গুণৰূপাচা
সমাস পহিলা : আশংকানাম ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : আশংকানাম ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দুসৰা : ব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস তিসৰা : নিঃসংদেহ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৱথা : জাণপণনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : অনুমাননিৰ্শন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : গুণৰূপনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : ৱিকল্পনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : দেহাংতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱৱা : সংদেহৱাৰণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : স্থিতিনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : আশংকানাম ॥ শ্ৰীৰাম ॥
নিৰাকাৰ ম্হণিজে কাযে । নিৰাধাৰ ম্হণিজে কাযে ।
নিৰ্ৱিকল্প ম্হণিজে কাযে । নিৰোপাৱেং ॥ ১ ॥
নিৰ্ৱিকল্প ম্হণিজে কাযে । নিৰোপাৱেং ॥ ১ ॥
নিৰাকাৰ ম্হণিজে আকাৰ নাহীং । নিৰাধাৰ ম্হণিজে আধাৰ নাহীং ।
নিৰ্ৱিকল্প ম্হণিজে কল্পনা নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২ ॥
নিৰ্ৱিকল্প ম্হণিজে কল্পনা নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২ ॥
নিৰাময ম্হণিজে কাযে । নিৰাভাস ম্হণিজে কাযে ।
নিৰাৱেৱ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৩ ॥
নিৰাৱেৱ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৩ ॥
নিৰাময ম্হণিজে জল়মযে নাহীং । নিৰাভাস ম্হণিজে ভাসচি নাহীং ।
নিৰাৱেৱ ম্হণিজে অৱেৱ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৪ ॥
নিৰাৱেৱ ম্হণিজে অৱেৱ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৪ ॥
নিঃপ্ৰপংচ ম্হণিজে কাযে । নিঃকল়ংক ম্হণিজে কাযে ।
নিৰোপাধী ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৫ ॥
নিৰোপাধী ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৫ ॥
নিঃপ্ৰপংচ ম্হণিজে প্ৰপংচ নাহীং । নিঃকল়ংক ম্হণিজে কল়ংক নাহীং ।
নিৰোপাধী ম্হণিজে উপাধী নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৬ ॥
নিৰোপাধী ম্হণিজে উপাধী নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৬ ॥
নিৰোপম্য ম্হণিজে কাযে । নিৰালংব ম্হণিজে কাযে ।
নিৰাপেক্ষা ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৭ ॥
নিৰাপেক্ষা ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৭ ॥
নিৰোপম্য ম্হণিজে উপমা নাহীং । নিৰালংব ম্হণিজে অৱলংবন নাহীং ।
নিৰাপেক্ষা ম্হণিজে অপেক্ষা নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৮ ॥
নিৰাপেক্ষা ম্হণিজে অপেক্ষা নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ৮ ॥
নিৰংজন ম্হণিজে কাযে । নিৰংতৰ ম্হণিজে কাযে ।
নিৰ্গুণ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৯ ॥
নিৰ্গুণ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৯ ॥
নিৰংজন ম্হণিজে জনচি নাহীং । নিৰংতৰ ম্হণিজে অংতৰ নাহীং ।
নিৰ্গুণ ম্হণিজে গুণচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১০ ॥
নিৰ্গুণ ম্হণিজে গুণচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১০ ॥
নিঃসংগ ম্হণিজে কাযে । নিৰ্মল় ম্হণিজে কাযে ।
নিশ্চল় ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১১ ॥
নিশ্চল় ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১১ ॥
নিঃসংগ ম্হণিজে সংগচি নাহীং । নিৰ্মল় ম্হণিজে মল়চি নাহীং ।
নিশ্চল় ম্হণিজে চল়ণ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১২ ॥
নিশ্চল় ম্হণিজে চল়ণ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১২ ॥
নিশব্দ ম্হণিজে কাযে । নিৰ্দোষ ম্হণিজে কাযে ।
নিৱৃত্তী ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৩ ॥
নিৱৃত্তী ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৩ ॥
নিশব্দ ম্হণিজে শব্দচি নাহী । নিৰ্দোষ ম্হণিজে দোষচি নাহী ।
নিৱৃত্তি ম্হণিজে ৱৃত্তিচ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১৪ ॥
নিৱৃত্তি ম্হণিজে ৱৃত্তিচ নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১৪ ॥
নিঃকাম ম্হণিজে কাযে । নিৰ্লেপ ম্হণিজে কাযে ।
নিঃকৰ্ম ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৫ ॥
নিঃকৰ্ম ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৫ ॥
নিঃকাম ম্হণিজে কামচি নাহীং । নিৰ্লেপ ম্হণিজে লেপচি নাহীং ।
নিঃকৰ্ম ম্হণিজে কৰ্মচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১৬ ॥
নিঃকৰ্ম ম্হণিজে কৰ্মচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ১৬ ॥
অনাম্য ম্হণিজে কাযে । অজন্মা ম্হণিজে কাযে ।
অপ্ৰত্যক্ষ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৭ ॥
অপ্ৰত্যক্ষ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৭ ॥
অনাম্য ম্হণিজে নামচি নাহীং । অজন্মা ম্হণিজে জন্মচি নাহীং ।
অপ্ৰত্যক্ষ ম্হণিজে প্ৰত্যক্ষ নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ১৮ ॥
অপ্ৰত্যক্ষ ম্হণিজে প্ৰত্যক্ষ নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ১৮ ॥
অগণিত ম্হণিজে কাযে । অকৰ্তৱ্য ম্হণিজে কাযে ।
অক্ষৈ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৯ ॥
অক্ষৈ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১৯ ॥
অগণিত ম্হণিজে গণিত নাহীং । অকৰ্তৱ্য ম্হণিজে কৰ্তৱ্যতা নাহীং ।
অক্ষৈ ম্হণিজে ক্ষযচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২০ ॥
অক্ষৈ ম্হণিজে ক্ষযচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২০ ॥
অৰূপ ম্হণিজে কাযে । অলক্ষ ম্হণিজে কাযে ।
অনংত ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২১ ॥
অনংত ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২১ ॥
অৰূপ ম্হণিজে ৰূপচি নাহীং । অলক্ষ ম্হণিজে লক্ষত নাহীং ।
অনংত ম্হণিজে অংতচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২২ ॥
অনংত ম্হণিজে অংতচি নাহীং । পৰব্ৰহ্মাসী ॥ ২২ ॥
অপাৰ ম্হণিজে কাযে । অঢল় ম্হণিজে কাযে ।
অতৰ্ক্য ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰূপাৱেং ॥ ২৩ ॥
অতৰ্ক্য ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰূপাৱেং ॥ ২৩ ॥
অপাৰ ম্হণিজে পাৰচি নাহীং । অঢল় ম্হণিজে ঢল়চি নাহীং ।
অতৰ্ক্যে ম্হণিজে তৰ্কত নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৪ ॥
অতৰ্ক্যে ম্হণিজে তৰ্কত নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৪ ॥
অদ্ৱৈত ম্হণিজে কাযে । অদৃশ্য ম্হণিজে কাযে ।
অচ্যুত ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৫ ॥
অচ্যুত ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৫ ॥
অদ্ৱৈত ম্হণিজে দ্ৱৈতচি নাহীং । অদৃশ্য ম্হণিজে দৃশ্যচি নাহীং ।
অচ্যুত ম্হণিজে চেৱত নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৬ ॥
অচ্যুত ম্হণিজে চেৱত নাহীং । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৬ ॥
অচ্হেদ ম্হণিজে কাযে । অদাহ্য ম্হণিজে কাযে ।
অক্লেদ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৭ ॥
অক্লেদ ম্হণিজে কাযে । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৭ ॥
অচ্হেদ ম্হণিজে চ্হেদেনা । অদাহ্য ম্হণিজে জল়েনা ।
অক্লেদ ম্হণিজে কালৱেনা । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৮ ॥
অক্লেদ ম্হণিজে কালৱেনা । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২৮ ॥
পৰব্ৰহ্ম ম্হণিজে সকল়াংপৰতেং । তযাস পাহাতাং আপণচি তেং ।
হেং কল়ে অনুভৱমতেং । সদ্গুৰু কেলিযাং ॥ ২৯ ॥
হেং কল়ে অনুভৱমতেং । সদ্গুৰু কেলিযাং ॥ ২৯ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে আশংকানাম সমাস পহিলা ॥
সমাস দুসৰা : ব্ৰহ্মনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
জেং জেং কাংহীং সাকাৰ দিসে । তেং তেং কল্পাংতীং নাসে ।
স্ৱৰূপ তেং অসতচি অসে । সৰ্ৱকাল় ॥ ১ ॥
স্ৱৰূপ তেং অসতচি অসে । সৰ্ৱকাল় ॥ ১ ॥
জেং সকল়াংমধেং সাৰ । মিথ্যা নৱ্হে তেং সাচাৰ ।
জেং কাং নিত্য নিৰংতৰ । সংচলে অসে ॥ ২ ॥
জেং কাং নিত্য নিৰংতৰ । সংচলে অসে ॥ ২ ॥
তেং ভগৱংতাচেং নিজৰূপ । ত্যাসি বোলিজে স্ৱৰূপ ।
যাহি ৱেগল়ে অমূপ । নামেং তযাচীং ॥ ৩ ॥
যাহি ৱেগল়ে অমূপ । নামেং তযাচীং ॥ ৩ ॥
ত্যাস নামাচা সংকেত । কল়াৱযা হা দৃষ্টাংত ।
পৰী তেং স্ৱৰূপ নামাতীত । অসতচি অসে ॥ ৪ ॥
পৰী তেং স্ৱৰূপ নামাতীত । অসতচি অসে ॥ ৪ ॥
দৃশ্যসবাহ্য সংচলেং । পৰী তেং ৱিশ্ৱাস চোৰলে ।
জৱল়িচ নাহীসেং জালেং । অসতচি কৈসেং ॥ ৫ ॥
জৱল়িচ নাহীসেং জালেং । অসতচি কৈসেং ॥ ৫ ॥
ঐসা ঐকোনিযাং দেৱ । উঠে দৃষ্টীচা ভাৱ ।
পাহোং জাতাং দিসে সৰ্ৱ । দৃশ্যচি আৱঘেং ॥ ৬ ॥
পাহোং জাতাং দিসে সৰ্ৱ । দৃশ্যচি আৱঘেং ॥ ৬ ॥
দৃষ্টীচা ৱিষযো দৃশ্য । তোচি জালিযা সাদৃশ্য ।
তেণেং দৃষ্টী পাৱে সংতোষ । পৰী তেং দেখণেং নৱ্হে ॥ ৭ ॥
তেণেং দৃষ্টী পাৱে সংতোষ । পৰী তেং দেখণেং নৱ্হে ॥ ৭ ॥
দৃষ্টীস দিসে তেং নাসে । যেতদ্ৱিষঈং শ্ৰুতি অসে ।
ম্হণৌন জেং দৃষ্টীস দিসে । তেং স্ৱৰূপ নৱ্হে ॥ ৮ ॥
ম্হণৌন জেং দৃষ্টীস দিসে । তেং স্ৱৰূপ নৱ্হে ॥ ৮ ॥
স্ৱৰূপ তেং নিৰাভাস । আণী দৃশ্য ভাসলেং সাভাস ।
ভাসাস বোলিলেং নাস । ৱেদাংতশাস্ত্ৰীং ॥ ৯ ॥
ভাসাস বোলিলেং নাস । ৱেদাংতশাস্ত্ৰীং ॥ ৯ ॥
আণী পাহাতাং দৃশ্যচি ভাসে । ৱস্তু দৃশ্যাৱেগল়ী অসে ।
স্ৱান্য্ভৱেং পাহাতাং দিসে । তেং দৃশ্যাসবাহ্য ॥ ১০ ॥
স্ৱান্য্ভৱেং পাহাতাং দিসে । তেং দৃশ্যাসবাহ্য ॥ ১০ ॥
জেং নিৰাভাস নিৰ্গুণ । ত্যাচী কাযে সাংগাৱী খূণ ।
