ଗୁଣରୂପାଚା
ସମାସ ପହିଲା : ଆଶଂକାନାମ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଆଶଂକାନାମ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ନିଃସଂଦେହ ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ଜାଣପଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଅନୁମାନନିର୍ଶନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଗୁଣରୂପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଵିକଲ୍ପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ଦେହାଂତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ସଂଦେହଵାରଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ସ୍ଥିତିନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଆଶଂକାନାମ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ନିରାକାର ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରାଧାର ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧ ॥
ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧ ॥
ନିରାକାର ମ୍ହଣିଜେ ଆକାର ନାହୀଂ । ନିରାଧାର ମ୍ହଣିଜେ ଆଧାର ନାହୀଂ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ମ୍ହଣିଜେ କଲ୍ପନା ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨ ॥
ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ମ୍ହଣିଜେ କଲ୍ପନା ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨ ॥
ନିରାମଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରାଭାସ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିରାଵେଵ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୩ ॥
ନିରାଵେଵ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୩ ॥
ନିରାମଯ ମ୍ହଣିଜେ ଜଳମଯେ ନାହୀଂ । ନିରାଭାସ ମ୍ହଣିଜେ ଭାସଚି ନାହୀଂ ।
ନିରାଵେଵ ମ୍ହଣିଜେ ଅଵେଵ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୪ ॥
ନିରାଵେଵ ମ୍ହଣିଜେ ଅଵେଵ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୪ ॥
ନିଃପ୍ରପଂଚ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିଃକଳଂକ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିରୋପାଧୀ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ନିରୋପାଧୀ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ନିଃପ୍ରପଂଚ ମ୍ହଣିଜେ ପ୍ରପଂଚ ନାହୀଂ । ନିଃକଳଂକ ମ୍ହଣିଜେ କଳଂକ ନାହୀଂ ।
ନିରୋପାଧୀ ମ୍ହଣିଜେ ଉପାଧୀ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୬ ॥
ନିରୋପାଧୀ ମ୍ହଣିଜେ ଉପାଧୀ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୬ ॥
ନିରୋପମ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରାଲଂବ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିରାପେକ୍ଷା ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୭ ॥
ନିରାପେକ୍ଷା ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୭ ॥
ନିରୋପମ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ଉପମା ନାହୀଂ । ନିରାଲଂବ ମ୍ହଣିଜେ ଅଵଲଂବନ ନାହୀଂ ।
ନିରାପେକ୍ଷା ମ୍ହଣିଜେ ଅପେକ୍ଷା ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୮ ॥
ନିରାପେକ୍ଷା ମ୍ହଣିଜେ ଅପେକ୍ଷା ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୮ ॥
ନିରଂଜନ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିରଂତର ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ନିରଂଜନ ମ୍ହଣିଜେ ଜନଚି ନାହୀଂ । ନିରଂତର ମ୍ହଣିଜେ ଅଂତର ନାହୀଂ ।
ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିଜେ ଗୁଣଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୦ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିଜେ ଗୁଣଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୦ ॥
ନିଃସଂଗ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିର୍ମଳ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିଶ୍ଚଳ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ନିଃସଂଗ ମ୍ହଣିଜେ ସଂଗଚି ନାହୀଂ । ନିର୍ମଳ ମ୍ହଣିଜେ ମଳଚି ନାହୀଂ ।
ନିଶ୍ଚଳ ମ୍ହଣିଜେ ଚଳଣ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୨ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ମ୍ହଣିଜେ ଚଳଣ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୨ ॥
