥ ৩০॥
ৰঘুনাথভজনেং জ্ঞান ঝালেং । ৰঘুনাথভজনেং মহত্ৱ ৱাঢলেং ।
ম্হণোনি তুৱাং কেলেং । পাহিজে আধীং ॥ ৩১॥
হেং তোং আহে সপ্ৰচীত । আণি তুজ ৱাটেনা প্ৰচিত ।
সাক্ষাত্কাৰেং নেমস্ত । প্ৰত্যযো কৰাৱা ॥ ৩২॥
ৰঘুনাথ স্মৰোন কাৰ্য কৰাৱেং । তেং তত্কাল়চি সিদ্ধি পাৱে ।
কৰ্তা ৰাম হেং অসাৱেং । অভ্যংতৰীং ॥ ৩৩॥
কৰ্তা ৰাম মী নৱ্হে আপণ । ঐসেং সগুণ নিৱেদন ।
নিৰ্গুণীং তেং অনন্য । নিৰ্গুণচি হোইজে ॥ ৩৪॥
মী কৰ্তা ঐসেং ম্হণতাং । কাংহীংচ ঘডেনা সৰ্ৱথা ।
প্ৰতীত পাহসী তৰী আতাং । শীঘ্ৰচি আহে ॥ ৩৫॥
মী কৰ্তা ঐসেং ম্হণসী । তেণেং তূং কষ্টী হোসী ।
ৰাম কৰ্তা ম্হণতাং পাৱসী । যশ কীৰ্তি প্ৰতাপ ॥ ৩৬॥
একে ভাৱনেসাঠীং । দেৱাসি পডে তুটী ।
কাং তে হোয কৃপাদৃষ্টী । দেৱ কৰ্তাভাৱিতাং ॥ ৩৭॥
আপণ আহে দোং দিৱসাংচা । আণি দেৱ বহুতাং কাল়াংচা ।
আপণ থোডে ওল়খীচা । দেৱাস ত্ৰৈলোক্য জাণে ॥ ৩৮॥
যাকাৰণেং ৰঘুনাথ ভজন । ত্যাসি মানিতী বহুত জন ।
ব্ৰহ্মাদিক আদিকৰূন । ৰামভজনীং তত্পৰ ॥ ৩৯॥
জ্ঞানবল়েং উপাসনা । অম্হী ভক্ত জৰী মানূং না ।
তৰী যা দোষাচিযা পতনা । পাৱোং অভক্তপণেং ॥ ৪০॥
দেৱ উপেক্ষী থোৰপণেং । তৰী মগ ত্যাচেং তোচি জাণে ।
অপ্ৰমাণ তেং শ্লাঘ্যৱাণেং । নৱ্হেচি কীং শ্ৰেষ্ঠা ॥ ৪১॥
দেহাস লাগলী উপাসনা । আপণ ৱিৱেকেং উৰেনা ।
ঐশী স্থিতি সজ্জনা । অংতৰীংচী ॥ ৪২॥
সকল় মিথ্যা হোঊন জাতেং । হেং ৰামভজনেং কল়োং যেতেং ।
দৃশ্য জ্ঞানিযাংচেং মতেং । স্ৱপ্ন জৈসেং ॥ ৪৩॥
মিথ্যা স্ৱপ্নৱিৱংচনা । তৈশী হে সৃষ্টিৰচনা ।
দৃশ্য মিথ্যা সাধুজনাং । কল়োং আলেং ॥ ৪৪॥
আক্ষেপ ঝালা শ্ৰোতযাংসী । মিথ্যা তৰী দিসতেং কাং আম্হাসীং ।
যাচেং উত্তৰ পুঢিলেং সমাসীং । বোলিলেং অসে ॥ ৪৫॥
হৰি ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে
সগুণভজননিৰূপণং নাম সপ্তমঃ সমাসঃ ॥ ৭॥
সমাস আঠৱা : দৃশ্যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
মাগাং শ্ৰোতীং পুসিলেং হোতেং । দৃশ্য মিথ্যা তৰী কাং দিসতেং ।
ত্যাচেং উত্তৰ বোলিজেল তেং । সাৱধান ঐকা ॥ ১॥
দেখিলেং তেং সত্যচি মানাৱেং । হেং জ্ঞাত্যাচেং দেখণেং নৱ্হে ।
জড মূঢ অজ্ঞান জীৱেং । হেং সত্য মানিজে ॥ ২॥
একা দেখিল্যাসাঠীং । লটিক্যা কৰাৱ্যা গ্ৰংথকোটী ।
সংতমহংতাংচ্যা গোষ্টী । ত্যাহী মিথ্যা মানাৱ্যা ॥ ৩॥