পৰী তেং স্ৱৰূপ জাণ । সন্নিধচি অসেং ॥ ১১ ॥
পৰী তেং স্ৱৰূপ জাণ । সন্নিধচি অসেং ॥ ১১ ॥
জৈসা আকাশীং ভাসলা ভাস । আণী সকল়াংমধ্যেং আকাশ ।
তৈসা জাণিজে জগদীশ । সবাহ্য অভ্যাংতৰীং ॥ ১২ ॥
তৈসা জাণিজে জগদীশ । সবাহ্য অভ্যাংতৰীং ॥ ১২ ॥
উদকামধেং পৰী ভিজেনা । পৃথ্ৱীমধেং পৰী ঝিজেনা ।
ৱন্হীমধেং পৰী সিজেনা । স্ৱৰূপ দেৱাচেং ॥ ১৩ ॥
ৱন্হীমধেং পৰী সিজেনা । স্ৱৰূপ দেৱাচেং ॥ ১৩ ॥
তেং ৰেংদ্যামধেং পৰী বুডেনা । তেং ৱাযোমধেং পৰী উডেনা ।
সুৱৰ্ণীং অসে পৰী ঘডেনা । সুৱৰ্ণাসাৰিখেং ॥ ১৪ ॥
সুৱৰ্ণীং অসে পৰী ঘডেনা । সুৱৰ্ণাসাৰিখেং ॥ ১৪ ॥
ঐসেং জেং সংচলেং সৰ্ৱদা । পৰী তে আকল়েনা কদা ।
অভেদামাজীং ৱাঢৱী ভেদা । তে হে অহংতা ॥ ১৫ ॥
অভেদামাজীং ৱাঢৱী ভেদা । তে হে অহংতা ॥ ১৫ ॥
তিচ্যা স্ৱৰূপাচী খূণ । সাংগোং কাংহীং ৱোল়খণ ।
অহংতেচেং নিৰূপণ । সাৱধ ঐকা ॥ ১৬ ॥
অহংতেচেং নিৰূপণ । সাৱধ ঐকা ॥ ১৬ ॥
জে স্ৱৰূপাকডে পাৱে । অনুভৱাসৱেং ঝেংপাৱে ।
অনুভৱাচে শব্দ আঘৱে । বোলোন দাৱী ॥ ১৭ ॥
অনুভৱাচে শব্দ আঘৱে । বোলোন দাৱী ॥ ১৭ ॥
ম্হণে আতাং মীচ স্ৱৰূপ । তেংচি অহংতেচেং ৰূপ ।
নিৰাকাৰীং আপে ংআপ । ৱেগল়ী পডে ॥ ১৮ ॥
নিৰাকাৰীং আপে ংআপ । ৱেগল়ী পডে ॥ ১৮ ॥
স্ৱযেং মীচ আহে ব্ৰহ্ম । ঐসা অহংতেচা ভ্ৰম ।
ঐসিযেং সূক্ষ্মীং সূক্ষ্ম । পাহাতাং দিসে ॥ ১৯ ॥
ঐসিযেং সূক্ষ্মীং সূক্ষ্ম । পাহাতাং দিসে ॥ ১৯ ॥
কল্পনা আকল়ী হেত । ৱস্তু কল্পনাতীত ।
ম্হণৌন নাকল়ে অংত । অনংতাচা ॥ ২০ ॥
ম্হণৌন নাকল়ে অংত । অনংতাচা ॥ ২০ ॥
অন্ৱযে আণি ৱীতৰেক । হা শব্দ কোণীযেক ।
নিশব্দাচ অংতৰৱিৱেক । শোধিলা পাহিজে ॥ ২১ ॥
নিশব্দাচ অংতৰৱিৱেক । শোধিলা পাহিজে ॥ ২১ ॥
আধীং ঘেঈজে ৱাচ্যংশ । মগ ৱোল়খিজে লক্ষ্যাংশ ।
লক্ষ্যাংশীং পাহাতাং ৱাচ্যাংশ । অসেল কৈংচা ॥ ২২ ॥
লক্ষ্যাংশীং পাহাতাং ৱাচ্যাংশ । অসেল কৈংচা ॥ ২২ ॥
সৰ্ৱব্ৰহ্ম আণী ৱিমল়ব্ৰহ্ম । হা ৱাচ্যাংশাচা অনুক্ৰম ।
শোধিতাং লক্ষ্যাংশাচেং ৱৰ্ম । ৱাচ্যাংশ নসে ॥ ২৩ ॥
শোধিতাং লক্ষ্যাংশাচেং ৱৰ্ম । ৱাচ্যাংশ নসে ॥ ২৩ ॥
সৰ্ৱ ৱিমল় দোনী পক্ষ । ৱাচ্যাংশীং আটতী প্ৰত্যক্ষ ।
লক্ষ্যাংশী লাৱীতা লক্ষ । পক্ষপাত ঘডে ॥ ২৪ ॥
লক্ষ্যাংশী লাৱীতা লক্ষ । পক্ষপাত ঘডে ॥ ২৪ ॥
হেং লক্ষ্যাংশেং অনুভৱণেং । যেথেং নাহীং ৱাচ্যাংশ বোলণে ।
মুখ্য অনুভৱাচে খুণে । ৱাচাৰংভ কৈংচা ॥ ২৫ ॥
মুখ্য অনুভৱাচে খুণে । ৱাচাৰংভ কৈংচা ॥ ২৫ ॥
পৰা পশ্যংতী মধেমাং ৱৈখৰী । জেথেং ৱোসৰতী চ্যাৰী ।
তেথেং শব্দ কল়াকুংসৰী । কোণ কাজ ॥ ২৬ ॥
তেথেং শব্দ কল়াকুংসৰী । কোণ কাজ ॥ ২৬ ॥
শব্দ বোলতাং সৱেংচ নাসে । তেথেং শাশ্ৱততা কোঠেং অসে ।
প্ৰত্যক্ষাস প্ৰমাণ নসে । বৰেং পাহা ।
২৭ ॥ শব্দ প্ৰত্যক্ষ নাসিৱংত । ম্হণোন ঘডে পক্ষপাত ।
সৰ্ৱ ৱিমল় ঐসা হেত । অনুভৱীং নাহীং ॥ ২৮ ॥
প্ৰত্যক্ষাস প্ৰমাণ নসে । বৰেং পাহা ।
২৭ ॥ শব্দ প্ৰত্যক্ষ নাসিৱংত । ম্হণোন ঘডে পক্ষপাত ।
সৰ্ৱ ৱিমল় ঐসা হেত । অনুভৱীং নাহীং ॥ ২৮ ॥
ঐক অনুভৱাচেং লক্ষণ । অনুভৱ ম্হণিজে অনন্য জাণ ।
ঐক অনন্যাচেং লক্ষণ । ঐসেং অসে॥ ২৯ ॥
ঐক অনন্যাচেং লক্ষণ । ঐসেং অসে॥ ২৯ ॥
অনন্য ম্হণিজে অন্য নসে । আত্মনিৱেদন জৈসেং ।
সংগভংগেং অসতচি অসে । আত্মা আত্মপণেং ॥ ৩০ ॥
সংগভংগেং অসতচি অসে । আত্মা আত্মপণেং ॥ ৩০ ॥
আত্ম্যাস নাহীং আত্মপণ । হেংচি নিঃসংগাচেং লক্ষণ ।
হেং ৱাচ্যাংশেং বোলিলে জাণ । কল়াৱযা কাৰণেং ॥ ৩১ ॥
হেং ৱাচ্যাংশেং বোলিলে জাণ । কল়াৱযা কাৰণেং ॥ ৩১ ॥
যেৰৱীং লক্ষ্যাংশ তো ৱাচ্যাংশেং । সাংগিজেল হেং ঘডে কৈসেং ।
ৱাক্য ৱিৱৰণেং অপৈসেং । কল়োং লাগে ॥ ৩২ ॥
ৱাক্য ৱিৱৰণেং অপৈসেং । কল়োং লাগে ॥ ৩২ ॥
কৰাৱেং তত্ৱৱিৱৰণ । শোধাৱেং ব্ৰহ্ম নিৰ্গুণ ।
পাহাৱেং আপণাস আপণ । ম্হণিজে কল়ে ॥ ৩৩ ॥
পাহাৱেং আপণাস আপণ । ম্হণিজে কল়ে ॥ ৩৩ ॥
হেং ন বোলতাংচ ৱিৱৰিজে । ৱিৱৰোন ৱিৰোন ৰাহিজে ।
মগ অবোলণেংচি সাজে । মাহাপুৰুষীং ॥ ৩৪ ॥
মগ অবোলণেংচি সাজে । মাহাপুৰুষীং ॥ ৩৪ ॥
শব্দচি নিশব্দ হোতী । শ্ৰুতি নেতি নেতি নেতি ম্হণতী ।
হেং তোং আলেং আত্মপ্ৰচিতী । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৩৫ ॥
হেং তোং আলেং আত্মপ্ৰচিতী । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৩৫ ॥
প্ৰচিত আলিযাং অনুমান । হা তোং প্ৰত্যক্ষ দুৰাভিমান ।
তৰী আতাং মী অজ্ঞান । মজ কাংহীংচ ন কল়ে ॥ ৩৬ ॥
তৰী আতাং মী অজ্ঞান । মজ কাংহীংচ ন কল়ে ॥ ৩৬ ॥
মী লটিকা মাঝেং বোলণেং লটিকেং । মী লটিকা মাঝেং চালণেং লটিকেং ।
মী মাঝেং অৱঘেংচি লটিকেং । কাল্পনিক ॥ ৩৭ ॥
মী মাঝেং অৱঘেংচি লটিকেং । কাল্পনিক ॥ ৩৭ ॥
মজ মুল়ীংচ নাহীং ঠাৱ । মাঝে বোলণেং অৱঘেংচি ৱাৱ ।
হা প্ৰকৃতীচা স্ৱভাৱ । প্ৰকৃতী লটিকী ॥ ৩৮ ॥
হা প্ৰকৃতীচা স্ৱভাৱ । প্ৰকৃতী লটিকী ॥ ৩৮ ॥
প্ৰকৃতী আণী পুৰুষ । যাং দোহীংস জেথেং নিৰাস ।
তেং মীপণ ৱিশেষ । হেং কেৱি ঘডে ॥ ৩৯ ॥
তেং মীপণ ৱিশেষ । হেং কেৱি ঘডে ॥ ৩৯ ॥
জেথেং সৰ্ৱ হি অশেষ জালেং । তেথেং ৱিশেষ কৈংচে আলেং ।
মী মৌনী ম্হণতাং ভংগলেং । মৌন্য জৈসেং ॥ ৪০ ॥
মী মৌনী ম্হণতাং ভংগলেং । মৌন্য জৈসেং ॥ ৪০ ॥
আতাং মৌন্য ন ভংগাৱেং । কৰূন কাংহীংচ ন কৰাৱেং ।
অসোন নিশেষ নসাৱেং । ৱিৱেকবল়েং ॥ ৪১ ॥
অসোন নিশেষ নসাৱেং । ৱিৱেকবল়েং ॥ ৪১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ব্ৰহ্মনিৰূপণনাম সমাস দুসৰা ॥
সমাস তিসৰা : নিঃসংদেহ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
শ্ৰোতীং কেলা অনুমান । ঐসেং কৈসেং ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
কাংহীংচ নাহীং অসোন । হেং কেৱি ঘডে ॥ ১ ॥
কাংহীংচ নাহীং অসোন । হেং কেৱি ঘডে ॥ ১ ॥
সকল় কৰূন অকৰ্তা । সকল় ভোগূন অভোক্তা ।
সকল়াংমধেং অলিপ্ততা । যেঈল কৈসী ॥ ২ ॥
সকল়াংমধেং অলিপ্ততা । যেঈল কৈসী ॥ ২ ॥
তথাপি তুম্হী ম্হণতাং । যোগী ভোগূন অভোক্তা ।
স্ৱৰ্গনৰকহি আতাং । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ৩ ॥
স্ৱৰ্গনৰকহি আতাং । যেণেংচি ন্যাযেং ॥ ৩ ॥
জন্ম মৃত্যু ভোগিলেচ ভোগী । পৰী তো ভোগূন অভোক্তা যোগী ।
যাতনা হি তযালাগীং । যেণেংচি পাডেং ॥ ৪ ॥
যাতনা হি তযালাগীং । যেণেংচি পাডেং ॥ ৪ ॥
কুটূন নাহীং কুটিলা । ৰডোন নাহীং ৰডলা ।
কুংথোন নাহীং কুংথিলা । যোগেশ্ৱৰ ॥ ৫ ॥
কুংথোন নাহীং কুংথিলা । যোগেশ্ৱৰ ॥ ৫ ॥
জন্ম নসোন ঘাতলা । পতিত নসোন জালা ।
যাতনা নসোন পাৱলা । নানাপৰী ॥ ৬ ॥
যাতনা নসোন পাৱলা । নানাপৰী ॥ ৬ ॥
ঐসা শ্ৰোতযাংচা অনুমান । শ্ৰোতীং ঘেতলেং আডৰান ।
আতাং যাচেং সমাধান । কেলেং পাহিজে ॥ ৭ ॥
আতাং যাচেং সমাধান । কেলেং পাহিজে ॥ ৭ ॥
ৱক্তা ম্হণে সাৱধ ৱ্হাৱেং । তুম্হী বোলতাং বৰৱেং ।
পৰী হেং তুমচ্যাচ অনুভৱেং । তুম্হাস ঘডে ॥ ৮ ॥
পৰী হেং তুমচ্যাচ অনুভৱেং । তুম্হাস ঘডে ॥ ৮ ॥
জ্যাচা অনুভৱ জৈসা । তো তো বোলতো তৈসা ।
সংপদেৱিণ হো ধিৱসা । তো নিৰাৰ্থক ॥ ৯ ॥
সংপদেৱিণ হো ধিৱসা । তো নিৰাৰ্থক ॥ ৯ ॥
নাহীং জ্ঞানাচী সংপদা । অজ্ঞানদাৰিদ্ৰেং আপদা ।
ভোগিল্যাচ ভোগী সদা । শব্দজ্ঞানেং ॥ ১০ ॥
ভোগিল্যাচ ভোগী সদা । শব্দজ্ঞানেং ॥ ১০ ॥
যোগী ৱোল়খাৱা যোগেশ্ৱৰেং । জ্ঞানী ৱোল়খাৱা জ্ঞানেশ্ৱৰেং ।
মাহাচতুৰ তো চতুৰেং । ৱোল়খাৱা ॥ ১১ ॥
মাহাচতুৰ তো চতুৰেং । ৱোল়খাৱা ॥ ১১ ॥
অনুভৱী অনুভৱিযাস কল়ে । অলিপ্ত অলিপ্তপণেং নিৱল়েং ।
ৱিদেহাচা দেহভাৱ গল়ে । ৱিদেহী দেখতাং ॥ ১২ ॥
ৱিদেহাচা দেহভাৱ গল়ে । ৱিদেহী দেখতাং ॥ ১২ ॥
বদ্ধাসাৰিখা সিদ্ধ । আণী সিদ্ধাসাৰিখা বদ্ধ ।
যেক ভাৱীল তো অবদ্ধ । ম্হণাৱাচ নলগে ॥ ১৩ ॥
যেক ভাৱীল তো অবদ্ধ । ম্হণাৱাচ নলগে ॥ ১৩ ॥
ঝডপলা তো দেহধাৰী । আণী দেহধাৰক পংচাক্ষৰী ।
পৰংতু দোঘাং যেকসৰী । কৈসী দ্যাৱী ॥ ১৪ ॥
পৰংতু দোঘাং যেকসৰী । কৈসী দ্যাৱী ॥ ১৪ ॥
তৈসা অজ্ঞান পতিত । আণী জ্ঞানী জীৱন্মুক্ত ।
দোঘে সমান মানীল তো যুক্ত । কৈসা ম্হণাৱা ॥ ১৫ ॥
দোঘে সমান মানীল তো যুক্ত । কৈসা ম্হণাৱা ॥ ১৫ ॥
আতাং অসো হে দৃষ্টাংত । প্ৰচিত বোলোং কাংহীং হেত ।
যেথেং শ্ৰোতীং সাৱচিত্ত । ক্ষণযেক ৱ্হাৱেং ॥ ১৬ ॥
যেথেং শ্ৰোতীং সাৱচিত্ত । ক্ষণযেক ৱ্হাৱেং ॥ ১৬ ॥
জো জো জ্ঞানেং গুপ্ত জালা । জো ৱিৱেকেং ৱিৰালা ।
জোঅনন্যপণেং উৰলা । নাহীংচ কাংহীং ॥ ১৭ ॥
জোঅনন্যপণেং উৰলা । নাহীংচ কাংহীং ॥ ১৭ ॥
তযাস কৈসেং গৱসাৱেং । শোধূং জাতাং তোচি ৱ্হাৱেং ।
তোচি হোতাং ম্হণাৱেং । নলগে কাংহীং ॥ ১৮ ॥
তোচি হোতাং ম্হণাৱেং । নলগে কাংহীং ॥ ১৮ ॥
দেহীং পাহাতাং দেসিনা । তত্ৱেং শোধিতাং ভাসেনা ।
ব্ৰহ্ম আহে নিৱডেনা । কাংহীং কেল্যাং ॥ ১৯ ॥
ব্ৰহ্ম আহে নিৱডেনা । কাংহীং কেল্যাং ॥ ১৯ ॥
দিসতো তৰী দেহধাৰী । পৰী কাংহীংচ নাহীং অংতৰীং ।
তযাস পাহাতাং ৱৰিৱৰী । কল়েল কৈসা ॥ ২০ ॥
তযাস পাহাতাং ৱৰিৱৰী । কল়েল কৈসা ॥ ২০ ॥
কল়াযা শোধাৱেং অংতৰ । তংৱ তো নিত্য নিৰংতৰ ।
জযাস ধুংডিতাং ৱিকাৰ । নিৰ্ৱিকাৰ হোতী ॥ ২১ ॥
জযাস ধুংডিতাং ৱিকাৰ । নিৰ্ৱিকাৰ হোতী ॥ ২১ ॥
তো পৰমাত্মা কেৱল় । তযাস নাহীং মাযামল় ।
অখংড হেতূচা ৱিটাল় । জালাচ নাহীং ॥ ২২ ॥
অখংড হেতূচা ৱিটাল় । জালাচ নাহীং ॥ ২২ ॥
ঐসা জো যোগীৰাজ । তো আত্মা সহজীং সহজ ।
পূৰ্ণব্ৰহ্ম ৱেদবীজ । দেহাকাৰেং কল়েনা ॥ ২৩ ॥
পূৰ্ণব্ৰহ্ম ৱেদবীজ । দেহাকাৰেং কল়েনা ॥ ২৩ ॥
দেহ ভাৱিতাং দেহচি দিসে । পৰী অংতৰ অনাৰিসেং অসে ।
তযাস শোধিতাং নসে । জন্ম মৰণ ॥ ২৪ ॥
তযাস শোধিতাং নসে । জন্ম মৰণ ॥ ২৪ ॥
জযাস জন্মমৰণ ৱ্হাৱেং । তেং তো নৱ্হেচি স্ৱভাৱেং ।
নাহীংচ তেং আণাৱেং । কোঠূন কৈংচেং ॥ ২৫ ॥
নাহীংচ তেং আণাৱেং । কোঠূন কৈংচেং ॥ ২৫ ॥
নিৰ্গুণাস জন্ম কল্পিলা । অথৱা নিৰ্গুণ উডৱিলা ।
তৰী উডালা আণী জন্মলা । আপলা আপণ ॥ ২৬ ॥
তৰী উডালা আণী জন্মলা । আপলা আপণ ॥ ২৬ ॥
মাধ্যাংনীং থুংকিতাং সূৰ্যাৱৰী । তো থুংকা পডেল আপণাংচ ৱৰী ।
দুসৰ্যাস চিংতিতাং অংতৰীং । আপণাস ঘডে ॥ ২৭ ॥
দুসৰ্যাস চিংতিতাং অংতৰীং । আপণাস ঘডে ॥ ২৭ ॥