ନିଶବ୍ଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିର୍ଦୋଷ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିଵୃତ୍ତୀ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନିଵୃତ୍ତୀ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନିଶବ୍ଦ ମ୍ହଣିଜେ ଶବ୍ଦଚି ନାହୀ । ନିର୍ଦୋଷ ମ୍ହଣିଜେ ଦୋଷଚି ନାହୀ ।
ନିଵୃତ୍ତି ମ୍ହଣିଜେ ଵୃତ୍ତିଚ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୪ ॥
ନିଵୃତ୍ତି ମ୍ହଣିଜେ ଵୃତ୍ତିଚ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୪ ॥
ନିଃକାମ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ନିର୍ଲେପ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ନିଃକର୍ମ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ନିଃକର୍ମ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ନିଃକାମ ମ୍ହଣିଜେ କାମଚି ନାହୀଂ । ନିର୍ଲେପ ମ୍ହଣିଜେ ଲେପଚି ନାହୀଂ ।
ନିଃକର୍ମ ମ୍ହଣିଜେ କର୍ମଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ନିଃକର୍ମ ମ୍ହଣିଜେ କର୍ମଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ଅନାମ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅଜନ୍ମା ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅନାମ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ନାମଚି ନାହୀଂ । ଅଜନ୍ମା ମ୍ହଣିଜେ ଜନ୍ମଚି ନାହୀଂ ।
ଅପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଅପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଅଗଣିତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅକର୍ତଵ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅକ୍ଷୈ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଅକ୍ଷୈ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଅଗଣିତ ମ୍ହଣିଜେ ଗଣିତ ନାହୀଂ । ଅକର୍ତଵ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କର୍ତଵ୍ଯତା ନାହୀଂ ।
ଅକ୍ଷୈ ମ୍ହଣିଜେ କ୍ଷଯଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଅକ୍ଷୈ ମ୍ହଣିଜେ କ୍ଷଯଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଅରୂପ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅଲକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅନଂତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଅନଂତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଅରୂପ ମ୍ହଣିଜେ ରୂପଚି ନାହୀଂ । ଅଲକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ ଲକ୍ଷତ ନାହୀଂ ।
ଅନଂତ ମ୍ହଣିଜେ ଅଂତଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨୨ ॥
ଅନଂତ ମ୍ହଣିଜେ ଅଂତଚି ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ ॥ ୨୨ ॥
ଅପାର ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅଢଳ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅତର୍କ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୂପାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଅତର୍କ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୂପାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଅପାର ମ୍ହଣିଜେ ପାରଚି ନାହୀଂ । ଅଢଳ ମ୍ହଣିଜେ ଢଳଚି ନାହୀଂ ।
ଅତର୍କ୍ଯେ ମ୍ହଣିଜେ ତର୍କତ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଅତର୍କ୍ଯେ ମ୍ହଣିଜେ ତର୍କତ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଅଦ୍ଵୈତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅଦୃଶ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅଚ୍ଯୁତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଅଚ୍ଯୁତ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଅଦ୍ଵୈତ ମ୍ହଣିଜେ ଦ୍ଵୈତଚି ନାହୀଂ । ଅଦୃଶ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ଦୃଶ୍ଯଚି ନାହୀଂ ।
ଅଚ୍ଯୁତ ମ୍ହଣିଜେ ଚେଵତ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଅଚ୍ଯୁତ ମ୍ହଣିଜେ ଚେଵତ ନାହୀଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଅଚ୍ହେଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ଅଦାହ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ ।
ଅକ୍ଲେଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଅକ୍ଲେଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଯେ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଅଚ୍ହେଦ ମ୍ହଣିଜେ ଚ୍ହେଦେନା । ଅଦାହ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ଜଳେନା ।
