దేవశోధనాచా
సమాస పహిలా : దేవశోధన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస పహిలా : దేవశోధన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస దుసరా : బ్రహ్మపావననిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస తీసరా : మాయోద్భవనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస చవథా : బ్రహ్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస పాంచవా : మాయాబ్రహ్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస సహావా : సృష్టీకథన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస సాతవా : సగుణభజన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస ఆఠవా : దృశ్యనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస నవవా : సారశోధన ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస దహావా : అనుర్వాచ్యనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాస పహిలా : దేవశోధన ॥ శ్రీరామ ॥
చిత్త సుచిత కరావేం । బోలిలేం తేం జీవీం ధరావేం ।
సావధ హోఊన బైసావేం । నిమిష ఏక ॥ ౧॥
సావధ హోఊన బైసావేం । నిమిష ఏక ॥ ౧॥
కోణీ ఏకే గ్రామీం అథవా దేశీం । రాహణేం ఆహే ఆపణాసీ ।
న భేటతాం తేథిల్యా ప్రభూసీ । సౌఖ్య కైంచేం ॥ ౨॥
న భేటతాం తేథిల్యా ప్రభూసీ । సౌఖ్య కైంచేం ॥ ౨॥
మ్హణౌని జ్యాస జేథేం రాహణేం । తేణేం త్యా ప్రభూచీ భేటీ ఘేణేం ।
మ్హణిజే హోయ శ్లాఘ్యవాణేం । సర్వ కాంహీం ॥ ౩॥
మ్హణిజే హోయ శ్లాఘ్యవాణేం । సర్వ కాంహీం ॥ ౩॥
ప్రభూచీ భేటీ న ఘేతాం । తేథేం కైంచీ మాన్యతా ।
ఆపులేం మహత్వ జాతాం । వేళ నాహీం ॥ ౪॥
ఆపులేం మహత్వ జాతాం । వేళ నాహీం ॥ ౪॥
మ్హణౌని రాయాపాసూని రంక । కోణీ ఏక తరీ నాయక ।
త్యాస భేటణేం హా వివేక । వివేకీ జాణతీ ॥ ౫॥
త్యాస భేటణేం హా వివేక । వివేకీ జాణతీ ॥ ౫॥
త్యాస న భేటతాం త్యాచే నగరీం । రాహతాం ధరితీల బేగారీ ।
తేథేం న కరితాం చోరీ । అంగీం లాగే ॥ ౬॥
తేథేం న కరితాం చోరీ । అంగీం లాగే ॥ ౬॥
యాకారణేం జో శహాణా । తేణేం ప్రభూసీ భేటావేం జాణా ।
ఐసేం న కరితాం దైన్యవాణా । సంసార త్యాచా ॥ ౭॥
ఐసేం న కరితాం దైన్యవాణా । సంసార త్యాచా ॥ ౭॥
గ్రామీం థోర గ్రామాధిపతీ । త్యాహూని థోర దేశాధిపతీ ।
దేశాధిపతీహూని నృపతీ । థోర జాణావా ॥ ౮॥
దేశాధిపతీహూని నృపతీ । థోర జాణావా ॥ ౮॥
రాష్ట్రాచా ప్రభు తో రాజా । బహురాష్ట్ర తో మహారాజా ।
మహారాజాంచాహీ రాజా । తో చక్రవర్తీ ॥ ౯॥
మహారాజాంచాహీ రాజా । తో చక్రవర్తీ ॥ ౯॥
ఏక నరపతీ ఏక గజపతీ । ఏక హయపతీ ఏక భూపతీ ।
సకళాంమధ్యే చక్రవర్తీ । థోర రాజా ॥ ౧౦॥
సకళాంమధ్యే చక్రవర్తీ । థోర రాజా ॥ ౧౦॥
అసో ఐశియా సమస్తాం । ఏక బ్రహ్మా నిర్మాణకర్తా ।
త్యా బ్రహ్మ్యాసహీ నిర్మితా । కోణ ఆహే ॥ ౧౧॥
త్యా బ్రహ్మ్యాసహీ నిర్మితా । కోణ ఆహే ॥ ౧౧॥
బ్రహ్మా విష్ణు ఆణి హర । త్యాంసీ నిర్మితా తోచి థోర ।
తో ఓళఖావా పరమేశ్వర । నానా యత్నేం ॥ ౧౨॥
తో ఓళఖావా పరమేశ్వర । నానా యత్నేం ॥ ౧౨॥
తో దేవ ఠాయీం పడేనా । తరీ యమయాతనా చుకేనా ।
బ్రహ్మాణ్డనాయకా చోజవేనా । హేం బరేం నవ్హే ॥ ౧౩॥
బ్రహ్మాణ్డనాయకా చోజవేనా । హేం బరేం నవ్హే ॥ ౧౩॥
జేణేం సంసారీం ఘాతలేం । అవఘేం బ్రహ్మాణ్డ నిర్మాణ కేలేం ।
త్యాసీ నాహీం ఓళఖిలేం । తోచి పతిత ॥ ౧౪॥
త్యాసీ నాహీం ఓళఖిలేం । తోచి పతిత ॥ ౧౪॥
మ్హణోని దేవ ఓళఖావా । జన్మ సార్థకచి కరావా ।
న కళే తరీ సత్సంగ ధరావా । మ్హణజే కళే ॥ ౧౫॥
న కళే తరీ సత్సంగ ధరావా । మ్హణజే కళే ॥ ౧౫॥
జో జాణేల భగవంత । తయా నాంవ బోలిజే సంత ।
జో శాశ్వత ఆణి అశాశ్వత । నివాడా కరీ ॥ ౧౬॥
జో శాశ్వత ఆణి అశాశ్వత । నివాడా కరీ ॥ ౧౬॥
చళేనా ఢళేనా దేవ । ఐసా జ్యాచా అంతర్భావ ।
తోచి జాణిజే మహానుభావ । తోచి సాధూ ॥ ౧౭॥
తోచి జాణిజే మహానుభావ । తోచి సాధూ ॥ ౧౭॥
జో జనాంమధ్యే వాగే । పరీ జనాంవేగళీ గోష్టీ సాంగే ।
జ్యాచే అంతరీం జ్ఞాన జాగే । తోచి సాధూ ॥ ౧౮॥
జ్యాచే అంతరీం జ్ఞాన జాగే । తోచి సాధూ ॥ ౧౮॥
జాణిజే పరమాత్మా నిర్గుణ । త్యాసీంచ మ్హణావేం జ్ఞాన ।
త్యావేగళేం తేం అజ్ఞాన । సర్వ కాంహీం ॥ ౧౯॥
త్యావేగళేం తేం అజ్ఞాన । సర్వ కాంహీం ॥ ౧౯॥
పోట భరావయాకారణేం । నానా విద్యా అభ్యాస కరణేం ।
త్యాస జ్ఞాన మ్హణతీ పరీ తేణేం । సార్థక నవ్హే ॥ ౨౦॥
త్యాస జ్ఞాన మ్హణతీ పరీ తేణేం । సార్థక నవ్హే ॥ ౨౦॥
దేవ ఓళఖావా ఏక । తేంచి జ్ఞాన తేం సార్థక ।
యేర అవఘేంచి నిరర్థక । పోటవిద్యా ॥ ౨౧॥
యేర అవఘేంచి నిరర్థక । పోటవిద్యా ॥ ౨౧॥
జన్మవరీ పోట భరిలేం । దేహాచేం సంరక్షణ కేలేం ।
పుఢేం అవఘేంచి వ్యర్థ గేలేం । అంతకాళీం ॥ ౨౨॥
పుఢేం అవఘేంచి వ్యర్థ గేలేం । అంతకాళీం ॥ ౨౨॥
ఏవం పోట భరావయాచీ విద్యా । తియేసీ మ్హణోం నయే సద్విద్యా ।
సర్వవ్యాపక వస్తు సద్యా । పావిజే తేం జ్ఞాన ॥ ౨౩॥
సర్వవ్యాపక వస్తు సద్యా । పావిజే తేం జ్ఞాన ॥ ౨౩॥
ఐసేం జయాపాశీం జ్ఞాన । తోచి జాణావా సజ్జన ।
తయాపాసీం సమాధాన । పుశిలేం పాహిజే ॥ ౨౪॥
తయాపాసీం సమాధాన । పుశిలేం పాహిజే ॥ ౨౪॥
అజ్ఞానాస భేటతాం అజ్ఞాన । తేథేం కైంచేం సాంపడేల జ్ఞాన ।
కరంట్యాస కరంట్యాచేం దర్శన । హోతాం భాగ్య కైంచేం ॥ ౨౫॥
కరంట్యాస కరంట్యాచేం దర్శన । హోతాం భాగ్య కైంచేం ॥ ౨౫॥
రోగ్యాపాశీం రోగీ గేలా । తేథేం కైంచేం ఆరోగ్య త్యాలా ।
నిర్బళాపాశీం నిర్బళాలా । పాఠీ కైంచీ ॥ ౨౬॥
నిర్బళాపాశీం నిర్బళాలా । పాఠీ కైంచీ ॥ ౨౬॥
పిశాచ్యాపాశీం పిశాచ గేలేం । తేథేం కోణ సార్థక ఝాలేం ।
ఉన్మత్తాస ఉన్మత్త భేటలేం । త్యాస ఉమజవీ కవణూ ॥ ౨౭॥
ఉన్మత్తాస ఉన్మత్త భేటలేం । త్యాస ఉమజవీ కవణూ ॥ ౨౭॥
భికార్యాపాశీం మాగతాం భిక్షా । దీక్షాహీనాపాశీం మాగతాం దీక్షా ।
ఉజేడ పాహతాం కృష్ణపక్షా । పావిజే కైంచా ॥ ౨౮॥
ఉజేడ పాహతాం కృష్ణపక్షా । పావిజే కైంచా ॥ ౨౮॥
అబద్ధాపాశీం గేలా అబద్ధ । తో కైసేని హోఈల సుబద్ధ ।
బద్ధాస భేటతాం బద్ధ । సిద్ధ నవ్హే ॥ ౨౯॥
బద్ధాస భేటతాం బద్ధ । సిద్ధ నవ్హే ॥ ౨౯॥
దేహ్యాపాశీం గేలా దేహీ । తో కైసేని హోఈల విదేహీ ।
మ్హణోని జ్ఞాత్యావాంచూని నాహీం । జ్ఞానమార్గ ॥ ౩౦॥
మ్హణోని జ్ఞాత్యావాంచూని నాహీం । జ్ఞానమార్గ ॥ ౩౦॥
యాకారణేం జ్ఞాతా పహావా । త్యాచా అనుగ్రహ ఘ్యావా ।
సారాసారవిచారేం జీవా । మోక్ష ప్రాప్త ॥ ౩౧॥
సారాసారవిచారేం జీవా । మోక్ష ప్రాప్త ॥ ౩౧॥
హరి ఓం తత్సత్ । ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే దేవశోధననిరూపణం నామ ప్రథమః సమాసః ॥ ౧॥
జయ జయ రఘువీర సమర్థ ॥
సమాస దుసరా : బ్రహ్మపావననిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
ఐకా ఉపదేశాచీం లక్షణేం । సాయుజ్యప్రాప్తి హోయ జేణేం ।
నానా మతాంచేం పేఖణేం । కామా నయే సర్వథా ॥ ౧॥
నానా మతాంచేం పేఖణేం । కామా నయే సర్వథా ॥ ౧॥
బ్రహ్మజ్ఞానావీణ ఉపదేశ । తో మ్హణోం నయే విశేష ।
ధాన్యేవిణ జైసేం భూస । ఖాతాం నయే ॥ ౨॥
ధాన్యేవిణ జైసేం భూస । ఖాతాం నయే ॥ ౨॥
నానా కాబాడ బడవిలేం । నాతరీ తక్రచి ఘుసళిలేం ।
అథవా ధువణచి సేవిలేం । సావకాశ ॥ ౩॥
అథవా ధువణచి సేవిలేం । సావకాశ ॥ ౩॥
నానా సాలీ భక్షిల్యా । అథవా చోఇట్యా చోఖిల్యా ।
ఖోబరేం సాండూన ఖాదల్యా । నరోట్యా జైశా ॥ ౪॥
ఖోబరేం సాండూన ఖాదల్యా । నరోట్యా జైశా ॥ ౪॥
తైసేం బ్రహ్మజ్ఞానావిణ । నానా ఉపదేశాంచా శీణ ।
సార సాండూన అసార కోణ । శహాణా సేవీ ॥ ౫॥
సార సాండూన అసార కోణ । శహాణా సేవీ ॥ ౫॥
ఆతాం బ్రహ్మ జేం కాం నిర్గుణ । తేంచి కేలేం నిరూపణ ।
సుచిత కరావేం అంతఃకరణ । శ్రోతేజనీం ॥ ౬॥
సుచిత కరావేం అంతఃకరణ । శ్రోతేజనీం ॥ ౬॥
సకళ సృష్టీచీ రచనా । తేం హేం పంచభౌతిక జాణా ।
పరంతు హేం తగేనా । సర్వకాళ ॥ ౭॥
పరంతు హేం తగేనా । సర్వకాళ ॥ ౭॥
ఆది అంతీం బ్రహ్మ నిర్గుణ । తేచి శాశ్వతాచీ ఖూణ ।
యేర పంచభౌతిక సగుణ । నాశవంత ॥ ౮॥
యేర పంచభౌతిక సగుణ । నాశవంత ॥ ౮॥
యేరవీం హీం పాహతాం భూతేం । దేవ కైసేం మ్హణావేం త్యాంతేం ।
భూత మ్హణతాం మనుష్యాంతేం । విషాద వాటే ॥ ౯॥
భూత మ్హణతాం మనుష్యాంతేం । విషాద వాటే ॥ ౯॥
మా తో జగన్నాథ పరమాత్మా । త్యాసి ఆణి భూతఉపమా ।
జ్యాచా కళేనా మహిమా । బ్రహ్మాదికాంసీ ॥ ౧౦॥
జ్యాచా కళేనా మహిమా । బ్రహ్మాదికాంసీ ॥ ౧౦॥
భూతాం ఐసా జగదీశ । మ్హణతాం ఉత్పన్న హోతో దోష ।
యాకారణేం మహాపురుష । సర్వ జాణతీ ॥ ౧౧॥
యాకారణేం మహాపురుష । సర్వ జాణతీ ॥ ౧౧॥
పృథ్వీ ఆప తేజ వాయు ఆకాశ । యాం సబాహ్య జగదీశ ।
పంచభూతాంస ఆహే నాశ । ఆత్మా అవినాశరూపీ ॥ ౧౨॥
పంచభూతాంస ఆహే నాశ । ఆత్మా అవినాశరూపీ ॥ ౧౨॥
జేం జేం రూప ఆణి నామ । తో తో అవఘాచ భ్రమ ।
నామరూపాతీత వర్మ । అనుభవేం జాణావేం ॥ ౧౩॥
నామరూపాతీత వర్మ । అనుభవేం జాణావేం ॥ ౧౩॥
పంచభూతేం ఆణి త్రిగుణ । ఐశీ అష్టధా ప్రకృతి జాణ ।
అష్టధా ప్రకృతీస నామాభిధాన । దృశ్య ఐసేం ॥ ౧౪॥
అష్టధా ప్రకృతీస నామాభిధాన । దృశ్య ఐసేం ॥ ౧౪॥
తేం హేం దృశ్య నాశివంత । ఐసేం వేద శ్రుతి బోలత ।
నిర్గుణ బ్రహ్మ శాశ్వత । జాణతీ జ్ఞానీ ॥ ౧౫॥
నిర్గుణ బ్రహ్మ శాశ్వత । జాణతీ జ్ఞానీ ॥ ౧౫॥
జేం శస్త్రేం తోడితాం తుటేనా । జేం పావకేం జాళితాం జళేనా ।
జేం కాలవితాం కాలవేనా । ఆపేంకరూనీ ॥ ౧౬॥
జేం కాలవితాం కాలవేనా । ఆపేంకరూనీ ॥ ౧౬॥