মাঝেং দিসতেং হেংচি খৰেং । তেথেং চালেনা দুসৰেং ।
ঐশিযা সংশযাচ্যা ভৰেং । ভৰোংচি নযে ॥ ৪॥
মৃগেং দেখিলেং মৃগজল় । তেথেং ধাংৱে তেং বৰল় ।
জল় নৱ্হে মিথ্যা সকল় । ত্যা পশূসি কোণেং ম্হণাৱেং ॥ ৫॥
ৰাত্ৰৌ স্ৱপ্ন দেখিলেং । বহুত দ্ৰৱ্য সাংপডলেং ।
বহুত জনাংসি ৱেৱ্হাৰিলেং । তেং খৰেং কৈসেনি মানাৱেং ॥ ৬॥
কুশল় চিতাৰী ৱিচিত্ৰ । তেণেং নিৰ্মাণ কেলেং চিত্ৰ ।
দেখতাং উঠে প্ৰীতি মাত্ৰ । পৰংতু তেথেং মৃত্তিকা ॥ ৭॥
নানা ৱনিতা হস্তী ঘোডে । ৰাত্ৰৌ দেখতাং মন বুডে ।
দিৱসা পাহতাং কাতডেং । কংটাল়ৱাণেং ॥ ৮॥
কাষ্ঠী পাষাণী পুতল়্যা । নানা প্ৰকাৰেং নিৰ্মিল্যা ।
পৰম সুংদৰ ৱাটল্যা । পৰংতু তেথেং পাষাণ ॥ ৯॥
নানা গোপুৰীং পুতল়্যা অসতী । ৱক্ৰাংগেং ৱক্ৰদৃষ্টীং পাহতী ।
লাঘৱ দেখতা ভৰে ৱৃত্তী । পৰংতু তেথেং ত্ৰিভাগ ॥ ১০॥
খেল়তাং নেটকে দশাৱতাৰী । তেথেং যেতী সুংদৰ নাৰী ।
নেত্ৰ মোডিতী কল়াকুসৰীং । পৰী তে অৱঘে ধটিংগণ ॥ ১১॥
সৃষ্টি বহুৰংগী অসত্য । বহুৰূপাচেং হেং কৃত্য ।
তুজ ৱাটে দৃশ্য সত্য । পৰী হে জাণ অৱিদ্যা ॥ ১২॥
মিথ্যা সাচাসাৰিখেং দেখিলেং । পৰী তেং পাহিজে ৱিচাৰিলেং ।
দৃষ্টি তৰল়তাং ভাসলেং । তেং সাচ কৈসেং মানাৱেং ॥ ১৩॥
ৱৰী পাহতাং পালথেং আকাশ । উদকীং পাহতাং উতাণেং আকাশ ।
মধ্যেং চাংদণ্যাচাহী প্ৰকাশ । পৰী তেং অৱঘেং মিথ্যা ॥ ১৪॥
নৃপতীনেং চিতাৰী আণিলে । জ্যাচে ত্যা ঐসে পুতল়ে কেলে ।
পাহতাং তেচি ঐসে গমলে । পৰী তে অৱঘে মাযিক ॥ ১৫॥
নেত্ৰীং কাংহীং বাহুলী নসে । জেৱ্হাং জেং পহাৱেং তেৱ্হাং তেং ভাসে ।
ডোল়াং প্ৰতিবিংব দিসে । তেং সাচ কৈসেনী ॥ ১৬॥
জিতুকে বুডবুডে উঠতী । তিতুক্যাংমধ্যেং ৰূপেং দিসতী ।
ক্ষণামধ্যেং ফুটোনি জাতী । ৰূপেং মিথ্যা ॥ ১৭॥
লঘুদৰ্পণেং দোনী চাৰী হোতীং । তিতুকীং মুখেং প্ৰতিবিংবতী ।
পৰী তীং মিথ্যা আদিঅংতীং । একচি মুখ ॥ ১৮॥
নদীতীৰীং ভাৰ জাতাং । দুসৰা ভাৰ দিসে পালথা ।
কাং পডসাদাচা অৱচিতাং । গজৰ উঠে ॥ ১৯॥
ৱাপী সৰোৱৰাংচেং নীৰ । তেথেং পশু পক্ষী নৰ ৱানৰ ।
নানা পত্ৰেং ৱৃক্ষ ৱিস্তাৰ । দিসে দোহীং সৱাং ॥ ২০॥
এক শস্ত্ৰ ঝাডূং জাতাং । দোন দিসতী তত্ত্ৱতাং ।
নানা তংতু টণত্কাৰিতাং । দ্ৱিধা ভাসতী ॥ ২১॥
কাং তে দৰ্পণাচে মংদিৰীং । বৈসলী সভা দিসে দুসৰী ।
বহুত দীপাংচিযে হাৰীং । বহুত ছাযা দিসতী ॥ ২২॥
ঐসেং হেং বহুৱিধ ভাসে । সাচাসাৰিখেং দিসে ।