ଅକ୍ଲେଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଲଵେନା । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୮ ॥
ଅକ୍ଲେଦ ମ୍ହଣିଜେ କାଲଵେନା । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨୮ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ମ୍ହଣିଜେ ସକଳାଂପରତେଂ । ତଯାସ ପାହାତାଂ ଆପଣଚି ତେଂ ।
ହେଂ କଳେ ଅନୁଭଵମତେଂ । ସଦ୍ଗୁରୁ କେଲିଯାଂ ॥ ୨୯ ॥
ହେଂ କଳେ ଅନୁଭଵମତେଂ । ସଦ୍ଗୁରୁ କେଲିଯାଂ ॥ ୨୯ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆଶଂକାନାମ ସମାସ ପହିଲା ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଜେଂ ଜେଂ କାଂହୀଂ ସାକାର ଦିସେ । ତେଂ ତେଂ କଲ୍ପାଂତୀଂ ନାସେ ।
ସ୍ଵରୂପ ତେଂ ଅସତଚି ଅସେ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧ ॥
ସ୍ଵରୂପ ତେଂ ଅସତଚି ଅସେ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧ ॥
ଜେଂ ସକଳାଂମଧେଂ ସାର । ମିଥ୍ଯା ନଵ୍ହେ ତେଂ ସାଚାର ।
ଜେଂ କାଂ ନିତ୍ଯ ନିରଂତର । ସଂଚଲେ ଅସେ ॥ ୨ ॥
ଜେଂ କାଂ ନିତ୍ଯ ନିରଂତର । ସଂଚଲେ ଅସେ ॥ ୨ ॥
ତେଂ ଭଗଵଂତାଚେଂ ନିଜରୂପ । ତ୍ଯାସି ବୋଲିଜେ ସ୍ଵରୂପ ।
ଯାହି ଵେଗଳେ ଅମୂପ । ନାମେଂ ତଯାଚୀଂ ॥ ୩ ॥
ଯାହି ଵେଗଳେ ଅମୂପ । ନାମେଂ ତଯାଚୀଂ ॥ ୩ ॥
ତ୍ଯାସ ନାମାଚା ସଂକେତ । କଳାଵଯା ହା ଦୃଷ୍ଟାଂତ ।
ପରୀ ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ନାମାତୀତ । ଅସତଚି ଅସେ ॥ ୪ ॥
ପରୀ ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ନାମାତୀତ । ଅସତଚି ଅସେ ॥ ୪ ॥
ଦୃଶ୍ଯସବାହ୍ଯ ସଂଚଲେଂ । ପରୀ ତେଂ ଵିଶ୍ଵାସ ଚୋରଲେ ।
ଜଵଳିଚ ନାହୀସେଂ ଜାଲେଂ । ଅସତଚି କୈସେଂ ॥ ୫ ॥
ଜଵଳିଚ ନାହୀସେଂ ଜାଲେଂ । ଅସତଚି କୈସେଂ ॥ ୫ ॥
ଐସା ଐକୋନିଯାଂ ଦେଵ । ଉଠେ ଦୃଷ୍ଟୀଚା ଭାଵ ।
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଦିସେ ସର୍ଵ । ଦୃଶ୍ଯଚି ଆଵଘେଂ ॥ ୬ ॥
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଦିସେ ସର୍ଵ । ଦୃଶ୍ଯଚି ଆଵଘେଂ ॥ ୬ ॥
ଦୃଷ୍ଟୀଚା ଵିଷଯୋ ଦୃଶ୍ଯ । ତୋଚି ଜାଲିଯା ସାଦୃଶ୍ଯ ।
ତେଣେଂ ଦୃଷ୍ଟୀ ପାଵେ ସଂତୋଷ । ପରୀ ତେଂ ଦେଖଣେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୭ ॥
ତେଣେଂ ଦୃଷ୍ଟୀ ପାଵେ ସଂତୋଷ । ପରୀ ତେଂ ଦେଖଣେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୭ ॥
ଦୃଷ୍ଟୀସ ଦିସେ ତେଂ ନାସେ । ଯେତଦ୍ଵିଷଈଂ ଶ୍ରୁତି ଅସେ ।
ମ୍ହଣୌନ ଜେଂ ଦୃଷ୍ଟୀସ ଦିସେ । ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ନଵ୍ହେ ॥ ୮ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଜେଂ ଦୃଷ୍ଟୀସ ଦିସେ । ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ନଵ୍ହେ ॥ ୮ ॥
ସ୍ଵରୂପ ତେଂ ନିରାଭାସ । ଆଣୀ ଦୃଶ୍ଯ ଭାସଲେଂ ସାଭାସ ।
ଭାସାସ ବୋଲିଲେଂ ନାସ । ଵେଦାଂତଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୯ ॥
ଭାସାସ ବୋଲିଲେଂ ନାସ । ଵେଦାଂତଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୯ ॥
ଆଣୀ ପାହାତାଂ ଦୃଶ୍ଯଚି ଭାସେ । ଵସ୍ତୁ ଦୃଶ୍ଯାଵେଗଳୀ ଅସେ ।
ସ୍ଵାନ୍ଯ୍ଭଵେଂ ପାହାତାଂ ଦିସେ । ତେଂ ଦୃଶ୍ଯାସବାହ୍ଯ ॥ ୧୦ ॥
ସ୍ଵାନ୍ଯ୍ଭଵେଂ ପାହାତାଂ ଦିସେ । ତେଂ ଦୃଶ୍ଯାସବାହ୍ଯ ॥ ୧୦ ॥
ଜେଂ ନିରାଭାସ ନିର୍ଗୁଣ । ତ୍ଯାଚୀ କାଯେ ସାଂଗାଵୀ ଖୂଣ ।
ପରୀ ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣ । ସନ୍ନିଧଚି ଅସେଂ ॥ ୧୧ ॥
ପରୀ ତେଂ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣ । ସନ୍ନିଧଚି ଅସେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଜୈସା ଆକାଶୀଂ ଭାସଲା ଭାସ । ଆଣୀ ସକଳାଂମଧ୍ଯେଂ ଆକାଶ ।
ତୈସା ଜାଣିଜେ ଜଗଦୀଶ । ସବାହ୍ଯ ଅଭ୍ଯାଂତରୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ତୈସା ଜାଣିଜେ ଜଗଦୀଶ । ସବାହ୍ଯ ଅଭ୍ଯାଂତରୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଉଦକାମଧେଂ ପରୀ ଭିଜେନା । ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ପରୀ ଝିଜେନା ।
ଵନ୍ହୀମଧେଂ ପରୀ ସିଜେନା । ସ୍ଵରୂପ ଦେଵାଚେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଵନ୍ହୀମଧେଂ ପରୀ ସିଜେନା । ସ୍ଵରୂପ ଦେଵାଚେଂ ॥ ୧୩ ॥
ତେଂ ରେଂଦ୍ଯାମଧେଂ ପରୀ ବୁଡେନା । ତେଂ ଵାଯୋମଧେଂ ପରୀ ଉଡେନା ।
ସୁଵର୍ଣୀଂ ଅସେ ପରୀ ଘଡେନା । ସୁଵର୍ଣାସାରିଖେଂ ॥ ୧୪ ॥
ସୁଵର୍ଣୀଂ ଅସେ ପରୀ ଘଡେନା । ସୁଵର୍ଣାସାରିଖେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଐସେଂ ଜେଂ ସଂଚଲେଂ ସର୍ଵଦା । ପରୀ ତେ ଆକଳେନା କଦା ।
ଅଭେଦାମାଜୀଂ ଵାଢଵୀ ଭେଦା । ତେ ହେ ଅହଂତା ॥ ୧୫ ॥
ଅଭେଦାମାଜୀଂ ଵାଢଵୀ ଭେଦା । ତେ ହେ ଅହଂତା ॥ ୧୫ ॥
ତିଚ୍ଯା ସ୍ଵରୂପାଚୀ ଖୂଣ । ସାଂଗୋଂ କାଂହୀଂ ଵୋଳଖଣ ।
ଅହଂତେଚେଂ ନିରୂପଣ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୧୬ ॥
ଅହଂତେଚେଂ ନିରୂପଣ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୧୬ ॥