সমৰ্থ ৰাযাচে মহিমান । জাণতাং হোতে সমাধান ।
পৰংতু ভুংকোং লাগলেং স্ৱান । তৰী তেং স্ৱানচি আহে ॥ ২৮ ॥
পৰংতু ভুংকোং লাগলেং স্ৱান । তৰী তেং স্ৱানচি আহে ॥ ২৮ ॥
জ্ঞানী তো সত্যস্ৱৰূপ । অজ্ঞান দেখে মনুষ্যৰূপ ।
ভাৱাসাৰিখা ফল়দ্ৰূপ । দেৱ তৈসা ॥ ২৯ ॥
ভাৱাসাৰিখা ফল়দ্ৰূপ । দেৱ তৈসা ॥ ২৯ ॥
দেৱ নিৰাকাৰ নিৰ্গুণ । লোক ভাৱিতী পাষাণ ।
পাষাণ ফুটতো নিৰ্গুণ । ফুটেল কৈসা ॥ ৩০ ॥
পাষাণ ফুটতো নিৰ্গুণ । ফুটেল কৈসা ॥ ৩০ ॥
দেৱ সদোদিত সংচলা । লোকীং বহুৱিধ কেলা ।
পৰংতু বহুৱিধ জালা । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৩১ ॥
পৰংতু বহুৱিধ জালা । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৩১ ॥
তৈসা সাধু আত্মজ্ঞানী । বোধেং পূৰ্ণ সমাধানী ।
ৱিৱেকেং আত্মনিৱেদনী । আত্মৰূপী ॥ ৩২ ॥
ৱিৱেকেং আত্মনিৱেদনী । আত্মৰূপী ॥ ৩২ ॥
জল়োন কাষ্ঠাচা আকাৰ । অগ্নি দিসে কাষ্ঠাকাৰ ।
পৰী কাষ্ঠ হোঈল হা ৱিচাৰ । বোলোংচ নযে ॥ ৩৩ ॥
পৰী কাষ্ঠ হোঈল হা ৱিচাৰ । বোলোংচ নযে ॥ ৩৩ ॥
কৰ্পূৰ অসে তোং জল়তাং দিসে । তৈসা জ্ঞানীদেহ ভাসে ।
তযাস জন্মৱিতাং কৈসেং । কৰ্দল়ীউদৰীং ॥ ৩৪ ॥
তযাস জন্মৱিতাং কৈসেং । কৰ্দল়ীউদৰীং ॥ ৩৪ ॥
বীজ ভাজলেং উগৱেনা । ৱস্ত্ৰ জল়ালেং উকলেনা ।
ৱোঘ নিৱডিতাং নিৱডেনা । গংগেমধেং ॥ ৩৫ ॥
ৱোঘ নিৱডিতাং নিৱডেনা । গংগেমধেং ॥ ৩৫ ॥
ৱোঘ গংগেমাগেং দিসে । গংগা যেকদেসী অসে ।
সাধু কাংহীংচ ন ভাসে । আণী আত্মা সৰ্ৱগত ॥ ৩৬ ॥
সাধু কাংহীংচ ন ভাসে । আণী আত্মা সৰ্ৱগত ॥ ৩৬ ॥
সুৱৰ্ণ নৱ্হে লোখংড । সাধূস জন্ম থোতাংড ।
অজ্ঞান প্ৰাণী জডমূঢ । তযাস হেং উমজেচিনা ॥ ৩৭ ॥
অজ্ঞান প্ৰাণী জডমূঢ । তযাস হেং উমজেচিনা ॥ ৩৭ ॥
অংধাস কাংহীংচ ন দিসে । তৰী তে লোক আংধল়ে কৈসে ।
সন্নপাতেং বৰল়তসে । সন্নপাতী ॥ ৩৮ ॥
সন্নপাতেং বৰল়তসে । সন্নপাতী ॥ ৩৮ ॥
জো স্ৱপ্নামধেং ভ্যালা । তো স্ৱপ্নভযেং ৱোসণালা ।
তেং ভযে জাগত্যালা । কেৱি লাগে ॥ ৩৯ ॥
তেং ভযে জাগত্যালা । কেৱি লাগে ॥ ৩৯ ॥
মুল়ী সৰ্পাকাৰ দেখিলী । যেক ভ্যালা যেকেং ৱোল়খিলী ।
দোঘাংচী অৱস্থা লেখিলী । সাৰিখীচ কৈসী ॥ ৪০ ॥
দোঘাংচী অৱস্থা লেখিলী । সাৰিখীচ কৈসী ॥ ৪০ ॥
হতীং ধৰিতাং হি ডসেনা । হেং যেকাস ভাসেনা ।
তৰী তে ত্যাচী কল্পনা । তযাসীচ বাধী ॥ ৪১ ॥
তৰী তে ত্যাচী কল্পনা । তযাসীচ বাধী ॥ ৪১ ॥
ৱিংচু সৰ্প ডসলা । তেণেং তোচি জাকল়লা ।
তযাচেনি লোক জালা । কাসাৱীস কৈসা ॥ ৪২ ॥
তযাচেনি লোক জালা । কাসাৱীস কৈসা ॥ ৪২ ॥
আতাং তুটলা অনুমান । জ্ঞানিযাস কল়ে জ্ঞান ।
অজ্ঞানাস জন্মমৰণ । চুকেচিনা ॥ ৪৩ ॥
অজ্ঞানাস জন্মমৰণ । চুকেচিনা ॥ ৪৩ ॥
যেকা জাণণ্যাসাঠীং । লোক পডিলে অটাটীং ।
নেণপণেং হিংপুটী হোতী । জন্মমৃত্যেং ॥ ৪৪ ॥
নেণপণেং হিংপুটী হোতী । জন্মমৃত্যেং ॥ ৪৪ ॥
তেংচি কথানুসংধান । পুঢেং কেলেং পৰিচ্হিন্ন ।
সাৱধান সাৱধান । ম্হণে ৱক্তা ॥ ৪৫ ॥
সাৱধান সাৱধান । ম্হণে ৱক্তা ॥ ৪৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে নিঃসংদেহনিৰূপণনাম সমাস তিসৰা ॥
সমাস চৱথা : জাণপণনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
পৃথ্ৱীমধেং লোক সকল় । যেক সংপন্ন যেক দুৰ্বল় ।
যেক নিৰ্মল় যেক ৱোংগল় । কায নিমিত্য ॥ ১ ॥
যেক নিৰ্মল় যেক ৱোংগল় । কায নিমিত্য ॥ ১ ॥
কিত্যেক ৰাজে নাংদতী । কিত্যেক দৰিদ্ৰ ভোগিতী ।
কিতীযেকাংচী উত্তম স্থিতী । কিত্যেক অধমোদ্ধম ॥ ২ ॥
কিতীযেকাংচী উত্তম স্থিতী । কিত্যেক অধমোদ্ধম ॥ ২ ॥
ঐসেং কায নিমিত্য জালেং । হেং মজ পাহিজে নিৰোপিলেং ।
যাচে উত্তৰ ঐকিলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩ ॥
যাচে উত্তৰ ঐকিলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩ ॥
হে সকল় গুণাপাসীং গতী । সগুণ ভাগ্যশ্ৰী ভোগিতী ।
অৱগুণাস দৰিদ্ৰপ্ৰাপ্তী । যেদৰ্থীং সংদেহ নাহীং ॥ ৪ ॥
অৱগুণাস দৰিদ্ৰপ্ৰাপ্তী । যেদৰ্থীং সংদেহ নাহীং ॥ ৪ ॥
জো জো জেথেং উপজলা । তো তে ৱেৱসাঈং উমজলা ।
তযাস লোক ম্হণতী ভলা । কাৰ্যকৰ্তা ॥ ৫ ॥
তযাস লোক ম্হণতী ভলা । কাৰ্যকৰ্তা ॥ ৫ ॥
জাণতা তো কাৰ্য কৰী । নেণতাং কাংহীংচ ন কৰী ।
জাণতা তো পোট ভৰী । নেণতা ভীক মাগে ॥ ৬ ॥
জাণতা তো পোট ভৰী । নেণতা ভীক মাগে ॥ ৬ ॥
হেং তোং প্ৰকটচি অসে । জনীং পাহাতাং প্ৰত্যক্ষ দিসে ।
ৱিদ্যেৱীণ কৰংটা ৱসে । ৱিদ্যা তো ভাগ্যৱংত ॥ ৭ ॥
ৱিদ্যেৱীণ কৰংটা ৱসে । ৱিদ্যা তো ভাগ্যৱংত ॥ ৭ ॥
আপুলী ৱিদ্যা ন সিকসী । তৰী কাযে ভীক মাগসী ।
জেথেং তেথেং বুদ্ধী ঐসী । ৱডিলেং সাংগতী ॥ ৮ ॥
জেথেং তেথেং বুদ্ধী ঐসী । ৱডিলেং সাংগতী ॥ ৮ ॥
ৱডিল আহে কৰংটা । আণী সমৰ্থ হোযে ধাকুটা ।
কাং জে ৱিদ্যেনেং মোটা । ম্হণোনিযা ॥ ৯ ॥
কাং জে ৱিদ্যেনেং মোটা । ম্হণোনিযা ॥ ৯ ॥
ৱিদ্যা নাহী বুদ্ধী নাহী । ৱিৱেক নাহীং সাক্ষেপ নাহীং ।
কুশল়তা নাহীং ৱ্যাপ নাহীং । ম্হণৌন প্ৰাণী কৰংটা ॥ ১০ ॥
কুশল়তা নাহীং ৱ্যাপ নাহীং । ম্হণৌন প্ৰাণী কৰংটা ॥ ১০ ॥
ইতুকেং হি জেথেং ৱসে । তেথেং ৱৈভৱাস উণেং নসে ।
ৱৈভৱ সাংডিতাং অপৈসেং । পাঠীং লাগে ॥ ১১ ॥
ৱৈভৱ সাংডিতাং অপৈসেং । পাঠীং লাগে ॥ ১১ ॥
ৱডিল সমৰ্থ ধাকুটা ভিকাৰী । ঐকা যাচী কৈসী পৰী ।
ৱডিলা ঐসা ৱ্যাপ ন কৰী । ম্হণোনিযাং ॥ ১২ ॥
ৱডিলা ঐসা ৱ্যাপ ন কৰী । ম্হণোনিযাং ॥ ১২ ॥
জৈসী ৱিদ্যা তৈসী হাংৱ । জৈসা ৱ্যাপ তৈসেং ৱৈভৱ ।
তোলাসাৰিখা হাৱভাৱ । লোক কৰিতী ॥ ১৩ ॥
তোলাসাৰিখা হাৱভাৱ । লোক কৰিতী ॥ ১৩ ॥
ৱিদ্যা নসে ৱৈভৱ নসে । তেথেং নিৰ্মল় কৈংচা অসে ।
কৰংটেপণেং ৱোখটা দিসে । ৱোংগল় আণী ৱিকাৰী ॥ ১৪ ॥
কৰংটেপণেং ৱোখটা দিসে । ৱোংগল় আণী ৱিকাৰী ॥ ১৪ ॥
পশু পক্ষী গুণৱংত । ত্যাস কৃপা কৰী সমৰ্থ ।
গুণ নস্তাং জিণেং ৱেৰ্থ । প্ৰাণীমাত্ৰাচেং ॥ ১৫ ॥
গুণ নস্তাং জিণেং ৱেৰ্থ । প্ৰাণীমাত্ৰাচেং ॥ ১৫ ॥
গুণ নাহীং গৌৰৱ নাহীং । সামৰ্থ্য নাহীং মহত্ৱ নাহীং ।
কুশল়তা নাহীং তৰ্ক নাহীং । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১৬ ॥
কুশল়তা নাহীং তৰ্ক নাহীং । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১৬ ॥
যাকাৰণেং উত্তম গুণ । তেংচি ভাগ্যাচেং লক্ষণ ।
লক্ষণেৱীণ অৱলক্ষণ । সহজচি জালেং ॥ ১৭ ॥
লক্ষণেৱীণ অৱলক্ষণ । সহজচি জালেং ॥ ১৭ ॥
জনামধেং তো জাণতা । ত্যাস আহে মান্যতা ।
কোণী যেক ৱিদ্যা অসতাং । মহত্ৱ পাৱে ॥ ১৮ ॥
কোণী যেক ৱিদ্যা অসতাং । মহত্ৱ পাৱে ॥ ১৮ ॥
প্ৰপংচ অথৱা পৰমাৰ্থ । জাণতা তোচি সমৰ্থ ।
নেণতা জাণিজে ৱেৰ্থ । নিঃকাৰণ ॥ ১৯ ॥
নেণতা জাণিজে ৱেৰ্থ । নিঃকাৰণ ॥ ১৯ ॥
নেণতাং ৱিংচু সৰ্প ডসে । নেণতাং জীৱঘাত অসে ।
নেণতাং কাৰ্য নাসে । কোণী যেক ॥ ২০ ॥
নেণতাং কাৰ্য নাসে । কোণী যেক ॥ ২০ ॥
নেণতাং প্ৰাণী সিংতৰে । নেণপণেং তৰ়্হে ভৰে ।
নেণপণে ঠকে ৱিসৰে । পদাৰ্থ কাংহীং ॥ ২১ ॥
নেণপণে ঠকে ৱিসৰে । পদাৰ্থ কাংহীং ॥ ২১ ॥
নেণতাং ৱৈৰী জিংকিতী । নেণতাং অপাঈং পডতী ।
নেণ্তাং সংৱ্হাৰতী ঘডতী । জীৱনাস ॥ ২২ ॥
নেণ্তাং সংৱ্হাৰতী ঘডতী । জীৱনাস ॥ ২২ ॥
আপুলে স্ৱহিত ন কল়ে জনা । তেণেং ভোগিতী যাতনা ।
জ্ঞান নেণতাং অজ্ঞানা । অধোগতী ॥ ২৩ ॥
জ্ঞান নেণতাং অজ্ঞানা । অধোগতী ॥ ২৩ ॥
মাযাব্ৰহ্ম জীৱশিৱ । সাৰাসাৰ ভাৱাভাৱ ।
জাটিল্যাসাঠীং হোতেং ৱাৱ । জ্ন্মমৰণ ॥ ২৪ ॥
জাটিল্যাসাঠীং হোতেং ৱাৱ । জ্ন্মমৰণ ॥ ২৪ ॥
কোণ কৰ্তা নিশ্চযেংসীং । বদ্ধ মোক্ষ তো কোণাসী ।
ঐসেং জাণতাং প্ৰাণীযাসী । সুটিকাং ঘডে ॥ ২৫ ॥
ঐসেং জাণতাং প্ৰাণীযাসী । সুটিকাং ঘডে ॥ ২৫ ॥
জাণিজে দেৱ নিৰ্গুণ । জাণিজে মী তো কোণ ।
জাণিজে অনন্যলক্ষণ । ম্হণিজে মুক্ত ॥ ২৬ ॥
জাণিজে অনন্যলক্ষণ । ম্হণিজে মুক্ত ॥ ২৬ ॥
জিতুকেং জাণোন সাংডিলেং । তিতুকেং দৃশ্য ৱোলাংডিলেং ।
জাণত্যাস জাণতাং তুটলেং । মূল় মীপণাচেং ॥ ২৭ ॥
জাণত্যাস জাণতাং তুটলেং । মূল় মীপণাচেং ॥ ২৭ ॥
ন জাণতাং কোটীৱৰী । সাধনেং কেলীং পৰোপৰীং ।
তৰী মোক্ষাস অধিকাৰী । হোণাৰ নাহীং ॥ ২৮ ॥
তৰী মোক্ষাস অধিকাৰী । হোণাৰ নাহীং ॥ ২৮ ॥
মাযাব্ৰহ্ম ৱোল়খাৱেং । আপণাস আপণ জাণাৱেং ।
ইতুক্যাসাঠীং স্ৱভাৱেং । চুকে জন্ম ॥ ২৯ ॥
ইতুক্যাসাঠীং স্ৱভাৱেং । চুকে জন্ম ॥ ২৯ ॥
জাণতাং সমৰ্থাচেং অংতৰ । প্ৰসংগেং ৱৰ্তে তদনংতৰ ।
ভাগ্য ৱৈভৱ অপাৰ । তেণেচি পাৱে ॥ ৩০ ॥
ভাগ্য ৱৈভৱ অপাৰ । তেণেচি পাৱে ॥ ৩০ ॥
ম্হণৌন জাণণেং নৱ্হে সামান্য । জাণতাং হোঈজে সৰ্ৱমান্য ।
কাংহীংচ নেণতাং অমান্য । সৰ্ৱত্ৰ কৰিতী ॥ ৩১ ॥
কাংহীংচ নেণতাং অমান্য । সৰ্ৱত্ৰ কৰিতী ॥ ৩১ ॥
পদাৰ্থ দেখোন ভূত ভাৱী । নেণতেং ঝডপোন প্ৰাণ ঠেৱী ।
মিথ্যা আহে উঠাঠেৱী । জাণতে জাণতী ॥ ৩২ ॥
মিথ্যা আহে উঠাঠেৱী । জাণতে জাণতী ॥ ৩২ ॥
জাণত্যাস কল়ে ৱৰ্ম । নেণ্ত্যাচেং খোটেং কৰ্ম ।
সকল় কাংহীং ধৰ্মাধৰ্ম । জাণতাং কল়ে ॥ ৩৩ ॥
সকল় কাংহীং ধৰ্মাধৰ্ম । জাণতাং কল়ে ॥ ৩৩ ॥
নেণত্যাস যেমযাতনা । জাণত্যাস কাংহীংচ লাগেনা ।
সকল় জাণোন ৱিৱংচনা । কৰী তো মুক্ত ॥ ৩৪ ॥
সকল় জাণোন ৱিৱংচনা । কৰী তো মুক্ত ॥ ৩৪ ॥
নেণতাং কাংহীং ৰাজকাৰণ । অপমান কৰূন ঘেতী প্ৰাণ ।
নেণতাং কঠীণ ৱৰ্তমান । সমস্তাংস হোযে ॥ ৩৫ ॥
নেণতাং কঠীণ ৱৰ্তমান । সমস্তাংস হোযে ॥ ৩৫ ॥
ম্হণোনিযাং নেণণেং খোটেং । নেণতে প্ৰাণী কৰংটে ।
জাণতাং ৱিৱৰতাং তুটে । জন্মমৰণ ॥ ৩৬ ॥
জাণতাং ৱিৱৰতাং তুটে । জন্মমৰণ ॥ ৩৬ ॥
ম্হণোন অলক্ষ কৰূং নযে । জাণণেং হাচি উপাযে ।
জাণতাং সাপডেং সোযে । পৰলোকাচী ॥ ৩৭ ॥
জাণতাং সাপডেং সোযে । পৰলোকাচী ॥ ৩৭ ॥
জাণণেং সকল়াংস প্ৰমাণ । মূৰ্খাস ৱাটে অপ্ৰমাণ ।
পৰংতু অলিপ্তপণাচী খূণ । জাণতাং কল়ে ॥ ৩৮ ॥
পৰংতু অলিপ্তপণাচী খূণ । জাণতাং কল়ে ॥ ৩৮ ॥
যেক জাণণেং কৰূন পৰতেং । কোণ সোডী প্ৰাণীযাতেং ।
কোণী যেক কাৰ্য জেং তেং । জাটিল্যাৱিণ ন কল়ে ॥ ৩৯ ॥
কোণী যেক কাৰ্য জেং তেং । জাটিল্যাৱিণ ন কল়ে ॥ ৩৯ ॥
জাণণেং ম্হণিজে স্মৰণ । নেণণেং ম্হণিজে ৱিস্মৰণ ।
দোহীংমধেং কোণ প্ৰমাণ । শাহাণে জাণতী ॥ ৪০ ॥
দোহীংমধেং কোণ প্ৰমাণ । শাহাণে জাণতী ॥ ৪০ ॥
জাণতে লোক তে শাহাণে । নেণতে ৱেডে দৈন্যৱাণে ।