পৰী হেং সত্য ম্হণোন কৈসেং । ৱিশ্ৱাসাৱেং ॥ ২৩॥
মাযা মিথ্যা বাজীগিৰী । দিসে সাচাচিযে পৰী ।
পৰী হে জাণত্যানেং খৰী । মানূংচি নযে ॥ ২৪॥
লটিকেং সাচা ঐসে ভাৱাৱেং । তৰী মগ পাৰখী কাসযা অসাৱেং ।
এৱং যে অৱিদ্যেচে গোৱেং । ঐসেচি অসতী ॥ ২৫॥
মনুষ্যাংচী বাজীগিৰী । বহুত জনাং ৱাটে খৰী ।
শেৱট পাহতাং নিৰ্ধাৰীং । মিথ্যা হোয ॥ ২৬॥
তৈশীচ মাৱ ৰাক্ষসাংচী । দেৱাংসহী ৱাটে সাচী ।
পংচৱটিকেসি মৃগাচী । পাঠী ঘেতলী ৰামেং ॥ ২৭॥
পূৰ্ৱকাযা পালটিতী । একাচেচি বহুত হোতী ।
ৰক্তবিংদীং জন্মতী । ৰজনীচৰ ॥ ২৮॥
নানা পদাৰ্থ ফল়েংচি ঝালে । দ্ৱাৰকেমধ্যেং প্ৰৱেশলে ।
কৃষ্ণেং দৈত্য কিতী ৱধিলে । কপটৰূপী ॥ ২৯॥
কৈসেং কপট ৰাৱণাচেং । শিৰ কেলেং মাৱেচেং ।
কাল়নেমীচ্যা আশ্ৰমাচেং । অপূৰ্ৱ কৈসেং ॥ ৩০॥
নানা দৈত্য কপটমতী । জে দেৱাংসহী নাটোপতী ।
মগ নিৰ্মাণ হোঊন শক্তী । সংহাৰ কেলা ॥ ৩১॥
ঐসী ৰাক্ষসাংচী মাৱ । জাণোং ন শকতী দেৱ ।
কপটৱিদ্যেচেং লাঘৱ । অঘটিত জ্যাংচেং ॥ ৩২॥
মনুষ্যাংচী বাজীগিৰী । ৰাক্ষসাংচী ৱোডংবৰী ।
ভগৱংতাচী নানাপৰী । ৱিচিত্ৰ মাযা ॥ ৩৩॥
হে সাচাসাৰিখীচ দেইসে । ৱিচাৰিতাংচি নিৰসে ।
মিথ্যাচ পৰী আভাসে । নিৰংতৰ ॥ ৩৪॥
সাচ ম্হণাৱী তৰী হে নাসে । মিথ্যা ম্হণাৱী তৰী হে দিসে ।
দোহীং পদাৰ্থীং অৱিশ্ৱাসে । সাংগতাং মন ॥ ৩৫॥
পৰংতু হেং নৱ্হে সাচাৰ । মাযেচা মিথ্যা ৱিচাৰ ।
দিসতেং হেং স্ৱপ্নাকাৰ । জাণ বাপা ॥ ৩৬॥
তথাপি অসো তুজলা । ভাসচি সত্য ৱাটলা ।
তৰী তেথেং চুকা পডিলা । ঐক বাপা ॥ ৩৭॥
দৃশ্যভাস অৱিদ্যাত্মক । তুঝাহী দেহ তদাত্মক ।
ম্হণোনি হা ৱিৱেক । তেথেং সংচৰলা ॥ ৩৮॥
দৃষ্টীনেং দৃশ্য দেখিলেং । মন ভাসাৱৰী বৈসলেং ।
পৰী তেং লিংগদেহ ঝালেং । অৱিদ্যাত্মক ॥ ৩৯॥
অৱিদ্যেনেং অৱিদ্যা দেখিলী । ম্হণোন গোষ্টী ৱিশ্ৱাসলী ।
তুঝী কাযা অৱঘী সংচলী । অৱিদ্যেচী ॥ ৪০॥
তেচি কাযা মী আপণ । হেং দেহবুদ্ধীচেং লক্ষণ ।
যেণেংকৰিতাং ঝালেং প্ৰমাণ । দৃশ্য অৱঘেং ॥ ৪১॥
ইকডে সত্য মানিলা দেহ । তিকডে দৃশ্য সত্য হা নিৰ্ৱাহ ।
দোংহীংমধ্যেং হা সংদেহ । পৈসাৱলা বল়েং ॥ ৪২॥
দেহবুদ্ধী কেলী বল়কট । আণি ব্ৰহ্ম পাহোং গেলা ধীট ।
তোং দৃশ্যানেং ৰোধিলী ৱাট । পৰব্ৰহ্মাচী ॥ ৪৩॥
তেথেং সাচ মানিলেং দৃশ্যালা । নিশ্চযচি বাণোনি গেলা ।
পহা হো কেৱঢা চুকা পডিলা । অকস্মাত ॥ ৪৪॥