ଜେ ସ୍ଵରୂପାକଡେ ପାଵେ । ଅନୁଭଵାସଵେଂ ଝେଂପାଵେ ।
ଅନୁଭଵାଚେ ଶବ୍ଦ ଆଘଵେ । ବୋଲୋନ ଦାଵୀ ॥ ୧୭ ॥
ଅନୁଭଵାଚେ ଶବ୍ଦ ଆଘଵେ । ବୋଲୋନ ଦାଵୀ ॥ ୧୭ ॥
ମ୍ହଣେ ଆତାଂ ମୀଚ ସ୍ଵରୂପ । ତେଂଚି ଅହଂତେଚେଂ ରୂପ ।
ନିରାକାରୀଂ ଆପେ ଂଆପ । ଵେଗଳୀ ପଡେ ॥ ୧୮ ॥
ନିରାକାରୀଂ ଆପେ ଂଆପ । ଵେଗଳୀ ପଡେ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ଵଯେଂ ମୀଚ ଆହେ ବ୍ରହ୍ମ । ଐସା ଅହଂତେଚା ଭ୍ରମ ।
ଐସିଯେଂ ସୂକ୍ଷ୍ମୀଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ । ପାହାତାଂ ଦିସେ ॥ ୧୯ ॥
ଐସିଯେଂ ସୂକ୍ଷ୍ମୀଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ । ପାହାତାଂ ଦିସେ ॥ ୧୯ ॥
କଲ୍ପନା ଆକଳୀ ହେତ । ଵସ୍ତୁ କଲ୍ପନାତୀତ ।
ମ୍ହଣୌନ ନାକଳେ ଅଂତ । ଅନଂତାଚା ॥ ୨୦ ॥
ମ୍ହଣୌନ ନାକଳେ ଅଂତ । ଅନଂତାଚା ॥ ୨୦ ॥
ଅନ୍ଵଯେ ଆଣି ଵୀତରେକ । ହା ଶବ୍ଦ କୋଣୀଯେକ ।
ନିଶବ୍ଦାଚ ଅଂତରଵିଵେକ । ଶୋଧିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୧ ॥
ନିଶବ୍ଦାଚ ଅଂତରଵିଵେକ । ଶୋଧିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୧ ॥
ଆଧୀଂ ଘେଈଜେ ଵାଚ୍ଯଂଶ । ମଗ ଵୋଳଖିଜେ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ।
ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶୀଂ ପାହାତାଂ ଵାଚ୍ଯାଂଶ । ଅସେଲ କୈଂଚା ॥ ୨୨ ॥
ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶୀଂ ପାହାତାଂ ଵାଚ୍ଯାଂଶ । ଅସେଲ କୈଂଚା ॥ ୨୨ ॥
ସର୍ଵବ୍ରହ୍ମ ଆଣୀ ଵିମଳବ୍ରହ୍ମ । ହା ଵାଚ୍ଯାଂଶାଚା ଅନୁକ୍ରମ ।
ଶୋଧିତାଂ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶାଚେଂ ଵର୍ମ । ଵାଚ୍ଯାଂଶ ନସେ ॥ ୨୩ ॥
ଶୋଧିତାଂ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶାଚେଂ ଵର୍ମ । ଵାଚ୍ଯାଂଶ ନସେ ॥ ୨୩ ॥
ସର୍ଵ ଵିମଳ ଦୋନୀ ପକ୍ଷ । ଵାଚ୍ଯାଂଶୀଂ ଆଟତୀ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ।
ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶୀ ଲାଵୀତା ଲକ୍ଷ । ପକ୍ଷପାତ ଘଡେ ॥ ୨୪ ॥
ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶୀ ଲାଵୀତା ଲକ୍ଷ । ପକ୍ଷପାତ ଘଡେ ॥ ୨୪ ॥
ହେଂ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶେଂ ଅନୁଭଵଣେଂ । ଯେଥେଂ ନାହୀଂ ଵାଚ୍ଯାଂଶ ବୋଲଣେ ।
ମୁଖ୍ଯ ଅନୁଭଵାଚେ ଖୁଣେ । ଵାଚାରଂଭ କୈଂଚା ॥ ୨୫ ॥
ମୁଖ୍ଯ ଅନୁଭଵାଚେ ଖୁଣେ । ଵାଚାରଂଭ କୈଂଚା ॥ ୨୫ ॥
ପରା ପଶ୍ଯଂତୀ ମଧେମାଂ ଵୈଖରୀ । ଜେଥେଂ ଵୋସରତୀ ଚ୍ଯାରୀ ।
ତେଥେଂ ଶବ୍ଦ କଳାକୁଂସରୀ । କୋଣ କାଜ ॥ ୨୬ ॥
ତେଥେଂ ଶବ୍ଦ କଳାକୁଂସରୀ । କୋଣ କାଜ ॥ ୨୬ ॥
ଶବ୍ଦ ବୋଲତାଂ ସଵେଂଚ ନାସେ । ତେଥେଂ ଶାଶ୍ଵତତା କୋଠେଂ ଅସେ ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାସ ପ୍ରମାଣ ନସେ । ବରେଂ ପାହା ।
୨୭ ॥ ଶବ୍ଦ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ନାସିଵଂତ । ମ୍ହଣୋନ ଘଡେ ପକ୍ଷପାତ ।
ସର୍ଵ ଵିମଳ ଐସା ହେତ । ଅନୁଭଵୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାସ ପ୍ରମାଣ ନସେ । ବରେଂ ପାହା ।
୨୭ ॥ ଶବ୍ଦ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ନାସିଵଂତ । ମ୍ହଣୋନ ଘଡେ ପକ୍ଷପାତ ।
ସର୍ଵ ଵିମଳ ଐସା ହେତ । ଅନୁଭଵୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ଐକ ଅନୁଭଵାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ଅନୁଭଵ ମ୍ହଣିଜେ ଅନନ୍ଯ ଜାଣ ।
ଐକ ଅନନ୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ଐସେଂ ଅସେ॥ ୨୯ ॥
ଐକ ଅନନ୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ଐସେଂ ଅସେ॥ ୨୯ ॥
ଅନନ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ଅନ୍ଯ ନସେ । ଆତ୍ମନିଵେଦନ ଜୈସେଂ ।
ସଂଗଭଂଗେଂ ଅସତଚି ଅସେ । ଆତ୍ମା ଆତ୍ମପଣେଂ ॥ ୩୦ ॥
ସଂଗଭଂଗେଂ ଅସତଚି ଅସେ । ଆତ୍ମା ଆତ୍ମପଣେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାସ ନାହୀଂ ଆତ୍ମପଣ । ହେଂଚି ନିଃସଂଗାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ହେଂ ଵାଚ୍ଯାଂଶେଂ ବୋଲିଲେ ଜାଣ । କଳାଵଯା କାରଣେଂ ॥ ୩୧ ॥
ହେଂ ଵାଚ୍ଯାଂଶେଂ ବୋଲିଲେ ଜାଣ । କଳାଵଯା କାରଣେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଯେରଵୀଂ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ତୋ ଵାଚ୍ଯାଂଶେଂ । ସାଂଗିଜେଲ ହେଂ ଘଡେ କୈସେଂ ।
ଵାକ୍ଯ ଵିଵରଣେଂ ଅପୈସେଂ । କଳୋଂ ଲାଗେ ॥ ୩୨ ॥
ଵାକ୍ଯ ଵିଵରଣେଂ ଅପୈସେଂ । କଳୋଂ ଲାଗେ ॥ ୩୨ ॥
କରାଵେଂ ତତ୍ଵଵିଵରଣ । ଶୋଧାଵେଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଗୁଣ ।
ପାହାଵେଂ ଆପଣାସ ଆପଣ । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୩୩ ॥
ପାହାଵେଂ ଆପଣାସ ଆପଣ । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୩୩ ॥
ହେଂ ନ ବୋଲତାଂଚ ଵିଵରିଜେ । ଵିଵରୋନ ଵିରୋନ ରାହିଜେ ।