ৱিজ্ঞান তেহি জাণপণেং । কল়ো আলেং ॥ ৪১ ॥
ৱিজ্ঞান তেহি জাণপণেং । কল়ো আলেং ॥ ৪১ ॥
জেথেং জাণপণ খুংটলেং । তেথেং বোলণেং হি তুটলেং ।
হেতুৰহিত জালেং । সমাধান ॥ ৪২ ॥
হেতুৰহিত জালেং । সমাধান ॥ ৪২ ॥
শ্ৰোতেং ম্হণতী হেং প্ৰমাণ । জালেং পৰম সমাধান ।
পৰী পিংডব্ৰহ্মাংড ঐক্যলক্ষণ । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৪৩ ॥
পৰী পিংডব্ৰহ্মাংড ঐক্যলক্ষণ । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৪৩ ॥
ব্ৰহ্মাংডীং তেংচি পিংডীং অসে । বহুত বোলতী ঐসেং ।
পৰংতু যাচা প্ৰত্যয ৱিলসে । ঐসেং কেলেং পাহিজে ॥ ৪৪ ॥
পৰংতু যাচা প্ৰত্যয ৱিলসে । ঐসেং কেলেং পাহিজে ॥ ৪৪ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে জাণপণনিৰূপণনাম সমাস চৱথা ॥
সমাস পাংচৱা : অনুমাননিৰ্শন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
পিংডাসাৰিখী ব্ৰহ্মাংডৰচনা । নযে আমুচ্যা অনুমানা ।
প্ৰচিত পাহাতাং নানা । মতেং ভাংবাৱতী ॥ ১ ॥
প্ৰচিত পাহাতাং নানা । মতেং ভাংবাৱতী ॥ ১ ॥
জেং পিংডীং তেংচি ব্ৰহ্মাংডীং । ঐসী বোলাৱযাচি প্ৰৌঢী ।
হেং ৱচন ঘডিনেং ঘডী । তত্ৱজ্ঞ বোলতী ॥ ২ ॥
হেং ৱচন ঘডিনেং ঘডী । তত্ৱজ্ঞ বোলতী ॥ ২ ॥
পিংড ব্ৰহ্মাংড যেক ৰাহাটী । ঐসী লোকাংচী লোকধাটী ।
পৰী প্ৰত্যযাচে পৰীপাটীং । তগোং ন সকে ॥ ৩ ॥
পৰী প্ৰত্যযাচে পৰীপাটীং । তগোং ন সকে ॥ ৩ ॥
স্থূল় সূক্ষ্ম কাৰণ মাহাকাৰণ । হে চ্যাৰী পিংডীংচে দেহ জাণ ।
ৱিৰাট হিৰণ্য অৱ্যাকৃত মূল়প্ৰকৃতী হে খূণ । ব্ৰহ্মাংডীংচী ॥ ৪ ॥
ৱিৰাট হিৰণ্য অৱ্যাকৃত মূল়প্ৰকৃতী হে খূণ । ব্ৰহ্মাংডীংচী ॥ ৪ ॥
হে শাস্ত্ৰাধাটী জাণাৱী । পৰী প্ৰচিত কৈসী আণাৱী ।
প্ৰচিত পাহাতাং গথাগোৱী । হোত আহে ॥ ৫ ॥
প্ৰচিত পাহাতাং গথাগোৱী । হোত আহে ॥ ৫ ॥
পিংডীং আহে অংতঃকৰণ । তৰী ব্ৰহ্মাংডীং ৱিষ্ণু জাণ ।
পিংডীং বোলিজেতেং মন । তৰী ব্ৰহ্মাংডীং চংদ্ৰমা ॥ ৬ ॥
পিংডীং বোলিজেতেং মন । তৰী ব্ৰহ্মাংডীং চংদ্ৰমা ॥ ৬ ॥
পিংডীং বুদ্ধী ঐসেং বোলিজে । তৰী ব্ৰহ্মাংডীং ব্ৰহ্মা ঐসেং জাণিজে ।
পিংডীং চিত্ত ব্ৰহ্মাংডীং ৱোল়খিজে । নাৰাযেণু ॥ ৭ ॥
পিংডীং চিত্ত ব্ৰহ্মাংডীং ৱোল়খিজে । নাৰাযেণু ॥ ৭ ॥
পিংডীং বোলিজে অহংকাৰ । ব্ৰহ্মাংডীং ৰুদ্ৰ হা নিৰ্ধাৰ ।
ঐসা বোলিলা ৱিচাৰ । শাস্ত্ৰাংতৰীং ॥ ৮ ॥
ঐসা বোলিলা ৱিচাৰ । শাস্ত্ৰাংতৰীং ॥ ৮ ॥
তৰী কোণ ৱিষ্ণূচেং অংতঃকৰ্ণ । চংদ্ৰাচেং কৈসেং মন ।
ব্ৰহ্মযাচে বুদ্ধীলক্ষণ । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৯ ॥
ব্ৰহ্মযাচে বুদ্ধীলক্ষণ । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ৯ ॥
নাৰাযণাচেং কৈসেং চিত্ত । ৰুদ্ৰাহংকাৰাচা হেত ।
হা ৱিচাৰ পাহোন নেমস্ত । মজ নিৰোপাৱা ॥ ১০ ॥
হা ৱিচাৰ পাহোন নেমস্ত । মজ নিৰোপাৱা ॥ ১০ ॥
প্ৰচিতনিশ্চযাপুঢেং অনুমান । জৈসেং সিংহাপুঢেং আলেং স্ৱান ।
খৰ্যাপুঢেং খোটেং প্ৰমাণ । হোঈল কৈসেং ॥ ১১ ॥
খৰ্যাপুঢেং খোটেং প্ৰমাণ । হোঈল কৈসেং ॥ ১১ ॥
পৰী যাস পাৰখী পাহিজে । পাৰখীনেং নিশ্চয লাহিজে ।
পৰিক্ষা নস্তাং ৰাহিজে । অনুমানসংশঈং ॥ ১২ ॥
পৰিক্ষা নস্তাং ৰাহিজে । অনুমানসংশঈং ॥ ১২ ॥
ৱিষ্ণু চংদ্ৰ আণী ব্ৰহ্মা । নাৰাযেণ আণী ৰুদ্ৰনামা ।
যাং পাচাংচী অংতঃকৰ্ণপংচকেং আম্হা । স্ৱামী নিৰোপাৱীং ॥ ১৩ ॥
যাং পাচাংচী অংতঃকৰ্ণপংচকেং আম্হা । স্ৱামী নিৰোপাৱীং ॥ ১৩ ॥
যেথেং প্ৰচিত হেং প্ৰমাণ । নলগে শাস্ত্ৰাচা অনুমান ।
অথৱা শাস্ত্ৰীং তৰী পাহোন । প্ৰত্যযো আণাৱা ॥ ১৪ ॥
অথৱা শাস্ত্ৰীং তৰী পাহোন । প্ৰত্যযো আণাৱা ॥ ১৪ ॥
প্ৰচিতীৱীণ জেং বোলণেং । তেং অৱঘেংচি কংটাল়ৱাণেং ।
তোংড পসৰূন জৈসেং সুণেং । ৰডোন গেলেং ॥ ১৫ ॥
তোংড পসৰূন জৈসেং সুণেং । ৰডোন গেলেং ॥ ১৫ ॥
তেথেং কাযে হো ঐকাৱেং । আণী কাযে শোধূন পাহাৱেং ।
জেথেং প্ৰত্যাযাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৬ ॥
জেথেং প্ৰত্যাযাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৬ ॥
আৱঘেং আংধল়েচি মিল়ালে । তেথেং ডোল়সাচেং কায চালে ।
অনুভৱাচে নেত্ৰ গেলে । তেথেং অংধকাৰ ॥ ১৭ ॥
অনুভৱাচে নেত্ৰ গেলে । তেথেং অংধকাৰ ॥ ১৭ ॥
নাহী দুগ্ধ নাহী পাণী । কেলী ৱিষ্ঠেচী সাৰণী ।
তেথেং নিৱডাৱযাচে ধনী । তে এক ডোংবকাৱল়ে ॥ ১৮ ॥
তেথেং নিৱডাৱযাচে ধনী । তে এক ডোংবকাৱল়ে ॥ ১৮ ॥
আপুলে ইচ্হেনেং বোলিলেং । পিংডাঐসে ব্ৰহ্মাংড কল্পিলে ।
পৰী তেং প্ৰচিতীস আলেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ১৯ ॥
পৰী তেং প্ৰচিতীস আলেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ১৯ ॥
ম্হণোন হা অৱঘাচ অনুমান । অৱঘেং কল্পনেচেং ৰান ।
ভলীং ন ঘ্যাৱেং আডৰান । তশ্কৰীং ঘ্যাৱেং ॥ ২০ ॥
ভলীং ন ঘ্যাৱেং আডৰান । তশ্কৰীং ঘ্যাৱেং ॥ ২০ ॥
কল্পূন নিৰ্মিলে মংত্ৰ । দেৱ তে কল্পনামাত্ৰ ।
দেৱ নাহীং স্ৱতংত্ৰ । মংত্ৰাধেন ॥ ২১ ॥
দেৱ নাহীং স্ৱতংত্ৰ । মংত্ৰাধেন ॥ ২১ ॥
যেথেং ন বোলতাং জাণাৱেং । বোলণেং ৱিৱেকা আণাৱেং ।
আংধল়েং পাউলীং ৱোল়খাৱেং । ৱিচক্ষণেং ॥ ২২ ॥
আংধল়েং পাউলীং ৱোল়খাৱেং । ৱিচক্ষণেং ॥ ২২ ॥
জযাস জৈসেং ভাসলেং । তেণেং তৈসেং কৱিত্ৱ কেলেং ।
পৰী হেং পাহিজে নিৱডিলেং । প্ৰচিতীনেং ॥ ২৩ ॥
পৰী হেং পাহিজে নিৱডিলেং । প্ৰচিতীনেং ॥ ২৩ ॥
ব্ৰহ্ম্যানেং সকল় নিৰ্মিলেং । ব্ৰহ্ম্যাস কোণেং নিৰ্মাণ কেলেং ।
ৱিষ্ণূনেং ৱিশ্ৱ পাল়িলেং । ৱিষ্ণূস পাল়িতা কৱণু ॥ ২৪ ॥
ৱিষ্ণূনেং ৱিশ্ৱ পাল়িলেং । ৱিষ্ণূস পাল়িতা কৱণু ॥ ২৪ ॥
ৰুদ্ৰ ৱিশ্ৱসংৱ্হাৰকৰ্তা । পৰী কোণ ৰুদ্ৰাস সংৱ্হাৰিতা ।
কোণ কাল়াচা নিযংতা । কল়লা পাহিজে ॥ ২৫ ॥
কোণ কাল়াচা নিযংতা । কল়লা পাহিজে ॥ ২৫ ॥
যাচা কল়েনা ৱিচাৰ । তোং অৱঘা অংধকাৰ ।
ম্হণোনিযাং সাৰাসাৰ । ৱিচাৰ কৰণেং ॥ ২৬ ॥
ম্হণোনিযাং সাৰাসাৰ । ৱিচাৰ কৰণেং ॥ ২৬ ॥
ব্ৰহ্মাংড স্ৱভাৱেংচি জালেং । পৰংতু হেং পিংডাকাৰ কল্পিলেং ।
কল্পিলেং পৰী প্ৰত্যযা আলেং । নাহীং কদা ॥ ২৭ ॥
কল্পিলেং পৰী প্ৰত্যযা আলেং । নাহীং কদা ॥ ২৭ ॥
পাহাতাং ব্ৰহ্মাংডাচী প্ৰচিতী । কিত্যেক সংশয উঠতী ।
হেং কল্পনিক শ্ৰোতীং । নেমস্ত জাণাৱেং ॥ ২৮ ॥
হেং কল্পনিক শ্ৰোতীং । নেমস্ত জাণাৱেং ॥ ২৮ ॥
পিংডাসাৰিখী ব্ৰহ্মাংডৰচনা । কোণ আণিতো অনুমানা ।
ব্ৰহ্মাংডীং পদাৰ্থ নানা । তে পিংডীং কৈংচে ॥ ২৯ ॥
ব্ৰহ্মাংডীং পদাৰ্থ নানা । তে পিংডীং কৈংচে ॥ ২৯ ॥
ঔটকোটী ভুতাৱল়ী । ঔটকোটী তীৰ্থাৱল়ী ।
ঔটকোটী মংত্ৰাৱল়ী । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩০ ॥
ঔটকোটী মংত্ৰাৱল়ী । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩০ ॥
তেতীস কোটী সুৰৱৰ । অঠ্যাংসি সহস্ত্ৰ ঋষেশ্ৱৰ ।
নৱকোটী কাত্যাযেণীচা ৱিচাৰ । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩১ ॥
নৱকোটী কাত্যাযেণীচা ৱিচাৰ । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩১ ॥
চ্যামুংডা চ্হপন্ন কোটী । কিত্যেক জীৱ কোট্যানুকোটী ।
চৌৰ্যাসী লক্ষ যোনীংচী দাটী । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩২ ॥
চৌৰ্যাসী লক্ষ যোনীংচী দাটী । পিংডীং কোঠেং ॥ ৩২ ॥
ব্ৰহ্মাংডীং পদাৰ্থ নিৰ্মাণ জালে । পৃথকাকাৰেং ৱেগল়ালে ।
তেহি তিতুকে নিৰোপিলে । পাহিজেত পিংডীং ॥ ৩৩ ॥
তেহি তিতুকে নিৰোপিলে । পাহিজেত পিংডীং ॥ ৩৩ ॥
জিতুক্যা ঔষধী তিতুকীং ফল়ে । নানা প্ৰকাৰীং ৰসাল়েং ।
নানা বীজেং ধান্যেং সকল়েং । পিংডীং নিৰোপাৱীং ॥ ৩৪ ॥
নানা বীজেং ধান্যেং সকল়েং । পিংডীং নিৰোপাৱীং ॥ ৩৪ ॥
হেং সাংগতাং পুৰৱেনা । তৰী উগেংচি বোলাৱেনা ।
বোলিলেং ন যেতাং অনুমানা । লাজিৰৱাণেং ॥ ৩৫ ॥
বোলিলেং ন যেতাং অনুমানা । লাজিৰৱাণেং ॥ ৩৫ ॥
তৰী হেং নিৰোপিলেং নৱচে । ফুকট বোলতাং কায ৱেচে ।
যাকাৰণেং অনুমানাচেং । কাৰ্য নাহীং ॥ ৩৬ ॥
যাকাৰণেং অনুমানাচেং । কাৰ্য নাহীং ॥ ৩৬ ॥
পাংচ ভূতেং তে ব্ৰহ্মাংডীং । আণি পাংচচি ৱৰ্ততী পিংডীং ।
যাচী পাহাৱী ৰোকডী । প্ৰচীত আতাং ॥ ৩৭ ॥
যাচী পাহাৱী ৰোকডী । প্ৰচীত আতাং ॥ ৩৭ ॥
পাংচা ভূতাংচে ব্ৰহ্মাংড । আণী পংচভূতিক হেং পিংড ।
যাৱেগল়েং তেং উদংড । অনুমানজ্ঞান ॥ ৩৮ ॥
যাৱেগল়েং তেং উদংড । অনুমানজ্ঞান ॥ ৩৮ ॥
জিতুকেং অনুমানাচেং বোলণেং । তিতুকেং ৱমনপ্ৰাযে ত্যাগণেং ।
নিশ্চযাত্মক তেংচি বোলণেং । প্ৰত্যযাচেং ॥ ৩৯ ॥
নিশ্চযাত্মক তেংচি বোলণেং । প্ৰত্যযাচেং ॥ ৩৯ ॥
জেংচি পিংডীং তেংচি ব্ৰহ্মাংডীং । প্ৰচিত নাহীং কীং ৰোকডী ।
পংচভূতাংচী তাংতডী । দোহীকডে ॥ ৪০ ॥
পংচভূতাংচী তাংতডী । দোহীকডে ॥ ৪০ ॥
ম্হণোনি দেহীংচেং থানমান । হা তোং অৱঘাচি অনুমান ।
আতাং যেক সমাধান । মুখ্য তেং কৈসেং ॥ ৪১ ॥
আতাং যেক সমাধান । মুখ্য তেং কৈসেং ॥ ৪১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে অনুমাননিৰ্শননাম সমাস পাংচৱা ॥
সমাস সহাৱা : গুণৰূপনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আকাশ জৈসেং নিৰাকাৰ । তৈসা ব্ৰহ্মাচা ৱিচাৰ ।
তেথেং ৱাযোচা ৱিকাৰ । তৈসী মূল়মাযা ॥ ১ ॥
তেথেং ৱাযোচা ৱিকাৰ । তৈসী মূল়মাযা ॥ ১ ॥
হেং দাসবোধীং অসে বোলিলেং । জ্ঞানদশকীং প্ৰাংজল় কেলেং ।
মূল়মাযেংত দাখৱিলেং । পংচভূতিক ॥ ২ ॥
মূল়মাযেংত দাখৱিলেং । পংচভূতিক ॥ ২ ॥
তেথেং জাণীৱ তো সত্ৱগুণ । মধ্য তো ৰজোগুণ ।
নেণীৱ তমোগুণ । জাণিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩ ॥
নেণীৱ তমোগুণ । জাণিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩ ॥
ম্হণাল তেথেং কৈংচী জাণীৱ । তৰী ঐকা যাচা অভিপ্ৰাৱ ।
পিংডীং মাহাকাৰণ দেহীং সৰ্ৱ । সাক্ষিণী অৱস্থা ॥ ৪ ॥
পিংডীং মাহাকাৰণ দেহীং সৰ্ৱ । সাক্ষিণী অৱস্থা ॥ ৪ ॥
তৈসী মূল়প্ৰকৃতী ব্ৰহ্মাংডীংচেং । দেহ মাহাকাৰণ সাচেং ।
ম্হণোন তেথেংজাণীৱেচেং । অধিষ্ঠান আলেং ॥ ৫ ॥
ম্হণোন তেথেংজাণীৱেচেং । অধিষ্ঠান আলেং ॥ ৫ ॥
অসো মূল়মাযেভীতৰীং । গুপ্ত ত্ৰিগুণ ৱাস কৰী ।
পষ্ট হোতী সংধী চতুৰীং । জাণাৱী গুণক্ষোভিণী ॥ ৬ ॥