జేం వాయూచేని ఉడేనా । జేం పడేనా నా ఝడేనా ।
జేం ఘడేనా నా దడేనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౧౭॥
జేం ఘడేనా నా దడేనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౧౭॥
జ్యాసి వర్ణచి నసే । జేం సర్వాంహూని అనారిసేం ।
పరంతు అసతచి అసే । సర్వకాళ ॥ ౧౮॥
పరంతు అసతచి అసే । సర్వకాళ ॥ ౧౮॥
దిసేనా తరీ కాయ ఝాలేం । పరంతు సర్వత్ర సంచలేం ।
సూక్ష్మచి కోందాటలేం । జేథేం తేథేం ॥ ౧౯॥
సూక్ష్మచి కోందాటలేం । జేథేం తేథేం ॥ ౧౯॥
దృష్టీస లాగలీ సవే । జేం దిసేల తేంచి పహావేం ।
పరంతు గుజ తేం జాణావేం । గౌప్య ఆహే ॥ ౨౦॥
పరంతు గుజ తేం జాణావేం । గౌప్య ఆహే ॥ ౨౦॥
ప్రగట తేం జాణావేం అసార । ఆణి గుప్త తేం జాణావేం సార ।
సద్గురుముఖేం హా విచార । ఉమజోం లాగే ॥ ౨౧॥
సద్గురుముఖేం హా విచార । ఉమజోం లాగే ॥ ౨౧॥
ఉమజేనా తేం ఉమజావేం । దిసేనా తేం పహావేం ।
జేం కళేనా తేం జాణావేం । వివేకబళేం ॥ ౨౨॥
జేం కళేనా తేం జాణావేం । వివేకబళేం ॥ ౨౨॥
గుప్త తేంచి ప్రగటవావేం । అసాధ్య తేంచి సాధావేం ।
కానడేంచి అభ్యాసావేం । సావకాశ ॥ ౨౩॥
కానడేంచి అభ్యాసావేం । సావకాశ ॥ ౨౩॥
వేద విరంచి ఆణి శేష । జేథేం శిణలే నిఃశేష ।
తేంచి సాధావేం విశేష । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౨౪॥
తేంచి సాధావేం విశేష । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౨౪॥
తరీ తేం కవణేం పరీ సాధావేం । తేంచి బోలిలేం స్వభావేం ।
అధ్యాత్మశ్రవణేం పావావేం । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౨౫॥
అధ్యాత్మశ్రవణేం పావావేం । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౨౫॥
పృథ్వీ నవ్హే ఆప నవ్హే । తేజ నవ్హే వాయు నవ్హే ।
వర్ణవ్యక్తి ఐసేం నవ్హే । అవ్యక్త తేం ॥ ౨౬॥
వర్ణవ్యక్తి ఐసేం నవ్హే । అవ్యక్త తేం ॥ ౨౬॥
తయాస మ్హణావేం దేవ । వరకడ లోకాంచా స్వభావ ।
జితుకే గాంవ తితుకే దేవ । జనాంకారణేం ॥ ౨౭॥
జితుకే గాంవ తితుకే దేవ । జనాంకారణేం ॥ ౨౭॥
ఐసా దేవాచా నిశ్చయో ఝాలా । దేవ నిర్గుణ ప్రత్యయా ఆలా ।
ఆతాం ఆపణచి ఆపలా । శోధ ఘ్యావా ॥ ౨౮॥
ఆతాం ఆపణచి ఆపలా । శోధ ఘ్యావా ॥ ౨౮॥
మాఝేం శరీర ఐసేం మ్హణతో । తరీ తో జాణ దేహావేగళాచి తో ।
మన మాఝేం ఐసేం జాణతో । తరీ తో మనహీ నవ్హే ॥ ౨౯॥
మన మాఝేం ఐసేం జాణతో । తరీ తో మనహీ నవ్హే ॥ ౨౯॥
పాహతాం దేహాచా విచార । అవఘా తత్త్వాంచా విస్తార ।
తత్త్వేం తత్త్వ ఝాడితాం సార । ఆత్మాచి ఉరే ॥ ౩౦॥
తత్త్వేం తత్త్వ ఝాడితాం సార । ఆత్మాచి ఉరే ॥ ౩౦॥
ఆపణాసి ఠావచి నాహీం । తేథేం పాహణేం నలగే కాంహీం ।
తత్త్వేం ఠాయీంచ్యా ఠాయీం । విభాగూని గేలీం ॥ ౩౧॥
తత్త్వేం ఠాయీంచ్యా ఠాయీం । విభాగూని గేలీం ॥ ౩౧॥
బాంధలీ ఆహే తోం గాంఠోడీ । జో కోణీ విచారేం సోడీ ।
విచార పాహతాం గాంఠోడీ । ఆఢళేనా ॥ ౩౨॥
విచార పాహతాం గాంఠోడీ । ఆఢళేనా ॥ ౩౨॥
తత్త్వాంచేం గాంఠోడేం శరీర । యాచా పాహతాం విచార ।
ఏక ఆత్మా నిరంతర । ఆపణ నాహీం ॥ ౩౩॥
ఏక ఆత్మా నిరంతర । ఆపణ నాహీం ॥ ౩౩॥
ఆపణాసి ఠావచి నాహీం । జన్మ మృత్యు కైంచే కాఈ ।
పాహతాం వస్తూచ్యా ఠాయీం । పాప పుణ్య నసే ॥ ౩౪॥
పాహతాం వస్తూచ్యా ఠాయీం । పాప పుణ్య నసే ॥ ౩౪॥
పాప పుణ్య యమయాతనా । హేం నిర్గుణీం తోం అసేనా ।
ఆపణ తోచి తరీ జన్మమరణా । ఠావో కైంచా ॥ ౩౫॥
ఆపణ తోచి తరీ జన్మమరణా । ఠావో కైంచా ॥ ౩౫॥
దేహబుద్ధీనేం బాంధలా । తో వివేకేం మోకళా కేలా ।
దేహాతీత హోతాం పావలా । మోక్షపద ॥ ౩౬॥
దేహాతీత హోతాం పావలా । మోక్షపద ॥ ౩౬॥
ఝాలేం జన్మాచేం సార్థక । నిర్గుణ ఆత్మా ఆపణ ఏక ।
పరంతు హా వివేక । పాహిలాచి పహావా ॥ ౩౭॥
పరంతు హా వివేక । పాహిలాచి పహావా ॥ ౩౭॥
జాగేం హోతాం స్వప్న సరే । వివేక పాహతాం దృశ్య ఓసరే ।
స్వరూపానుసంధానేం తరే । ప్రాణిమాత్ర ॥ ౩౮॥
స్వరూపానుసంధానేం తరే । ప్రాణిమాత్ర ॥ ౩౮॥
ఆపణాస నివేదావేం । ఆపణ వివేకేం నురావేం ।
ఆత్మనివేదన జాణావేం । యాచేం నాంవ ॥ ౩౯॥
ఆత్మనివేదన జాణావేం । యాచేం నాంవ ॥ ౩౯॥
ఆధీం అధ్యాత్మశ్రవణ । మగ సద్గురుపాదసేవన ।
పుఢేం ఆత్మనివేదన । సద్గురుప్రసాదేం ॥ ౪౦॥
పుఢేం ఆత్మనివేదన । సద్గురుప్రసాదేం ॥ ౪౦॥
ఆత్మనివేదనాఉపరీ । నిఖళ వస్తు నిరంతరీ ।
ఆపణ ఆత్మా హా అంతరీం । బోధ జాహలా ॥ ౪౧॥
ఆపణ ఆత్మా హా అంతరీం । బోధ జాహలా ॥ ౪౧॥
త్యా బ్రహ్మబోధేం బ్రహ్మచి ఝాలా । సంసారఖేద తో ఉడాలా ।
దేహ ప్రారబ్ధీం టాకిలా । సావకాశ ॥ ౪౨॥
దేహ ప్రారబ్ధీం టాకిలా । సావకాశ ॥ ౪౨॥
యాసి మ్హణిజే ఆత్మజ్ఞాన । యేణేం పావిజే సమాధాన ।
పరబ్రహ్మీం అభిన్న । భక్తచి జాహలా ॥ ౪౩॥
పరబ్రహ్మీం అభిన్న । భక్తచి జాహలా ॥ ౪౩॥
ఆతాం హోణార తేం హోఈనా కాం । ఆణి జాణార తేం జాఈనా కాం ।
తుటలీ మనాంతీల ఆశంకా । జన్మమృత్యూచీ ॥ ౪౪॥
తుటలీ మనాంతీల ఆశంకా । జన్మమృత్యూచీ ॥ ౪౪॥
సంసారీం పుండావేం చుకలేం । దేవాం భక్తాం ఐక్య ఝాలేం ।
ముఖ్య దేవాసి ఓళఖిలేం । సత్సంగేంకరూనీ ॥ ౪౫॥
ముఖ్య దేవాసి ఓళఖిలేం । సత్సంగేంకరూనీ ॥ ౪౫॥
హరిః ఒం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే
బ్రహ్మప్రతిపాదననిరూపణం నామ ద్వితీయః సమాసః ॥ ౨॥
బ్రహ్మప్రతిపాదననిరూపణం నామ ద్వితీయః సమాసః ॥ ౨॥
సమాస తీసరా : మాయోద్భవనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
నిర్గుణ ఆత్మా తో నిశ్చళ । జైసేం ఆకాశ అంతరాళ ।
ఘన దాట నిర్మళ నిశ్చళ । సదోదిత ॥ ౧॥
ఘన దాట నిర్మళ నిశ్చళ । సదోదిత ॥ ౧॥
జేం ఖండలేంచి నాహీం అఖండ । జేం ఉదండాహూని ఉదండ ।
జేం గగనాహూని వాడ । అతి సూక్ష్మ ॥ ౨॥
జేం గగనాహూని వాడ । అతి సూక్ష్మ ॥ ౨॥
జేం దిసేనా నా భాసేనా । జేం ఉపజేనా నా నాసేనా ।
జేం యేఈనా నా జాఈనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౩॥
జేం యేఈనా నా జాఈనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౩॥
జేం చళేనా నా ఢళేనా । జేం తుటేనా నా ఫుటేనా ।
జేం రచేనా నా ఖచేనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౪॥
జేం రచేనా నా ఖచేనా । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౪॥
జేం సన్ముఖచి సర్వకాళ । జేం నిష్కలంక ఆణి నిఖళ ।
సర్వాంతర ఆకాశ పాతాళ । వ్యాపూని అసే ॥ ౫॥
సర్వాంతర ఆకాశ పాతాళ । వ్యాపూని అసే ॥ ౫॥
అవినాశ తేం బ్రహ్మ నిర్గుణ । నాసే తేం మాయా సగుణ ।
సగుణ ఆణి నిర్గుణ । కాలవలేం ॥ ౬॥
సగుణ ఆణి నిర్గుణ । కాలవలేం ॥ ౬॥
యా కర్దమాచా విచార । కరూం జాణతీ యోగీశ్వర ।
జైసేం క్షీర ఆణి నీర । రాజహంస నివడితీ ॥ ౭॥
జైసేం క్షీర ఆణి నీర । రాజహంస నివడితీ ॥ ౭॥
జడ సకళ పంచభౌతిక । త్యామధ్యేం ఆత్మా వ్యాపక ।
తో నిత్యానిత్యవివేక । పాహతాం కళే ॥ ౮॥
తో నిత్యానిత్యవివేక । పాహతాం కళే ॥ ౮॥
ఉంసామధీల ఘేఈజే రస । యేర తేం సాండిజే బాకస ।
తైసా జగామధ్యేం జగదీశ । వివేకేం ఓళఖావా ॥ ౯॥
తైసా జగామధ్యేం జగదీశ । వివేకేం ఓళఖావా ॥ ౯॥
రస నాశవంత పాతళ । ఆత్మా శాశ్వత నిశ్చళ ।
రస అపూర్ణ ఆత్మా కేవళ । పరిపూర్ణ జాణావా ॥ ౧౦॥
రస అపూర్ణ ఆత్మా కేవళ । పరిపూర్ణ జాణావా ॥ ౧౦॥
ఆత్మ్యాసారిఖేం ఏక అసావేం । మగ తేం దృష్టాంతాసి ద్యావేం ।
దృష్టాంతమిసే సమజావేం । కైసేం తరీ ॥ ౧౧॥
దృష్టాంతమిసే సమజావేం । కైసేం తరీ ॥ ౧౧॥
ఐశీ ఆత్మస్థితి సంచలీ । తేథేం మాయా కైశీ ఝాలీ ।
జైశీ ఆకాశీం వాహిలీ । ఝుళూక వాయూచీ ॥ ౧౨॥
జైశీ ఆకాశీం వాహిలీ । ఝుళూక వాయూచీ ॥ ౧౨॥
వాయూపాసూన తేజ ఝాలేం । తేజాపాసూన ఆప నిపజలేం ।
ఆపాపాసూన ఆకారలేం । భూమండళ ॥ ౧౩॥
ఆపాపాసూన ఆకారలేం । భూమండళ ॥ ౧౩॥
భూమండళాపాసూన ఉత్పత్తీ । జీవ నేణోం ఝాలే కితీ ।
పరంతు బ్రహ్మ ఆది అంతీం । వ్యాపూన ఆహే ॥ ౧౪॥
పరంతు బ్రహ్మ ఆది అంతీం । వ్యాపూన ఆహే ॥ ౧౪॥
జేం జేం కాంహీం నిర్మాణ ఝాలేం । తేం తేం అవఘేంచి నాసలేం ।
పరీ ముళీం బ్రహ్మ తేం సంచలేం । జైసేం తైసేం ॥ ౧౫॥
పరీ ముళీం బ్రహ్మ తేం సంచలేం । జైసేం తైసేం ॥ ౧౫॥
ఘటాపూర్వీం ఆకాశ అసే । ఘటామధ్యేంహీ ఆకాశ భాసే ।
ఘట ఫుటతాం న నాసే । ఆకాశ జైసేం ॥ ౧౬॥
ఘట ఫుటతాం న నాసే । ఆకాశ జైసేం ॥ ౧౬॥
తైసేం పరబ్రహ్మ కేవళ । అచళ ఆణి అఢళ ।
మధ్యేం హోత జాత సకళ । సచరాచర ॥ ౧౭॥
మధ్యేం హోత జాత సకళ । సచరాచర ॥ ౧౭॥
జేం జేం కాంహీం నిర్మాణ ఝాలేం । తేం తేం ఆధీం బ్రహ్మేం వ్యాపిలేం ।
సర్వ నాసతాం ఉరలేం । అవినాశ బ్రహ్మ ॥ ౧౮॥
సర్వ నాసతాం ఉరలేం । అవినాశ బ్రహ్మ ॥ ౧౮॥
ఐసేం బ్రహ్మ అవినాశ । తేం సేవితీ జ్ఞాతే పురుష ।
తత్త్వనిరసనేం ఆపణాస । ఆపణ లాభే ॥ ౧౯॥
తత్త్వనిరసనేం ఆపణాస । ఆపణ లాభే ॥ ౧౯॥
తత్త్వేం తత్త్వ మేళవిలేం । త్యాసి దేహ ఐసేం నామ ఠేవిలేం ।
తేం జాణతే పురుషీం శోధిలేం । తత్త్వేం తత్త్వ ॥ ౨౦॥
తేం జాణతే పురుషీం శోధిలేం । తత్త్వేం తత్త్వ ॥ ౨౦॥
తత్త్వఝాడా నిఃశేష హోతాం । తేథేం నిమాలీ దేహాహంతా ।
నిర్గుణ బ్రహ్మీం ఐక్యతా । వివేకేం జాహలీ ॥ ౨౧॥
నిర్గుణ బ్రహ్మీం ఐక్యతా । వివేకేం జాహలీ ॥ ౨౧॥
వివేకేం దేహాకడే పాహిలేం । తోం తత్త్వేం తత్త్వ ఓసరలేం ।
ఆపణ కాంహీం నాహీం ఆలేం । ప్రత్యయాసీ ॥ ౨౨॥
ఆపణ కాంహీం నాహీం ఆలేం । ప్రత్యయాసీ ॥ ౨౨॥
ఆపలా ఆపణ శోధ ఘేతాం । ఆపులీ తోం మాయిక వార్తా ।
తత్త్వాంతీం ఉరలేం తత్త్వతా । నిర్గుణ బ్రహ్మ ॥ ౨౩॥