ମଗ ଅବୋଲଣେଂଚି ସାଜେ । ମାହାପୁରୁଷୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ମଗ ଅବୋଲଣେଂଚି ସାଜେ । ମାହାପୁରୁଷୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ଶବ୍ଦଚି ନିଶବ୍ଦ ହୋତୀ । ଶ୍ରୁତି ନେତି ନେତି ନେତି ମ୍ହଣତୀ ।
ହେଂ ତୋଂ ଆଲେଂ ଆତ୍ମପ୍ରଚିତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୩୫ ॥
ହେଂ ତୋଂ ଆଲେଂ ଆତ୍ମପ୍ରଚିତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୩୫ ॥
ପ୍ରଚିତ ଆଲିଯାଂ ଅନୁମାନ । ହା ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦୁରାଭିମାନ ।
ତରୀ ଆତାଂ ମୀ ଅଜ୍ଞାନ । ମଜ କାଂହୀଂଚ ନ କଳେ ॥ ୩୬ ॥
ତରୀ ଆତାଂ ମୀ ଅଜ୍ଞାନ । ମଜ କାଂହୀଂଚ ନ କଳେ ॥ ୩୬ ॥
ମୀ ଲଟିକା ମାଝେଂ ବୋଲଣେଂ ଲଟିକେଂ । ମୀ ଲଟିକା ମାଝେଂ ଚାଲଣେଂ ଲଟିକେଂ ।
ମୀ ମାଝେଂ ଅଵଘେଂଚି ଲଟିକେଂ । କାଲ୍ପନିକ ॥ ୩୭ ॥
ମୀ ମାଝେଂ ଅଵଘେଂଚି ଲଟିକେଂ । କାଲ୍ପନିକ ॥ ୩୭ ॥
ମଜ ମୁଳୀଂଚ ନାହୀଂ ଠାଵ । ମାଝେ ବୋଲଣେଂ ଅଵଘେଂଚି ଵାଵ ।
ହା ପ୍ରକୃତୀଚା ସ୍ଵଭାଵ । ପ୍ରକୃତୀ ଲଟିକୀ ॥ ୩୮ ॥
ହା ପ୍ରକୃତୀଚା ସ୍ଵଭାଵ । ପ୍ରକୃତୀ ଲଟିକୀ ॥ ୩୮ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ଆଣୀ ପୁରୁଷ । ଯାଂ ଦୋହୀଂସ ଜେଥେଂ ନିରାସ ।
ତେଂ ମୀପଣ ଵିଶେଷ । ହେଂ କେଵି ଘଡେ ॥ ୩୯ ॥
ତେଂ ମୀପଣ ଵିଶେଷ । ହେଂ କେଵି ଘଡେ ॥ ୩୯ ॥
ଜେଥେଂ ସର୍ଵ ହି ଅଶେଷ ଜାଲେଂ । ତେଥେଂ ଵିଶେଷ କୈଂଚେ ଆଲେଂ ।
ମୀ ମୌନୀ ମ୍ହଣତାଂ ଭଂଗଲେଂ । ମୌନ୍ଯ ଜୈସେଂ ॥ ୪୦ ॥
ମୀ ମୌନୀ ମ୍ହଣତାଂ ଭଂଗଲେଂ । ମୌନ୍ଯ ଜୈସେଂ ॥ ୪୦ ॥
ଆତାଂ ମୌନ୍ଯ ନ ଭଂଗାଵେଂ । କରୂନ କାଂହୀଂଚ ନ କରାଵେଂ ।
ଅସୋନ ନିଶେଷ ନସାଵେଂ । ଵିଵେକବଳେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଅସୋନ ନିଶେଷ ନସାଵେଂ । ଵିଵେକବଳେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : ନିଃସଂଦେହ ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ କେଲା ଅନୁମାନ । ଐସେଂ କୈସେଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ।
କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଅସୋନ । ହେଂ କେଵି ଘଡେ ॥ ୧ ॥
କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଅସୋନ । ହେଂ କେଵି ଘଡେ ॥ ୧ ॥
ସକଳ କରୂନ ଅକର୍ତା । ସକଳ ଭୋଗୂନ ଅଭୋକ୍ତା ।
ସକଳାଂମଧେଂ ଅଲିପ୍ତତା । ଯେଈଲ କୈସୀ ॥ ୨ ॥
ସକଳାଂମଧେଂ ଅଲିପ୍ତତା । ଯେଈଲ କୈସୀ ॥ ୨ ॥
ତଥାପି ତୁମ୍ହୀ ମ୍ହଣତାଂ । ଯୋଗୀ ଭୋଗୂନ ଅଭୋକ୍ତା ।
ସ୍ଵର୍ଗନରକହି ଆତାଂ । ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୩ ॥
ସ୍ଵର୍ଗନରକହି ଆତାଂ । ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୩ ॥
ଜନ୍ମ ମୃତ୍ଯୁ ଭୋଗିଲେଚ ଭୋଗୀ । ପରୀ ତୋ ଭୋଗୂନ ଅଭୋକ୍ତା ଯୋଗୀ ।
ଯାତନା ହି ତଯାଲାଗୀଂ । ଯେଣେଂଚି ପାଡେଂ ॥ ୪ ॥
ଯାତନା ହି ତଯାଲାଗୀଂ । ଯେଣେଂଚି ପାଡେଂ ॥ ୪ ॥
କୁଟୂନ ନାହୀଂ କୁଟିଲା । ରଡୋନ ନାହୀଂ ରଡଲା ।
କୁଂଥୋନ ନାହୀଂ କୁଂଥିଲା । ଯୋଗେଶ୍ଵର ॥ ୫ ॥
କୁଂଥୋନ ନାହୀଂ କୁଂଥିଲା । ଯୋଗେଶ୍ଵର ॥ ୫ ॥
ଜନ୍ମ ନସୋନ ଘାତଲା । ପତିତ ନସୋନ ଜାଲା ।
ଯାତନା ନସୋନ ପାଵଲା । ନାନାପରୀ ॥ ୬ ॥
ଯାତନା ନସୋନ ପାଵଲା । ନାନାପରୀ ॥ ୬ ॥
ଐସା ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ଅନୁମାନ । ଶ୍ରୋତୀଂ ଘେତଲେଂ ଆଡରାନ ।
ଆତାଂ ଯାଚେଂ ସମାଧାନ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ଆତାଂ ଯାଚେଂ ସମାଧାନ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ସାଵଧ ଵ୍ହାଵେଂ । ତୁମ୍ହୀ ବୋଲତାଂ ବରଵେଂ ।
ପରୀ ହେଂ ତୁମଚ୍ଯାଚ ଅନୁଭଵେଂ । ତୁମ୍ହାସ ଘଡେ ॥ ୮ ॥
ପରୀ ହେଂ ତୁମଚ୍ଯାଚ ଅନୁଭଵେଂ । ତୁମ୍ହାସ ଘଡେ ॥ ୮ ॥
ଜ୍ଯାଚା ଅନୁଭଵ ଜୈସା । ତୋ ତୋ ବୋଲତୋ ତୈସା ।
ସଂପଦେଵିଣ ହୋ ଧିଵସା । ତୋ ନିରାର୍ଥକ ॥ ୯ ॥
ସଂପଦେଵିଣ ହୋ ଧିଵସା । ତୋ ନିରାର୍ଥକ ॥ ୯ ॥
ନାହୀଂ ଜ୍ଞାନାଚୀ ସଂପଦା । ଅଜ୍ଞାନଦାରିଦ୍ରେଂ ଆପଦା ।
ଭୋଗିଲ୍ଯାଚ ଭୋଗୀ ସଦା । ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଭୋଗିଲ୍ଯାଚ ଭୋଗୀ ସଦା । ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଯୋଗୀ ଵୋଳଖାଵା ଯୋଗେଶ୍ଵରେଂ । ଜ୍ଞାନୀ ଵୋଳଖାଵା ଜ୍ଞାନେଶ୍ଵରେଂ ।
ମାହାଚତୁର ତୋ ଚତୁରେଂ । ଵୋଳଖାଵା ॥ ୧୧ ॥
ମାହାଚତୁର ତୋ ଚତୁରେଂ । ଵୋଳଖାଵା ॥ ୧୧ ॥
ଅନୁଭଵୀ ଅନୁଭଵିଯାସ କଳେ । ଅଲିପ୍ତ ଅଲିପ୍ତପଣେଂ ନିଵଳେଂ ।
ଵିଦେହାଚା ଦେହଭାଵ ଗଳେ । ଵିଦେହୀ ଦେଖତାଂ ॥ ୧୨ ॥
ଵିଦେହାଚା ଦେହଭାଵ ଗଳେ । ଵିଦେହୀ ଦେଖତାଂ ॥ ୧୨ ॥
ବଦ୍ଧାସାରିଖା ସିଦ୍ଧ । ଆଣୀ ସିଦ୍ଧାସାରିଖା ବଦ୍ଧ ।
ଯେକ ଭାଵୀଲ ତୋ ଅବଦ୍ଧ । ମ୍ହଣାଵାଚ ନଲଗେ ॥ ୧୩ ॥
ଯେକ ଭାଵୀଲ ତୋ ଅବଦ୍ଧ । ମ୍ହଣାଵାଚ ନଲଗେ ॥ ୧୩ ॥
ଝଡପଲା ତୋ ଦେହଧାରୀ । ଆଣୀ ଦେହଧାରକ ପଂଚାକ୍ଷରୀ ।
ପରଂତୁ ଦୋଘାଂ ଯେକସରୀ । କୈସୀ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୪ ॥
ପରଂତୁ ଦୋଘାଂ ଯେକସରୀ । କୈସୀ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୪ ॥