পষ্ট হোতী সংধী চতুৰীং । জাণাৱী গুণক্ষোভিণী ॥ ৬ ॥
জৈস তৃণাচা পোটৰাকল়া । পুঢেং উকলোন হোযে মোকল়া ।
তৈসী মূল়মাযা অৱলীল়া । গুণ প্ৰসৱলী ॥ ৭ ॥
তৈসী মূল়মাযা অৱলীল়া । গুণ প্ৰসৱলী ॥ ৭ ॥
মূল়মাযা ৱাযোস্ৱৰূপ । ঐক গুণক্ষোভিণীচেং ৰূপ ।
গুণৱিকাৰ হোতাংচি অল্প । গুণক্ষোভিণী বোলিজে ॥ ৮ ॥
গুণৱিকাৰ হোতাংচি অল্প । গুণক্ষোভিণী বোলিজে ॥ ৮ ॥
পুঢেং জাণীৱ মধ্যস্ত নেণীৱ । মিশ্ৰিত চালিলা স্ৱভাৱ ।
তেথেং মাতৃকাস ঠাৱ । শব্দ জালা ॥ ৯ ॥
তেথেং মাতৃকাস ঠাৱ । শব্দ জালা ॥ ৯ ॥
তো শব্দগুণ আকাশীংচা । ঐসা অভিপ্ৰাৱ যেথীচা ।
শব্দেংচি ৱেদশাস্ত্ৰাংচা । আকাৰ জালা ॥ ১০ ॥
শব্দেংচি ৱেদশাস্ত্ৰাংচা । আকাৰ জালা ॥ ১০ ॥
পংচভূতেং ত্ৰিগুণাকাৰ । অৱঘা ৱাযোচা ৱিকাৰ ।
জাণীৱনেণীৱেচা ৱিচাৰ । ৱাযোচি কৰিতাং ॥ ১১ ॥
জাণীৱনেণীৱেচা ৱিচাৰ । ৱাযোচি কৰিতাং ॥ ১১ ॥
ৱাযো নস্তাং কৈংচী জাণীৱ । জাণীৱ নস্তাং কৈংচী নেণীৱ ।
জাণীৱনেণীৱেস ঠাৱ । ৱাযোগুণেং ॥ ১২ ॥
জাণীৱনেণীৱেস ঠাৱ । ৱাযোগুণেং ॥ ১২ ॥
জেথেং মুল়ীচ নাহী চল়ণ । তেথেং কৈংচেং জাণীৱলক্ষণ ।
ম্হণোনি ৱাযোচা গুণ । নেমস্ত জাণাৱা ॥ ১৩ ॥
ম্হণোনি ৱাযোচা গুণ । নেমস্ত জাণাৱা ॥ ১৩ ॥
যেকাপাসূন যেক জালেং । হেং যেক উগেংচি দিসোন আলেং ।
স্ৱৰূপ মুল়ীচ ভাসলেং । ত্ৰিগুণভূতাংচেং ॥ ১৪ ॥
স্ৱৰূপ মুল়ীচ ভাসলেং । ত্ৰিগুণভূতাংচেং ॥ ১৪ ॥
ঐসা হা মুল়ীংচা কৰ্দমু । পুঢেং পষ্টতেচা অনুক্ৰমু ।
সাংগতাং যেকাপাসূন যেক উগমু । হেং হি খৰেং ॥ ১৫ ॥
সাংগতাং যেকাপাসূন যেক উগমু । হেং হি খৰেং ॥ ১৫ ॥
ৱাযোচ কৰ্দম বোলিলা । তযাপাসূন অগ্নি জালা ।
তোহি পাহাতাং দেখিলা । কৰ্দমুচি ॥ ১৬ ॥
তোহি পাহাতাং দেখিলা । কৰ্দমুচি ॥ ১৬ ॥
অগ্নিপাসূন জালেং আপ । তেংহি কৰ্দমস্ৱৰূপ ।
আপাপাসূন পৃথ্ৱীচেং ৰূপ । তেংহি কৰ্দমৰূপী ॥ ১৭ ॥
আপাপাসূন পৃথ্ৱীচেং ৰূপ । তেংহি কৰ্দমৰূপী ॥ ১৭ ॥
যেথেং আশংকা উঠিলী । ভূতাংস জাণীৱ কোঠেং দেখিলী ।
তৰী ভূতাংত জাণীৱ হে ঐকিলী । নাহীং ৱাৰ্তা ॥ ১৮ ॥
তৰী ভূতাংত জাণীৱ হে ঐকিলী । নাহীং ৱাৰ্তা ॥ ১৮ ॥
জাণীৱ ম্হণিজে জাণতেং চল়ণ । তেংচি ৱাযোচেং লক্ষণ ।
ৱাযোআংগীং সকল় গুণ । মাগাং নিৰোপিলেং ॥ ১৯ ॥
ৱাযোআংগীং সকল় গুণ । মাগাং নিৰোপিলেং ॥ ১৯ ॥
ম্হণোন জাণীৱনেণীৱমিশ্ৰীত । অৱঘেং চালিলেং পংচভূত ।
ম্হণোনিযাং ভূতাংত । জাণীৱ অসে ॥ ২০ ॥
ম্হণোনিযাং ভূতাংত । জাণীৱ অসে ॥ ২০ ॥
কোঠেং দিসে কোঠেং ন দিসে । পৰী তেং ভূতীং ৱ্যাপূন অসে ।
তিক্ষণ বুদ্ধী কৰিতাং ভাসে । স্থূল় সুক্ষ্ম ॥ ২১ ॥
তিক্ষণ বুদ্ধী কৰিতাং ভাসে । স্থূল় সুক্ষ্ম ॥ ২১ ॥
পংচভূতেং আকাৰলী । ভূতীং ভূতেং কালৱলীং ।
তৰী পাহাতং ভাসলীং । যেক স্থূল় যেক সূক্ষ্ম ॥ ২২ ।
। নিৰোধৱাযো ন ভাসে । তৈসী জণীৱ ন দিসে ।
ন দিসে পৰী তে অসে । ভূতৰূপেং ॥ ২৩ ॥
তৰী পাহাতং ভাসলীং । যেক স্থূল় যেক সূক্ষ্ম ॥ ২২ ।
। নিৰোধৱাযো ন ভাসে । তৈসী জণীৱ ন দিসে ।
ন দিসে পৰী তে অসে । ভূতৰূপেং ॥ ২৩ ॥
কাষ্ঠীং অগ্নী দিসেনা । নিৰোধৱাযো ভাসেনা ।
জণীৱ তৈসী লক্ষেনা । যেকাযেকীং ॥ ২৪ ॥
জণীৱ তৈসী লক্ষেনা । যেকাযেকীং ॥ ২৪ ॥
ভূতেং ৱেগল়ালীং দিসতী । পাহাতাং যেকচি ভাসতী ।
বহুত ধূৰ্তপণেং প্ৰচিতী । ৱোল়খাৱী ॥ ২৫ ॥
বহুত ধূৰ্তপণেং প্ৰচিতী । ৱোল়খাৱী ॥ ২৫ ॥
ব্ৰহ্মাপাসুন মূল়মাযা । মূল়মাযেপাসূন গুণমাযা ।
গুণমাযেপাসূন তযা । গুণাস জন্ম ॥ ২৬ ॥
গুণমাযেপাসূন তযা । গুণাস জন্ম ॥ ২৬ ॥
গুণাপাসূনিযাং ভূতেং পাৱলী । পষ্ট দশেতেং ।
ঐসীযাংচীং ৰূপেং সমস্তেং । নিৰোপিলীং ॥ ২৭ ॥
ঐসীযাংচীং ৰূপেং সমস্তেং । নিৰোপিলীং ॥ ২৭ ॥
আকাশ গুণাপাসূন জালেং । হেং কদাপী নাহী ঘডলেং ।
শব্দগুণাস কল্পিলেং । আকাশ ৱাযাং ॥ ২৮ ॥
শব্দগুণাস কল্পিলেং । আকাশ ৱাযাং ॥ ২৮ ॥
যেক সাংগতাং যেকচি ভাৱী । উগীচ কৰী গথাগোৱী ।
তযা ৱেড্যাচী উগৱী । কোণেং কৰাৱী ॥ ২৯ ॥
তযা ৱেড্যাচী উগৱী । কোণেং কৰাৱী ॥ ২৯ ॥
সিকৱিল্যাং হি কল়েনা । উমজৱিল্যাং হি উমজেনা ।
দৃষ্টাংতেংহি তৰ্কেনা । মংদৰূপ ॥ ৩০ ॥
দৃষ্টাংতেংহি তৰ্কেনা । মংদৰূপ ॥ ৩০ ॥
ভূতাংহূন ভূত থোৰ । হা হি দাৱিলা ৱিচাৰ ।
পৰী ভূতাংৱডিল স্ৱতংত্ৰ । কোণ আহে ॥ ৩১ ॥
পৰী ভূতাংৱডিল স্ৱতংত্ৰ । কোণ আহে ॥ ৩১ ॥
জেথেং মূল়মাযা পংচভূতিক । তেথেং কাযে ৰাহিলা ৱিৱেক ।
মূল়মাযেপৰতেং যেক । নিৰ্গুণব্ৰহ্ম ॥ ৩২ ॥
মূল়মাযেপৰতেং যেক । নিৰ্গুণব্ৰহ্ম ॥ ৩২ ॥
ব্ৰহ্মীং মূল়মাযা জালী । তিচী লীল়া পৰীক্ষিলী ।
তংৱ নে নিখল় ৱোতলী । ভূতেংত্ৰিগুণাংচী ॥ ৩৩ ॥
তংৱ নে নিখল় ৱোতলী । ভূতেংত্ৰিগুণাংচী ॥ ৩৩ ॥
ভূতেং ৱিকাৰৱংত চত্ৱাৰ । আকাশ পাহাতাং নিৰ্ৱিকাৰ ।
আকাশ ভূত হা ৱিচাৰ । উপাধীকৰিতাং ॥ ৩৪ ॥
আকাশ ভূত হা ৱিচাৰ । উপাধীকৰিতাং ॥ ৩৪ ॥
পিংডীং ৱ্যাপক ম্হণোন জীৱ । ব্ৰহ্মাংডীং ৱ্যাপক ম্হণোন শিৱ ।
তৈসাচ হাহি অভিপ্ৰাৱ । আকাশাচা ॥ ৩৫ ॥
তৈসাচ হাহি অভিপ্ৰাৱ । আকাশাচা ॥ ৩৫ ॥
উপাধীমচেং সাপডলেং । সূক্ষ্ম পাহাতাং ভাসলেং ।
ইতুক্যাসাঠীং আকাশ জালেং । ভূতৰূপ ॥ ৩৬ ॥
ইতুক্যাসাঠীং আকাশ জালেং । ভূতৰূপ ॥ ৩৬ ॥
আকাশ অৱকাশ তো ভকাস । পৰব্ৰহ্ম তেং নিৰাভাস ।
উপাধীং নস্তা জেং আকাশ । তেংচি ব্ৰহ্ম ॥ ৩৭ ॥
উপাধীং নস্তা জেং আকাশ । তেংচি ব্ৰহ্ম ॥ ৩৭ ॥
জাণীৱ নেণীৱ মধ্যমান । হেংচি গুণাচেং প্ৰমাণ ।
যেথেং নিৰোপিলেং ত্ৰিগুণ । ৰূপেংসহিত ॥ ৩৮ ॥
যেথেং নিৰোপিলেং ত্ৰিগুণ । ৰূপেংসহিত ॥ ৩৮ ॥
প্ৰকৃতী পাৱলী ৱিস্তাৰাতেং । পুঢে যেকাচেং যেকচি হোতেং ।
ৱিকাৰৱংতচি তযাতেং । নেম কৈংচা ॥ ৩৯ ॥
ৱিকাৰৱংতচি তযাতেং । নেম কৈংচা ॥ ৩৯ ॥
কাল়েং পাংঢৰেং মেল়ৱিতাং । পাৰৱেং হোতেং তত্ৱতা ।
কাল়েং পিৱল়েং মেল়ৱিতাং । হিৰৱেং হোযে ॥ ৪০ ॥
কাল়েং পিৱল়েং মেল়ৱিতাং । হিৰৱেং হোযে ॥ ৪০ ॥
ঐসেং ৰংগ নানাপৰী । মেল়ৱিতাং পালট ধৰী ।
তৈসেং দৃশ্য হেং ৱিকাৰী । ৱিকাৰৱংত ॥ ৪১ ॥
তৈসেং দৃশ্য হেং ৱিকাৰী । ৱিকাৰৱংত ॥ ৪১ ॥
যেকা জীৱনেং নানা ৰংগ । উমটোং লাগতী তৰংগ ।
পালটাচা লাগৱেগ । কিতী ম্হণোন পাহাৱা ॥ ৪২ ॥
পালটাচা লাগৱেগ । কিতী ম্হণোন পাহাৱা ॥ ৪২ ॥
যেকা উদকাচে ৱিকাৰ । পাহাতাং দিসতী অপাৰ ।
পাংচা ভূতাংচে ৱিস্তাৰ । চৌৰ্যাসী লক্ষ যোনী ॥ ৪৩ ॥
পাংচা ভূতাংচে ৱিস্তাৰ । চৌৰ্যাসী লক্ষ যোনী ॥ ৪৩ ॥
নানা দেহাচেং বীজ উদক । উদকাপসূন সকল় লোক ।
কিডা মুংগী স্ৱাপদাদিক । উদকেংচি হোযেং ॥ ৪৪ ॥
কিডা মুংগী স্ৱাপদাদিক । উদকেংচি হোযেং ॥ ৪৪ ॥
শুক্লীত শোণীত ম্হণিজে নীৰ । ত্যা নীৰাচেং হেং শৰীৰ ।
নখেং দংত অস্তিমাত্ৰ । উদকাচ্যা হোতী ॥ ৪৫ ॥
নখেং দংত অস্তিমাত্ৰ । উদকাচ্যা হোতী ॥ ৪৫ ॥
মুল়্যাংচে বাৰীক পাগোৰে । তেণেং পংথেং উদক ভৰে ।
ত্যা উদকেংচি ৱিস্তাৰে । ৱৃক্ষমাত্ৰ ॥ ৪৬ ॥
ত্যা উদকেংচি ৱিস্তাৰে । ৱৃক্ষমাত্ৰ ॥ ৪৬ ॥
অংবৱৃক্ষ মোহৰা আলে । অৱঘে উদকাকৰিতাং জালে ।
ফল়ীং ফুলীং লগডলে । সাৱকাস ॥ ৪৭ ॥
ফল়ীং ফুলীং লগডলে । সাৱকাস ॥ ৪৭ ॥
খোড ফোডুন অংবে পাহাতাং । তেথেং দিসেনা সৰ্ৱথা ।
খাংদ্যা ফোডুন ফল়েং পাহাতাং । ৱোলীং সালেং ॥ ৪৮ ॥
খাংদ্যা ফোডুন ফল়েং পাহাতাং । ৱোলীং সালেং ॥ ৪৮ ॥
মুল়াপাসূন সেৱটৱৰী । ফল় নাহীং তদনংতৰীং ।
জল়ৰূপ ফল় চতুৰীং । ৱিৱেকেং জাণাৱেং ॥ ৪৯ ॥
জল়ৰূপ ফল় চতুৰীং । ৱিৱেকেং জাণাৱেং ॥ ৪৯ ॥
তেংচি জল় সেংড্যা চঢে । তেৱ্হাং ৱৃক্ষমাত্ৰ লগডে ।
যেকাচেং যেকচি ঘডে । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৫০ ॥
যেকাচেং যেকচি ঘডে । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৫০ ॥
পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং ভেদ । কিতী কৰাৱা অনুৱাদ ।
সূক্ষ্ম দৃষ্টীনেং ৱিশদ । হোত আহে ॥ ৫১ ॥
সূক্ষ্ম দৃষ্টীনেং ৱিশদ । হোত আহে ॥ ৫১ ॥
ভূতাংচে ৱিকাৰ সাংগোং কিতী । ক্ষণক্ষণা পালটতী ।
যেকাচে যেকচি হোতী ॥ নানা ৱৰ্ণ ॥
যেকাচে যেকচি হোতী ॥ নানা ৱৰ্ণ ॥
৫২ ॥ ত্ৰিগুণভূতাংচী লটপট । পাহোং জাতাং হে খটপট ।
বহুৰূপ বহু পালট । কিতী ম্হণোন সাংগাৱা ॥ ৫৩ ॥
বহুৰূপ বহু পালট । কিতী ম্হণোন সাংগাৱা ॥ ৫৩ ॥
যে প্ৰকৃতীচা নিৰাস । ৱিৱেকেং ৱাৰাৱা সাৱকাস ।
মগ পৰমাত্মা পৰেশ । অনন্যভাৱেং ভজাৱা ॥ ৫৪ ॥
মগ পৰমাত্মা পৰেশ । অনন্যভাৱেং ভজাৱা ॥ ৫৪ ॥
ইথি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে গুণৰূপনিৰূপণনাম সমাস সহাৱা ॥
সমাস সাতৱা : ৱিকল্পনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আধী স্থূল় আহে যেক । তৰী মগ অংতঃকৰণ পংচক ।
জাণতেপণাচা ৱিৱেক । স্থূল়াকৰিতাং ॥ ১ ॥
জাণতেপণাচা ৱিৱেক । স্থূল়াকৰিতাং ॥ ১ ॥
তৈসেংচি ব্ৰহ্মাংডেংৱীণ কাংহীং । মূল়মাযেসি জাণীৱ নাহীং ।
স্থূল়াচ্যা আধাৰেং সৰ্ৱ হি । কাৰ্য চালে ॥ ২ ॥
স্থূল়াচ্যা আধাৰেং সৰ্ৱ হি । কাৰ্য চালে ॥ ২ ॥
তেং স্থূল়চি নস্তাং নিৰ্মাণ । কোঠেং ৰাহেল অংতঃকৰ্ণ ।
ঐসা শ্ৰোতীং কেলা প্ৰশ্ন । যাচেং উত্তৰ ঐকা ॥ ৩ ॥
ঐসা শ্ৰোতীং কেলা প্ৰশ্ন । যাচেং উত্তৰ ঐকা ॥ ৩ ॥
কোসলে অথৱা কাংটেঘৰেং । নানা পৃষ্ঠিভাগীং চালতী ঘৰেং ।
জীৱ কৰিতী লহানথোৰেং । শক্তীনুসাৰ ॥ ৪ ॥
জীৱ কৰিতী লহানথোৰেং । শক্তীনুসাৰ ॥ ৪ ॥
শংখ সিংপী ঘুলা কৱডেং । আধীং ত্যাংচেং ঘৰ ঘডে ।
কিংৱা আধীং নিৰ্মাণ কিডে । হেং ৱিচাৰাৱেং ॥ ৫ ॥
কিংৱা আধীং নিৰ্মাণ কিডে । হেং ৱিচাৰাৱেং ॥ ৫ ॥
আধী প্ৰাণী তে হোতী । মগ ঘৰেং নিৰ্মাণ কৰিতী ।
হে তোং প্ৰত্যক্ষ প্ৰচিতী । সাংগণেং নলগে ॥ ৬ ॥
হে তোং প্ৰত্যক্ষ প্ৰচিতী । সাংগণেং নলগে ॥ ৬ ॥
তৈসেং আধী সূক্ষ্ম জাণ । মগ স্থূল় হোতেং নিৰ্মাণ ।
যেণেং দৃষ্টাংতেং প্ৰশ্ন । ফিটলা শ্ৰোতযাংচা ॥ ৭ ॥
যেণেং দৃষ্টাংতেং প্ৰশ্ন । ফিটলা শ্ৰোতযাংচা ॥ ৭ ॥
তৱ শ্ৰোতা পুসে আণীক । জী আঠৱলেং কাংহীং যেক ।
জন্মমৃত্যুচা ৱিৱেক । মজ নিৰোপাৱা ॥ ৮ ॥
জন্মমৃত্যুচা ৱিৱেক । মজ নিৰোপাৱা ॥ ৮ ॥
কোণ জ্ন্মাস ঘালিতেং । আণী মাগুতা কোণ জন্ম ঘেতেং ।
হেং প্ৰত্যযা কৈসেং যেতেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৯ ॥
হেং প্ৰত্যযা কৈসেং যেতেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৯ ॥