আতাং অসো হেং বোলণেং । ব্ৰহ্ম ন পাৱিজে মীপণেং ।
দেহবুদ্ধীচী লক্ষণেং । দৃশ্য ভাৱিতী ॥ ৪৫॥
অস্থীংচ্যা দেহীং মাংসাচা গোল়া । পাহেন ম্হণে ব্ৰহ্মীংচা সোহল়া ।
তো জ্ঞাতা নৱ্হে আংধল়া । কেৱল় মূৰ্খ ॥ ৪৬॥
দৃষ্টীস দিসে মনাস ভাসে । তিতুকেং কাল়াংতৰীং নাসে ।
ম্হণোনি দৃশ্যাতীত অসে । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ৪৭॥
পৰব্ৰহ্ম তেং শাশ্ৱত । মাযা তেচি অশাশ্ৱত ।
ঐসা বোলিলা নিশ্চিতাৰ্থ । নানাশাস্ত্ৰীং ॥ ৪৮॥
আতাং পুঢেং নিৰূপণ । দেহবুদ্ধীচেং লক্ষণ ।
চুকা পডিলা তো কোণ । বোলিলেং অসে ॥ ৪৯॥
মী কোণ হেং জাণাৱেং । মীপণ ত্যাগূন অনন্য ৱ্হাৱেং ।
মগ সমাধান তেং স্ৱভাৱেং । অংগীং বাণে ॥ ৫০॥
হৰিঃ ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে দৃশ্যনিৰসনং নাম অষ্টমঃ সমাসঃ ॥ ৮॥
সমাস নৱৱা : সাৰশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
গুপ্ত আহে উদংড ধন । কায জাণতী সেৱকজন ।
তযাংস আহে তেং জ্ঞান । বাহ্যাকাৰাচেং ॥ ১॥
গুপ্ত ঠেৱিলে উদংড অৰ্থ । আণি প্ৰগট দিসতী পদাৰ্থ ।
শহাণে শোধিতি স্ৱাৰ্থ । অংতৰীং অসে ॥ ২॥
তৈসেং দৃশ্য হেং মাযিক । পাহত অসতী সকল় লোক ।
পৰী জযাংস ঠাউকা ৱিৱেক । তে অংতৰ জাণতী ॥ ৩॥
দ্ৰৱ্য ঠেঊন জল় সোডিলেং । লোক ম্হণতী সৰোৱৰ ভৰলেং ।
তযাচেং অভ্যংতৰ কল়লেং । সমৰ্থ জনাংসী ॥ ৪॥
তৈসে জ্ঞাতে জে সমৰ্থ । তিহীং ওল়খিলা পৰমাৰ্থ ।
ইতৰ তে কৰিতী স্ৱাৰ্থ । দৃশ্য পদাৰ্থাংচা ॥ ৫॥
কাবাডী ৱাহতী কাবাড । শ্ৰেষ্ঠ ভোগিতী ৰত্নেং জাড ।
হেং জযাংচেং ত্যাংস গোড । কৰ্মযোগেং ॥ ৬॥
এক কাষ্ঠস্ৱাৰ্থ কৰিতী । এক শুভা একৱটিতী ।
তৈসে নৱ্হেত কীং নৃপতী । সাৰভোক্তে ॥ ৭॥
জযাংস আহে ৱিচাৰ । তে সুখাসনীং ঝালে স্ৱাৰ ।
ইতৰ তে জৱল়ীল ভাৰ । ৱাহতচি মেলে ॥ ৮॥
এক দিৱ্যান্নেং ভক্ষিতী । এক ৱিষ্ঠা সাৱডিতী ।
আপণ ৱৰ্তল্যাচা ঘেতী । সাভিমান ॥ ৯॥
সাৰ সেৱিজে শ্ৰেষ্ঠীং । অসাৰ ঘেইজে ৱৃথাপুষ্টীং ।
সাৰাসাৰাচী গোষ্টী । সজ্ঞান জাণতী ॥ ১০॥
গুপ্ত পৰিস চিংতামণী । প্ৰগট খডে কাচমণী ।
গুপ্ত হেম ৰত্নখাণী । প্ৰগট পাষাণ মৃত্তিকা ॥ ১১॥
অৱ্হাশংখ অৱ্হাৱেল । গুপ্ত ৱনস্পতী অমূল্য ।
এৰংড ধোত্ৰে বহুসাল । প্ৰগট শিংপী ॥ ১২॥
কোঠেং দিসেনা কল্পতৰূ । উদংড শেৰাংচা ৱিস্তাৰূ ।
পাহতাং নাহীং মৈলাগৰূ । বোৰী বাভল়ী উদংড ॥ ১৩॥