ତୈସା ଅଜ୍ଞାନ ପତିତ । ଆଣୀ ଜ୍ଞାନୀ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ।
ଦୋଘେ ସମାନ ମାନୀଲ ତୋ ଯୁକ୍ତ । କୈସା ମ୍ହଣାଵା ॥ ୧୫ ॥
ଦୋଘେ ସମାନ ମାନୀଲ ତୋ ଯୁକ୍ତ । କୈସା ମ୍ହଣାଵା ॥ ୧୫ ॥
ଆତାଂ ଅସୋ ହେ ଦୃଷ୍ଟାଂତ । ପ୍ରଚିତ ବୋଲୋଂ କାଂହୀଂ ହେତ ।
ଯେଥେଂ ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଚିତ୍ତ । କ୍ଷଣଯେକ ଵ୍ହାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଯେଥେଂ ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଚିତ୍ତ । କ୍ଷଣଯେକ ଵ୍ହାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଜୋ ଜୋ ଜ୍ଞାନେଂ ଗୁପ୍ତ ଜାଲା । ଜୋ ଵିଵେକେଂ ଵିରାଲା ।
ଜୋଅନନ୍ଯପଣେଂ ଉରଲା । ନାହୀଂଚ କାଂହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଜୋଅନନ୍ଯପଣେଂ ଉରଲା । ନାହୀଂଚ କାଂହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ତଯାସ କୈସେଂ ଗଵସାଵେଂ । ଶୋଧୂଂ ଜାତାଂ ତୋଚି ଵ୍ହାଵେଂ ।
ତୋଚି ହୋତାଂ ମ୍ହଣାଵେଂ । ନଲଗେ କାଂହୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ତୋଚି ହୋତାଂ ମ୍ହଣାଵେଂ । ନଲଗେ କାଂହୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଦେହୀଂ ପାହାତାଂ ଦେସିନା । ତତ୍ଵେଂ ଶୋଧିତାଂ ଭାସେନା ।
ବ୍ରହ୍ମ ଆହେ ନିଵଡେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୧୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଆହେ ନିଵଡେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୧୯ ॥
ଦିସତୋ ତରୀ ଦେହଧାରୀ । ପରୀ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଅଂତରୀଂ ।
ତଯାସ ପାହାତାଂ ଵରିଵରୀ । କଳେଲ କୈସା ॥ ୨୦ ॥
ତଯାସ ପାହାତାଂ ଵରିଵରୀ । କଳେଲ କୈସା ॥ ୨୦ ॥
କଳାଯା ଶୋଧାଵେଂ ଅଂତର । ତଂଵ ତୋ ନିତ୍ଯ ନିରଂତର ।
ଜଯାସ ଧୁଂଡିତାଂ ଵିକାର । ନିର୍ଵିକାର ହୋତୀ ॥ ୨୧ ॥
ଜଯାସ ଧୁଂଡିତାଂ ଵିକାର । ନିର୍ଵିକାର ହୋତୀ ॥ ୨୧ ॥
ତୋ ପରମାତ୍ମା କେଵଳ । ତଯାସ ନାହୀଂ ମାଯାମଳ ।
ଅଖଂଡ ହେତୂଚା ଵିଟାଳ । ଜାଲାଚ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଅଖଂଡ ହେତୂଚା ଵିଟାଳ । ଜାଲାଚ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଐସା ଜୋ ଯୋଗୀରାଜ । ତୋ ଆତ୍ମା ସହଜୀଂ ସହଜ ।
ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମ ଵେଦବୀଜ । ଦେହାକାରେଂ କଳେନା ॥ ୨୩ ॥
ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମ ଵେଦବୀଜ । ଦେହାକାରେଂ କଳେନା ॥ ୨୩ ॥
ଦେହ ଭାଵିତାଂ ଦେହଚି ଦିସେ । ପରୀ ଅଂତର ଅନାରିସେଂ ଅସେ ।
ତଯାସ ଶୋଧିତାଂ ନସେ । ଜନ୍ମ ମରଣ ॥ ୨୪ ॥
ତଯାସ ଶୋଧିତାଂ ନସେ । ଜନ୍ମ ମରଣ ॥ ୨୪ ॥
ଜଯାସ ଜନ୍ମମରଣ ଵ୍ହାଵେଂ । ତେଂ ତୋ ନଵ୍ହେଚି ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ନାହୀଂଚ ତେଂ ଆଣାଵେଂ । କୋଠୂନ କୈଂଚେଂ ॥ ୨୫ ॥
ନାହୀଂଚ ତେଂ ଆଣାଵେଂ । କୋଠୂନ କୈଂଚେଂ ॥ ୨୫ ॥
ନିର୍ଗୁଣାସ ଜନ୍ମ କଲ୍ପିଲା । ଅଥଵା ନିର୍ଗୁଣ ଉଡଵିଲା ।
ତରୀ ଉଡାଲା ଆଣୀ ଜନ୍ମଲା । ଆପଲା ଆପଣ ॥ ୨୬ ॥
ତରୀ ଉଡାଲା ଆଣୀ ଜନ୍ମଲା । ଆପଲା ଆପଣ ॥ ୨୬ ॥
ମାଧ୍ଯାଂନୀଂ ଥୁଂକିତାଂ ସୂର୍ଯାଵରୀ । ତୋ ଥୁଂକା ପଡେଲ ଆପଣାଂଚ ଵରୀ ।
ଦୁସର୍ଯାସ ଚିଂତିତାଂ ଅଂତରୀଂ । ଆପଣାସ ଘଡେ ॥ ୨୭ ॥
ଦୁସର୍ଯାସ ଚିଂତିତାଂ ଅଂତରୀଂ । ଆପଣାସ ଘଡେ ॥ ୨୭ ॥
ସମର୍ଥ ରାଯାଚେ ମହିମାନ । ଜାଣତାଂ ହୋତେ ସମାଧାନ ।
ପରଂତୁ ଭୁଂକୋଂ ଲାଗଲେଂ ସ୍ଵାନ । ତରୀ ତେଂ ସ୍ଵାନଚି ଆହେ ॥ ୨୮ ॥
ପରଂତୁ ଭୁଂକୋଂ ଲାଗଲେଂ ସ୍ଵାନ । ତରୀ ତେଂ ସ୍ଵାନଚି ଆହେ ॥ ୨୮ ॥
ଜ୍ଞାନୀ ତୋ ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପ । ଅଜ୍ଞାନ ଦେଖେ ମନୁଷ୍ଯରୂପ ।
ଭାଵାସାରିଖା ଫଳଦ୍ରୂପ । ଦେଵ ତୈସା ॥ ୨୯ ॥
ଭାଵାସାରିଖା ଫଳଦ୍ରୂପ । ଦେଵ ତୈସା ॥ ୨୯ ॥
ଦେଵ ନିରାକାର ନିର୍ଗୁଣ । ଲୋକ ଭାଵିତୀ ପାଷାଣ ।
ପାଷାଣ ଫୁଟତୋ ନିର୍ଗୁଣ । ଫୁଟେଲ କୈସା ॥ ୩୦ ॥
ପାଷାଣ ଫୁଟତୋ ନିର୍ଗୁଣ । ଫୁଟେଲ କୈସା ॥ ୩୦ ॥
ଦେଵ ସଦୋଦିତ ସଂଚଲା । ଲୋକୀଂ ବହୁଵିଧ କେଲା ।
ପରଂତୁ ବହୁଵିଧ ଜାଲା । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୩୧ ॥
ପରଂତୁ ବହୁଵିଧ ଜାଲା । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୩୧ ॥
ତୈସା ସାଧୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ । ବୋଧେଂ ପୂର୍ଣ ସମାଧାନୀ ।
ଵିଵେକେଂ ଆତ୍ମନିଵେଦନୀ । ଆତ୍ମରୂପୀ ॥ ୩୨ ॥
ଵିଵେକେଂ ଆତ୍ମନିଵେଦନୀ । ଆତ୍ମରୂପୀ ॥ ୩୨ ॥
ଜଳୋନ କାଷ୍ଠାଚା ଆକାର । ଅଗ୍ନି ଦିସେ କାଷ୍ଠାକାର ।
ପରୀ କାଷ୍ଠ ହୋଈଲ ହା ଵିଚାର । ବୋଲୋଂଚ ନଯେ ॥ ୩୩ ॥
ପରୀ କାଷ୍ଠ ହୋଈଲ ହା ଵିଚାର । ବୋଲୋଂଚ ନଯେ ॥ ୩୩ ॥
କର୍ପୂର ଅସେ ତୋଂ ଜଳତାଂ ଦିସେ । ତୈସା ଜ୍ଞାନୀଦେହ ଭାସେ ।
ତଯାସ ଜନ୍ମଵିତାଂ କୈସେଂ । କର୍ଦଳୀଉଦରୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ତଯାସ ଜନ୍ମଵିତାଂ କୈସେଂ । କର୍ଦଳୀଉଦରୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ବୀଜ ଭାଜଲେଂ ଉଗଵେନା । ଵସ୍ତ୍ର ଜଳାଲେଂ ଉକଲେନା ।