ব্ৰহ্মা জন্মাস ঘালিতো । ৱিষ্ণু প্ৰতিপাল় কৰিতো ।
ৰুদ্ৰ অৱঘেং সংৱ্হাৰিতো । ঐসেং বোলতী ॥ ১০ ॥
ৰুদ্ৰ অৱঘেং সংৱ্হাৰিতো । ঐসেং বোলতী ॥ ১০ ॥
তৰীং হেং প্ৰৱৃতীচেং বোলণেং । প্ৰত্যযাস আণী উণেং ।
প্ৰত্যয পাহাতাং শ্লাঘ্যৱাণেং । হোণাৰ নাহীং ॥ ১১ ॥
প্ৰত্যয পাহাতাং শ্লাঘ্যৱাণেং । হোণাৰ নাহীং ॥ ১১ ॥
ব্ৰহ্ম্যাস কোণেং জন্মাস ঘাতলেং । ৱিষ্ণূস কোণেং প্ৰতিপাল়িলেং ।
ৰুদ্ৰাস কোণেং সংৱ্হাৰিলেং । মাহাপ্ৰল়ঈং ॥ ১২ ॥
ৰুদ্ৰাস কোণেং সংৱ্হাৰিলেং । মাহাপ্ৰল়ঈং ॥ ১২ ॥
ম্হণৌনি হা সৃষ্টীভাৱ । অৱঘা মাযেচা স্ৱভাৱ ।
কৰ্তা ম্হণোং নিৰ্গুণ দেৱ । তৰী তো নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ১৩ ॥
কৰ্তা ম্হণোং নিৰ্গুণ দেৱ । তৰী তো নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ১৩ ॥
ম্হণাৱেং মাযা জন্মাস ঘালী । তৰী হে আপণচি ৱিস্তাৰলী ।
আণী ৱিচাৰিতাং থাৰলী । হেং হি ঘডেনা ॥ ১৪ ॥
আণী ৱিচাৰিতাং থাৰলী । হেং হি ঘডেনা ॥ ১৪ ॥
আতাং জন্মতো তো কোণ । কৈসী ত্যাচী ৱোল়খণ ।
আণী সংচিতাচেং লক্ষণ । তেংহি নিৰোপাৱেং ॥ ১৫ ॥
আণী সংচিতাচেং লক্ষণ । তেংহি নিৰোপাৱেং ॥ ১৫ ॥
পুণ্যাচেং কৈসেং ৰূপ । আণী পাপাচেং কৈসেং স্ৱৰূপ ।
যাহি শব্দাচ আক্ষেপ । কোণ কৰ্তা ॥ ১৬ ॥
যাহি শব্দাচ আক্ষেপ । কোণ কৰ্তা ॥ ১৬ ॥
হেং কাংহীংচ ন যে অনুমানা । ম্হণতী জন্ম ঘেতে ৱাসনা ।
পৰী তে পাহাতাং দিসেনা । না ধৰিতাং ন যে ॥ ১৭ ॥
পৰী তে পাহাতাং দিসেনা । না ধৰিতাং ন যে ॥ ১৭ ॥
ৱাসনা কামনা আণী কল্পনা । হেতু ভাৱনা মতি নানা ।
ঐশা অনংত ৱৃত্তী জাণা । অংতঃকৰ্ণপংচকাচ্যা ॥ ১৮ ॥
ঐশা অনংত ৱৃত্তী জাণা । অংতঃকৰ্ণপংচকাচ্যা ॥ ১৮ ॥
অসো হেং অৱঘেং জাণীৱ যংত্ৰ । জাণীৱ ম্হণিজে স্মৰণমাত্ৰ ।
ত্যা স্মৰণাস জন্মসূত্ৰ । কৈসেং লাগে ॥ ১৯ ॥
ত্যা স্মৰণাস জন্মসূত্ৰ । কৈসেং লাগে ॥ ১৯ ॥
দেহো নিৰ্মাণ পাংচা ভূতাংচা । ৱাযো চাল়ক তযাচা ।
জাণণেং হা মনাচা । মনোভাৱ ॥ ২০ ॥
জাণণেং হা মনাচা । মনোভাৱ ॥ ২০ ॥
ঐসেং হেং সহজচি ঘডলেং । তত্ৱাংচেং গুংথাডেং জালেং ।
কোণাস কোণে জন্মৱিলেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ২১ ॥
কোণাস কোণে জন্মৱিলেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ২১ ॥
তৰী হেং পাহাতাং দিসেনা । ম্হণোন জন্মচি অসেনা ।
উপজলা প্ৰাণী যেনা । মাগুতা জন্মা ॥ ২২ ॥
উপজলা প্ৰাণী যেনা । মাগুতা জন্মা ॥ ২২ ॥
কোণাসীচ জন্ম নাহীং । তৰী সংতসংগেং কেলেং কাঈ ।
ঐসা অভিপ্ৰাৱ সৰ্ৱহি । শ্ৰোতযাংচা ।
২৩ ॥ পুৰ্ৱীং স্মৰণ না ৱিস্মৰণ । মধেংচি হেং জালেং স্মৰণ ।
অংতৰ্যামীং অংতঃকৰ্ণ । জাণতী কল়া ॥ ২৪ ॥
ঐসা অভিপ্ৰাৱ সৰ্ৱহি । শ্ৰোতযাংচা ।
২৩ ॥ পুৰ্ৱীং স্মৰণ না ৱিস্মৰণ । মধেংচি হেং জালেং স্মৰণ ।
অংতৰ্যামীং অংতঃকৰ্ণ । জাণতী কল়া ॥ ২৪ ॥
সাৱধ আহে তোং স্মৰণ । ৱিকল় হোতাং ৱিস্মৰণ ।
ৱিস্মৰণ পডতাং মৰণ । পাৱতী প্ৰাণী ॥ ২৫ ॥
ৱিস্মৰণ পডতাং মৰণ । পাৱতী প্ৰাণী ॥ ২৫ ॥
স্মৰণ ৱিস্মৰণ ৰাহিলেং । মগ দেহাস মৰণ আলেং ।
পুধেং জন্মাস ঘাতলেং । কোণাস কোণেং ॥ ২৬ ॥
পুধেং জন্মাস ঘাতলেং । কোণাস কোণেং ॥ ২৬ ॥
ম্হণোনী জন্মচি অসেনা । আণী যাতনা হি দিসেনা ।
অৱঘী ৱেৰ্থচি কল্পনা । বল়াৱলী ॥ ২৭ ॥
অৱঘী ৱেৰ্থচি কল্পনা । বল়াৱলী ॥ ২৭ ॥
ম্হণৌন জন্মচি নাহীং কোণাসী । শ্ৰোতযাংচী আশংকা ঐসী ।
মৰোন গেলেং তেং জন্মাসী । মাগুতেং ন যে ॥ ২৮ ॥
মৰোন গেলেং তেং জন্মাসী । মাগুতেং ন যে ॥ ২৮ ॥
ৱাল়লেং কাষ্ঠ হিৰৱল়েনা । পডিলেং ফল় তেং পুন্হাং লাগেনা ।
তৈসেং পডিলেং শৰীৰ যেনা । জন্মাস মাগুতেং ॥ ২৯ ॥
তৈসেং পডিলেং শৰীৰ যেনা । জন্মাস মাগুতেং ॥ ২৯ ॥
মডকেং অৱচিতেং ফুটলেং । ফুটলেং তেং ফুটোনিচ গেলেং ।
তৈসেংচি পুন্হাং জন্মলেং । নাহীং মনুষ্য ॥ ৩০ ॥
তৈসেংচি পুন্হাং জন্মলেং । নাহীং মনুষ্য ॥ ৩০ ॥
যেথেং অজ্ঞান আণী সজ্ঞান । সাৰিখেচ জালেং সমান ।
ঐসা বল়াৱলা অনুমান । শ্ৰোতযাংসী ॥ ৩১ ॥
ঐসা বল়াৱলা অনুমান । শ্ৰোতযাংসী ॥ ৩১ ॥
ৱক্তা ম্হণে হো ঐকা । অৱঘেং পাষাংড কৰূং নকা ।
অনুমান অসেল তৰী ৱিৱেকা । অৱলোকাৱেং ॥ ৩২ ॥
অনুমান অসেল তৰী ৱিৱেকা । অৱলোকাৱেং ॥ ৩২ ॥
প্ৰেত্নেংৱীণ কাৰ্য জালেং । জেৱিল্যাৱীণ পোট ভৰলেং ।
জ্ঞানেংৱীণ মুক্ত জালেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৩৩ ॥
জ্ঞানেংৱীণ মুক্ত জালেং । হেং তোং ঘডেনা ॥ ৩৩ ॥
স্ৱযেং আপণ জেৱিলা । ত্যাস ৱাটে লোক ধালা ।
পৰংতু হেং সমস্তাংলা । ঘডলে পাহিজে ॥ ৩৪ ॥
পৰংতু হেং সমস্তাংলা । ঘডলে পাহিজে ॥ ৩৪ ॥
পোহণেং সিকলা তো তৰেল । পোহণেং নেণেং তো বুডেল ।
যেথেং হি অনুমান কৰীল । ঐসা কৱণু ॥ ৩৫ ॥
যেথেং হি অনুমান কৰীল । ঐসা কৱণু ॥ ৩৫ ॥
তৈসেং জযাস জ্ঞান জালেং । তে তে তিতুকেচ তৰলে ।
জ্যাচেং বংধনচি তুটলেং । তোচি মুক্ত ॥ ৩৬ ॥
জ্যাচেং বংধনচি তুটলেং । তোচি মুক্ত ॥ ৩৬ ॥
মোকল়া ম্হণে নাহীং বংধন । আণী প্ৰত্যক্ষ বংদীং পডিলে জন ।
ত্যাংচেং কৈসেং সমাধান । তেং তুম্হী পাহা ॥ ৩৭ ॥
ত্যাংচেং কৈসেং সমাধান । তেং তুম্হী পাহা ॥ ৩৭ ॥
নেণে দুসৰ্যাচী তল়মল় । তেং মনুষ্য পৰদুঃখসীতল় ।
তৈসাচ হাহি কেৱল় । অনুভৱ জাণাৱা ॥ ৩৮ ॥
তৈসাচ হাহি কেৱল় । অনুভৱ জাণাৱা ॥ ৩৮ ॥
জযাস আত্মজ্ঞান জালেং । তত্ৱেং তত্ৱ ৱিৱংচিলেং ।
খুণেসী পাৱতাংচ বাণলেং । সমাধান ॥ ৩৯ ॥
খুণেসী পাৱতাংচ বাণলেং । সমাধান ॥ ৩৯ ॥
জ্ঞানেং চুকে জন্মমৰণ । সগট বোলণেং অপ্ৰমাণ ।
ৱেদশাস্ত্ৰ আণী পুৰাণ । মগ কাসযাসী ॥ ৪০ ॥
ৱেদশাস্ত্ৰ আণী পুৰাণ । মগ কাসযাসী ॥ ৪০ ॥
ৱেদশাস্ত্ৰৱিচাৰবোলী । মাহানুভাৱাংচী মংডল়ী ।
ভূমংডল়ীং লোক সকল়ী । হেং মানীতনা ॥ ৪১ ॥
ভূমংডল়ীং লোক সকল়ী । হেং মানীতনা ॥ ৪১ ॥
অৱঘেং হোতাং অপ্ৰমাণ । মগ আপলেংচ কায প্ৰমাণ ।
ম্হণোন জেথেং আত্মজ্ঞান । তোচি মুক্ত ॥ ৪২ ॥
ম্হণোন জেথেং আত্মজ্ঞান । তোচি মুক্ত ॥ ৪২ ॥
অৱঘে চ মুক্ত পাহাতাং নৰ । হাহি জ্ঞাচা উদ্গাৰ ।
জ্ঞানেংৱিণ তো উদ্ধাৰ । হূণাৰ নাহীং ॥ ৪৩ ॥
জ্ঞানেংৱিণ তো উদ্ধাৰ । হূণাৰ নাহীং ॥ ৪৩ ॥
আত্মজ্ঞান কল়োং আলে । ম্হণোন দৃশ্য মিথ্যা জালেং ।
পৰংতু ৱেঢা লাৱিলেং । সকল়াস যেণেং ॥ ৪৪ ।
আতাং প্ৰশ্ন হা ফিটলা । জ্ঞানী জ্ঞানেং মুক্ত জালা ।
অজ্ঞান তো বাংধলা । আপলে কল্পনেনেং ॥ ৪৫ ॥
পৰংতু ৱেঢা লাৱিলেং । সকল়াস যেণেং ॥ ৪৪ ।
আতাং প্ৰশ্ন হা ফিটলা । জ্ঞানী জ্ঞানেং মুক্ত জালা ।
অজ্ঞান তো বাংধলা । আপলে কল্পনেনেং ॥ ৪৫ ॥
ৱিজ্ঞানাসাৰিখেং অজ্ঞান । আণী মুক্তাসাৰিখেং বংধন ।
নিশ্চযাসাৰিখা অনুমান । মানূংচি নযে ॥ ৪৬ ॥
নিশ্চযাসাৰিখা অনুমান । মানূংচি নযে ॥ ৪৬ ॥
বংধন ম্হণিজে কাংহীংচ নাহীং । পৰী ৱেঢা লাৱিলেং সৰ্ৱ হি ।
যাস উপাৱচি নাহীং । কল়ল্যাৱাংচুনী ॥ ৪৭ ॥
যাস উপাৱচি নাহীং । কল়ল্যাৱাংচুনী ॥ ৪৭ ॥
কাংহীংচ নাহীং আণী বাধী । হেংচি নৱল পাহা আধীং ।
মিথ্যা জাণিজেনা বদ্ধি । ম্হণোন বদ্ধ ॥ ৪৮ ॥
মিথ্যা জাণিজেনা বদ্ধি । ম্হণোন বদ্ধ ॥ ৪৮ ॥
ভোল়া ভাৱ সিদ্ধী জাৱ । হা উধাৰাচা উপাৱ ।
ৰোকডা মোক্ষাচা অভিপ্ৰাৱ । ৱিৱেকেং জাণাৱা ॥ ৪৯ ॥
ৰোকডা মোক্ষাচা অভিপ্ৰাৱ । ৱিৱেকেং জাণাৱা ॥ ৪৯ ॥
প্ৰাণী ৱ্হাৱযা মোকল়া । আধীং পাহিজে জাণীৱকল়া ।
সকল় জাণতাং নিৰাল়া । সহজচি হোযে ॥ ৫০ ॥
সকল় জাণতাং নিৰাল়া । সহজচি হোযে ॥ ৫০ ॥
কাংহীংচ নেণিজে তেং অজ্ঞান । সকল় জাণিজে তেং জ্ঞান ।
জাণিৱ ৰাহাতাং ৱিজ্ঞান । স্ৱযেংচি আত্মা ॥ ৫১ ॥
জাণিৱ ৰাহাতাং ৱিজ্ঞান । স্ৱযেংচি আত্মা ॥ ৫১ ॥
অমৃত সেঊন অমৰ জালা । তো ম্হণে মৃত্যু কৈসা যেতো জনালা ।
তৈসা ৱিৱেকী ম্হণে বদ্ধালা । জন্ম তো কৈসা ॥ ৫২ ॥
তৈসা ৱিৱেকী ম্হণে বদ্ধালা । জন্ম তো কৈসা ॥ ৫২ ॥
জাণতা ম্হণে জনাতেং । তুম্হাংস ভূত কৈসে ঝডপিতেং ।
তুম্হাস ৱীষ কৈসেং চঢতেং । নিৰ্ৱিষ ম্হণে ।
॥ ৫৩ ॥
তুম্হাস ৱীষ কৈসেং চঢতেং । নিৰ্ৱিষ ম্হণে ।
॥ ৫৩ ॥
আধীং বদ্ধাসাৰিকেং ৱ্হাৱেং । মগ হেং নলগেচি পুসাৱেং ।
ৱিৱেক দূৰী ঠেঊন পাহাৱেং । লক্ষণ বদ্ধাচেং ॥ ৫৪ ॥
ৱিৱেক দূৰী ঠেঊন পাহাৱেং । লক্ষণ বদ্ধাচেং ॥ ৫৪ ॥
নিজেল্যাস চেঈলা তো । ম্হণে হা কাং ৰে ৱোসণাতো ।
অনুভৱ পাহাণেংচি আহে তো । তৰী মগ নিজোন পাহাৱা ॥ ৫৫ ॥
অনুভৱ পাহাণেংচি আহে তো । তৰী মগ নিজোন পাহাৱা ॥ ৫৫ ॥
জ্ঞাত্যাচী উগৱলী ৱৃত্তী । বদ্ধাঐসী ন পডেল গুংতী ।
ভুকেল্যাচী অনুভৱপ্ৰাপ্তী । ধাল্যাস নাহীং ॥ ৫৬ ॥
ভুকেল্যাচী অনুভৱপ্ৰাপ্তী । ধাল্যাস নাহীং ॥ ৫৬ ॥
ইতুকেন আশংকা তুটলী । জ্ঞানেং মোক্ষপ্ৰাপ্তী জালী ।
ৱিৱেক পাহাতাং বাণলী । অংতৰস্থিতী ॥ ৫৭ ॥
ৱিৱেক পাহাতাং বাণলী । অংতৰস্থিতী ॥ ৫৭ ॥
ইথি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ৱিকল্পনিৰসননাম সমাস সাতৱা ॥
সমাস আঠৱা : দেহাংতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
জ্ঞাতা সুটলা জ্ঞানমতেং । পৰংতু জন্ম কৈসা বদ্ধাতেং ।
বদ্ধাচেং কাযে জন্মতেং । অংতকাল়ীং ॥ ১ ॥
বদ্ধাচেং কাযে জন্মতেং । অংতকাল়ীং ॥ ১ ॥
বদ্ধ প্ৰাণী মৰোন গেলে । তেথেং কাংহীংচ নাহীং উৰলেং ।
জাণিৱেচে ৱিস্মৰণ জালেং । মৰণাপূৰ্ৱী ॥ ২ ॥
জাণিৱেচে ৱিস্মৰণ জালেং । মৰণাপূৰ্ৱী ॥ ২ ॥
ঐসী ঘেতলী আশংকা । যাচেং উত্তৰ ঐকা ।
আতাং দুশ্চীত হোঊং নকা । ম্হণে ৱক্তা ॥ ৩ ॥
আতাং দুশ্চীত হোঊং নকা । ম্হণে ৱক্তা ॥ ৩ ॥
পংচপ্ৰাণ স্থল়েং সোডিতী । প্ৰাণৰূপ ৱাসনাৱৃত্তী ।
ৱাসনামিশ্ৰীত প্ৰাণ জাতী । দেহ সোডুনিযা ॥ ৪ ॥
ৱাসনামিশ্ৰীত প্ৰাণ জাতী । দেহ সোডুনিযা ॥ ৪ ॥
ৱাযোসৰিসী ৱাসনা গেলী । তে ৱাযোৰূপেংচি ৰাহিলী ।
পুন্হাং জন্ম ঘেঊন আলী । হেতুপৰত্ৱেং ॥ ৫ ॥
পুন্হাং জন্ম ঘেঊন আলী । হেতুপৰত্ৱেং ॥ ৫ ॥
কিত্যেক প্ৰাণী নিঃশেষ মৰতী । পুন্হাং মাগুতে জীৱ যেতী ।
ঢকলূন দিল্হেং তেণেং দুখৱতী । হস্তপাদাদিক ॥ ৬ ॥
ঢকলূন দিল্হেং তেণেং দুখৱতী । হস্তপাদাদিক ॥ ৬ ॥
সৰ্পদৃষ্টী জালিযাং ৱৰী । তীং দিৱসাং উঠৱী ধন্ৱংতৰী ।
তেৱ্হাং তে মাঘাৰী । ৱাসনা যেতে কীং ॥ ৭ ॥
তেৱ্হাং তে মাঘাৰী । ৱাসনা যেতে কীং ॥ ৭ ॥