తత్త్వాంతీం ఉరలేం తత్త్వతా । నిర్గుణ బ్రహ్మ ॥ ౨౩॥
ఆపణావిణ నిర్గుణ బ్రహ్మ । హేంచి నివేదనాచేం వర్మ ।
తత్త్వాసరిసా గేలా భ్రమ । మీతూంపణాచా ॥ ౨౪॥
తత్త్వాసరిసా గేలా భ్రమ । మీతూంపణాచా ॥ ౨౪॥
మీపణ పాహతాం ఆఢళేనా । నిర్గుణ బ్రహ్మ తేం చళేనా ।
ఆపణ తేంచి పరీ కళేనా । సద్గురూవిణ ॥ ౨౫॥
ఆపణ తేంచి పరీ కళేనా । సద్గురూవిణ ॥ ౨౫॥
సారాసార అవఘేం శోధిలేం । తోం అసార తేం నిఘూన గేలేం ।
పుఢేం సార తేం ఉరలేం । నిర్గుణ బ్రహ్మ ॥ ౨౬॥
పుఢేం సార తేం ఉరలేం । నిర్గుణ బ్రహ్మ ॥ ౨౬॥
ఆధీం బ్రహ్మ నిరూపిలేం । తేంచి సకళామధ్యేం వ్యాపిలేం ।
సకళ అవఘేంచి నాసలేం । ఉరలేం తేం కేవళ బ్రహ్మ ॥ ౨౭॥
సకళ అవఘేంచి నాసలేం । ఉరలేం తేం కేవళ బ్రహ్మ ॥ ౨౭॥
హోతాం వివేకేం సంహార । తేథేం నివడే సారాసార ।
ఆపలా ఆపణాసి విచార । ఠాయీం పడే ॥ ౨౮॥
ఆపలా ఆపణాసి విచార । ఠాయీం పడే ॥ ౨౮॥
ఆపణ కల్పిలేం మీపణ । మీపణ శోధితాం నురే జాణ ।
మీపణ గేలియా నిర్గుణ । ఆత్మాచి స్వయేం ॥ ౨౯॥
మీపణ గేలియా నిర్గుణ । ఆత్మాచి స్వయేం ॥ ౨౯॥
ఝాలియా తత్త్వాంచేం నిరసన । నిర్గుణ ఆత్మాచి ఆపణ ।
కాం దాఖవావేం మీపణ । తత్త్వనిరసనాఉపరీ ॥ ౩౦॥
కాం దాఖవావేం మీపణ । తత్త్వనిరసనాఉపరీ ॥ ౩౦॥
తత్త్వాంమధ్యేం మీపణ గేలేం । తరీ నిర్గుణ సహజచి ఉరలేం ।
సోహంభావేం ప్రత్యయా ఆలేం । ఆత్మనివేదన ॥ ౩౧॥
సోహంభావేం ప్రత్యయా ఆలేం । ఆత్మనివేదన ॥ ౩౧॥
ఆత్మనివేదన హోతాం । దేవభక్తాంస ఐక్యతా ।
సాచార భక్త విభక్తతా । సాండూని జాహలా ॥ ౩౨॥
సాచార భక్త విభక్తతా । సాండూని జాహలా ॥ ౩౨॥
నిర్గుణాసి నాహీం జన్మమరణ । నిర్గుణాసి నాహీం పాప పుణ్య ।
నిర్గుణీం అనన్య హోతాం ఆపణ । ముక్త జాహలా ॥ ౩౩॥
నిర్గుణీం అనన్య హోతాం ఆపణ । ముక్త జాహలా ॥ ౩౩॥
తత్త్వీం వేంటాళూని ఘేతలా । ప్రాణీ సంశయేం గుండాళలా ।
ఆపణాస ఆపణ భులలా । కోహం మ్హణే ॥ ౩౪॥
ఆపణాస ఆపణ భులలా । కోహం మ్హణే ॥ ౩౪॥
తత్త్వీం గుంతలా మ్హణే కోహం । వివేకేం పాహతాం మ్హణే సోహం ।
అనన్య హోతాం అహం సోహం । మావళలీం ॥ ౩౫॥
అనన్య హోతాం అహం సోహం । మావళలీం ॥ ౩౫॥
యాఉపరి ఉర్వరిత । తేంచి స్వరూప సంత ।
దేహీం అసోని దేహాతీత । జాణిజే ఐసా ॥ ౩౬॥
దేహీం అసోని దేహాతీత । జాణిజే ఐసా ॥ ౩౬॥
సందేహవృత్తి తే న భంగే । మ్హణోని బోలిలేంచ బోలావేం లాగే ॥
ఆమ్హాంసి హేం ఘడలేం ప్రసంగేం । శ్రోతీం క్షమా కేలీ పాహిజే ॥ ౩౭॥
హరిఓంతత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే మాయోద్భవనిరూపణం నామ తృతీయః సమాసః ॥ ౩॥
సమాస చవథా : బ్రహ్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
కృతయుగ సత్రా లక్ష అఠ్ఠావీస సహస్ర । త్రేతాయుగ బారా లక్ష శాణ్ణవ సహస్ర ।
ద్వాపరయుగ ఆఠ లక్ష చౌసష్ట సహస్ర । ఆతాం కలియుగ ఐకా ॥ ౧॥
ద్వాపరయుగ ఆఠ లక్ష చౌసష్ట సహస్ర । ఆతాం కలియుగ ఐకా ॥ ౧॥
కలియుగ చార లక్ష బత్తీస సహస్ర । చతుర్యుగేం త్రేచాళీస లక్ష వీస సహస్ర ।
ఐశీం చతుర్యుగేం సహస్ర । తో బ్రహ్మయాచా ఏక దివస ॥ ౨॥
ఐశీం చతుర్యుగేం సహస్ర । తో బ్రహ్మయాచా ఏక దివస ॥ ౨॥
ఐసే బ్రహ్మే సహస్ర దేఖా । తేవ్హాం విష్ణూచీ ఏక ఘటికా ।
విష్ణూ సహస్ర హోతాం ఐకా । పళ ఏక ఈశ్వరాచేం ॥ ౩॥
విష్ణూ సహస్ర హోతాం ఐకా । పళ ఏక ఈశ్వరాచేం ॥ ౩॥
ఈశ్వర జాయ సహస్ర వేళ । తైం శక్తీచేం అర్ధ పళ ।
ఐశీ సంఖ్యా బోలిలీ సకళ । శాస్త్రాంతరీం ॥ ౪॥
ఐశీ సంఖ్యా బోలిలీ సకళ । శాస్త్రాంతరీం ॥ ౪॥
చతుర్యుగసహస్రాణి దినమేకంపితామహమ్ । పితామహసహస్రాణి విష్ణోర్ఘటికమేవ చ ॥
విష్ణోరేకః సహస్రాణి పలమేకం మహేశ్వరమ్ । మహేశ్వరసహస్రాణి శక్తేరర్ధం పలం భవేత్ ॥
ఐశా అనన్త శక్తీ హోతీ । అనంత రచనా హోతీ జాతీ ।
తరీ అఖండ ఖండేనా స్థితి । పరబ్రహ్మాచీ ॥ ౫॥
తరీ అఖండ ఖండేనా స్థితి । పరబ్రహ్మాచీ ॥ ౫॥
పరబ్రహ్మాసి కైంచీ స్థితీ । పరీ హీ బోలావయాచీ రీతీ ।
వేదశ్రుతీ నేతి నేతి మ్హణతీ । పరబ్రహ్మీం ॥ ౬॥
వేదశ్రుతీ నేతి నేతి మ్హణతీ । పరబ్రహ్మీం ॥ ౬॥
చార సహస్ర సాతశేం సాఠీ । ఇతుకీ కలియుగాచీ రాహాటీ ।
ఉరల్యా కలియుగాచీ గోష్టీ । ఐసీ అసే ॥ ౭॥
ఉరల్యా కలియుగాచీ గోష్టీ । ఐసీ అసే ॥ ౭॥
చార లక్ష సత్తావీస సహస్ర । దోనశేం చాళీస సంవత్సర ।
పుఢేం అన్యోన్య వర్ణసంకర । హోణార ఆహే ॥ ౮॥
పుఢేం అన్యోన్య వర్ణసంకర । హోణార ఆహే ॥ ౮॥
ఐసేం రచలేం చరాచర । యేథేం ఏకాహూని ఏక థోర ।
పాహతాం యేథీంచా విచార । అంత న లగే ॥ ౯॥
పాహతాం యేథీంచా విచార । అంత న లగే ॥ ౯॥
ఏక మ్హణతీ విష్ణు థోర । ఏక మ్హణతీ రుద్ర థోర ।
ఏక మ్హణతీ శక్తి థోర । సకళాంమధ్యేం ॥ ౧౦॥
ఏక మ్హణతీ శక్తి థోర । సకళాంమధ్యేం ॥ ౧౦॥
ఐసే ఆపులాలేపరీ బోలతీ । పరంతు అవఘేంచి నాసేల కల్పాంతీం ।
యద్దృష్టం తన్నష్టం హేం శ్రుతి । బోలతసే ॥ ౧౧॥
యద్దృష్టం తన్నష్టం హేం శ్రుతి । బోలతసే ॥ ౧౧॥
ఆపులాలీ ఉపాసనా । అభిమాన లాగలా జనాం ।
యాచా నిశ్చయో నివడేనా । సాధువిణ ॥ ౧౨॥
యాచా నిశ్చయో నివడేనా । సాధువిణ ॥ ౧౨॥
సాధు నిశ్చయో కరితీ ఏక । ఆత్మా సర్వత్ర వ్యాపక ।
యేర హేం అవఘేంచి మాయిక । చరాచర ॥ ౧౩॥
యేర హేం అవఘేంచి మాయిక । చరాచర ॥ ౧౩॥
చిత్రీం లిహిలీ సేనా । త్యాంత కోణ థోర కోణ సానా ।
హేం కాం తుమ్హీ విచారానా । ఆపులేం ఠాయీం ॥ ౧౪॥
హేం కాం తుమ్హీ విచారానా । ఆపులేం ఠాయీం ॥ ౧౪॥
స్వప్నీం ఉదండ దేఖిలేం । లహాన థోరహీ కల్పిలేం ।
పరంతు జాగేం ఝాలియా ఝాలేం । కైసేం పహా ॥ ౧౫॥
పరంతు జాగేం ఝాలియా ఝాలేం । కైసేం పహా ॥ ౧౫॥
పాహతాం జాగృతీచా విచార । కైంచేం లహాన కైంచేం థోర ।
ఝాలా అవఘాచి విచార । స్వప్నరచనేచా ॥ ౧౬॥
ఝాలా అవఘాచి విచార । స్వప్నరచనేచా ॥ ౧౬॥
అవఘాచి మాయిక విచార । కైంచేం లహాన కైంచేం థోర ।
లహానథోరాచా హా నిర్ధార । జాణతీ జ్ఞానీ ॥ ౧౭॥
లహానథోరాచా హా నిర్ధార । జాణతీ జ్ఞానీ ॥ ౧౭॥
జో జన్మాస ప్రాణీ ఆలా । తో మీ థోర మ్హణతచి మేలా ।
పరీ యాచా విచార పాహిలా । పాహిజే శ్రేష్ఠీం ॥ ౧౮॥
పరీ యాచా విచార పాహిలా । పాహిజే శ్రేష్ఠీం ॥ ౧౮॥
జయాం ఝాలేం ఆత్మజ్ఞాన । తేచి థోర మహాజన ।
వేద శాస్త్రేం పురాణ । సాధు సంత బోలిలే ॥ ౧౯॥
వేద శాస్త్రేం పురాణ । సాధు సంత బోలిలే ॥ ౧౯॥
ఏవం సకళాంమధ్యేం థోర । తో ఏకచి పరమేశ్వర ।
తయామధ్యేం హరిహర । హోతీ జాతీ ॥ ౨౦॥
తయామధ్యేం హరిహర । హోతీ జాతీ ॥ ౨౦॥
తో నిర్గుణ నిరాకార । తేథేం నాహీం ఉత్పత్తి స్థితి సంహార ।
స్థానమానాంచా విచార । ఐలికడే ॥ ౨౧॥
స్థానమానాంచా విచార । ఐలికడే ॥ ౨౧॥
నాంవ రూప స్థాన మాన । హా తోం అవఘాచి అనుమాన ।
తథాపి హోఈల నిదాన । బ్రహ్మప్రళయీం ॥ ౨౨॥
తథాపి హోఈల నిదాన । బ్రహ్మప్రళయీం ॥ ౨౨॥
బ్రహ్మ ప్రళయావేగళేం । బ్రహ్మ నామరూపావేగళేం ।
బ్రహ్మ కోణా ఏక్యా కాళేం । జైసేం తైసేం ॥ ౨౩॥
బ్రహ్మ కోణా ఏక్యా కాళేం । జైసేం తైసేం ॥ ౨౩॥
కరితీ బ్రహ్మనిరూపణ । జాణతీ బ్రహ్మ సంపూర్ణ ।
తేచి జాణావే బ్రాహ్మణ । బ్రహ్మవిద ॥ ౨౪॥
తేచి జాణావే బ్రాహ్మణ । బ్రహ్మవిద ॥ ౨౪॥
హరిః ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే బ్రహ్మనిరూపణం నామ చతుర్థః సమాసః ॥ ౪॥
సమాస పాంచవా : మాయాబ్రహ్మనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
శ్రోతే పుసతీ ఐసేం । మాయాబ్రహ్మ తేం కైసేం ।
శ్రోత్యా వక్త్యాచే మిషేం । నిరూపణ ఐకా ॥ ౧॥
శ్రోత్యా వక్త్యాచే మిషేం । నిరూపణ ఐకా ॥ ౧॥
బ్రహ్మ నిర్గుణ నిరాకార । మాయా సగుణ సాకార ।
బ్రహ్మాసి నాహీం పారావార । మాయేసి ఆహే ॥ ౨॥
బ్రహ్మాసి నాహీం పారావార । మాయేసి ఆహే ॥ ౨॥
బ్రహ్మ నిర్మళ నిశ్చళ । మాయా చంచళ చపళ ।
బ్రహ్మ నిరుపాధి కేవళ । మాయా ఉపాధిరూప ॥ ౩॥
బ్రహ్మ నిరుపాధి కేవళ । మాయా ఉపాధిరూప ॥ ౩॥
మాయా దిసే బ్రహ్మ దిసేనా । మాయా భాసే బ్రహ్మ భాసేనా ।
మాయా నాసే బ్రహ్మ నాసేనా । కల్పాంతకాళీం ॥ ౪॥
మాయా నాసే బ్రహ్మ నాసేనా । కల్పాంతకాళీం ॥ ౪॥
మాయా రచే బ్రహ్మ రచేనా । మాయా ఖచే బ్రహ్మ ఖచేనా ।
మాయా రుచే బ్రహ్మ రుచేనా । అజ్ఞానాసీ ॥ ౫॥
మాయా రుచే బ్రహ్మ రుచేనా । అజ్ఞానాసీ ॥ ౫॥
మాయా ఉపజే బ్రహ్మ ఉపజేనా । మాయా మరే బ్రహ్మ మరేనా ।
మాయా ధరే బ్రహ్మ ధరేనా । ధారణేసీ ॥ ౬॥
మాయా ధరే బ్రహ్మ ధరేనా । ధారణేసీ ॥ ౬॥
మాయా ఫుటే బ్రహ్మ ఫుటేనా । మాయా తుటే బ్రహ్మ తుటేనా ।
మాయా విటే బ్రహ్మ విటేనా । అవిట తేం ॥ ౭॥
మాయా విటే బ్రహ్మ విటేనా । అవిట తేం ॥ ౭॥
మాయా వికారీ బ్రహ్మ నిర్వికారీ । మాయా సర్వ కరీ బ్రహ్మ కాంహీంచ న కరీ ।
మాయా నానా రూపేం ధరీ । బ్రహ్మ తేం అరూప ॥ ౮॥
మాయా నానా రూపేం ధరీ । బ్రహ్మ తేం అరూప ॥ ౮॥
మాయా పంచభౌతిక అనేక । బ్రహ్మ తేం శాశ్వత ఏక ।
మాయాబ్రహ్మాచా వివేక । వివేకీ జాణతీ ॥ ౯॥
మాయాబ్రహ్మాచా వివేక । వివేకీ జాణతీ ॥ ౯॥
మాయా లహాన బ్రహ్మ థోర । మాయా అసార బ్రహ్మ సార ।
మాయా అర్తి పారావార । బ్రహ్మాసి నాహీం ॥ ౧౦॥
మాయా అర్తి పారావార । బ్రహ్మాసి నాహీం ॥ ౧౦॥
సకళ మాయా విస్తారలీ । బ్రహ్మస్థితి ఆచ్ఛాదిలీ ।
పరీ తే నివడూన ఘేతలీ । సాధుజనీం ॥ ౧౧॥
పరీ తే నివడూన ఘేతలీ । సాధుజనీం ॥ ౧౧॥
గోండాళ సాండూన నీర ఘేఇజే । నీర సాండూన క్షీర సేవిజే ।
మాయా సాండూన అనుభవిజే । పరబ్రహ్మ తైసేం ॥ ౧౨॥
మాయా సాండూన అనుభవిజే । పరబ్రహ్మ తైసేం ॥ ౧౨॥
బ్రహ్మ ఆకాశా ఐసేం నివళ । మాయా వసుంధరా డహుళ ।