ଵୋଘ ନିଵଡିତାଂ ନିଵଡେନା । ଗଂଗେମଧେଂ ॥ ୩୫ ॥
ଵୋଘ ନିଵଡିତାଂ ନିଵଡେନା । ଗଂଗେମଧେଂ ॥ ୩୫ ॥
ଵୋଘ ଗଂଗେମାଗେଂ ଦିସେ । ଗଂଗା ଯେକଦେସୀ ଅସେ ।
ସାଧୁ କାଂହୀଂଚ ନ ଭାସେ । ଆଣୀ ଆତ୍ମା ସର୍ଵଗତ ॥ ୩୬ ॥
ସାଧୁ କାଂହୀଂଚ ନ ଭାସେ । ଆଣୀ ଆତ୍ମା ସର୍ଵଗତ ॥ ୩୬ ॥
ସୁଵର୍ଣ ନଵ୍ହେ ଲୋଖଂଡ । ସାଧୂସ ଜନ୍ମ ଥୋତାଂଡ ।
ଅଜ୍ଞାନ ପ୍ରାଣୀ ଜଡମୂଢ । ତଯାସ ହେଂ ଉମଜେଚିନା ॥ ୩୭ ॥
ଅଜ୍ଞାନ ପ୍ରାଣୀ ଜଡମୂଢ । ତଯାସ ହେଂ ଉମଜେଚିନା ॥ ୩୭ ॥
ଅଂଧାସ କାଂହୀଂଚ ନ ଦିସେ । ତରୀ ତେ ଲୋକ ଆଂଧଳେ କୈସେ ।
ସନ୍ନପାତେଂ ବରଳତସେ । ସନ୍ନପାତୀ ॥ ୩୮ ॥
ସନ୍ନପାତେଂ ବରଳତସେ । ସନ୍ନପାତୀ ॥ ୩୮ ॥
ଜୋ ସ୍ଵପ୍ନାମଧେଂ ଭ୍ଯାଲା । ତୋ ସ୍ଵପ୍ନଭଯେଂ ଵୋସଣାଲା ।
ତେଂ ଭଯେ ଜାଗତ୍ଯାଲା । କେଵି ଲାଗେ ॥ ୩୯ ॥
ତେଂ ଭଯେ ଜାଗତ୍ଯାଲା । କେଵି ଲାଗେ ॥ ୩୯ ॥
ମୁଳୀ ସର୍ପାକାର ଦେଖିଲୀ । ଯେକ ଭ୍ଯାଲା ଯେକେଂ ଵୋଳଖିଲୀ ।
ଦୋଘାଂଚୀ ଅଵସ୍ଥା ଲେଖିଲୀ । ସାରିଖୀଚ କୈସୀ ॥ ୪୦ ॥
ଦୋଘାଂଚୀ ଅଵସ୍ଥା ଲେଖିଲୀ । ସାରିଖୀଚ କୈସୀ ॥ ୪୦ ॥
ହତୀଂ ଧରିତାଂ ହି ଡସେନା । ହେଂ ଯେକାସ ଭାସେନା ।
ତରୀ ତେ ତ୍ଯାଚୀ କଲ୍ପନା । ତଯାସୀଚ ବାଧୀ ॥ ୪୧ ॥
ତରୀ ତେ ତ୍ଯାଚୀ କଲ୍ପନା । ତଯାସୀଚ ବାଧୀ ॥ ୪୧ ॥
ଵିଂଚୁ ସର୍ପ ଡସଲା । ତେଣେଂ ତୋଚି ଜାକଳଲା ।
ତଯାଚେନି ଲୋକ ଜାଲା । କାସାଵୀସ କୈସା ॥ ୪୨ ॥
ତଯାଚେନି ଲୋକ ଜାଲା । କାସାଵୀସ କୈସା ॥ ୪୨ ॥
ଆତାଂ ତୁଟଲା ଅନୁମାନ । ଜ୍ଞାନିଯାସ କଳେ ଜ୍ଞାନ ।
ଅଜ୍ଞାନାସ ଜନ୍ମମରଣ । ଚୁକେଚିନା ॥ ୪୩ ॥
ଅଜ୍ଞାନାସ ଜନ୍ମମରଣ । ଚୁକେଚିନା ॥ ୪୩ ॥
ଯେକା ଜାଣଣ୍ଯାସାଠୀଂ । ଲୋକ ପଡିଲେ ଅଟାଟୀଂ ।
ନେଣପଣେଂ ହିଂପୁଟୀ ହୋତୀ । ଜନ୍ମମୃତ୍ଯେଂ ॥ ୪୪ ॥
ନେଣପଣେଂ ହିଂପୁଟୀ ହୋତୀ । ଜନ୍ମମୃତ୍ଯେଂ ॥ ୪୪ ॥
ତେଂଚି କଥାନୁସଂଧାନ । ପୁଢେଂ କେଲେଂ ପରିଚ୍ହିନ୍ନ ।
ସାଵଧାନ ସାଵଧାନ । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୪୫ ॥
ସାଵଧାନ ସାଵଧାନ । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୪୫ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ନିଃସଂଦେହନିରୂପଣନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ଜାଣପଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ଲୋକ ସକଳ । ଯେକ ସଂପନ୍ନ ଯେକ ଦୁର୍ବଳ ।
ଯେକ ନିର୍ମଳ ଯେକ ଵୋଂଗଳ । କାଯ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୧ ॥
ଯେକ ନିର୍ମଳ ଯେକ ଵୋଂଗଳ । କାଯ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୧ ॥
କିତ୍ଯେକ ରାଜେ ନାଂଦତୀ । କିତ୍ଯେକ ଦରିଦ୍ର ଭୋଗିତୀ ।
କିତୀଯେକାଂଚୀ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥିତୀ । କିତ୍ଯେକ ଅଧମୋଦ୍ଧମ ॥ ୨ ॥
କିତୀଯେକାଂଚୀ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥିତୀ । କିତ୍ଯେକ ଅଧମୋଦ୍ଧମ ॥ ୨ ॥
ଐସେଂ କାଯ ନିମିତ୍ଯ ଜାଲେଂ । ହେଂ ମଜ ପାହିଜେ ନିରୋପିଲେଂ ।
ଯାଚେ ଉତ୍ତର ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩ ॥
ଯାଚେ ଉତ୍ତର ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩ ॥
ହେ ସକଳ ଗୁଣାପାସୀଂ ଗତୀ । ସଗୁଣ ଭାଗ୍ଯଶ୍ରୀ ଭୋଗିତୀ ।
ଅଵଗୁଣାସ ଦରିଦ୍ରପ୍ରାପ୍ତୀ । ଯେଦର୍ଥୀଂ ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୪ ॥
ଅଵଗୁଣାସ ଦରିଦ୍ରପ୍ରାପ୍ତୀ । ଯେଦର୍ଥୀଂ ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୪ ॥
ଜୋ ଜୋ ଜେଥେଂ ଉପଜଲା । ତୋ ତେ ଵେଵସାଈଂ ଉମଜଲା ।
ତଯାସ ଲୋକ ମ୍ହଣତୀ ଭଲା । କାର୍ଯକର୍ତା ॥ ୫ ॥
ତଯାସ ଲୋକ ମ୍ହଣତୀ ଭଲା । କାର୍ଯକର୍ତା ॥ ୫ ॥
ଜାଣତା ତୋ କାର୍ଯ କରୀ । ନେଣତାଂ କାଂହୀଂଚ ନ କରୀ ।
ଜାଣତା ତୋ ପୋଟ ଭରୀ । ନେଣତା ଭୀକ ମାଗେ ॥ ୬ ॥
ଜାଣତା ତୋ ପୋଟ ଭରୀ । ନେଣତା ଭୀକ ମାଗେ ॥ ୬ ॥
ହେଂ ତୋଂ ପ୍ରକଟଚି ଅସେ । ଜନୀଂ ପାହାତାଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦିସେ ।
ଵିଦ୍ଯେଵୀଣ କରଂଟା ଵସେ । ଵିଦ୍ଯା ତୋ ଭାଗ୍ଯଵଂତ ॥ ୭ ॥
ଵିଦ୍ଯେଵୀଣ କରଂଟା ଵସେ । ଵିଦ୍ଯା ତୋ ଭାଗ୍ଯଵଂତ ॥ ୭ ॥
ଆପୁଲୀ ଵିଦ୍ଯା ନ ସିକସୀ । ତରୀ କାଯେ ଭୀକ ମାଗସୀ ।
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ବୁଦ୍ଧୀ ଐସୀ । ଵଡିଲେଂ ସାଂଗତୀ ॥ ୮ ॥
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ବୁଦ୍ଧୀ ଐସୀ । ଵଡିଲେଂ ସାଂଗତୀ ॥ ୮ ॥
ଵଡିଲ ଆହେ କରଂଟା । ଆଣୀ ସମର୍ଥ ହୋଯେ ଧାକୁଟା ।
କାଂ ଜେ ଵିଦ୍ଯେନେଂ ମୋଟା । ମ୍ହଣୋନିଯା ॥ ୯ ॥
କାଂ ଜେ ଵିଦ୍ଯେନେଂ ମୋଟା । ମ୍ହଣୋନିଯା ॥ ୯ ॥
ଵିଦ୍ଯା ନାହୀ ବୁଦ୍ଧୀ ନାହୀ । ଵିଵେକ ନାହୀଂ ସାକ୍ଷେପ ନାହୀଂ ।
କୁଶଳତା ନାହୀଂ ଵ୍ଯାପ ନାହୀଂ । ମ୍ହଣୌନ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟା ॥ ୧୦ ॥
କୁଶଳତା ନାହୀଂ ଵ୍ଯାପ ନାହୀଂ । ମ୍ହଣୌନ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟା ॥ ୧୦ ॥