কামধেনু জাণিজে ইংদ্ৰেং । সৃষ্টীংত উদংড খিল্লাৰেং ।
মহদ্ভাগ্য ভোগিজে নৃপৱৰেং । ইতৰাং কৰ্মানুসাৰ ॥ ১৪॥
নানা ৱ্যাপাৰ কৰিতী জন । অৱঘেচ ম্হণতী সকাংচন ।
পৰংতু কুবেৰাচেং মহিমান । কোণাসীচ ন যে ॥ ১৫॥
তৈসা জ্ঞানী যোগীশ্ৱৰ । গুপ্তাৰ্থলাভাচা ঈশ্ৱৰ ।
ইতৰ তে পোটাচে কিংকৰ । নানা মতেং ধুংডিতী ॥ ১৬॥
তস্মাত্ সাৰ তেং দিসেনা । আণি অসাৰ তেং দিসে জনাং ।
সাৰাসাৰৱিৱংচনা । সাধু জাণতী ॥ ১৭॥
দিসেনা জেং গুপ্ত ধন । তযাস কৰণেং লাগে অংজন ।
গুপ্ত পৰমাত্মা সজ্জন । সংগতীং শোধাৱা ॥ ১৯॥
ৰাযাচেং সান্নিধ্য হোতাং । সহজচি লাভে শ্ৰীমংততা ।
তৈসা হা সত্সংগ ধৰিতাং । সদ্ৱস্তু লাভে ॥ ২০॥
সদ্ৱস্তূস লাভে সদ্ৱস্তু । অৱ্যৱস্থাসি অৱ্যৱস্থু ।
পাহতাং প্ৰশস্তাসি প্ৰশস্তু । ৱিচাৰ লাভে ॥ ২১॥
ম্হণোনি হেং দৃশ্যজাত । অৱঘেং আহে অশাশ্ৱত ।
পৰমাত্মা অচ্যুত অনংত । তো যা দৃষ্যাৱেগল়া ॥ ২২॥
দৃশ্যাৱেগল়া দৃশ্যাঅন্তৰীং । সৰ্ৱাত্মা তো চৰাচৰীং ।
ৱিচাৰ পাহতাং অংতৰীং । নিশ্চযো বাণে ॥ ২৩॥
সংসাৰত্যাগ ন কৰিতাং । প্ৰপংচৌপাধি ন সাংডিতাং ।
জনাংমধ্যে সাৰ্থকতা । ৱিচাৰেংচি হোয ॥ ২৪॥
হেং প্ৰচীতীচেং বোলণেং । ৱিৱেকেং প্ৰচীত বাণে ।
প্ৰচীত পাহতীল তে শহাণে । অন্যথা নৱ্হে ॥ ২৫॥
প্ৰচীত আণি অনুমান । উধাৰ আণি ৰোকডেং ধন ।
মানসপূজা প্ৰত্যক্ষ দৰ্শন । যাস মহদংতৰ ॥ ২৬॥
পুঢেং জন্মাংতৰীং হোণাৰ । হা তো অৱঘাচ উধাৰ ।
তৈসেং নৱ্হে সাৰাসাৰ । তত্কাল় লভে ॥ ২৭॥
তত্কাল়চি লাভ হোতো । প্ৰাণী সংসাৰীং সুটতো ।
সংশয অৱঘাচি তুটতো । জন্মমৰণাংচা ॥ ২৮॥
যাচি জন্মেং যেণেংচি কাল়েং । সংসাৰীং হোইজে নিৰাল়েং ।
মোক্ষ পাৱিজে নিশ্চল়েং । স্ৱৰূপাকাৰেং ॥ ২৯॥
যে গোষ্টীস কৰী অনুমান । তো শীঘ্ৰচি পাৱেল পতন ।
মিথ্যা ৱদেল ত্যাস আণ । উপাসনেচী ॥ ৩০॥
হেং যথাৰ্থচি আহে বোলণেং । ৱিৱেকেং শীঘ্ৰচি মুক্ত হোণেং ।
অসোনি কাংহীংচ নসণেং । জনাংমধ্যেং ॥ ৩১॥
দেৱপদ আহে নিৰ্গুণ । দেৱপদীং অনন্যপণ ।
হাচি অৰ্থ পাহতাং পূৰ্ণ । সমাধান বাণে ॥ ৩২॥
দেহীংচ ৱিদেহ হোণেং । কৰূন কাংহীংচ ন কৰণেং ।
জীৱন্মুক্তাংচীং লক্ষণেং । জীৱন্মুক্ত জাণতী ॥ ৩৩॥
যেৰৱীং হেং খৰেং ন ৱাটে । অনুমানেংচি সংদেহ ৱাটে ।
সংদেহাচেং মূল় তুটে । সদ্গুৰুৱচনেং ॥ ৩৪॥
হৰি ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে সাৰশোধননিৰূপণং নাম নৱমঃ সমাসঃ ॥ ৯॥