బ్రహ్మ సూక్ష్మ కేవళ । మాయా స్థూళరూప ॥ ౧౩॥
బ్రహ్మ సూక్ష్మ కేవళ । మాయా స్థూళరూప ॥ ౧౩॥
బ్రహ్మ తేం అప్రత్యక్ష అసే । మాయా తే ప్రత్యక్ష దిసే ।
బ్రహ్మ తేం సమచి అసే । మాయా తే విషమరూప ॥ ౧౪॥
బ్రహ్మ తేం సమచి అసే । మాయా తే విషమరూప ॥ ౧౪॥
మాయా లక్ష్య బ్రహ్మ అలక్ష్య । మాయా సాక్ష బ్రహ్మ అసాక్ష ।
మాయేమధ్యేం దోన్హీ పక్ష । బ్రహ్మీం పక్షచి నాహీం ॥ ౧౫॥
మాయేమధ్యేం దోన్హీ పక్ష । బ్రహ్మీం పక్షచి నాహీం ॥ ౧౫॥
మాయా పూర్వపక్ష బ్రహ్మ సిద్ధాంత । మాయా అసత్ బ్రహ్మ సత్ ।
బ్రహ్మాసి నాహీం కరణేం హిత । మాయేసి ఆహే ॥ ౧౬॥
బ్రహ్మాసి నాహీం కరణేం హిత । మాయేసి ఆహే ॥ ౧౬॥
బ్రహ్మ అఖండ ఘనదాట । మాయా పంచభౌతిక పోంచట ।
బ్రహ్మ తేం నిరంతర నిఘోట । మాయా తే జునీ జర్జరీ ॥ ౧౭॥
బ్రహ్మ తేం నిరంతర నిఘోట । మాయా తే జునీ జర్జరీ ॥ ౧౭॥
మాయా ఘడే బ్రహ్మ ఘడేనా । మాయా పడే బ్రహ్మ పడేనా ।
మాయా విఘడే బ్రహ్మ విఘడేనా । జైసేం తైసేం ॥ ౧౮॥
మాయా విఘడే బ్రహ్మ విఘడేనా । జైసేం తైసేం ॥ ౧౮॥
బ్రహ్మ అసతచి అసే । మాయా నిరసితాంచ నిరసే ।
బ్రహ్మాస కల్పాంత నసే । మాయేసి అసే ॥ ౧౯॥
బ్రహ్మాస కల్పాంత నసే । మాయేసి అసే ॥ ౧౯॥
మాయా కఠిణ బ్రహ్మ కోమళ । మాయా అల్ప బ్రహ్మ విశాళ ।
మాయా నసే సర్వకాళ । బ్రహ్మచి అసే ॥ ౨౦॥
మాయా నసే సర్వకాళ । బ్రహ్మచి అసే ॥ ౨౦॥
వస్తు నవ్హే బోలిజే ఐశీ । మాయా జైశీ బోలిజే తైశీ ।
కాళ పావేనా వస్తూసీ । మాయేసీ ఝడపీ ॥ ౨౧॥
కాళ పావేనా వస్తూసీ । మాయేసీ ఝడపీ ॥ ౨౧॥
నానా రూప నానా రంగ । తితుకా మాయేచా ప్రసంగ ।
మాయా భంగే బ్రహ్మ అభంగ । జైసేం తైసేం ॥ ౨౨॥
మాయా భంగే బ్రహ్మ అభంగ । జైసేం తైసేం ॥ ౨౨॥
ఆతాం అసో హా విస్తార । చాలత జాతేం సచరాచర ।
తితుకీ మాయా పరమేశ్వర । సబాహ్య అభ్యంతరీం ॥ ౨౩॥
తితుకీ మాయా పరమేశ్వర । సబాహ్య అభ్యంతరీం ॥ ౨౩॥
సకళ ఉపాధీంవేగళా । తో పరమాత్మా నిరాళా ।
జళీం అసోన నాతళే జళా । ఆకాశ జైసేం ॥ ౨౪॥
జళీం అసోన నాతళే జళా । ఆకాశ జైసేం ॥ ౨౪॥
మాయాబ్రహ్మాంచేం వివరణ । కరితాం చుకే జన్మమరణ ।
సంతాంసి గేలియా శరణ । మోక్ష లాభే ॥ ౨౫॥
సంతాంసి గేలియా శరణ । మోక్ష లాభే ॥ ౨౫॥
అరే యా సంతాంచా మహిమా । బోలావయా నాహీం సీమా ।
జయాంచేని జగదాత్మా । అంతరీంచ హోయ ॥ ౨౬॥
జయాంచేని జగదాత్మా । అంతరీంచ హోయ ॥ ౨౬॥
హరిఓంతత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే మాయాబ్రహ్మనిరూపణం నామ పంచమః సమాసః ॥ ౫॥
సమాస సహావా : సృష్టీకథన ॥ శ్రీరామ ॥
సృష్టీపూర్వీంచ బ్రహ్మ అసే । తేథేం సృష్టి ముళీంచ నసే ।
ఆతాం సృష్టి దిసత అసే । తే సత్య కీం మిథ్యా ॥ ౧॥
ఆతాం సృష్టి దిసత అసే । తే సత్య కీం మిథ్యా ॥ ౧॥
తుమ్హీ సర్వజ్ఞ గోసావీ । మాఝీ ఆశంకా ఫేడావీ ।
ఐసా శ్రోతా వినవీ । వక్తయాసీ ॥ ౨॥
ఐసా శ్రోతా వినవీ । వక్తయాసీ ॥ ౨॥
ఆతాం ఐకా ప్రత్యుత్తర । కథేసి వ్హావేం తత్పర ।
వక్తా సర్వజ్ఞ ఉదార । బోలతా జాహలా ॥ ౩॥
వక్తా సర్వజ్ఞ ఉదార । బోలతా జాహలా ॥ ౩॥
జీవభూతః సనాతనః । ఐసేం గీతేచేం వచన ।
యేణేం వాక్యేం సత్యపణ । సృష్టీస ఆలేం ॥ ౪॥
యేణేం వాక్యేం సత్యపణ । సృష్టీస ఆలేం ॥ ౪॥
యద్దృష్టం తన్నష్టం యేణేం- । వాక్యేం సృష్టి మిథ్యాపణేం ।
సత్య మిథ్యా ఐసేం కోణేం । నివడావేం ॥ ౫॥
సత్య మిథ్యా ఐసేం కోణేం । నివడావేం ॥ ౫॥
సత్య మ్హణోం తరీ నాసే । మిథ్యా మ్హణోం తరీ దిసే ।
ఆతాం జైసేం ఆహే తైసేం । బోలిజేల ॥ ౬॥
ఆతాం జైసేం ఆహే తైసేం । బోలిజేల ॥ ౬॥
సృష్టీమధ్యేం బహు జన । అజ్ఞాన ఆణి సజ్ఞాన ।
మ్హణోనియాం సమాధాన । హోత నాహీం ॥ ౭॥
మ్హణోనియాం సమాధాన । హోత నాహీం ॥ ౭॥
ఐకా అజ్ఞానాచేం మత । సృష్టి ఆహే తే శాశ్వత ।
దేవ ధర్మ తీర్థ వ్రత । సత్యచి ఆహే ॥ ౮॥
దేవ ధర్మ తీర్థ వ్రత । సత్యచి ఆహే ॥ ౮॥
బోలే సర్వజ్ఞాంచా రాజా । మూర్ఖస్య ప్రతిమాపూజా ।
బ్రహ్మప్రళయాచ్యా పైజా । ఘాలూం పాహే ॥ ౯॥
బ్రహ్మప్రళయాచ్యా పైజా । ఘాలూం పాహే ॥ ౯॥
తంవ బోలే తో అజ్ఞాన । తరీ కాం కరిసీ సంధ్యా స్నాన ।
గురుభజన తీర్థాటన । కాసయా కరావేం ॥ ౧౦॥
గురుభజన తీర్థాటన । కాసయా కరావేం ॥ ౧౦॥
తీర్థే తీర్థే నిర్మలం బ్రహ్మవృన్దమ్ । వృన్దే వృన్దే తత్త్వచిన్తానువాదః ।
వాదే వాదే జాయతే తత్త్వబోధః । బోధే బోధే భాసతే చన్ద్రచూడః ॥ ౧॥
వాదే వాదే జాయతే తత్త్వబోధః । బోధే బోధే భాసతే చన్ద్రచూడః ॥ ౧॥
ఐసేం చన్ద్రచూడాచేం వచన । సద్గురూచేం ఉపాసన ।
గురుగీతానిరూపణ । బోలిలేం హరేం ॥ ౧౧॥
గురుగీతానిరూపణ । బోలిలేం హరేం ॥ ౧౧॥
గురూసి కైసేం భజావేం । ఆధీం తయాసి ఓళఖావేం ।
త్యాచేం సమాధాన ఘ్యావేం । వివేకేం స్వయేం ॥ ౧౨॥
త్యాచేం సమాధాన ఘ్యావేం । వివేకేం స్వయేం ॥ ౧౨॥
బ్రహ్మానన్దం పరమసుఖదం కేవలం జ్ఞానమూర్తిమ్ ద్వన్ద్వాతీతం గగనసదృశం తత్త్వమస్యాదిలక్ష్యమ్ ।
ఏకం నిత్యం విమలమచలం సర్వధీసాక్షిభూతమ్ భావాతీతం త్రిగుణరహితం సద్గురుం తం నమామి ॥ ౧॥
ఏకం నిత్యం విమలమచలం సర్వధీసాక్షిభూతమ్ భావాతీతం త్రిగుణరహితం సద్గురుం తం నమామి ॥ ౧॥
గురుగీతేచేం వచన । ఐసేం సద్గురూచేం ధ్యాన ।
తేథేం సృష్టి మిథ్యా భాన । ఉరేల కైంచేం ॥ ౧౩॥
తేథేం సృష్టి మిథ్యా భాన । ఉరేల కైంచేం ॥ ౧౩॥
ఐసేం సజ్ఞాన బోలిలా । సద్గురు తో ఓళఖిలా ।
సృష్టి మిథ్యా ఐసా కేలా । నిశ్చితార్థ ॥ ౧౪॥
సృష్టి మిథ్యా ఐసా కేలా । నిశ్చితార్థ ॥ ౧౪॥
శ్రోతా ఐసేం న మానీ కదా । అధిక ఉఠిలా వివాదా ।
మ్హణే కైసా రే గోవిందా । అజ్ఞాన మ్హణతోసీ ॥ ౧౫॥
మ్హణే కైసా రే గోవిందా । అజ్ఞాన మ్హణతోసీ ॥ ౧౫॥
జీవభూతః సనాతనః । ఐసేం గీతేచేం వచన ।
తయాసి తూం అజ్ఞాన । మ్హణతోసి కైసా ॥ ౧౬॥
తయాసి తూం అజ్ఞాన । మ్హణతోసి కైసా ॥ ౧౬॥
ఐసా శ్రోతా ఆక్షేప కరీ । విషాద మానిలా అంతరీం ।
యాచేం ప్రత్యుత్తర చతురీం । సావధ పరిసావేం ॥ ౧౭॥
యాచేం ప్రత్యుత్తర చతురీం । సావధ పరిసావేం ॥ ౧౭॥
గీతేంత బోలిలా గోవింద । త్యాచా న కళే తుజ భేద ।
మ్హణోనియాం వ్యర్థ ఖేద । వాహతోసి ॥ ౧౮॥
మ్హణోనియాం వ్యర్థ ఖేద । వాహతోసి ॥ ౧౮॥
అశ్వత్థః సర్వవృక్షాణాం । మాఝీ విభూతీ పింపళ ।
మ్హణోని బోలిలా గోపాళ । వృక్ష తోడితాం తత్కాళ । తుటత ఆహే ॥ ౧౯॥
మ్హణోని బోలిలా గోపాళ । వృక్ష తోడితాం తత్కాళ । తుటత ఆహే ॥ ౧౯॥
నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః ।
న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥ ౧॥
న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥ ౧॥
శస్త్రాంచేని తుటేనా । అగ్నీచేని జళేనా ।
ఉదకామధ్యేం కాలవేనా । స్వరూప మాఝేం ॥ ౨౦॥
ఉదకామధ్యేం కాలవేనా । స్వరూప మాఝేం ॥ ౨౦॥
పింపళ తుటే శస్త్రానేం । పింపళ జళే పావకానేం ।
పింపళ కాలవే ఉదకానేం । నాశవంత ॥ ౨౧॥
పింపళ కాలవే ఉదకానేం । నాశవంత ॥ ౨౧॥
తుటే జళే బుడే ఉడే । ఆతాం ఐక్య కైసేం ఘడే ।
మ్హణోని హేం ఉజేడే । సద్గురుముఖేం ॥ ౨౨॥
మ్హణోని హేం ఉజేడే । సద్గురుముఖేం ॥ ౨౨॥
ఇన్ద్రియాణాం మనశ్చాస్మి’ । కృష్ణ మ్హణే మన తో మీ ।
తరీ కాం ఆవరావీ ఊర్మీ । చంచళ మనాచీ ॥ ౨౩॥
తరీ కాం ఆవరావీ ఊర్మీ । చంచళ మనాచీ ॥ ౨౩॥
ఐసేం కృష్ణ కాం బోలిలా । సాధనమార్గ దాఖవిలా ।
ఖడే మాండూని శికవిలా । ఓనామా జేవీం ॥ ౨౪॥
ఖడే మాండూని శికవిలా । ఓనామా జేవీం ॥ ౨౪॥
ఐసా ఆహే వాక్యభేద । సర్వ జాణే తో గోవింద ।
దేహబుద్ధీచా వివాద । కామా నయే ॥ ౨౫॥
దేహబుద్ధీచా వివాద । కామా నయే ॥ ౨౫॥
వేద శాస్త్ర శ్రుతి స్మృతీ । తేథేం వాక్యభేద పడతీ ।
తే సర్వహీ నివడతీ । సద్గురూచేని వచనేం ॥ ౨౬॥
తే సర్వహీ నివడతీ । సద్గురూచేని వచనేం ॥ ౨౬॥
వేదశాస్త్రాంచేం భాండణ । శస్త్రేం తోడీ ఐసా కోణ ।
హేం నివడేనా సాధువిణ । కదా కల్పాంతీం ॥ ౨౭॥
హేం నివడేనా సాధువిణ । కదా కల్పాంతీం ॥ ౨౭॥
పూర్వపక్ష ఆణి సిద్ధాంత । శాస్త్రీం బోలిలా సంకేత ।
యాచా హోయ నిశ్చితార్థ । సాధుముఖేం ॥ ౨౮॥
యాచా హోయ నిశ్చితార్థ । సాధుముఖేం ॥ ౨౮॥
యేఱ్హవీం వాదాచీం ఉత్తరేం । ఏకాహూని ఏక థోరేం ।
బోలూం జాతాం అపారేం । వేదశాస్త్రేం ॥ ౨౯॥
బోలూం జాతాం అపారేం । వేదశాస్త్రేం ॥ ౨౯॥
మ్హణోని వాదవివాద । సాండూని కీజే సంవాద ।
తేణేం హోయ బ్రహ్మానంద । స్వానుభవేం ॥ ౩౦॥
తేణేం హోయ బ్రహ్మానంద । స్వానుభవేం ॥ ౩౦॥
ఏకే కల్పనేచే పోటీం । హోతీ జాతీ అనంత సృష్టీ ।
తయా సృష్టీచీ గోష్టీ । సాచ కేవీం ॥ ౩౧॥
తయా సృష్టీచీ గోష్టీ । సాచ కేవీం ॥ ౩౧॥
కల్పనేచా కేలా దేవ । తేథేం ఝాలా దృఢ భావ ।
దేవాలాగీం యేతాం ఖేవ । భక్త దుఃఖేం దుఖవలా ॥ ౩౨॥
దేవాలాగీం యేతాం ఖేవ । భక్త దుఃఖేం దుఖవలా ॥ ౩౨॥
పాషాణాచా దేవ కేలా । ఏకే దివశీం భంగోని గేలా ।
తేణేం భక్త దుఖవలా । రడే పడే ఆక్రందే ॥ ౩౩॥
తేణేం భక్త దుఖవలా । రడే పడే ఆక్రందే ॥ ౩౩॥
దేవ హారపలా ఘరీం । ఏక దేవ నేలా చోరీం ।
ఏక దేవ దురాచారీం । ఫోడిలా బళేం ॥ ౩౪॥
ఏక దేవ దురాచారీం । ఫోడిలా బళేం ॥ ౩౪॥
ఏక దేవ జాపాణిలా । ఏక దేవ ఉదకీం టాకిలా ।
ఏక దేవ నేఊన ఘాతలా । పాయాంతళీం ॥ ౩౫॥
ఏక దేవ నేఊన ఘాతలా । పాయాంతళీం ॥ ౩౫॥
కాయ సాంగోం తీర్థమహిమా । మోడోని గేలా దురాత్మా ।
థోర సత్వ హోతేం తేం మా । కాయ జాహలేం కళేనా ॥ ౩౬॥
థోర సత్వ హోతేం తేం మా । కాయ జాహలేం కళేనా ॥ ౩౬॥
దేవ ఘడిలా సోనారీం । దేవ ఓతిలా ఓతారీం ।