কিত্যেক সেৱেং হোঊন পডতী । কিত্যেক তযাংস উঠৱিতী ।
যেমলোকীংহূন আণিতী । মাঘাৰে প্ৰাণী ॥ ৮ ॥
যেমলোকীংহূন আণিতী । মাঘাৰে প্ৰাণী ॥ ৮ ॥
কিত্যেক পুৰ্ৱীং শ্ৰাপিলে । তে শাপেং দেহ পাৱলে ।
উশ্ৰাপকাল়ীং পুন্হাং আলে । পূৰ্ৱদেহীং ॥ ৯ ॥
উশ্ৰাপকাল়ীং পুন্হাং আলে । পূৰ্ৱদেহীং ॥ ৯ ॥
কিত্যেকীং বহু জন্ম ঘেতলে । কিত্যেক পৰকাযা প্ৰৱেশলে ।
ঐসে আলে আণী গেলে । বহুত লোক ॥ ১০ ॥
ঐসে আলে আণী গেলে । বহুত লোক ॥ ১০ ॥
ফুংকল্যাসৰিসা ৱাযো গেলা । তেথেং ৱাযোসূন নিৰ্মাণ জালা ।
ম্হণোন ৱাযোৰূপ ৱাসনেলা । জ্নম আহে ॥ ১১ ॥
ম্হণোন ৱাযোৰূপ ৱাসনেলা । জ্নম আহে ॥ ১১ ॥
মনাচ্যা ৱৃত্তী নানা । ত্যাংত জন্ম ঘেতে ৱাসনা ।
ৱাসনা পাহাতাং দিসেনা । পৰংতু আহে ॥ ১২ ॥
ৱাসনা পাহাতাং দিসেনা । পৰংতু আহে ॥ ১২ ॥
ৱাসনা জাণিজে জাণিৱহেত । জাণীৱ মুল়ীংচা মূল়তংত ।
মূল়মাযেংত অসে মিশ্ৰিত । কাৰণৰূপেং ॥ ১৩ ॥
মূল়মাযেংত অসে মিশ্ৰিত । কাৰণৰূপেং ॥ ১৩ ॥
কাৰণৰূপ আহে ব্ৰহ্মাংডীং । কাৰ্যৰূপেং ৱৰ্তে পিংডীং ।
অনুমানিতাং তাংতডীং । অনুমানেনা ॥ ১৪ ॥
অনুমানিতাং তাংতডীং । অনুমানেনা ॥ ১৪ ॥
পৰংতু আহে সূক্ষ্মৰূপ । জৈসেং ৱাযোচে স্ৱৰূপ ।
সকল় দেৱ ৱাযোৰূপ । আণী ভূতসৃষ্টি ॥ ১৫ ॥
সকল় দেৱ ৱাযোৰূপ । আণী ভূতসৃষ্টি ॥ ১৫ ॥
ৱাযোমধেং ৱিকাৰ নানা । ৱাযো পাহাতাং তৰী দিসেনা ।
তৈসী জাণীৱৱাসনা । অতি সূক্ষ্ম ॥ ১৬ ॥
তৈসী জাণীৱৱাসনা । অতি সূক্ষ্ম ॥ ১৬ ॥
ত্ৰিগুণ আণী পংচভূতেং । হে ৱাযোমধ্যেং মিশ্ৰিতে ।
অনুমানেনা ম্হণোন ত্যাতেং । মিথ্যা ম্হণোং নযে ॥ ১৭ ॥
অনুমানেনা ম্হণোন ত্যাতেং । মিথ্যা ম্হণোং নযে ॥ ১৭ ॥
সহজ ৱাযো চালে । তৰী সুগংধ দুৰ্গংধ কল়োং আলে ।
উষ্ণ সীতল় তপ্ত নিৱালে । প্ৰত্যক্ষ প্ৰাণী ॥ ১৮ ॥
উষ্ণ সীতল় তপ্ত নিৱালে । প্ৰত্যক্ষ প্ৰাণী ॥ ১৮ ॥
ৱাযোচেনি মেঘ ৱোল়তী । ৱাযোচেনি নক্ষত্ৰেং চালতী ।
সকল় সৃষ্টীচী ৱৰ্ততী গতী । সকল় তো ৱাযো ॥ ১৯ ॥
সকল় সৃষ্টীচী ৱৰ্ততী গতী । সকল় তো ৱাযো ॥ ১৯ ॥
ৱাযোৰূপেং দেৱতেং ভূতেং । আংগীং ভৰতী অকস্মাতেং ।
ৱীধ কেলিযাং প্ৰেতেং । সাৱধ হোতীং ॥ ২০ ॥
ৱীধ কেলিযাং প্ৰেতেং । সাৱধ হোতীং ॥ ২০ ॥
ৱাৰেং নিৰাল়েং ন বোলে । দেহামধেং ভৰোন ডোলে ।
আল়ী ঘেঊন জন্মা আলে । কিত্যেক প্ৰাণী ॥ ২১ ॥
আল়ী ঘেঊন জন্মা আলে । কিত্যেক প্ৰাণী ॥ ২১ ॥
ৰাহাণেং ব্ৰহ্মণসমংধ জাতী । ৰাহাণেং ঠেৱণীং সাংপডতী ।
নানা গুংতলে উগৱতী । প্ৰত্যক্ষ ৰাহাণেং ॥ ২২ ॥
নানা গুংতলে উগৱতী । প্ৰত্যক্ষ ৰাহাণেং ॥ ২২ ॥
ঐসা ৱাযোচা ৱিকাৰ । যেৱংচে কল়েনা ৱিস্তাৰ ।
সকল় কাংহীং চৰাচৰ । ৱাযোমুল়েং ॥ ২৩ ॥
সকল় কাংহীং চৰাচৰ । ৱাযোমুল়েং ॥ ২৩ ॥
ৱাযো স্তব্ধৰূপেং সৃষ্টীধৰ্তা । ৱাযো চংচল়ৰূপেং সৃষ্টীকৰ্তা ।
ন কল়ে তৰী ৱিচাৰীং প্ৰৱৰ্তা । ম্হণিজে কল়ে ॥ ২৪ ॥
ন কল়ে তৰী ৱিচাৰীং প্ৰৱৰ্তা । ম্হণিজে কল়ে ॥ ২৪ ॥
মুল়াপাসূন সেৱটৱৰী । ৱাযোচি সকল় কাংহীং কৰী ।
ৱাযোৱেগল়েং কৰ্তুত্ৱ চতুৰীং মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৫ ॥
ৱাযোৱেগল়েং কৰ্তুত্ৱ চতুৰীং মজ নিৰোপাৱেং ॥ ২৫ ॥
জাণীৱৰূপ মূল়মাযা । জাণীৱ জাতে আপল্যা ঠাযা ।
গুপ্ত প্ৰগট হোঊনিযাং । ৱিশ্ৱীং ৱৰ্তে ॥ ২৬ ॥
গুপ্ত প্ৰগট হোঊনিযাং । ৱিশ্ৱীং ৱৰ্তে ॥ ২৬ ॥
কোঠেং গুপ্ত কোঠেং প্ৰগটে । জৈসেং জীৱন উফাল়ে আটে ।
পুঢেং মাগুতা ৱোঘ লোটে । ভূমংডল়ীং ॥ ২৭ ॥
পুঢেং মাগুতা ৱোঘ লোটে । ভূমংডল়ীং ॥ ২৭ ॥
তৈসাচ ৱাযোমধেং জাণীৱপ্ৰকাৰ । উমটে আটে নিৰংতৰ ।
কোঠেং ৱিকাৰেং কোঠেং সমীৰ । উগাচ ৱাজে ॥ ২৮ ॥
কোঠেং ৱিকাৰেং কোঠেং সমীৰ । উগাচ ৱাজে ॥ ২৮ ॥
ৱাৰীং আংগাৱৰূন জাতী । তেণেং হাতপাযে ৱাল়তী ।
ৱাৰাং ৱাজতাং কৰপতী । আলীং পিকেং ॥ ২৯ ॥
ৱাৰাং ৱাজতাং কৰপতী । আলীং পিকেং ॥ ২৯ ॥
নানা ৰোগাংচীং নানা ৱাৰীং । পীডা কৰিতী পৃথ্ৱীৱৰী ।
ৱীজ কডাডী অংবৰীং । ৱাযোমুল়েং ॥ ৩০ ॥
ৱীজ কডাডী অংবৰীং । ৱাযোমুল়েং ॥ ৩০ ॥
ৱাযোকৰিতাং ৰাগোদ্ধাৰ । কল়ে ৱোল়খীচা নিৰ্ধাৰ ।
দীপ লাগে মেঘ পডে হা চমত্কাৰ । ৰাগোদ্ধাৰীং ॥ ৩১ ॥
দীপ লাগে মেঘ পডে হা চমত্কাৰ । ৰাগোদ্ধাৰীং ॥ ৩১ ॥
ৱাযো ফুংকিতাং ভুলী পডতী । ৱাযো ফুংকিতাং খাংডকেং কৰপতী ।
ৱাযোকৰিতাং চালতী । নানা মংত্ৰ ॥ ৩২ ॥
ৱাযোকৰিতাং চালতী । নানা মংত্ৰ ॥ ৩২ ॥
মংত্ৰেং দেৱ প্ৰগটতী । মংত্ৰেং ভূতেং অখৰকিতী ।
বাজীগৰী ৱোডংবৰী কৰিতী । মংত্ৰসামৰ্থ্যেং ॥ ৩৩ ॥
বাজীগৰী ৱোডংবৰী কৰিতী । মংত্ৰসামৰ্থ্যেং ॥ ৩৩ ॥
ৰাক্ষসাংচী মাৱৰচনা । তে হে দেৱাংদিকাং কল়েনা ।
ৱিচিত্ৰ সামৰ্থ্যেং নানা । স্তংবনমোহনাদিকেং ॥ ৩৪ ॥
ৱিচিত্ৰ সামৰ্থ্যেং নানা । স্তংবনমোহনাদিকেং ॥ ৩৪ ॥
ধডচি পিসেং কৰাৱেং । পিসেংচ উমজৱাৱেং ।
নানা ৱিকাৰ সাংগাৱে । কিতী ম্হণোনী ॥ ৩৫ ॥
নানা ৱিকাৰ সাংগাৱে । কিতী ম্হণোনী ॥ ৩৫ ॥
মংত্ৰীং সংগ্ৰাম দেৱাচা । মংত্ৰীং সাভিমান ঋষীচা ।
মহিমা মংত্ৰসামৰ্থ্যাচা । কোণ জাণে ॥ ৩৬ ॥
মহিমা মংত্ৰসামৰ্থ্যাচা । কোণ জাণে ॥ ৩৬ ॥
মংত্ৰীং পক্ষী আটোপিতী । মূশকেং স্ৱাপদেং বাংধতী ।
মংত্ৰীং মাহসৰ্প খিল়িতী । আণী ধনলাভ ॥ ৩৭ ॥
মংত্ৰীং মাহসৰ্প খিল়িতী । আণী ধনলাভ ॥ ৩৭ ॥
আতাং অসো হা প্ৰশ্ন জালা । বদ্ধাচা জন্ম প্ৰত্যযা আলা ।
মাগীল প্ৰশ্ন ফিটলা । শ্ৰোতযাচা ॥ ৩৮ ॥
মাগীল প্ৰশ্ন ফিটলা । শ্ৰোতযাচা ॥ ৩৮ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে দেহাংতনিৰূপণনাম সমাস আঠৱা ॥
সমাস নৱৱা : সংদেহৱাৰণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ব্ৰহ্ম ৱাৰিতাং ৱাৰেনা । ব্ৰহ্ম সাৰিতাং সাৰেনা ।
ব্ৰহ্ম কাংহীং ৱোসৰেনা । যেকীকডে ॥ ১ ॥
ব্ৰহ্ম কাংহীং ৱোসৰেনা । যেকীকডে ॥ ১ ॥
ব্ৰহ্ম ভেদিতাং ভেদেনা । ব্ৰহ্ম চ্হেদিতাং চ্হেদেনা ।
ব্ৰহ্ম পৰতেং হোযেনা । কেলেং তৰী ॥ ২ ॥
ব্ৰহ্ম পৰতেং হোযেনা । কেলেং তৰী ॥ ২ ॥
ব্ৰহ্ম খংডেনা অখংড । ব্ৰহ্মীং নাহীং দুসৰেং বংড ।
তৰী কৈসেং হেং ব্ৰহ্মাংড । সিৰকলেং মধেং ॥ ৩ ॥
তৰী কৈসেং হেং ব্ৰহ্মাংড । সিৰকলেং মধেং ॥ ৩ ॥
পৰ্ৱত পাষাণ সিল়া সিখৰেং । নানা স্থল়েং স্থল়াংতৰেং ।
ভূগোল়ৰচনা কোণ্যা প্ৰকাৰেং । জালীং পৰব্ৰহ্মীং ॥ ৪ ॥
ভূগোল়ৰচনা কোণ্যা প্ৰকাৰেং । জালীং পৰব্ৰহ্মীং ॥ ৪ ॥
ভূগোল় আহে ব্ৰহ্মামধেং । ব্ৰহ্ম আহে ভূগোল়ামধেং ।
পাহাতং যেক যেকামধেং । প্ৰত্যক্ষ দিসে ॥ ৫ ॥
পাহাতং যেক যেকামধেং । প্ৰত্যক্ষ দিসে ॥ ৫ ॥
ব্ৰহ্মীং ভূগোল়েং পৈস কেলা । আণী ভূগোল়হি ব্ৰহ্মেং ভেদিলা ।
ৱিচাৰ পাহাতাং প্ৰত্যয আলা । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৬ ॥
ৱিচাৰ পাহাতাং প্ৰত্যয আলা । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৬ ॥
ব্ৰহ্মেং ব্ৰহ্মাংড ভেদিলেং । হেং তোং পাহতাং নীটচি জালেং ।
পৰী ব্ৰহ্মাস ব্ৰহ্মাংডেং ভেদিলেং । হেং ৱিপৰীত দিসে ॥ ৭ ॥
পৰী ব্ৰহ্মাস ব্ৰহ্মাংডেং ভেদিলেং । হেং ৱিপৰীত দিসে ॥ ৭ ॥
ভেদিলেং নাহীং ম্হণাৱেং । তৰী ব্ৰহ্মীং ব্ৰহ্মাংড স্ৱভাৱেং ।
হেং সকল়াংস অনুভৱেং । দিসত আহে ॥ ৮ ॥
হেং সকল়াংস অনুভৱেং । দিসত আহে ॥ ৮ ॥
তৰী হেং আতাং কৈসেং জালেং । ৱিচাৰূন পাহিজে বোলিলেং ।
ঐসেং শ্ৰোতীং আক্ষেপিলেং । আক্ষেপৱচন ॥ ৯ ॥
ঐসেং শ্ৰোতীং আক্ষেপিলেং । আক্ষেপৱচন ॥ ৯ ॥
আতাং যাচেং প্ৰত্যুত্তৰ । সাৱধ ঐকা নিৰোত্তৰ ।
যেথেং পডিলে কিং ৱিচাৰ । সংদেহাচী ॥ ১০ ॥
যেথেং পডিলে কিং ৱিচাৰ । সংদেহাচী ॥ ১০ ॥
ব্ৰহ্মাংড নাহীং ম্হণো তৰী দিসে । আণী দিসে ম্হণো তৰী নাসে ।
আতাং হেং সমজতী কৈসেং । শ্ৰোতেজন ॥ ১১ ॥
আতাং হেং সমজতী কৈসেং । শ্ৰোতেজন ॥ ১১ ॥
তংৱ শ্ৰোতে জালে উদ্দিত । আহোং ম্হণতী সাৱচিত্ত ।
প্ৰসংগেং বোলোং উচিত । প্ৰত্যোত্তৰ ॥ ১২ ॥
প্ৰসংগেং বোলোং উচিত । প্ৰত্যোত্তৰ ॥ ১২ ॥
আকাশীং দীপাস লাৱিলেং । দীপেং আকাশ পৰতেং কেলেং ।
হেং তোং ঘডেনা পাহিলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ১৩ ॥
হেং তোং ঘডেনা পাহিলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ১৩ ॥
আপ তেজ অথৱা পৱন । সাৰূং ন সকতী গগন ।
গগন পাহাতাং সঘন । চল়েল কৈসেং ॥ ১৪ ॥
গগন পাহাতাং সঘন । চল়েল কৈসেং ॥ ১৪ ॥
অথৱা কঠীণ জালী মেদনী । তৰী গগনেং কেলী চাল়ণী ।
পৃথ্ৱীচেং সৰ্ৱাংগ ভেদূনী ৰাহিলেং গগন ॥ ১৫ ॥
পৃথ্ৱীচেং সৰ্ৱাংগ ভেদূনী ৰাহিলেং গগন ॥ ১৫ ॥
যাচী প্ৰচিত ঐসী অসে । জেং জডত্ৱা আলেং তিতুকেং নাসে ।
আকাশ জৈসেং তৈসেং অসে । চল়ণাৰ নাহীং ॥ ১৬ ॥
আকাশ জৈসেং তৈসেং অসে । চল়ণাৰ নাহীং ॥ ১৬ ॥
ৱেগল়েপণ পাহাৱেং । তযাস আকাশ ম্হণাৱেং ।
অভিন্ন হোতাং স্ৱভাৱেং । আকাশ ব্ৰহ্ম ॥ ১৭ ॥
অভিন্ন হোতাং স্ৱভাৱেং । আকাশ ব্ৰহ্ম ॥ ১৭ ॥
তস্মাত আকাশ চল়েনা । ভেদ গগনাচা কল়েনা ।
ভাসলেং ব্ৰহ্ম তযাস জাণা । আকাশ ম্হণাৱেং ॥ ১৮ ॥
ভাসলেং ব্ৰহ্ম তযাস জাণা । আকাশ ম্হণাৱেং ॥ ১৮ ॥
নিৰ্গুণ ব্ৰহ্মসেং ভাসলেং । কল্পূং জাতাং অনুমানলেং ।
ম্হণোন আকাশ বোলিলেং । কল্পনেসাঠীং ॥ ১৯ ॥
ম্হণোন আকাশ বোলিলেং । কল্পনেসাঠীং ॥ ১৯ ॥
কল্পনেসি ভাসে ভাস । তিতুকেং জাণাৱেং আকাশ ।
পৰব্ৰহ্ম নিৰাভাস । নিৰ্ৱিকল্প ॥ ২০ ॥
পৰব্ৰহ্ম নিৰাভাস । নিৰ্ৱিকল্প ॥ ২০ ॥
পংচভূতাংমধেং ৱাস । ম্হণৌন বোলিজে আকাশ ।
ভূতাংতৰীং জো ব্ৰহ্মাংশ । তেংচি গগন ॥ ২১ ॥
ভূতাংতৰীং জো ব্ৰহ্মাংশ । তেংচি গগন ॥ ২১ ॥
প্ৰত্যক্ষ হোতেং জাতেং । অচল় কৈসেং ম্হণাৱেং ত্যাতেং ।
ম্হণওনিযাং গগনাতেং । ভেদিলেং নাহীং ॥ ২২ ॥
ম্হণওনিযাং গগনাতেং । ভেদিলেং নাহীং ॥ ২২ ॥
পৃথ্ৱী ৱিৰোন উৰে জীৱন । জীৱন নস্তাং উৰে অগ্ন ।
অগ্ন ৱিঝতাং উৰে পৱন । তোহি নসে ॥ ২৩ ॥
অগ্ন ৱিঝতাং উৰে পৱন । তোহি নসে ॥ ২৩ ॥
মিথ্যা আলেং আণী গেলেং । তেণেং খৰেং তেং ভংগলেং ।
ঐসেং হেং প্ৰচিতীস আলেং । কোণেংপৰী ॥ ২৪ ॥
ঐসেং হেং প্ৰচিতীস আলেং । কোণেংপৰী ॥ ২৪ ॥
ভ্ৰমেং প্ৰত্যক্ষ দিসতেং । ৱিচাৰ পাহতাং কায তেথেং ।
ভ্ৰমমূল় যা জগাঅতেং । খৰেং কৈসেং ম্হণাৱেং ॥ ২৫ ॥
ভ্ৰমমূল় যা জগাঅতেং । খৰেং কৈসেং ম্হণাৱেং ॥ ২৫ ॥
ভ্ৰম শোধিতাং কাংহীংচ নাহীং । তেথেং ভেদিলেং কোণেং কাঈ ।