সমাস দহাৱা : অনুৰ্ৱাচ্যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাধান পুসতাং কাংহীং । ম্হণতী বোলিজে ঐসেং নাহীং ।
তৰী তেং কৈসেং আহে সৰ্ৱহী । মজ নিৰূপাৱেং ॥ ১॥
মুক্যানেং গূল় খাদলা । গোডী ন যে সাংগাযালা ।
যাচা অভিপ্ৰাযো মজলা । নিৰূপণ কীজে ॥ ২॥
অনুভৱহী পুসোং জাতাং । ম্হণতী ন যে কীং সাংগতাং ।
তৰী কোণাপাশীং পুসোং আতাং । সমাধান ॥ ৩॥
জে তে অগম্য সাংগতী । ন যে মাঝিযা প্ৰচীতী ।
ৱিচাৰ বৈসে মাঝে চিত্তীং । ঐসেং কৰাৱেং ॥ ৪॥
ঐসেং শ্ৰোতযাচেং উত্তৰ । যাচেং কৈসেং প্ৰত্যুত্তৰ ।
নিৰূপিজেল তত্পৰ । হোঊন ঐকা ॥ ৫॥
জেং সমাধানাচেং স্থল় । কীং তো অনুভৱচি কেৱল় ।
তেংচি স্ৱৰূপ প্ৰাংজল় । বোলূন দাঊং ॥ ৬॥
জেং বোলাস আকল়েনা । বোলিল্যাৱিণহী কল়েনা ।
জযাস কল্পিতাং কল্পনা । হিংপুটী হোয ॥ ৭॥
তেং জাণাৱেং পৰব্ৰহ্ম । জেং ৱেদাংচেং গুহ্য পৰম ।
ধৰিতাং সংত সমাগম । সৰ্ৱহী কল়ে ॥ ৮॥
তেংচি আতাং সাংগিজেল । জেং সমাধান সখোল ।
ঐক অনুভৱাচে বোল । অনিৰ্ৱাচ্য ৱস্তু ॥ ৯॥
সাংগতাং ন যে তেং সাংগণেং । গোডী কল়াৱযা গূল় দেণেং ।
ঐসেং হেং সদ্গুৰুৱিণেং । হোণাৰ নাহীং ॥ ১০॥
সদ্গুৰুকৃপা কল়ে ত্যাসী । জো শোধীল আপণাসী ।
পুঢেং কল়েল অনুভৱাসী । আপেংআপ ৱস্তু ॥ ১১॥
দৃঢ কৰূনিযাং বুদ্ধি । আধীং ঘ্যাৱী আপুলী শুদ্ধী ।
তেণেং লাগে সমাধী । অকস্মাত ॥ ১২॥
আপুলেং মূল় বৰেং শোধিতাং । আপুলী তোং মাযিক ৱাৰ্তা ।
পুঢেং ৱস্তূচ তত্ত্ৱতাং । সমাধান ॥ ১৩॥
আত্মা আহে সৰ্ৱসাক্ষী । হেং বোলিজে পূৰ্ৱপক্ষীং ।
জো কোণী সিদ্ধাংত লক্ষী । তোচি সাধু ॥ ১৪॥
সিদ্ধাংত ৱস্তু লক্ষূং জাতাং । সৰ্ৱসাক্ষিণী তে অৱস্থা ।
আত্মা ত্যাহূন পৰতা । অৱস্থাতীত ॥ ১৫॥
পদাৰ্থজ্ঞান জেৱ্হাং সৰে । দ্ৰষ্টা দ্ৰষ্টেপণেং নুৰে ।
তে সমযীং ফুংজ উতৰে । মীপণাচা ॥ ১৬॥
জেথেং মুৰালেং মীপণ । তেচি অনুভৱাচী খূণ ।
অনিৰ্ৱাচ্য সমাধান । যাকাৰণেং বোলিজে ॥ ১৭॥
অত্যংত ৱিচাৰাচে বোল । তৰী তে মাযিকচি ফোল ।
শব্দ সবাহ্য সখোল । অৰ্থচি অৱঘা ॥ ১৮॥
শব্দাকৰিতাং কল়ে অৰ্থ । অৰ্থ পাহতাং শব্দ ৱ্যৰ্থ ।
শব্দ সাংগেং তেং যথাৰ্থ । পৰী আপণ মিথ্যা ॥ ১৯॥
শব্দাকৰিতাং ৱস্তু ভাসে । ৱস্তু পাহতাং শব্দ নাসে ।
শব্দ ফোল অৰ্থ অসে । ঘনদাটপণেং ॥ ২০॥