ఏక దేవ ఘడిలా పాథరీం । పాషాణాచా ॥ ౩౭॥
ఏక దేవ ఘడిలా పాథరీం । పాషాణాచా ॥ ౩౭॥
నర్మదా గండికాతీరీం । దేవ పడిలే లక్షవరీ ।
త్యాంచీ సంఖ్యా కోణ కరీ । అసంఖ్యాత గోటే ॥ ౩౮॥
త్యాంచీ సంఖ్యా కోణ కరీ । అసంఖ్యాత గోటే ॥ ౩౮॥
చక్రతీర్థీం చక్రాంకిత । దేవ అసతీ అసంఖ్యాత ।
నాహీం మనీం నిశ్చితార్థ । ఏక దేవ ॥ ౩౯॥
నాహీం మనీం నిశ్చితార్థ । ఏక దేవ ॥ ౩౯॥
బాణ తాందళే తామ్రనాణేం । స్ఫటిక దేవ్హారాం పూజణేం ।
ఐసే దేవ కోణ జాణే । ఖరే కీం ఖోటే ॥ ౪౦॥
ఐసే దేవ కోణ జాణే । ఖరే కీం ఖోటే ॥ ౪౦॥
దేవ రేశిమాచా కేలా । తోహీ తుటోనియాం గేలా ।
ఆతాం నవా నేమ ధరిలా । మృత్తికేచ్యా లింగాచా ॥ ౪౧॥
ఆతాం నవా నేమ ధరిలా । మృత్తికేచ్యా లింగాచా ॥ ౪౧॥
ఆమచా దేవ బహు సత్య । ఆమ్హాంస ఆకాంతీం పావత ।
పూర్ణ కరీ మనోరథ । సర్వకాళ ॥ ౪౨॥
పూర్ణ కరీ మనోరథ । సర్వకాళ ॥ ౪౨॥
ఆతాం యాచేం సత్త్వ గేలేం । ప్రాప్త హోతేం తేం ఝాలేం ।
ప్రాక్తన నవచే పాలటిలేం । ఈశ్వరాచేని ॥ ౪౩॥
ప్రాక్తన నవచే పాలటిలేం । ఈశ్వరాచేని ॥ ౪౩॥
ధాతు పాషాణ మృత్తికా । చిత్రలేప కాష్ఠ దేఖా ।
తేథేం దేవ కైంచా మూర్ఖా । భ్రాంతి పడిలీ ॥ ౪౪॥
తేథేం దేవ కైంచా మూర్ఖా । భ్రాంతి పడిలీ ॥ ౪౪॥
హే ఆపులాలీ కల్పనా । ప్రాక్తనా-ఐశీం ఫళేం జాణా ।
పరీ త్యా దేవాచియా ఖుణా । వేగళ్యాచి ॥ ౪౫॥
పరీ త్యా దేవాచియా ఖుణా । వేగళ్యాచి ॥ ౪౫॥
నానాశాస్త్రవిదో లోకా నానాదైవతపూజకాః ।
ఆత్మజ్ఞానం వినా పార్థ సర్వకర్మ నిరర్థకమ్ ॥ ౧॥
ఆత్మజ్ఞానం వినా పార్థ సర్వకర్మ నిరర్థకమ్ ॥ ౧॥
మ్హణోని హేం మాయా భ్రమణేం । సృష్టి మిథ్యా కోటిగుణేం ।
వేద శాస్త్రేం పురాణేం । ఐశీంచ బోలతీ ॥ ౪౬॥
వేద శాస్త్రేం పురాణేం । ఐశీంచ బోలతీ ॥ ౪౬॥
సాధు సంత మహానుభావ । త్యాంచా ఐసాచి అనుభవ ।
పంచభూతాతీత దేవ । సృష్టి మిథ్యా ॥ ౪౭॥
పంచభూతాతీత దేవ । సృష్టి మిథ్యా ॥ ౪౭॥
సృష్టీపూర్వీం సృష్టి చాలతాం । సృష్టి అవఘీ సంహారతాం ।
శాశ్వత దేవ తత్త్వతాం । ఆది అంతీం ॥ ౪౮॥
శాశ్వత దేవ తత్త్వతాం । ఆది అంతీం ॥ ౪౮॥
ఐసా సర్వాంచా నిశ్చయో । యదర్థీం నాహీం సంశయో ।
వ్యతిరేక ఆణి అన్వయో । కల్పనారూప ॥ ౪౯॥
వ్యతిరేక ఆణి అన్వయో । కల్పనారూప ॥ ౪౯॥
ఏకే కల్పనేచే పోటీం । బోలిజేతీ అష్ట సృష్టి ।
తయే సృష్టీచీ గోష్టీ । సావధ ఐకా ॥ ౫౦॥
తయే సృష్టీచీ గోష్టీ । సావధ ఐకా ॥ ౫౦॥
ఏక కల్పనేచీ సృష్టీ । దుసరీ శాబ్దిక సృష్టీ ।
తిసరీ ప్రత్యక్ష సృష్టీ । జాణతీ సర్వ ॥ ౫౧॥
తిసరీ ప్రత్యక్ష సృష్టీ । జాణతీ సర్వ ॥ ౫౧॥
చౌథీ చిత్రలేప సృష్టీ । పాంచవీ స్వప్నసృష్టీ ।
సాహావీ గంధర్వసృష్టీ । జ్వరసృష్టీ సాతవీ ॥ ౫౨॥
సాహావీ గంధర్వసృష్టీ । జ్వరసృష్టీ సాతవీ ॥ ౫౨॥
ఆఠవీ దృష్టిబంధన । ఐశా అష్ట సృష్టి జాణ ।
యాంమధ్యే శ్రేష్ఠ కోణ । సత్య మానావీ ॥ ౫౩॥
యాంమధ్యే శ్రేష్ఠ కోణ । సత్య మానావీ ॥ ౫౩॥
మ్హణోన సృష్టీ నాశవంత । జాణతీ సంత మహంత ।
సగుణ భజావా నిశ్చిత । నిశ్చయాలాగీం ॥ ౫౪॥
సగుణ భజావా నిశ్చిత । నిశ్చయాలాగీం ॥ ౫౪॥
సగుణాచేని ఆధారేం । నిర్గుణ పావిజే నిర్ధారేం ।
సారాసారవిచారేం । సంతసంగేం ॥ ౫౫॥
సారాసారవిచారేం । సంతసంగేం ॥ ౫౫॥
ఆతాం అసో హేం బహుత । సంతసంగేం కేలేం నేమస్త ।
యేరవీం చిత్త దుశ్చిత । సంశయీం పడే ॥ ౫౬॥
యేరవీం చిత్త దుశ్చిత । సంశయీం పడే ॥ ౫౬॥
తంవ శిష్యేం ఆక్షేపిలేం । సృష్టీ మిథ్యా ఐసేం కళలేం ।
పరీ హేం దృశ్య అవఘేం నాథిలేం । తరీ దిసతేం కాం ॥ ౫౭॥
పరీ హేం దృశ్య అవఘేం నాథిలేం । తరీ దిసతేం కాం ॥ ౫౭॥
దృశ్య ప్రత్యక్ష దిసతేం । మ్హణోని సత్యచి వాటతేం ।
యాసి కాయ కరావేం తేం । సాంగా స్వామీ ॥ ౫౮॥
యాసి కాయ కరావేం తేం । సాంగా స్వామీ ॥ ౫౮॥
యాచేం ప్రత్యుత్తర భలేం । పుఢిలే సమాసీం బోలిలేం ।
శ్రోతీం శ్రవణ కేలేం । పాహిజే పుఢేం ॥ ౫౯॥
శ్రోతీం శ్రవణ కేలేం । పాహిజే పుఢేం ॥ ౫౯॥
ఏవం సృష్టి మిథ్యా జాణ । జాణోని రక్షావేం సగుణ ।
ఐశీ హే అనుభవాచీ ఖూణ । అనుభవీ జాణతీ ॥ ౬౦॥
ఐశీ హే అనుభవాచీ ఖూణ । అనుభవీ జాణతీ ॥ ౬౦॥
హరి ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే సృష్టికథానిరూపణం నామ షష్ఠః సమాసః ॥ ౬॥
సమాస సాతవా : సగుణభజన ॥ శ్రీరామ ॥
జ్ఞానేం దృశ్య మిథ్యా ఝాలేం । తరీ కాం పాహిజే భజన కేలేం ।
తేణేం కాయ ప్రాప్త ఝాలేం । హేం మజ నిరూపావేం ॥ ౧॥
తేణేం కాయ ప్రాప్త ఝాలేం । హేం మజ నిరూపావేం ॥ ౧॥
జ్ఞానాహూన థోర అసేనా । తరీ కాం పాహిజే ఉపాసనా ।
ఉపాసనేనేం జనాం । కాయ ప్రాప్త ॥ ౨॥
ఉపాసనేనేం జనాం । కాయ ప్రాప్త ॥ ౨॥
ముఖ్య సార తేం నిర్గుణ । తేథేం దిసేచినా సగుణ ।
భజన కేలియాచా గుణ । మజ నిరూపావా ॥ ౩॥
భజన కేలియాచా గుణ । మజ నిరూపావా ॥ ౩॥
జేం ప్రత్యక్ష నాశవంత । త్యాసి భజావేం కింనిమిత్త ।
సత్య సాండూన అసత్య । కోణేం భజావేం ॥ ౪॥
సత్య సాండూన అసత్య । కోణేం భజావేం ॥ ౪॥
అసత్యాచా ప్రత్యయో ఆలా । తరీ మగ నేమ కాం లాగలా ।
సత్య సాండూన గలబలా । కాసయా కరావా ॥ ౫॥
సత్య సాండూన గలబలా । కాసయా కరావా ॥ ౫॥
నిర్గుణానేం మోక్ష హోతో । ప్రత్యక్ష ప్రత్యయ యేతో ।
సగుణ కాయ దేఊం పాహతో । సాంగా స్వామీ ॥ ౬॥
సగుణ కాయ దేఊం పాహతో । సాంగా స్వామీ ॥ ౬॥
సగుణ నాశవంత ఐసేం సాంగతాం । పునః భజన కరావేం మ్హణతాం ।
తరీ కాసయాసాఠీం ఆతాం । భజన కరూం ॥ ౭॥
తరీ కాసయాసాఠీం ఆతాం । భజన కరూం ॥ ౭॥
స్వామీచే భిడేనేం బోలవేనా । యేఱ్హవీం హేం కాంహీంచ మానేనా ।
సాధ్యచి ఝాలియా సాధనా । కాం ప్రవర్తావేం ॥ ౮॥
సాధ్యచి ఝాలియా సాధనా । కాం ప్రవర్తావేం ॥ ౮॥
ఐసేం శ్రోతయాచేం బోలణేం । శబ్ద బోలే నిర్బుజలేపణేం ।
యాచేం ఉత్తర ఐకణేం । మ్హణే వక్తా ॥ ౯॥
యాచేం ఉత్తర ఐకణేం । మ్హణే వక్తా ॥ ౯॥
సద్గురు వచన ప్రతిపాలన । హేంచి ముఖ్య పరమార్థాచేం లక్షణ ।
వచనభంగ కరితాం విలక్షణ । సహజచి జాహలేం ॥ ౧౦॥
వచనభంగ కరితాం విలక్షణ । సహజచి జాహలేం ॥ ౧౦॥
మ్హణోని ఆజ్ఞేసి వందావేం । సగుణ భజన మానావేం ।
శ్రోతా మ్హణే హేం దేవేం । కాం ప్రయోజిలేం ॥ ౧౧॥
శ్రోతా మ్హణే హేం దేవేం । కాం ప్రయోజిలేం ॥ ౧౧॥
కాయ మానిలా ఉపకార । కోణ ఝాలా సాక్షాత్కార ।
కింవా ప్రారబ్ధాచేం అక్షర । పుసిలేం దేవేం ॥ ౧౨॥
కింవా ప్రారబ్ధాచేం అక్షర । పుసిలేం దేవేం ॥ ౧౨॥
హోణార హేం తోం పాలటేనా । భజనేం కాయ కరావేం జనా ।
హేం తోం పాహతాం అనుమానా । కాంహీంచ న యే ॥ ౧౩॥
హేం తోం పాహతాం అనుమానా । కాంహీంచ న యే ॥ ౧౩॥
స్వామీచీ ఆజ్ఞా ప్రమాణ । కోణ కరీల అప్రమాణ ।
పరంతు యాచా కాయ గుణ । మజ నిరూపావా ॥ ౧౪॥
పరంతు యాచా కాయ గుణ । మజ నిరూపావా ॥ ౧౪॥
వక్తా మ్హణే సావధపణేం । సాంగ జ్ఞానాచీ లక్షణేం ।
తుజ కాంహీం లాగే కరణేం । కింవా నాహీం ॥ ౧౫॥
తుజ కాంహీం లాగే కరణేం । కింవా నాహీం ॥ ౧౫॥
కరణేం లాగే భోజన । కరణేం లాగే ఉదకప్రాశన ।
మళమూత్రత్యాగలక్షణ । తేంహీ సుటేనా ॥ ౧౬॥
మళమూత్రత్యాగలక్షణ । తేంహీ సుటేనా ॥ ౧౬॥
జనాచేం సమాధాన రాఖావేం । ఆపులేం పారిఖేం ఓళఖావేం ।
ఆణి భజనచి మోడావేం । హేం కోణ జ్ఞాన ॥ ౧౭॥
ఆణి భజనచి మోడావేం । హేం కోణ జ్ఞాన ॥ ౧౭॥
జ్ఞాన వివేకేం మిథ్యా ఝాలేం । పరంతు అవఘేం నాహీం టాకిలేం ।
తరీ మగ భజనేంచి కాయ కేలేం । సాంగ బాపా ॥ ౧౮॥
తరీ మగ భజనేంచి కాయ కేలేం । సాంగ బాపా ॥ ౧౮॥
సాహేబాస లోటాంగణీం జావేం । నీచాసారిఖేం వ్హావేం ।
ఆణి దేవాస న మానావేం । హేం కోణ జ్ఞాన ॥ ౧౯॥
ఆణి దేవాస న మానావేం । హేం కోణ జ్ఞాన ॥ ౧౯॥
హరి హర బ్రహ్మాదిక । హే జయాచే ఆజ్ఞాధారక ।
తూం ఏక మానవీ రంక । భజసి నా తరీ కాయ గేలేం ॥ ౨౦॥
తూం ఏక మానవీ రంక । భజసి నా తరీ కాయ గేలేం ॥ ౨౦॥
ఆముచే కుళీం రఘునాథ । రఘునాథ ఆముచా పరమార్థ ।
జో సమర్థాచాహీ సమర్థ । దేవాం సోడవితా ॥ ౨౧॥
జో సమర్థాచాహీ సమర్థ । దేవాం సోడవితా ॥ ౨౧॥
త్యాచే ఆమ్హీ సేవకజన । సేవా కరితాం ఝాలేం జ్ఞాన ।
తేథేం అభావ ధరితాం పతన । పావిజేల కీం ॥ ౨౨॥
తేథేం అభావ ధరితాం పతన । పావిజేల కీం ॥ ౨౨॥
సద్గురు సాంగతీ సారాసార । త్యాస కైసేం మ్హణావేం అసార ।
తుజ కాయ సాంగణేం విచార । శాహాణే జాణతీ ॥ ౨౩॥
తుజ కాయ సాంగణేం విచార । శాహాణే జాణతీ ॥ ౨౩॥
సమర్థాచే మనీంచేం తుటే । తేంచి జాణావేం అదృష్ట ఖోటేం ।
రాజ్యపదాపాసూన కరంటేం । చేవలేం జైసేం ॥ ౨౪॥
రాజ్యపదాపాసూన కరంటేం । చేవలేం జైసేం ॥ ౨౪॥
మీ థోర వాటే మనీం । తో నవ్హే బ్రహ్మజ్ఞానీ ।
విచార పాహతాం దేహాభిమానీ । ప్రత్యక్ష దిసే ॥ ౨౫॥
విచార పాహతాం దేహాభిమానీ । ప్రత్యక్ష దిసే ॥ ౨౫॥
వస్తు భజన కరీనా । న కరీం ఐసేంహీ మ్హణేనా ।
తరీ జాణావీ తీ కల్పనా । దడోన రాహిలీ ॥ ౨౬॥
తరీ జాణావీ తీ కల్పనా । దడోన రాహిలీ ॥ ౨౬॥
నా తేం జ్ఞాన నా తేం భజన । ఉగాచి ఆలా దేహాభిమాన ।
తేథేం నాహీం కీం అనుమాన । ప్రత్యయో తుఝా ॥ ౨౭॥
తేథేం నాహీం కీం అనుమాన । ప్రత్యయో తుఝా ॥ ౨౭॥
తరీ ఆతాం ఐసేం న కరావేం । రఘునాథభజనీం లాగావేం ।
తేణేంచి జ్ఞాన బోలావేం । చళేనా ఐసేం ॥ ౨౮॥
తేణేంచి జ్ఞాన బోలావేం । చళేనా ఐసేం ॥ ౨౮॥
కరీ దుర్జనాంచా సంహార । భక్తజనాంచా ఆధార ।
ఐసా హా చమత్కార । రోకడా చాలే ॥ ౨౯॥
ఐసా హా చమత్కార । రోకడా చాలే ॥ ౨౯॥
మనీం ధరావేం తేం హోతేం । విఘ్న అవఘేంచి నాసోని జాతేం ।
కృపా కేలియా రఘునాథేం । ప్రచీతి యేతే ॥ ౩౦॥
కృపా కేలియా రఘునాథేం । ప్రచీతి యేతే ॥ ౩౦॥