ভ্ৰমেং ভেদিলেং ম্হণতাং ঠাঈং । ভ্ৰমচি মিথ্যা ॥ ২৬ ॥
ভ্ৰমেং ভেদিলেং ম্হণতাং ঠাঈং । ভ্ৰমচি মিথ্যা ॥ ২৬ ॥
ভ্ৰমাচেং ৰূপ মিথ্যা জালেং । মগ সুখেং ম্হণাৱেং ভেদিলেং ।
মূল়ীং লটিকেং ত্যানেং কেলেং । তেংহি তৈসেং ॥ ২৭ ॥
মূল়ীং লটিকেং ত্যানেং কেলেং । তেংহি তৈসেং ॥ ২৭ ॥
লটিক্যানেং উদংড কেলেং । তৰী আমুচেং কায গেলেং ।
কেলেং ম্হণতাংচ নাথিলেং । শাহাণে জাণতী ॥ ২৮ ॥
কেলেং ম্হণতাংচ নাথিলেং । শাহাণে জাণতী ॥ ২৮ ॥
সাগৰামধেং খসখস । তৈসেং পৰব্ৰহ্মীং দৃশ্য ।
মতিসাৰিখা মতিপ্ৰকাশ । অংতৰীং ৱাঢে ॥ ২৯ ॥
মতিসাৰিখা মতিপ্ৰকাশ । অংতৰীং ৱাঢে ॥ ২৯ ॥
মতী কৰিতাং ৱিশাল় । কৱল়ো লাগে অংতৰাল় ।
পাহাতাং ভাসে ব্ৰহ্মগোল় । কৱীঠ জৈসেং॥ ৩০ ॥
পাহাতাং ভাসে ব্ৰহ্মগোল় । কৱীঠ জৈসেং॥ ৩০ ॥
ৱৃত্তি ত্যাহূন ৱিশাল় । কৰিতাং ব্ৰহ্মাংড বদ্ৰিফল় ।
ব্ৰহ্মাকাৰ হোতাং কেৱল় । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩১ ॥
ব্ৰহ্মাকাৰ হোতাং কেৱল় । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩১ ॥
আপণ ৱিৱেকেং ৱিশাল়লা । মৰ্যাদেৱেগল়া জালা ।
মগ ব্ৰহ্মগোল় দেখিলা । ৱটবীজন্যাযেং ॥ ৩২ ॥
মগ ব্ৰহ্মগোল় দেখিলা । ৱটবীজন্যাযেং ॥ ৩২ ॥
হোতাং ত্যাহূন ৱিস্তীৰ্ণ । ৱটবীজ কোটিপ্ৰমাণ ।
আপাণ হোতাং পৰিপূৰ্ণ । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩৩ ॥
আপাণ হোতাং পৰিপূৰ্ণ । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩৩ ॥
আপণ ভ্ৰমেং লাহানাল়লা । কেৱল় দেহধাৰী জালা ।
তৰী মগ ব্ৰহ্মাংড ত্যালা । কৱল়েল কৈসেং ॥ ৩৪ ॥
তৰী মগ ব্ৰহ্মাংড ত্যালা । কৱল়েল কৈসেং ॥ ৩৪ ॥
ৱৃত্তী ঐসী ৱাঢৱাৱী । পসৰূন নাহীংচ কৰাৱী ।
পূৰ্ণব্ৰহ্মাস পুৰৱৱী । চহূংকডে ॥ ৩৫ ॥
পূৰ্ণব্ৰহ্মাস পুৰৱৱী । চহূংকডে ॥ ৩৫ ॥
জংৱ যেক সুৱৰ্ণ আণিতাং । তেণেং ব্ৰহ্মাংড মঢৱিতাং ।
কৈসে হোঈল তেং তত্ৱতাং । বৰেং পাহা ॥ ৩৬ ॥
কৈসে হোঈল তেং তত্ৱতাং । বৰেং পাহা ॥ ৩৬ ॥
ৱস্তু ৱৃত্তিস কৱল়ে । তেণেং ৱৃত্তি ফাটোন ৱিতুল়ে ।
নিৰ্গুণ আত্মাচ নিৱল়ে । জৈসা তৈসা ॥ ৩৭ ॥
নিৰ্গুণ আত্মাচ নিৱল়ে । জৈসা তৈসা ॥ ৩৭ ॥
যেথেং ফিটলী আশংকা । শ্ৰোতে হো সংদেহ ধৰূং নকা ।
অনুমান অসেল তৰী ৱিৱেকা । অৱলোকাৱেং ॥ ৩৮ ॥
অনুমান অসেল তৰী ৱিৱেকা । অৱলোকাৱেং ॥ ৩৮ ॥
ৱিৱেকেং তুটেং অনুমান । ৱিৱেকেং হোযে সমাধান ।
ৱিৱেকেং আত্মনিৱেদন । মোক্ষ লাভে ॥ ৩৯ ॥
ৱিৱেকেং আত্মনিৱেদন । মোক্ষ লাভে ॥ ৩৯ ॥
কেলী মোক্ষাচী উপেক্ষা । ৱিৱেকেং সাৰিলেং পূৰ্ৱপক্ষা ।
সিদ্ধাংত আত্মা প্ৰত্যক্ষা । প্ৰমাণ ন লগে ॥ ৪০ ॥
সিদ্ধাংত আত্মা প্ৰত্যক্ষা । প্ৰমাণ ন লগে ॥ ৪০ ॥
হে প্ৰচিতীচীং উত্তৰেং । কল়তী সাৰাসাৰৱিচাৰেং ।
মননধ্যাসেং সাক্ষাত্কাৰেং । পাৱন হোঈজে ॥ ৪১ ॥
মননধ্যাসেং সাক্ষাত্কাৰেং । পাৱন হোঈজে ॥ ৪১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সংদেহৱাৰণনাম সমাস নৱৱা ॥
সমাস দহাৱা : স্থিতিনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
দেউল়ামধেং জগন্নাযেক । আণী দেৱল়াৱৰী বৈসলা কাক ।
পৰী তো দেৱাহুন অধিক । ম্হণোং নযে কীং ॥ ১ ॥
পৰী তো দেৱাহুন অধিক । ম্হণোং নযে কীং ॥ ১ ॥
সভা বৈসলী ৰাজদ্ৱাৰীং । আণী মৰ্কট গেলেং স্তংভাৱৰী ।
পৰী তেং সভেহূন শ্ৰেষ্ঠ চতুৰীং । কৈসে মানাৱেং ॥ ২ ॥
পৰী তেং সভেহূন শ্ৰেষ্ঠ চতুৰীং । কৈসে মানাৱেং ॥ ২ ॥
ব্ৰহ্মণ স্নান কৰূন গেলে । আণী বক তৈসেচি বৈসলে ।
পৰী তে ব্ৰহ্মণপৰীস ভলে । কৈসে মানাৱে ॥ ৩ ॥
পৰী তে ব্ৰহ্মণপৰীস ভলে । কৈসে মানাৱে ॥ ৩ ॥
ব্ৰহ্মণামধেং কোণী নেমস্ত । কোণী জালে অৱ্যাৱেস্ত ।
আণী স্ৱান সদা ধ্যানস্ত । পৰী তেং উত্তম নৱ্হে ॥ ৪ ॥
আণী স্ৱান সদা ধ্যানস্ত । পৰী তেং উত্তম নৱ্হে ॥ ৪ ॥
ব্ৰাহ্মণ লক্ষমুদ্ৰা নেণেং । মাৰ্জৰ লক্ষৱিষঈং শাহাণেং ।
পৰী ব্ৰহ্মণাপৰীস ৱিশেষ কোণেং । ম্হণাৱেং তযাসী ॥ ৫ ॥
পৰী ব্ৰহ্মণাপৰীস ৱিশেষ কোণেং । ম্হণাৱেং তযাসী ॥ ৫ ॥
ব্ৰহ্মণ পাহে ভেদাভেদ । মক্ষিকা সৰ্ৱাংস অভেদ ।
পৰী তীস জালা জ্ঞানবোধ । হেং তোং ন ঘডে কীং ॥ ৬ ॥
পৰী তীস জালা জ্ঞানবোধ । হেং তোং ন ঘডে কীং ॥ ৬ ॥
উংচ ৱস্ত্ৰেং নীচ ল্যালা । আণী সমৰ্থ উঘডাচ বৈসলা ।
পৰী তো আহে পৰিক্ষিলা । পৰীক্ষৱংতীং ॥ ৭ ॥
পৰী তো আহে পৰিক্ষিলা । পৰীক্ষৱংতীং ॥ ৭ ॥
বাহ্যাকাৰ কেলা অধিক । পৰী তো অৱঘা লোকিক ।
যেথেং পাহিজে মুখ্য যেক । অংতৰনিষ্ঠা ॥ ৮ ॥
যেথেং পাহিজে মুখ্য যেক । অংতৰনিষ্ঠা ॥ ৮ ॥
লোকিক বৰা সংপাদিলা । পৰী অংতৰীং সাৱধ নাহীং জালা ।
মুখ্য দেৱাস চুকলা । তো আত্মঘাতকী ॥ ৯ ॥
মুখ্য দেৱাস চুকলা । তো আত্মঘাতকী ॥ ৯ ॥
দেৱাস ভজতাং দেৱলোক । পিত্ৰাংস ভজতাং পিত্ৰলোক ।
ভূতাংস ভজতাং ভূতলোক । পাৱিজেতো ॥ ১০ ॥
ভূতাংস ভজতাং ভূতলোক । পাৱিজেতো ॥ ১০ ॥
জেণেং জযাস ভজাৱেং । তেণেং ত্যা লোকাসী জাৱেং ।
নিৰ্গুণীং ভজতাং ৱ্হাৱেং । নিৰ্গুণচি স্ৱযেং ॥ ১১ ॥
নিৰ্গুণীং ভজতাং ৱ্হাৱেং । নিৰ্গুণচি স্ৱযেং ॥ ১১ ॥
নিৰ্গুণাচেং কৈসেং ভজন । নিৰ্গুণীং অসাৱেং অনন্য ।
অনন্য হোতাং হোঈজে ধন্য । নিশ্চযেংসীং ॥ ১২ ॥
অনন্য হোতাং হোঈজে ধন্য । নিশ্চযেংসীং ॥ ১২ ॥
সকল় কেলিযাচেং সাৰ্থক । দেৱ ৱোল়খাৱা যেক ।
আপণ কোণ হা ৱিৱেক । পাহিলা পাহিজে ॥ ১৩ ॥
আপণ কোণ হা ৱিৱেক । পাহিলা পাহিজে ॥ ১৩ ॥
দেৱ পাহাতাং নিৰাকাৰ । আপলা তো মাঈক ৱিচাৰ ।
সোহং আত্মা হা নিৰ্ধাৰ । বাণোন গেলা ॥ ১৪ ॥
সোহং আত্মা হা নিৰ্ধাৰ । বাণোন গেলা ॥ ১৪ ॥
আতাং অনুমান তো কাঈ । ৱস্তু আহে ৱস্তুচা ঠাঈং ।
দেহভাৱ কাংহীংচ নাহীং । ধাংডোল়িতাং ॥ ১৫ ॥
দেহভাৱ কাংহীংচ নাহীং । ধাংডোল়িতাং ॥ ১৫ ॥
সিদ্ধাস আণী সাধন । হা তোং অৱঘাচ অনুমান ।
মুক্তাস আণী বংধন । আডল়েনা ॥ ১৬ ॥
মুক্তাস আণী বংধন । আডল়েনা ॥ ১৬ ॥
সাধনেং জেং কাংহীং সাধাৱেং । তেং তোং আপণচি স্ৱভাৱেং ।
আতাং সাধকাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৭ ॥
আতাং সাধকাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৭ ॥
কুল্লাল় পাৱলা ৰাজপদৱী । আতাং ৰাসভেং কাসযা ৰাখাৱী ।
কুল্লাল়পণাচী উঠাঠেৱী । কাসযা পাহিজে ॥ ১৮ ॥
কুল্লাল়পণাচী উঠাঠেৱী । কাসযা পাহিজে ॥ ১৮ ॥
তৈসা অৱঘা ৱৃত্তীভাৱ । নানা সাধনাংচা উপাৱ ।
সাধ্য জালিযাং কৈংচা ঠাৱ । সাধনাংসী ॥ ১৯ ॥
সাধ্য জালিযাং কৈংচা ঠাৱ । সাধনাংসী ॥ ১৯ ॥
সাধনেং কাযে সাধাৱেং । নেমেং কাযে ফল় ঘ্যাৱেং ।
আপণ ৱস্তু ভৰংগল়াৱেং । কাসযাসী ॥ ২০ ॥
আপণ ৱস্তু ভৰংগল়াৱেং । কাসযাসী ॥ ২০ ॥
দেহ তৰী পাংচা ভূতাংচা । জীৱ তৰী অংশ ব্ৰহ্মীংচা ।
পৰমাত্মা তৰী অনন্যাচা । ঠাৱ পাহা ॥ ২১ ॥
পৰমাত্মা তৰী অনন্যাচা । ঠাৱ পাহা ॥ ২১ ॥
উগেংচি পাহাতাং মীপণ দিসে । শোধ ঘেতাং কাংহীংচ নসে ।
তত্ৱেং তত্ৱ নিৰসে । পুঢেং নিখল় আত্মা ॥ ২২ ॥
তত্ৱেং তত্ৱ নিৰসে । পুঢেং নিখল় আত্মা ॥ ২২ ॥
আত্মা আহে আত্মপণেং । জীৱ আহে জীৱপণেং ।
মাযা আহে মাযাপণেং । ৱিস্তাৰলী ॥ ২৩ ॥
মাযা আহে মাযাপণেং । ৱিস্তাৰলী ॥ ২৩ ॥
ঐসেং অৱঘেংচি আহে । আণী আপণ হি কোণীযেক আহে ।
হেং সকল় শোধূন পাহে । তোচি জ্ঞানী ॥ ২৪ ॥
হেং সকল় শোধূন পাহে । তোচি জ্ঞানী ॥ ২৪ ॥
শোধূং জাণেং সকল়াংসী। পৰী পাহোং নেণে আপণাসী ।
ঐক জ্ঞানী যেকদেসী । ৱৃত্তিৰূপেং ॥ ২৫ ॥
ঐক জ্ঞানী যেকদেসী । ৱৃত্তিৰূপেং ॥ ২৫ ॥
তেং ৱৃত্তিৰূপ জৰী পাহিলেং । তৰী মগ কাংহীংচ নাহীং ৰাহিলেং ।
প্ৰকৃতিনিৰাসেং অৱঘেংচি গেলেং । ৱিকাৰৱংত ॥ ২৬ ॥
প্ৰকৃতিনিৰাসেং অৱঘেংচি গেলেং । ৱিকাৰৱংত ॥ ২৬ ॥
উৰলেং তেং নিখল় নিৰ্গুণ । ৱিৱংচিতাং তেংচি আপণ ।
ঐসী হে পৰমাৰ্থাচী খূণ । অগাধ আহে ॥ ২৭ ॥
ঐসী হে পৰমাৰ্থাচী খূণ । অগাধ আহে ॥ ২৭ ॥
ফল় যেক আপণ যেক । ঐসা নাহীং হা ৱিৱেক ।
ফ্ল়াচেং ফল় কোণীযেক । স্ৱযেংচি হোঈজে ॥ ২৮ ॥
ফ্ল়াচেং ফল় কোণীযেক । স্ৱযেংচি হোঈজে ॥ ২৮ ॥
ৰংক হোতা ৰাজা জালা । ৱৰেং পাহাতাং প্ৰত্যয আলা ।
ৰংকপণাচা গল্বলা । ৰংকীং কৰাৱা ॥ ২৯ ॥
ৰংকপণাচা গল্বলা । ৰংকীং কৰাৱা ॥ ২৯ ॥
ৱেদ শাস্ত্ৰেং পুৰাণেং । নানা সাধনেং নিৰূপণেং ।
সিদ্ধ সাধু জ্যাকাৰণেং । নানা সাযাস কৰিতী ॥ ৩০ ॥
সিদ্ধ সাধু জ্যাকাৰণেং । নানা সাযাস কৰিতী ॥ ৩০ ॥
তেং ব্ৰহ্মৰূপ আপণচি আংগেং । সাৰাসাৰৱিচাৰপ্ৰসংগেং ।
কৰণেং ন কৰণেং ৱাউগেং । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩১ ॥
কৰণেং ন কৰণেং ৱাউগেং । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩১ ॥
ৰংক ৰাজআজ্ঞাসি ভ্যালেং । তেংচি পুঢেং ৰাজা জালেং ।
মগ তেং ভযেচি উডালেং । ৰংকপণাসৰিসেং ॥ ৩২ ॥
মগ তেং ভযেচি উডালেং । ৰংকপণাসৰিসেং ॥ ৩২ ॥
ৱেদেং ৱেদাজ্ঞেনেং চালাৱেং সচ্চ্হাস্ত্ৰেং শাস্ত্ৰ অভ্যাসাৱেং ।
তীৰ্থেং তীৰ্থাস জাৱেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৩ ॥
তীৰ্থেং তীৰ্থাস জাৱেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৩ ॥
অমৃতেং সেৱাৱেং অমৃত । অনংতেং পাহাৱা অনংত ।
ভগৱংতেং লক্ষাৱা ভগৱংত । কোণা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৪ ॥
ভগৱংতেং লক্ষাৱা ভগৱংত । কোণা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৪ ॥
সংত অসংত ত্যাগাৱে । নিৰ্গুণেং নিৰ্গুণাসী ভংগাৱেং ।
স্ৱৰূপেং স্ৱৰূপীং ৰংগাৱেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৫ ॥
স্ৱৰূপেং স্ৱৰূপীং ৰংগাৱেং । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৫ ॥
অংজনেং ল্যাৱেং অংজন । ধনেং সাধাৱেং ধন ।
নিৰংজনেং নিৰংজন । কৈসেং অনুভৱাৱেং ॥ ৩৬ ॥
নিৰংজনেং নিৰংজন । কৈসেং অনুভৱাৱেং ॥ ৩৬ ॥
সাধ্য কৰাৱেং সাধনাসী । ধ্যেযেং ধৰাৱেং ধ্যানাসী ।
উন্মনেং আৱৰাৱেং মনাসী । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৭ ॥
উন্মনেং আৱৰাৱেং মনাসী । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৭ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে স্থিতিনিৰূপণনাম সমাস দহাৱা ॥
॥ দশক নৱৱা সমাপ্ত ॥