ভূসাকৰিতাং ধান্য নিপজে । ধান্য ঘেঊন ভূস টাকিজে ।
তৈসা ভূস শব্দ জাণিজে । অৰ্থ ধান্য ॥ ২১॥
পোংচটামধ্যেং ঘনৱট । ঘনৱটীং উডে পোংচট ।
তৈসা শব্দ হা ফলকট । পৰব্ৰহ্মীং ॥ ২২॥
শব্দ বোলূনি ৰাহে । অৰ্থ শব্দাপূৰ্ৱীংচ আহে ।
যাকাৰণেং ন সাহে । উপমা তযা অৰ্থাসী ॥ ২৩॥
ভূস সাংডূন কণ ঘ্যাৱা । তৈসা ৱাচ্যাংশ ত্যজাৱা ।
কণ লক্ষ্যাংশ লক্ষাৱা । শুদ্ধ স্ৱানুভৱেং ॥ ২৪॥
দৃশ্যাৱেগল়েং বোলিজে । ত্যাস ৱাচ্যাংশ ম্হণিজে ।
ত্যাচা অৰ্থ তো জাণিজে । শুদ্ধ লক্ষ্যাংশ ॥ ২৫॥
ঐসা জো শুদ্ধ লক্ষ্যাংশ । তোচি জাণাৱা পূৰ্ৱপক্ষ ।
স্ৱানুভৱ তো অলক্ষ্য । লক্ষিলা ন ৱচে ॥ ২৬॥
জেথেং গাল়ূন সাংডিলেং নভা । জো অনুভৱাচা গাভা ।
ঐসা তোহী উভা । কল্পিত কেলা ॥ ২৭॥
মিথ্যা কল্পনেপাসূন ঝালা । খৰেংপণ কৈসেং অসেল ত্যালা ।
ম্হণোনি তেথেং অনুভৱালা । ঠাৱচি নাহীং ॥ ২৮॥
দুজেৱিণ অনুভৱ । হেং বোলণেংচি তোং ৱাৱ ।
যাকাৰণেং নাহীং ঠাৱ । অনুভৱাসী ॥ ২৯॥
অনুভৱেং ত্ৰিপুটী উপজে । অদ্ৱৈতীং দ্ৱৈতচি লাজে ।
ম্হণোনিযাং বোলণেং সাজে । অনিৰ্ৱাচ্য ॥ ৩০॥
দিৱসৰজনীচেং পৰিমিত । কৰাৱযা মূল় আদিত্য ।
তো আদিত্য গেলিযা উৰ্ৱৰিত । ত্যাসি কায ম্হণাৱেং ॥ ৩১॥
শব্দ মৌনাচা ৱিচাৰ । ৱ্হাৱযা মূল় ওংকাৰ ।
তো ওংকাৰ গেলিযা উচ্চাৰ । কৈসা কৰাৱা ॥ ৩২॥
অনুভৱ আণি অনুভৱিতা । সকল় যে মাযেচি কৰিতাং ।
তে মাযা মুল়ীংচ নসতাং । ত্যাস কায ম্হণাৱেং ॥ ৩৩॥
ৱস্তু এক আপণ এক । ঐশী অসতী ৱেগল়ীক ।
তৰী অনুভৱাচা ৱিৱেক । বোলোং যেতা মুখেং ॥ ৩৪॥
ৱেগল়েপণাচী মাতা । তে লটিকী ৱংধ্যেচী সুতা ।
ম্হণূনিযাং অভিন্নতা । মুল়ীংচ আহে ॥ ৩৫॥
অজন্মা হোতা নিজলা । তেণেং স্ৱপ্নীং স্ৱপ্ন দেখিলা ।
সদ্গুৰূসী শৰণ গেলা । সংসাৰদুঃখেং ॥ ৩৬॥
সদ্গুৰুকৃপেস্তৱ । ঝালা সংসাৰ ৱাৱ ।
জ্ঞান ঝালিযা ঠাৱ । পুসে অজ্ঞানাচা ॥ ৩৭॥
আহে তিতুকেং নাহীং ঝালেং । নাহীং নাহীংপণেং নিমালেং ।
আহে নাহীং জাঊন উৰলেং । নসোন কাংহীং ॥ ৩৮॥
শূন্যত্ৱাতীত শুদ্ধ জ্ঞান । তেণেং ঝালেং সমাধান ।
ঐক্যৰূপেং অভিন্ন । সহজস্থিতি ॥ ৩৯॥
অদ্ৱৈতনিৰূপণ হোতাং । নিমালী দ্ৱৈতাচী ৱাৰ্তা ।
জ্ঞানচৰ্চা বোলোং জাতাং । জাগৃতি আলী ॥ ৪০॥
শ্ৰোতীং ৱ্হাৱেং সাৱধান । অৰ্থীং ঘালাৱেং মন ।
খুণে পাৱতাং সমাধান । অংতৰীং কল়ে ॥ ৪১॥
তেণেং জিতুকেং জ্ঞান কথিলেং । তিতুকেং স্ৱপ্নাৱাৰীং গেলেং ।