రఘునాథభజనేం జ్ఞాన ఝాలేం । రఘునాథభజనేం మహత్వ వాఢలేం ।
మ్హణోని తువాం కేలేం । పాహిజే ఆధీం ॥ ౩౧॥
మ్హణోని తువాం కేలేం । పాహిజే ఆధీం ॥ ౩౧॥
హేం తోం ఆహే సప్రచీత । ఆణి తుజ వాటేనా ప్రచిత ।
సాక్షాత్కారేం నేమస్త । ప్రత్యయో కరావా ॥ ౩౨॥
సాక్షాత్కారేం నేమస్త । ప్రత్యయో కరావా ॥ ౩౨॥
రఘునాథ స్మరోన కార్య కరావేం । తేం తత్కాళచి సిద్ధి పావే ।
కర్తా రామ హేం అసావేం । అభ్యంతరీం ॥ ౩౩॥
కర్తా రామ హేం అసావేం । అభ్యంతరీం ॥ ౩౩॥
కర్తా రామ మీ నవ్హే ఆపణ । ఐసేం సగుణ నివేదన ।
నిర్గుణీం తేం అనన్య । నిర్గుణచి హోఇజే ॥ ౩౪॥
నిర్గుణీం తేం అనన్య । నిర్గుణచి హోఇజే ॥ ౩౪॥
మీ కర్తా ఐసేం మ్హణతాం । కాంహీంచ ఘడేనా సర్వథా ।
ప్రతీత పాహసీ తరీ ఆతాం । శీఘ్రచి ఆహే ॥ ౩౫॥
ప్రతీత పాహసీ తరీ ఆతాం । శీఘ్రచి ఆహే ॥ ౩౫॥
మీ కర్తా ఐసేం మ్హణసీ । తేణేం తూం కష్టీ హోసీ ।
రామ కర్తా మ్హణతాం పావసీ । యశ కీర్తి ప్రతాప ॥ ౩౬॥
రామ కర్తా మ్హణతాం పావసీ । యశ కీర్తి ప్రతాప ॥ ౩౬॥
ఏకే భావనేసాఠీం । దేవాసి పడే తుటీ ।
కాం తే హోయ కృపాదృష్టీ । దేవ కర్తాభావితాం ॥ ౩౭॥
కాం తే హోయ కృపాదృష్టీ । దేవ కర్తాభావితాం ॥ ౩౭॥
ఆపణ ఆహే దోం దివసాంచా । ఆణి దేవ బహుతాం కాళాంచా ।
ఆపణ థోడే ఓళఖీచా । దేవాస త్రైలోక్య జాణే ॥ ౩౮॥
ఆపణ థోడే ఓళఖీచా । దేవాస త్రైలోక్య జాణే ॥ ౩౮॥
యాకారణేం రఘునాథ భజన । త్యాసి మానితీ బహుత జన ।
బ్రహ్మాదిక ఆదికరూన । రామభజనీం తత్పర ॥ ౩౯॥
బ్రహ్మాదిక ఆదికరూన । రామభజనీం తత్పర ॥ ౩౯॥
జ్ఞానబళేం ఉపాసనా । అమ్హీ భక్త జరీ మానూం నా ।
తరీ యా దోషాచియా పతనా । పావోం అభక్తపణేం ॥ ౪౦॥
తరీ యా దోషాచియా పతనా । పావోం అభక్తపణేం ॥ ౪౦॥
దేవ ఉపేక్షీ థోరపణేం । తరీ మగ త్యాచేం తోచి జాణే ।
అప్రమాణ తేం శ్లాఘ్యవాణేం । నవ్హేచి కీం శ్రేష్ఠా ॥ ౪౧॥
అప్రమాణ తేం శ్లాఘ్యవాణేం । నవ్హేచి కీం శ్రేష్ఠా ॥ ౪౧॥
దేహాస లాగలీ ఉపాసనా । ఆపణ వివేకేం ఉరేనా ।
ఐశీ స్థితి సజ్జనా । అంతరీంచీ ॥ ౪౨॥
ఐశీ స్థితి సజ్జనా । అంతరీంచీ ॥ ౪౨॥
సకళ మిథ్యా హోఊన జాతేం । హేం రామభజనేం కళోం యేతేం ।
దృశ్య జ్ఞానియాంచేం మతేం । స్వప్న జైసేం ॥ ౪౩॥
దృశ్య జ్ఞానియాంచేం మతేం । స్వప్న జైసేం ॥ ౪౩॥
మిథ్యా స్వప్నవివంచనా । తైశీ హే సృష్టిరచనా ।
దృశ్య మిథ్యా సాధుజనాం । కళోం ఆలేం ॥ ౪౪॥
దృశ్య మిథ్యా సాధుజనాం । కళోం ఆలేం ॥ ౪౪॥
ఆక్షేప ఝాలా శ్రోతయాంసీ । మిథ్యా తరీ దిసతేం కాం ఆమ్హాసీం ।
యాచేం ఉత్తర పుఢిలేం సమాసీం । బోలిలేం అసే ॥ ౪౫॥
యాచేం ఉత్తర పుఢిలేం సమాసీం । బోలిలేం అసే ॥ ౪౫॥
హరి ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే
సగుణభజననిరూపణం నామ సప్తమః సమాసః ॥ ౭॥
సగుణభజననిరూపణం నామ సప్తమః సమాసః ॥ ౭॥
సమాస ఆఠవా : దృశ్యనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
మాగాం శ్రోతీం పుసిలేం హోతేం । దృశ్య మిథ్యా తరీ కాం దిసతేం ।
త్యాచేం ఉత్తర బోలిజేల తేం । సావధాన ఐకా ॥ ౧॥
త్యాచేం ఉత్తర బోలిజేల తేం । సావధాన ఐకా ॥ ౧॥
దేఖిలేం తేం సత్యచి మానావేం । హేం జ్ఞాత్యాచేం దేఖణేం నవ్హే ।
జడ మూఢ అజ్ఞాన జీవేం । హేం సత్య మానిజే ॥ ౨॥
జడ మూఢ అజ్ఞాన జీవేం । హేం సత్య మానిజే ॥ ౨॥
ఏకా దేఖిల్యాసాఠీం । లటిక్యా కరావ్యా గ్రంథకోటీ ।
సంతమహంతాంచ్యా గోష్టీ । త్యాహీ మిథ్యా మానావ్యా ॥ ౩॥
సంతమహంతాంచ్యా గోష్టీ । త్యాహీ మిథ్యా మానావ్యా ॥ ౩॥
మాఝేం దిసతేం హేంచి ఖరేం । తేథేం చాలేనా దుసరేం ।
ఐశియా సంశయాచ్యా భరేం । భరోంచి నయే ॥ ౪॥
ఐశియా సంశయాచ్యా భరేం । భరోంచి నయే ॥ ౪॥
మృగేం దేఖిలేం మృగజళ । తేథేం ధాంవే తేం బరళ ।
జళ నవ్హే మిథ్యా సకళ । త్యా పశూసి కోణేం మ్హణావేం ॥ ౫॥
జళ నవ్హే మిథ్యా సకళ । త్యా పశూసి కోణేం మ్హణావేం ॥ ౫॥
రాత్రౌ స్వప్న దేఖిలేం । బహుత ద్రవ్య సాంపడలేం ।
బహుత జనాంసి వేవ్హారిలేం । తేం ఖరేం కైసేని మానావేం ॥ ౬॥
బహుత జనాంసి వేవ్హారిలేం । తేం ఖరేం కైసేని మానావేం ॥ ౬॥
కుశళ చితారీ విచిత్ర । తేణేం నిర్మాణ కేలేం చిత్ర ।
దేఖతాం ఉఠే ప్రీతి మాత్ర । పరంతు తేథేం మృత్తికా ॥ ౭॥
దేఖతాం ఉఠే ప్రీతి మాత్ర । పరంతు తేథేం మృత్తికా ॥ ౭॥
నానా వనితా హస్తీ ఘోడే । రాత్రౌ దేఖతాం మన బుడే ।
దివసా పాహతాం కాతడేం । కంటాళవాణేం ॥ ౮॥
దివసా పాహతాం కాతడేం । కంటాళవాణేం ॥ ౮॥
కాష్ఠీ పాషాణీ పుతళ్యా । నానా ప్రకారేం నిర్మిల్యా ।
పరమ సుందర వాటల్యా । పరంతు తేథేం పాషాణ ॥ ౯॥
పరమ సుందర వాటల్యా । పరంతు తేథేం పాషాణ ॥ ౯॥
నానా గోపురీం పుతళ్యా అసతీ । వక్రాంగేం వక్రదృష్టీం పాహతీ ।
లాఘవ దేఖతా భరే వృత్తీ । పరంతు తేథేం త్రిభాగ ॥ ౧౦॥
లాఘవ దేఖతా భరే వృత్తీ । పరంతు తేథేం త్రిభాగ ॥ ౧౦॥
ఖేళతాం నేటకే దశావతారీ । తేథేం యేతీ సుందర నారీ ।
నేత్ర మోడితీ కళాకుసరీం । పరీ తే అవఘే ధటింగణ ॥ ౧౧॥
నేత్ర మోడితీ కళాకుసరీం । పరీ తే అవఘే ధటింగణ ॥ ౧౧॥
సృష్టి బహురంగీ అసత్య । బహురూపాచేం హేం కృత్య ।
తుజ వాటే దృశ్య సత్య । పరీ హే జాణ అవిద్యా ॥ ౧౨॥
తుజ వాటే దృశ్య సత్య । పరీ హే జాణ అవిద్యా ॥ ౧౨॥
మిథ్యా సాచాసారిఖేం దేఖిలేం । పరీ తేం పాహిజే విచారిలేం ।
దృష్టి తరళతాం భాసలేం । తేం సాచ కైసేం మానావేం ॥ ౧౩॥
దృష్టి తరళతాం భాసలేం । తేం సాచ కైసేం మానావేం ॥ ౧౩॥
వరీ పాహతాం పాలథేం ఆకాశ । ఉదకీం పాహతాం ఉతాణేం ఆకాశ ।
మధ్యేం చాందణ్యాచాహీ ప్రకాశ । పరీ తేం అవఘేం మిథ్యా ॥ ౧౪॥
మధ్యేం చాందణ్యాచాహీ ప్రకాశ । పరీ తేం అవఘేం మిథ్యా ॥ ౧౪॥
నృపతీనేం చితారీ ఆణిలే । జ్యాచే త్యా ఐసే పుతళే కేలే ।
పాహతాం తేచి ఐసే గమలే । పరీ తే అవఘే మాయిక ॥ ౧౫॥
పాహతాం తేచి ఐసే గమలే । పరీ తే అవఘే మాయిక ॥ ౧౫॥
నేత్రీం కాంహీం బాహులీ నసే । జేవ్హాం జేం పహావేం తేవ్హాం తేం భాసే ।
డోళాం ప్రతిబింబ దిసే । తేం సాచ కైసేనీ ॥ ౧౬॥
డోళాం ప్రతిబింబ దిసే । తేం సాచ కైసేనీ ॥ ౧౬॥
జితుకే బుడబుడే ఉఠతీ । తితుక్యాంమధ్యేం రూపేం దిసతీ ।
క్షణామధ్యేం ఫుటోని జాతీ । రూపేం మిథ్యా ॥ ౧౭॥
క్షణామధ్యేం ఫుటోని జాతీ । రూపేం మిథ్యా ॥ ౧౭॥
లఘుదర్పణేం దోనీ చారీ హోతీం । తితుకీం ముఖేం ప్రతిబింబతీ ।
పరీ తీం మిథ్యా ఆదిఅంతీం । ఏకచి ముఖ ॥ ౧౮॥
పరీ తీం మిథ్యా ఆదిఅంతీం । ఏకచి ముఖ ॥ ౧౮॥
నదీతీరీం భార జాతాం । దుసరా భార దిసే పాలథా ।
కాం పడసాదాచా అవచితాం । గజర ఉఠే ॥ ౧౯॥
కాం పడసాదాచా అవచితాం । గజర ఉఠే ॥ ౧౯॥
వాపీ సరోవరాంచేం నీర । తేథేం పశు పక్షీ నర వానర ।
నానా పత్రేం వృక్ష విస్తార । దిసే దోహీం సవాం ॥ ౨౦॥
నానా పత్రేం వృక్ష విస్తార । దిసే దోహీం సవాం ॥ ౨౦॥
ఏక శస్త్ర ఝాడూం జాతాం । దోన దిసతీ తత్త్వతాం ।
నానా తంతు టణత్కారితాం । ద్విధా భాసతీ ॥ ౨౧॥
నానా తంతు టణత్కారితాం । ద్విధా భాసతీ ॥ ౨౧॥
కాం తే దర్పణాచే మందిరీం । బైసలీ సభా దిసే దుసరీ ।
బహుత దీపాంచియే హారీం । బహుత ఛాయా దిసతీ ॥ ౨౨॥
బహుత దీపాంచియే హారీం । బహుత ఛాయా దిసతీ ॥ ౨౨॥
ఐసేం హేం బహువిధ భాసే । సాచాసారిఖేం దిసే ।
పరీ హేం సత్య మ్హణోన కైసేం । విశ్వాసావేం ॥ ౨౩॥
పరీ హేం సత్య మ్హణోన కైసేం । విశ్వాసావేం ॥ ౨౩॥
మాయా మిథ్యా బాజీగిరీ । దిసే సాచాచియే పరీ ।
పరీ హే జాణత్యానేం ఖరీ । మానూంచి నయే ॥ ౨౪॥
పరీ హే జాణత్యానేం ఖరీ । మానూంచి నయే ॥ ౨౪॥
లటికేం సాచా ఐసే భావావేం । తరీ మగ పారఖీ కాసయా అసావేం ।
ఏవం యే అవిద్యేచే గోవేం । ఐసేచి అసతీ ॥ ౨౫॥
ఏవం యే అవిద్యేచే గోవేం । ఐసేచి అసతీ ॥ ౨౫॥
మనుష్యాంచీ బాజీగిరీ । బహుత జనాం వాటే ఖరీ ।
శేవట పాహతాం నిర్ధారీం । మిథ్యా హోయ ॥ ౨౬॥
శేవట పాహతాం నిర్ధారీం । మిథ్యా హోయ ॥ ౨౬॥
తైశీచ మావ రాక్షసాంచీ । దేవాంసహీ వాటే సాచీ ।
పంచవటికేసి మృగాచీ । పాఠీ ఘేతలీ రామేం ॥ ౨౭॥
పంచవటికేసి మృగాచీ । పాఠీ ఘేతలీ రామేం ॥ ౨౭॥
పూర్వకాయా పాలటితీ । ఏకాచేచి బహుత హోతీ ।
రక్తబిందీం జన్మతీ । రజనీచర ॥ ౨౮॥
రక్తబిందీం జన్మతీ । రజనీచర ॥ ౨౮॥
నానా పదార్థ ఫళేంచి ఝాలే । ద్వారకేమధ్యేం ప్రవేశలే ।
కృష్ణేం దైత్య కితీ వధిలే । కపటరూపీ ॥ ౨౯॥
కృష్ణేం దైత్య కితీ వధిలే । కపటరూపీ ॥ ౨౯॥
కైసేం కపట రావణాచేం । శిర కేలేం మావేచేం ।
కాళనేమీచ్యా ఆశ్రమాచేం । అపూర్వ కైసేం ॥ ౩౦॥
కాళనేమీచ్యా ఆశ్రమాచేం । అపూర్వ కైసేం ॥ ౩౦॥
నానా దైత్య కపటమతీ । జే దేవాంసహీ నాటోపతీ ।
మగ నిర్మాణ హోఊన శక్తీ । సంహార కేలా ॥ ౩౧॥
మగ నిర్మాణ హోఊన శక్తీ । సంహార కేలా ॥ ౩౧॥
ఐసీ రాక్షసాంచీ మావ । జాణోం న శకతీ దేవ ।
కపటవిద్యేచేం లాఘవ । అఘటిత జ్యాంచేం ॥ ౩౨॥
కపటవిద్యేచేం లాఘవ । అఘటిత జ్యాంచేం ॥ ౩౨॥
మనుష్యాంచీ బాజీగిరీ । రాక్షసాంచీ వోడంబరీ ।
భగవంతాచీ నానాపరీ । విచిత్ర మాయా ॥ ౩౩॥
భగవంతాచీ నానాపరీ । విచిత్ర మాయా ॥ ౩౩॥
హే సాచాసారిఖీచ దేఇసే । విచారితాంచి నిరసే ।
మిథ్యాచ పరీ ఆభాసే । నిరంతర ॥ ౩౪॥
మిథ్యాచ పరీ ఆభాసే । నిరంతర ॥ ౩౪॥
సాచ మ్హణావీ తరీ హే నాసే । మిథ్యా మ్హణావీ తరీ హే దిసే ।
దోహీం పదార్థీం అవిశ్వాసే । సాంగతాం మన ॥ ౩౫॥
దోహీం పదార్థీం అవిశ్వాసే । సాంగతాం మన ॥ ౩౫॥
పరంతు హేం నవ్హే సాచార । మాయేచా మిథ్యా విచార ।
దిసతేం హేం స్వప్నాకార । జాణ బాపా ॥ ౩౬॥
దిసతేం హేం స్వప్నాకార । జాణ బాపా ॥ ౩౬॥
తథాపి అసో తుజలా । భాసచి సత్య వాటలా ।
తరీ తేథేం చుకా పడిలా । ఐక బాపా ॥ ౩౭॥
తరీ తేథేం చుకా పడిలా । ఐక బాపా ॥ ౩౭॥
దృశ్యభాస అవిద్యాత్మక । తుఝాహీ దేహ తదాత్మక ।
మ్హణోని హా వివేక । తేథేం సంచరలా ॥ ౩౮॥
మ్హణోని హా వివేక । తేథేం సంచరలా ॥ ౩౮॥
దృష్టీనేం దృశ్య దేఖిలేం । మన భాసావరీ బైసలేం ।
పరీ తేం లింగదేహ ఝాలేం । అవిద్యాత్మక ॥ ౩౯॥
పరీ తేం లింగదేహ ఝాలేం । అవిద్యాత్మక ॥ ౩౯॥
అవిద్యేనేం అవిద్యా దేఖిలీ । మ్హణోన గోష్టీ విశ్వాసలీ ।
తుఝీ కాయా అవఘీ సంచలీ । అవిద్యేచీ ॥ ౪౦॥
తుఝీ కాయా అవఘీ సంచలీ । అవిద్యేచీ ॥ ౪౦॥
తేచి కాయా మీ ఆపణ । హేం దేహబుద్ధీచేం లక్షణ ।
యేణేంకరితాం ఝాలేం ప్రమాణ । దృశ్య అవఘేం ॥ ౪౧॥
యేణేంకరితాం ఝాలేం ప్రమాణ । దృశ్య అవఘేం ॥ ౪౧॥
ఇకడే సత్య మానిలా దేహ । తికడే దృశ్య సత్య హా నిర్వాహ ।
దోంహీంమధ్యేం హా సందేహ । పైసావలా బళేం ॥ ౪౨॥
దోంహీంమధ్యేం హా సందేహ । పైసావలా బళేం ॥ ౪౨॥
దేహబుద్ధీ కేలీ బళకట । ఆణి బ్రహ్మ పాహోం గేలా ధీట ।
తోం దృశ్యానేం రోధిలీ వాట । పరబ్రహ్మాచీ ॥ ౪౩॥
తోం దృశ్యానేం రోధిలీ వాట । పరబ్రహ్మాచీ ॥ ౪౩॥
తేథేం సాచ మానిలేం దృశ్యాలా । నిశ్చయచి బాణోని గేలా ।
పహా హో కేవఢా చుకా పడిలా । అకస్మాత ॥ ౪౪॥
పహా హో కేవఢా చుకా పడిలా । అకస్మాత ॥ ౪౪॥
ఆతాం అసో హేం బోలణేం । బ్రహ్మ న పావిజే మీపణేం ।
దేహబుద్ధీచీ లక్షణేం । దృశ్య భావితీ ॥ ౪౫॥
దేహబుద్ధీచీ లక్షణేం । దృశ్య భావితీ ॥ ౪౫॥
అస్థీంచ్యా దేహీం మాంసాచా గోళా । పాహేన మ్హణే బ్రహ్మీంచా సోహళా ।
తో జ్ఞాతా నవ్హే ఆంధళా । కేవళ మూర్ఖ ॥ ౪౬॥
తో జ్ఞాతా నవ్హే ఆంధళా । కేవళ మూర్ఖ ॥ ౪౬॥
దృష్టీస దిసే మనాస భాసే । తితుకేం కాళాంతరీం నాసే ।
మ్హణోని దృశ్యాతీత అసే । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౪౭॥
మ్హణోని దృశ్యాతీత అసే । పరబ్రహ్మ తేం ॥ ౪౭॥
పరబ్రహ్మ తేం శాశ్వత । మాయా తేచి అశాశ్వత ।
ఐసా బోలిలా నిశ్చితార్థ । నానాశాస్త్రీం ॥ ౪౮॥
ఐసా బోలిలా నిశ్చితార్థ । నానాశాస్త్రీం ॥ ౪౮॥
ఆతాం పుఢేం నిరూపణ । దేహబుద్ధీచేం లక్షణ ।
చుకా పడిలా తో కోణ । బోలిలేం అసే ॥ ౪౯॥
చుకా పడిలా తో కోణ । బోలిలేం అసే ॥ ౪౯॥
మీ కోణ హేం జాణావేం । మీపణ త్యాగూన అనన్య వ్హావేం ।
మగ సమాధాన తేం స్వభావేం । అంగీం బాణే ॥ ౫౦॥
మగ సమాధాన తేం స్వభావేం । అంగీం బాణే ॥ ౫౦॥
హరిః ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే దృశ్యనిరసనం నామ అష్టమః సమాసః ॥ ౮॥
సమాస నవవా : సారశోధన ॥ శ్రీరామ ॥
గుప్త ఆహే ఉదండ ధన । కాయ జాణతీ సేవకజన ।
తయాంస ఆహే తేం జ్ఞాన । బాహ్యాకారాచేం ॥ ౧॥
తయాంస ఆహే తేం జ్ఞాన । బాహ్యాకారాచేం ॥ ౧॥
గుప్త ఠేవిలే ఉదండ అర్థ । ఆణి ప్రగట దిసతీ పదార్థ ।
శహాణే శోధితి స్వార్థ । అంతరీం అసే ॥ ౨॥
శహాణే శోధితి స్వార్థ । అంతరీం అసే ॥ ౨॥
తైసేం దృశ్య హేం మాయిక । పాహత అసతీ సకళ లోక ।
పరీ జయాంస ఠాఉకా వివేక । తే అంతర జాణతీ ॥ ౩॥
పరీ జయాంస ఠాఉకా వివేక । తే అంతర జాణతీ ॥ ౩॥
ద్రవ్య ఠేఊన జళ సోడిలేం । లోక మ్హణతీ సరోవర భరలేం ।
తయాచేం అభ్యంతర కళలేం । సమర్థ జనాంసీ ॥ ౪॥
తయాచేం అభ్యంతర కళలేం । సమర్థ జనాంసీ ॥ ౪॥
తైసే జ్ఞాతే జే సమర్థ । తిహీం ఓళఖిలా పరమార్థ ।
ఇతర తే కరితీ స్వార్థ । దృశ్య పదార్థాంచా ॥ ౫॥
ఇతర తే కరితీ స్వార్థ । దృశ్య పదార్థాంచా ॥ ౫॥
కాబాడీ వాహతీ కాబాడ । శ్రేష్ఠ భోగితీ రత్నేం జాడ ।
హేం జయాంచేం త్యాంస గోడ । కర్మయోగేం ॥ ౬॥
హేం జయాంచేం త్యాంస గోడ । కర్మయోగేం ॥ ౬॥
ఏక కాష్ఠస్వార్థ కరితీ । ఏక శుభా ఏకవటితీ ।
తైసే నవ్హేత కీం నృపతీ । సారభోక్తే ॥ ౭॥
తైసే నవ్హేత కీం నృపతీ । సారభోక్తే ॥ ౭॥
జయాంస ఆహే విచార । తే సుఖాసనీం ఝాలే స్వార ।
ఇతర తే జవళీల భార । వాహతచి మేలే ॥ ౮॥
ఇతర తే జవళీల భార । వాహతచి మేలే ॥ ౮॥
ఏక దివ్యాన్నేం భక్షితీ । ఏక విష్ఠా సావడితీ ।
ఆపణ వర్తల్యాచా ఘేతీ । సాభిమాన ॥ ౯॥
ఆపణ వర్తల్యాచా ఘేతీ । సాభిమాన ॥ ౯॥
సార సేవిజే శ్రేష్ఠీం । అసార ఘేఇజే వృథాపుష్టీం ।
సారాసారాచీ గోష్టీ । సజ్ఞాన జాణతీ ॥ ౧౦॥
సారాసారాచీ గోష్టీ । సజ్ఞాన జాణతీ ॥ ౧౦॥
గుప్త పరిస చింతామణీ । ప్రగట ఖడే కాచమణీ ।
గుప్త హేమ రత్నఖాణీ । ప్రగట పాషాణ మృత్తికా ॥ ౧౧॥
గుప్త హేమ రత్నఖాణీ । ప్రగట పాషాణ మృత్తికా ॥ ౧౧॥
అవ్హాశంఖ అవ్హావేల । గుప్త వనస్పతీ అమూల్య ।
ఏరండ ధోత్రే బహుసాల । ప్రగట శింపీ ॥ ౧౨॥
ఏరండ ధోత్రే బహుసాల । ప్రగట శింపీ ॥ ౧౨॥
కోఠేం దిసేనా కల్పతరూ । ఉదండ శేరాంచా విస్తారూ ।
పాహతాం నాహీం మైలాగరూ । బోరీ బాభళీ ఉదండ ॥ ౧౩॥
పాహతాం నాహీం మైలాగరూ । బోరీ బాభళీ ఉదండ ॥ ౧౩॥
కామధేను జాణిజే ఇంద్రేం । సృష్టీంత ఉదండ ఖిల్లారేం ।
మహద్భాగ్య భోగిజే నృపవరేం । ఇతరాం కర్మానుసార ॥ ౧౪॥
మహద్భాగ్య భోగిజే నృపవరేం । ఇతరాం కర్మానుసార ॥ ౧౪॥
నానా వ్యాపార కరితీ జన । అవఘేచ మ్హణతీ సకాంచన ।
పరంతు కుబేరాచేం మహిమాన । కోణాసీచ న యే ॥ ౧౫॥
పరంతు కుబేరాచేం మహిమాన । కోణాసీచ న యే ॥ ౧౫॥
తైసా జ్ఞానీ యోగీశ్వర । గుప్తార్థలాభాచా ఈశ్వర ।
ఇతర తే పోటాచే కింకర । నానా మతేం ధుండితీ ॥ ౧౬॥
ఇతర తే పోటాచే కింకర । నానా మతేం ధుండితీ ॥ ౧౬॥
తస్మాత్ సార తేం దిసేనా । ఆణి అసార తేం దిసే జనాం ।
సారాసారవివంచనా । సాధు జాణతీ ॥ ౧౭॥
సారాసారవివంచనా । సాధు జాణతీ ॥ ౧౭॥
దిసేనా జేం గుప్త ధన । తయాస కరణేం లాగే అంజన ।
గుప్త పరమాత్మా సజ్జన । సంగతీం శోధావా ॥ ౧౯॥
గుప్త పరమాత్మా సజ్జన । సంగతీం శోధావా ॥ ౧౯॥
రాయాచేం సాన్నిధ్య హోతాం । సహజచి లాభే శ్రీమంతతా ।
తైసా హా సత్సంగ ధరితాం । సద్వస్తు లాభే ॥ ౨౦॥
తైసా హా సత్సంగ ధరితాం । సద్వస్తు లాభే ॥ ౨౦॥
సద్వస్తూస లాభే సద్వస్తు । అవ్యవస్థాసి అవ్యవస్థు ।
పాహతాం ప్రశస్తాసి ప్రశస్తు । విచార లాభే ॥ ౨౧॥
పాహతాం ప్రశస్తాసి ప్రశస్తు । విచార లాభే ॥ ౨౧॥
మ్హణోని హేం దృశ్యజాత । అవఘేం ఆహే అశాశ్వత ।
పరమాత్మా అచ్యుత అనంత । తో యా దృష్యావేగళా ॥ ౨౨॥
పరమాత్మా అచ్యుత అనంత । తో యా దృష్యావేగళా ॥ ౨౨॥
దృశ్యావేగళా దృశ్యాఅన్తరీం । సర్వాత్మా తో చరాచరీం ।
విచార పాహతాం అంతరీం । నిశ్చయో బాణే ॥ ౨౩॥
విచార పాహతాం అంతరీం । నిశ్చయో బాణే ॥ ౨౩॥
సంసారత్యాగ న కరితాం । ప్రపంచౌపాధి న సాండితాం ।
జనాంమధ్యే సార్థకతా । విచారేంచి హోయ ॥ ౨౪॥
జనాంమధ్యే సార్థకతా । విచారేంచి హోయ ॥ ౨౪॥
హేం ప్రచీతీచేం బోలణేం । వివేకేం ప్రచీత బాణే ।
ప్రచీత పాహతీల తే శహాణే । అన్యథా నవ్హే ॥ ౨౫॥
ప్రచీత పాహతీల తే శహాణే । అన్యథా నవ్హే ॥ ౨౫॥
ప్రచీత ఆణి అనుమాన । ఉధార ఆణి రోకడేం ధన ।
మానసపూజా ప్రత్యక్ష దర్శన । యాస మహదంతర ॥ ౨౬॥
మానసపూజా ప్రత్యక్ష దర్శన । యాస మహదంతర ॥ ౨౬॥
పుఢేం జన్మాంతరీం హోణార । హా తో అవఘాచ ఉధార ।
తైసేం నవ్హే సారాసార । తత్కాళ లభే ॥ ౨౭॥
తైసేం నవ్హే సారాసార । తత్కాళ లభే ॥ ౨౭॥
తత్కాళచి లాభ హోతో । ప్రాణీ సంసారీం సుటతో ।
సంశయ అవఘాచి తుటతో । జన్మమరణాంచా ॥ ౨౮॥
సంశయ అవఘాచి తుటతో । జన్మమరణాంచా ॥ ౨౮॥
యాచి జన్మేం యేణేంచి కాళేం । సంసారీం హోఇజే నిరాళేం ।
మోక్ష పావిజే నిశ్చళేం । స్వరూపాకారేం ॥ ౨౯॥
మోక్ష పావిజే నిశ్చళేం । స్వరూపాకారేం ॥ ౨౯॥
యే గోష్టీస కరీ అనుమాన । తో శీఘ్రచి పావేల పతన ।
మిథ్యా వదేల త్యాస ఆణ । ఉపాసనేచీ ॥ ౩౦॥
మిథ్యా వదేల త్యాస ఆణ । ఉపాసనేచీ ॥ ౩౦॥
హేం యథార్థచి ఆహే బోలణేం । వివేకేం శీఘ్రచి ముక్త హోణేం ।
అసోని కాంహీంచ నసణేం । జనాంమధ్యేం ॥ ౩౧॥
అసోని కాంహీంచ నసణేం । జనాంమధ్యేం ॥ ౩౧॥
దేవపద ఆహే నిర్గుణ । దేవపదీం అనన్యపణ ।
హాచి అర్థ పాహతాం పూర్ణ । సమాధాన బాణే ॥ ౩౨॥
హాచి అర్థ పాహతాం పూర్ణ । సమాధాన బాణే ॥ ౩౨॥
దేహీంచ విదేహ హోణేం । కరూన కాంహీంచ న కరణేం ।
జీవన్ముక్తాంచీం లక్షణేం । జీవన్ముక్త జాణతీ ॥ ౩౩॥
జీవన్ముక్తాంచీం లక్షణేం । జీవన్ముక్త జాణతీ ॥ ౩౩॥
యేరవీం హేం ఖరేం న వాటే । అనుమానేంచి సందేహ వాటే ।
సందేహాచేం మూళ తుటే । సద్గురువచనేం ॥ ౩౪॥
సందేహాచేం మూళ తుటే । సద్గురువచనేం ॥ ౩౪॥
హరి ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే సారశోధననిరూపణం నామ నవమః సమాసః ॥ ౯॥
సమాస దహావా : అనుర్వాచ్యనిరూపణ ॥ శ్రీరామ ॥
సమాధాన పుసతాం కాంహీం । మ్హణతీ బోలిజే ఐసేం నాహీం ।
తరీ తేం కైసేం ఆహే సర్వహీ । మజ నిరూపావేం ॥ ౧॥
తరీ తేం కైసేం ఆహే సర్వహీ । మజ నిరూపావేం ॥ ౧॥
ముక్యానేం గూళ ఖాదలా । గోడీ న యే సాంగాయాలా ।
యాచా అభిప్రాయో మజలా । నిరూపణ కీజే ॥ ౨॥
యాచా అభిప్రాయో మజలా । నిరూపణ కీజే ॥ ౨॥
అనుభవహీ పుసోం జాతాం । మ్హణతీ న యే కీం సాంగతాం ।
తరీ కోణాపాశీం పుసోం ఆతాం । సమాధాన ॥ ౩॥
తరీ కోణాపాశీం పుసోం ఆతాం । సమాధాన ॥ ౩॥
జే తే అగమ్య సాంగతీ । న యే మాఝియా ప్రచీతీ ।
విచార బైసే మాఝే చిత్తీం । ఐసేం కరావేం ॥ ౪॥
విచార బైసే మాఝే చిత్తీం । ఐసేం కరావేం ॥ ౪॥
ఐసేం శ్రోతయాచేం ఉత్తర । యాచేం కైసేం ప్రత్యుత్తర ।
నిరూపిజేల తత్పర । హోఊన ఐకా ॥ ౫॥
నిరూపిజేల తత్పర । హోఊన ఐకా ॥ ౫॥
జేం సమాధానాచేం స్థళ । కీం తో అనుభవచి కేవళ ।
తేంచి స్వరూప ప్రాంజళ । బోలూన దాఊం ॥ ౬॥
తేంచి స్వరూప ప్రాంజళ । బోలూన దాఊం ॥ ౬॥