অনিৰ্ৱাচ্য সুখ উৰলেং । শব্দাতীত ॥ ৪২॥
তেথেং শব্দেংৱিণ ঐক্যতা । অনুভৱ না অনুভৱিতা ।
ঐসা নিৱাংত তো মাগুতা । জাগৃতী আলা ॥ ৪৩॥
তেণেং স্ৱপ্নীং স্ৱপ্ন দেখিলা । জাগা হোঊন জাগৃতীস আলা ।
তেথেং তৰ্ক কুংঠিত জাহলা । অংত ন লগে ॥ ৪৪॥
যা নিৰূপণাচেং মূল় । কেলেংচ কৰূং প্ৰাংজল় ।
তেণেং অংতৰীং নিৱল় । সমাধান কল়ে ॥ ৪৫॥
তংৱ শিষ্যেং ৱিনৱিলেং । জী হেং আতাং নিৰূপিলেং ।
তৰী পাহিজে বোলিলেং । মাগুতেং স্ৱামী ॥ ৪৬॥
মজ কল়াযা কাৰণ । কেলেংচ কৰাৱেং নিৰূপণ ।
তেথীল জে কা নিজখূণ । তে মজ অনুভৱাৱী ॥ ৪৭॥
অজন্মা তো সাংগা কৱণ । তেণেং দেখিলা কৈসা স্ৱপ্ন ।
যেথেং কৈসেং নিৰূপণ । বোলিলেং আহে ॥ ৪৮॥
জাণোনি শিষ্যাচা আদৰ । স্ৱামী দেতী প্ৰত্যুত্তৰ ।
তেংচি আতাং অতি তত্পৰ । শ্ৰোতীং যেথেং পৰিসাৱেং ॥ ৪৯॥
ঐক শিষ্যা সাৱধান । অজন্মা তো তূংচি জণ ।
তুৱাং দেখিলা স্ৱপ্নীং স্ৱপ্ন । তোহী আতাং সাংগতোং ॥ ৫০॥
স্ৱপ্নীং স্ৱপ্নাচা ৱিচাৰ । তো তূং জাণ হা সংসাৰ ।
তেথেং তুৱাং সাৰাসাৰ । ৱিচাৰ কেলা ॥ ৫১॥
ৰিঘোনি সদ্গুৰূসী শৰণ । কাঢূন শুদ্ধ নিৰূপণ ।
যাচী কৰিসী উণখূণ । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৫২॥
যাচাচি ঘেতাং অনুভৱ । বোলণেং তিতুকেং হোতেং ৱাৱ ।
নিৱাংত ৱিশ্ৰাংতীচা ঠাৱ । তে তূং জাণ জাগৃতী ॥ ৫৩॥
জ্ঞানগোষ্টীচা গলবলা । সৰোন অৰ্থ প্ৰগটলা ।
যাচা ৱিচাৰ ঘেতাং আলা । অংতৰীং অনুভৱ ॥ ৫৪॥
তুজ ৱাটে হে জাগৃতী । মজ ঝালী অনুভৱপ্ৰাপ্তী ।
যা নাংৱ কেৱল় ভ্ৰাংতী । ফিটলীচ নাহীং ॥ ৫৫॥
অনুভৱ অনুভৱীং ৱিৰালা । অনুভৱেংৱিণ অনুভৱ আলা ।
হাহী স্ৱপ্নীংচা চেইলা । নাহীংস বাপা ॥ ৫৬॥
জাগা ঝালিযা স্ৱপ্নঊৰ্মী । স্ৱপ্নীং ম্হণসী অজন্মা তো মী ।
জাগেপণীং স্ৱপ্নঊৰ্মী । গেলীচ নাহীং ॥ ৫৭॥
স্ৱপ্নীং ৱাটে জাগেপণ । তৈশী অনুভৱাচী খূণ ।
আলী পৰী তেং সত্য স্ৱপ্ন । ভ্ৰমৰূপ ॥ ৫৮॥
জাগৃতি যাপৈলীকডে । তেং সাংগণেং কেৱীং ঘডে ।
জেথেং ধাৰণাচি মোডে । ৱিৱেকাচী ॥৫৯॥
ম্হণোনি তেং সমাধান । বোলতাংচি ন যে ঐসেং জাণ ।
নিঃশব্দাচী ঐশী খূণ । ওল়খাৱী ॥ ৬০॥
ঐসেং আহে সমাধান । বোলতাংচ ন যে জাণ ।
ইতুকেনেং বাণলী খূণ । নিঃশব্দাচী ॥ ৬১॥
হৰিঃ ওঁ তত্সত্ ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ষষ্ঠদশকে
অনিৰ্ৱাচ্যনিৰূপণং নাম দশমঃ সমাসঃ ॥ ১০॥
॥ দশক সহাৱা সমাপ্ত ॥

Explore More