జేం బోలాస ఆకళేనా । బోలిల్యావిణహీ కళేనా ।
జయాస కల్పితాం కల్పనా । హింపుటీ హోయ ॥ ౭॥
జయాస కల్పితాం కల్పనా । హింపుటీ హోయ ॥ ౭॥
తేం జాణావేం పరబ్రహ్మ । జేం వేదాంచేం గుహ్య పరమ ।
ధరితాం సంత సమాగమ । సర్వహీ కళే ॥ ౮॥
ధరితాం సంత సమాగమ । సర్వహీ కళే ॥ ౮॥
తేంచి ఆతాం సాంగిజేల । జేం సమాధాన సఖోల ।
ఐక అనుభవాచే బోల । అనిర్వాచ్య వస్తు ॥ ౯॥
ఐక అనుభవాచే బోల । అనిర్వాచ్య వస్తు ॥ ౯॥
సాంగతాం న యే తేం సాంగణేం । గోడీ కళావయా గూళ దేణేం ।
ఐసేం హేం సద్గురువిణేం । హోణార నాహీం ॥ ౧౦॥
ఐసేం హేం సద్గురువిణేం । హోణార నాహీం ॥ ౧౦॥
సద్గురుకృపా కళే త్యాసీ । జో శోధీల ఆపణాసీ ।
పుఢేం కళేల అనుభవాసీ । ఆపేంఆప వస్తు ॥ ౧౧॥
పుఢేం కళేల అనుభవాసీ । ఆపేంఆప వస్తు ॥ ౧౧॥
దృఢ కరూనియాం బుద్ధి । ఆధీం ఘ్యావీ ఆపులీ శుద్ధీ ।
తేణేం లాగే సమాధీ । అకస్మాత ॥ ౧౨॥
తేణేం లాగే సమాధీ । అకస్మాత ॥ ౧౨॥
ఆపులేం మూళ బరేం శోధితాం । ఆపులీ తోం మాయిక వార్తా ।
పుఢేం వస్తూచ తత్త్వతాం । సమాధాన ॥ ౧౩॥
పుఢేం వస్తూచ తత్త్వతాం । సమాధాన ॥ ౧౩॥
ఆత్మా ఆహే సర్వసాక్షీ । హేం బోలిజే పూర్వపక్షీం ।
జో కోణీ సిద్ధాంత లక్షీ । తోచి సాధు ॥ ౧౪॥
జో కోణీ సిద్ధాంత లక్షీ । తోచి సాధు ॥ ౧౪॥
సిద్ధాంత వస్తు లక్షూం జాతాం । సర్వసాక్షిణీ తే అవస్థా ।
ఆత్మా త్యాహూన పరతా । అవస్థాతీత ॥ ౧౫॥
ఆత్మా త్యాహూన పరతా । అవస్థాతీత ॥ ౧౫॥
పదార్థజ్ఞాన జేవ్హాం సరే । ద్రష్టా ద్రష్టేపణేం నురే ।
తే సమయీం ఫుంజ ఉతరే । మీపణాచా ॥ ౧౬॥
తే సమయీం ఫుంజ ఉతరే । మీపణాచా ॥ ౧౬॥
జేథేం మురాలేం మీపణ । తేచి అనుభవాచీ ఖూణ ।
అనిర్వాచ్య సమాధాన । యాకారణేం బోలిజే ॥ ౧౭॥
అనిర్వాచ్య సమాధాన । యాకారణేం బోలిజే ॥ ౧౭॥
అత్యంత విచారాచే బోల । తరీ తే మాయికచి ఫోల ।
శబ్ద సబాహ్య సఖోల । అర్థచి అవఘా ॥ ౧౮॥
శబ్ద సబాహ్య సఖోల । అర్థచి అవఘా ॥ ౧౮॥
శబ్దాకరితాం కళే అర్థ । అర్థ పాహతాం శబ్ద వ్యర్థ ।
శబ్ద సాంగేం తేం యథార్థ । పరీ ఆపణ మిథ్యా ॥ ౧౯॥
శబ్ద సాంగేం తేం యథార్థ । పరీ ఆపణ మిథ్యా ॥ ౧౯॥
శబ్దాకరితాం వస్తు భాసే । వస్తు పాహతాం శబ్ద నాసే ।
శబ్ద ఫోల అర్థ అసే । ఘనదాటపణేం ॥ ౨౦॥
శబ్ద ఫోల అర్థ అసే । ఘనదాటపణేం ॥ ౨౦॥
భూసాకరితాం ధాన్య నిపజే । ధాన్య ఘేఊన భూస టాకిజే ।
తైసా భూస శబ్ద జాణిజే । అర్థ ధాన్య ॥ ౨౧॥
తైసా భూస శబ్ద జాణిజే । అర్థ ధాన్య ॥ ౨౧॥
పోంచటామధ్యేం ఘనవట । ఘనవటీం ఉడే పోంచట ।
తైసా శబ్ద హా ఫలకట । పరబ్రహ్మీం ॥ ౨౨॥
తైసా శబ్ద హా ఫలకట । పరబ్రహ్మీం ॥ ౨౨॥
శబ్ద బోలూని రాహే । అర్థ శబ్దాపూర్వీంచ ఆహే ।
యాకారణేం న సాహే । ఉపమా తయా అర్థాసీ ॥ ౨౩॥
యాకారణేం న సాహే । ఉపమా తయా అర్థాసీ ॥ ౨౩॥
భూస సాండూన కణ ఘ్యావా । తైసా వాచ్యాంశ త్యజావా ।
కణ లక్ష్యాంశ లక్షావా । శుద్ధ స్వానుభవేం ॥ ౨౪॥
కణ లక్ష్యాంశ లక్షావా । శుద్ధ స్వానుభవేం ॥ ౨౪॥
దృశ్యావేగళేం బోలిజే । త్యాస వాచ్యాంశ మ్హణిజే ।
త్యాచా అర్థ తో జాణిజే । శుద్ధ లక్ష్యాంశ ॥ ౨౫॥
త్యాచా అర్థ తో జాణిజే । శుద్ధ లక్ష్యాంశ ॥ ౨౫॥
ఐసా జో శుద్ధ లక్ష్యాంశ । తోచి జాణావా పూర్వపక్ష ।
స్వానుభవ తో అలక్ష్య । లక్షిలా న వచే ॥ ౨౬॥
స్వానుభవ తో అలక్ష్య । లక్షిలా న వచే ॥ ౨౬॥
జేథేం గాళూన సాండిలేం నభా । జో అనుభవాచా గాభా ।
ఐసా తోహీ ఉభా । కల్పిత కేలా ॥ ౨౭॥
ఐసా తోహీ ఉభా । కల్పిత కేలా ॥ ౨౭॥
మిథ్యా కల్పనేపాసూన ఝాలా । ఖరేంపణ కైసేం అసేల త్యాలా ।
మ్హణోని తేథేం అనుభవాలా । ఠావచి నాహీం ॥ ౨౮॥
మ్హణోని తేథేం అనుభవాలా । ఠావచి నాహీం ॥ ౨౮॥
దుజేవిణ అనుభవ । హేం బోలణేంచి తోం వావ ।
యాకారణేం నాహీం ఠావ । అనుభవాసీ ॥ ౨౯॥
యాకారణేం నాహీం ఠావ । అనుభవాసీ ॥ ౨౯॥
అనుభవేం త్రిపుటీ ఉపజే । అద్వైతీం ద్వైతచి లాజే ।
మ్హణోనియాం బోలణేం సాజే । అనిర్వాచ్య ॥ ౩౦॥
మ్హణోనియాం బోలణేం సాజే । అనిర్వాచ్య ॥ ౩౦॥
దివసరజనీచేం పరిమిత । కరావయా మూళ ఆదిత్య ।
తో ఆదిత్య గేలియా ఉర్వరిత । త్యాసి కాయ మ్హణావేం ॥ ౩౧॥
తో ఆదిత్య గేలియా ఉర్వరిత । త్యాసి కాయ మ్హణావేం ॥ ౩౧॥
శబ్ద మౌనాచా విచార । వ్హావయా మూళ ఓంకార ।
తో ఓంకార గేలియా ఉచ్చార । కైసా కరావా ॥ ౩౨॥
తో ఓంకార గేలియా ఉచ్చార । కైసా కరావా ॥ ౩౨॥
అనుభవ ఆణి అనుభవితా । సకళ యే మాయేచి కరితాం ।
తే మాయా ముళీంచ నసతాం । త్యాస కాయ మ్హణావేం ॥ ౩౩॥
తే మాయా ముళీంచ నసతాం । త్యాస కాయ మ్హణావేం ॥ ౩౩॥
వస్తు ఏక ఆపణ ఏక । ఐశీ అసతీ వేగళీక ।
తరీ అనుభవాచా వివేక । బోలోం యేతా ముఖేం ॥ ౩౪॥
తరీ అనుభవాచా వివేక । బోలోం యేతా ముఖేం ॥ ౩౪॥
వేగళేపణాచీ మాతా । తే లటికీ వంధ్యేచీ సుతా ।
మ్హణూనియాం అభిన్నతా । ముళీంచ ఆహే ॥ ౩౫॥
మ్హణూనియాం అభిన్నతా । ముళీంచ ఆహే ॥ ౩౫॥
అజన్మా హోతా నిజలా । తేణేం స్వప్నీం స్వప్న దేఖిలా ।
సద్గురూసీ శరణ గేలా । సంసారదుఃఖేం ॥ ౩౬॥
సద్గురూసీ శరణ గేలా । సంసారదుఃఖేం ॥ ౩౬॥
సద్గురుకృపేస్తవ । ఝాలా సంసార వావ ।
జ్ఞాన ఝాలియా ఠావ । పుసే అజ్ఞానాచా ॥ ౩౭॥
జ్ఞాన ఝాలియా ఠావ । పుసే అజ్ఞానాచా ॥ ౩౭॥
ఆహే తితుకేం నాహీం ఝాలేం । నాహీం నాహీంపణేం నిమాలేం ।
ఆహే నాహీం జాఊన ఉరలేం । నసోన కాంహీం ॥ ౩౮॥
ఆహే నాహీం జాఊన ఉరలేం । నసోన కాంహీం ॥ ౩౮॥
శూన్యత్వాతీత శుద్ధ జ్ఞాన । తేణేం ఝాలేం సమాధాన ।
ఐక్యరూపేం అభిన్న । సహజస్థితి ॥ ౩౯॥
ఐక్యరూపేం అభిన్న । సహజస్థితి ॥ ౩౯॥
అద్వైతనిరూపణ హోతాం । నిమాలీ ద్వైతాచీ వార్తా ।
జ్ఞానచర్చా బోలోం జాతాం । జాగృతి ఆలీ ॥ ౪౦॥
జ్ఞానచర్చా బోలోం జాతాం । జాగృతి ఆలీ ॥ ౪౦॥
శ్రోతీం వ్హావేం సావధాన । అర్థీం ఘాలావేం మన ।
ఖుణే పావతాం సమాధాన । అంతరీం కళే ॥ ౪౧॥
ఖుణే పావతాం సమాధాన । అంతరీం కళే ॥ ౪౧॥
తేణేం జితుకేం జ్ఞాన కథిలేం । తితుకేం స్వప్నావారీం గేలేం ।
అనిర్వాచ్య సుఖ ఉరలేం । శబ్దాతీత ॥ ౪౨॥
అనిర్వాచ్య సుఖ ఉరలేం । శబ్దాతీత ॥ ౪౨॥
తేథేం శబ్దేంవిణ ఐక్యతా । అనుభవ నా అనుభవితా ।
ఐసా నివాంత తో మాగుతా । జాగృతీ ఆలా ॥ ౪౩॥
ఐసా నివాంత తో మాగుతా । జాగృతీ ఆలా ॥ ౪౩॥
తేణేం స్వప్నీం స్వప్న దేఖిలా । జాగా హోఊన జాగృతీస ఆలా ।
తేథేం తర్క కుంఠిత జాహలా । అంత న లగే ॥ ౪౪॥
తేథేం తర్క కుంఠిత జాహలా । అంత న లగే ॥ ౪౪॥
యా నిరూపణాచేం మూళ । కేలేంచ కరూం ప్రాంజళ ।
తేణేం అంతరీం నివళ । సమాధాన కళే ॥ ౪౫॥
తేణేం అంతరీం నివళ । సమాధాన కళే ॥ ౪౫॥
తంవ శిష్యేం వినవిలేం । జీ హేం ఆతాం నిరూపిలేం ।
తరీ పాహిజే బోలిలేం । మాగుతేం స్వామీ ॥ ౪౬॥
తరీ పాహిజే బోలిలేం । మాగుతేం స్వామీ ॥ ౪౬॥
మజ కళాయా కారణ । కేలేంచ కరావేం నిరూపణ ।
తేథీల జే కా నిజఖూణ । తే మజ అనుభవావీ ॥ ౪౭॥
తేథీల జే కా నిజఖూణ । తే మజ అనుభవావీ ॥ ౪౭॥
అజన్మా తో సాంగా కవణ । తేణేం దేఖిలా కైసా స్వప్న ।
యేథేం కైసేం నిరూపణ । బోలిలేం ఆహే ॥ ౪౮॥
యేథేం కైసేం నిరూపణ । బోలిలేం ఆహే ॥ ౪౮॥
జాణోని శిష్యాచా ఆదర । స్వామీ దేతీ ప్రత్యుత్తర ।
తేంచి ఆతాం అతి తత్పర । శ్రోతీం యేథేం పరిసావేం ॥ ౪౯॥
తేంచి ఆతాం అతి తత్పర । శ్రోతీం యేథేం పరిసావేం ॥ ౪౯॥
ఐక శిష్యా సావధాన । అజన్మా తో తూంచి జణ ।
తువాం దేఖిలా స్వప్నీం స్వప్న । తోహీ ఆతాం సాంగతోం ॥ ౫౦॥
తువాం దేఖిలా స్వప్నీం స్వప్న । తోహీ ఆతాం సాంగతోం ॥ ౫౦॥
స్వప్నీం స్వప్నాచా విచార । తో తూం జాణ హా సంసార ।
తేథేం తువాం సారాసార । విచార కేలా ॥ ౫౧॥
తేథేం తువాం సారాసార । విచార కేలా ॥ ౫౧॥
రిఘోని సద్గురూసీ శరణ । కాఢూన శుద్ధ నిరూపణ ।
యాచీ కరిసీ ఉణఖూణ । ప్రత్యక్ష ఆతాం ॥ ౫౨॥
యాచీ కరిసీ ఉణఖూణ । ప్రత్యక్ష ఆతాం ॥ ౫౨॥
యాచాచి ఘేతాం అనుభవ । బోలణేం తితుకేం హోతేం వావ ।
నివాంత విశ్రాంతీచా ఠావ । తే తూం జాణ జాగృతీ ॥ ౫౩॥
నివాంత విశ్రాంతీచా ఠావ । తే తూం జాణ జాగృతీ ॥ ౫౩॥
జ్ఞానగోష్టీచా గలబలా । సరోన అర్థ ప్రగటలా ।
యాచా విచార ఘేతాం ఆలా । అంతరీం అనుభవ ॥ ౫౪॥
యాచా విచార ఘేతాం ఆలా । అంతరీం అనుభవ ॥ ౫౪॥
తుజ వాటే హే జాగృతీ । మజ ఝాలీ అనుభవప్రాప్తీ ।
యా నాంవ కేవళ భ్రాంతీ । ఫిటలీచ నాహీం ॥ ౫౫॥
యా నాంవ కేవళ భ్రాంతీ । ఫిటలీచ నాహీం ॥ ౫౫॥
అనుభవ అనుభవీం విరాలా । అనుభవేంవిణ అనుభవ ఆలా ।
హాహీ స్వప్నీంచా చేఇలా । నాహీంస బాపా ॥ ౫౬॥
హాహీ స్వప్నీంచా చేఇలా । నాహీంస బాపా ॥ ౫౬॥
జాగా ఝాలియా స్వప్నఊర్మీ । స్వప్నీం మ్హణసీ అజన్మా తో మీ ।
జాగేపణీం స్వప్నఊర్మీ । గేలీచ నాహీం ॥ ౫౭॥
జాగేపణీం స్వప్నఊర్మీ । గేలీచ నాహీం ॥ ౫౭॥
స్వప్నీం వాటే జాగేపణ । తైశీ అనుభవాచీ ఖూణ ।
ఆలీ పరీ తేం సత్య స్వప్న । భ్రమరూప ॥ ౫౮॥
ఆలీ పరీ తేం సత్య స్వప్న । భ్రమరూప ॥ ౫౮॥
జాగృతి యాపైలీకడే । తేం సాంగణేం కేవీం ఘడే ।
జేథేం ధారణాచి మోడే । వివేకాచీ ॥౫౯॥
జేథేం ధారణాచి మోడే । వివేకాచీ ॥౫౯॥
మ్హణోని తేం సమాధాన । బోలతాంచి న యే ఐసేం జాణ ।
నిఃశబ్దాచీ ఐశీ ఖూణ । ఓళఖావీ ॥ ౬౦॥
నిఃశబ్దాచీ ఐశీ ఖూణ । ఓళఖావీ ॥ ౬౦॥
ఐసేం ఆహే సమాధాన । బోలతాంచ న యే జాణ ।
ఇతుకేనేం బాణలీ ఖూణ । నిఃశబ్దాచీ ॥ ౬౧॥
ఇతుకేనేం బాణలీ ఖూణ । నిఃశబ్దాచీ ॥ ౬౧॥
హరిః ఓం తత్సత్ ఇతి శ్రీదాసబోధే గురుశిష్యసంవాదే షష్ఠదశకే
అనిర్వాచ్యనిరూపణం నామ దశమః సమాసః ॥ ౧౦॥
అనిర్వాచ్యనిరూపణం నామ దశమః సమాసః ॥ ౧౦॥
॥ దశక సహావా సమాప్త ॥