ଇତୁକେଂ ହି ଜେଥେଂ ଵସେ । ତେଥେଂ ଵୈଭଵାସ ଉଣେଂ ନସେ ।
ଵୈଭଵ ସାଂଡିତାଂ ଅପୈସେଂ । ପାଠୀଂ ଲାଗେ ॥ ୧୧ ॥
ଵୈଭଵ ସାଂଡିତାଂ ଅପୈସେଂ । ପାଠୀଂ ଲାଗେ ॥ ୧୧ ॥
ଵଡିଲ ସମର୍ଥ ଧାକୁଟା ଭିକାରୀ । ଐକା ଯାଚୀ କୈସୀ ପରୀ ।
ଵଡିଲା ଐସା ଵ୍ଯାପ ନ କରୀ । ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ॥ ୧୨ ॥
ଵଡିଲା ଐସା ଵ୍ଯାପ ନ କରୀ । ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ॥ ୧୨ ॥
ଜୈସୀ ଵିଦ୍ଯା ତୈସୀ ହାଂଵ । ଜୈସା ଵ୍ଯାପ ତୈସେଂ ଵୈଭଵ ।
ତୋଲାସାରିଖା ହାଵଭାଵ । ଲୋକ କରିତୀ ॥ ୧୩ ॥
ତୋଲାସାରିଖା ହାଵଭାଵ । ଲୋକ କରିତୀ ॥ ୧୩ ॥
ଵିଦ୍ଯା ନସେ ଵୈଭଵ ନସେ । ତେଥେଂ ନିର୍ମଳ କୈଂଚା ଅସେ ।
କରଂଟେପଣେଂ ଵୋଖଟା ଦିସେ । ଵୋଂଗଳ ଆଣୀ ଵିକାରୀ ॥ ୧୪ ॥
କରଂଟେପଣେଂ ଵୋଖଟା ଦିସେ । ଵୋଂଗଳ ଆଣୀ ଵିକାରୀ ॥ ୧୪ ॥
ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ଗୁଣଵଂତ । ତ୍ଯାସ କୃପା କରୀ ସମର୍ଥ ।
ଗୁଣ ନସ୍ତାଂ ଜିଣେଂ ଵେର୍ଥ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଗୁଣ ନସ୍ତାଂ ଜିଣେଂ ଵେର୍ଥ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଗୁଣ ନାହୀଂ ଗୌରଵ ନାହୀଂ । ସାମର୍ଥ୍ଯ ନାହୀଂ ମହତ୍ଵ ନାହୀଂ ।
କୁଶଳତା ନାହୀଂ ତର୍କ ନାହୀଂ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୧୬ ॥
କୁଶଳତା ନାହୀଂ ତର୍କ ନାହୀଂ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତେଂଚି ଭାଗ୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ଲକ୍ଷଣେଵୀଣ ଅଵଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଲକ୍ଷଣେଵୀଣ ଅଵଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଜନାମଧେଂ ତୋ ଜାଣତା । ତ୍ଯାସ ଆହେ ମାନ୍ଯତା ।
କୋଣୀ ଯେକ ଵିଦ୍ଯା ଅସତାଂ । ମହତ୍ଵ ପାଵେ ॥ ୧୮ ॥
କୋଣୀ ଯେକ ଵିଦ୍ଯା ଅସତାଂ । ମହତ୍ଵ ପାଵେ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରପଂଚ ଅଥଵା ପରମାର୍ଥ । ଜାଣତା ତୋଚି ସମର୍ଥ ।
ନେଣତା ଜାଣିଜେ ଵେର୍ଥ । ନିଃକାରଣ ॥ ୧୯ ॥
ନେଣତା ଜାଣିଜେ ଵେର୍ଥ । ନିଃକାରଣ ॥ ୧୯ ॥
ନେଣତାଂ ଵିଂଚୁ ସର୍ପ ଡସେ । ନେଣତାଂ ଜୀଵଘାତ ଅସେ ।
ନେଣତାଂ କାର୍ଯ ନାସେ । କୋଣୀ ଯେକ ॥ ୨୦ ॥
ନେଣତାଂ କାର୍ଯ ନାସେ । କୋଣୀ ଯେକ ॥ ୨୦ ॥
ନେଣତାଂ ପ୍ରାଣୀ ସିଂତରେ । ନେଣପଣେଂ ତର଼୍ହେ ଭରେ ।
ନେଣପଣେ ଠକେ ଵିସରେ । ପଦାର୍ଥ କାଂହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ନେଣପଣେ ଠକେ ଵିସରେ । ପଦାର୍ଥ କାଂହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ନେଣତାଂ ଵୈରୀ ଜିଂକିତୀ । ନେଣତାଂ ଅପାଈଂ ପଡତୀ ।
ନେଣ୍ତାଂ ସଂଵ୍ହାରତୀ ଘଡତୀ । ଜୀଵନାସ ॥ ୨୨ ॥
ନେଣ୍ତାଂ ସଂଵ୍ହାରତୀ ଘଡତୀ । ଜୀଵନାସ ॥ ୨୨ ॥
ଆପୁଲେ ସ୍ଵହିତ ନ କଳେ ଜନା । ତେଣେଂ ଭୋଗିତୀ ଯାତନା ।
ଜ୍ଞାନ ନେଣତାଂ ଅଜ୍ଞାନା । ଅଧୋଗତୀ ॥ ୨୩ ॥
ଜ୍ଞାନ ନେଣତାଂ ଅଜ୍ଞାନା । ଅଧୋଗତୀ ॥ ୨୩ ॥
ମାଯାବ୍ରହ୍ମ ଜୀଵଶିଵ । ସାରାସାର ଭାଵାଭାଵ ।
ଜାଟିଲ୍ଯାସାଠୀଂ ହୋତେଂ ଵାଵ । ଜ୍ନ୍ମମରଣ ॥ ୨୪ ॥
ଜାଟିଲ୍ଯାସାଠୀଂ ହୋତେଂ ଵାଵ । ଜ୍ନ୍ମମରଣ ॥ ୨୪ ॥
କୋଣ କର୍ତା ନିଶ୍ଚଯେଂସୀଂ । ବଦ୍ଧ ମୋକ୍ଷ ତୋ କୋଣାସୀ ।
ଐସେଂ ଜାଣତାଂ ପ୍ରାଣୀଯାସୀ । ସୁଟିକାଂ ଘଡେ ॥ ୨୫ ॥
ଐସେଂ ଜାଣତାଂ ପ୍ରାଣୀଯାସୀ । ସୁଟିକାଂ ଘଡେ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଣିଜେ ଦେଵ ନିର୍ଗୁଣ । ଜାଣିଜେ ମୀ ତୋ କୋଣ ।
ଜାଣିଜେ ଅନନ୍ଯଲକ୍ଷଣ । ମ୍ହଣିଜେ ମୁକ୍ତ ॥ ୨୬ ॥
ଜାଣିଜେ ଅନନ୍ଯଲକ୍ଷଣ । ମ୍ହଣିଜେ ମୁକ୍ତ ॥ ୨୬ ॥
ଜିତୁକେଂ ଜାଣୋନ ସାଂଡିଲେଂ । ତିତୁକେଂ ଦୃଶ୍ଯ ଵୋଲାଂଡିଲେଂ ।
ଜାଣତ୍ଯାସ ଜାଣତାଂ ତୁଟଲେଂ । ମୂଳ ମୀପଣାଚେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଜାଣତ୍ଯାସ ଜାଣତାଂ ତୁଟଲେଂ । ମୂଳ ମୀପଣାଚେଂ ॥ ୨୭ ॥
ନ ଜାଣତାଂ କୋଟୀଵରୀ । ସାଧନେଂ କେଲୀଂ ପରୋପରୀଂ ।
ତରୀ ମୋକ୍ଷାସ ଅଧିକାରୀ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ତରୀ ମୋକ୍ଷାସ ଅଧିକାରୀ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ମାଯାବ୍ରହ୍ମ ଵୋଳଖାଵେଂ । ଆପଣାସ ଆପଣ ଜାଣାଵେଂ ।
ଇତୁକ୍ଯାସାଠୀଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଚୁକେ ଜନ୍ମ ॥ ୨୯ ॥
ଇତୁକ୍ଯାସାଠୀଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଚୁକେ ଜନ୍ମ ॥ ୨୯ ॥
ଜାଣତାଂ ସମର୍ଥାଚେଂ ଅଂତର । ପ୍ରସଂଗେଂ ଵର୍ତେ ତଦନଂତର ।
ଭାଗ୍ଯ ଵୈଭଵ ଅପାର । ତେଣେଚି ପାଵେ ॥ ୩୦ ॥
ଭାଗ୍ଯ ଵୈଭଵ ଅପାର । ତେଣେଚି ପାଵେ ॥ ୩୦ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଜାଣଣେଂ ନଵ୍ହେ ସାମାନ୍ଯ । ଜାଣତାଂ ହୋଈଜେ ସର୍ଵମାନ୍ଯ ।
କାଂହୀଂଚ ନେଣତାଂ ଅମାନ୍ଯ । ସର୍ଵତ୍ର କରିତୀ ॥ ୩୧ ॥
କାଂହୀଂଚ ନେଣତାଂ ଅମାନ୍ଯ । ସର୍ଵତ୍ର କରିତୀ ॥ ୩୧ ॥
ପଦାର୍ଥ ଦେଖୋନ ଭୂତ ଭାଵୀ । ନେଣତେଂ ଝଡପୋନ ପ୍ରାଣ ଠେଵୀ ।
ମିଥ୍ଯା ଆହେ ଉଠାଠେଵୀ । ଜାଣତେ ଜାଣତୀ ॥ ୩୨ ॥
ମିଥ୍ଯା ଆହେ ଉଠାଠେଵୀ । ଜାଣତେ ଜାଣତୀ ॥ ୩୨ ॥
ଜାଣତ୍ଯାସ କଳେ ଵର୍ମ । ନେଣ୍ତ୍ଯାଚେଂ ଖୋଟେଂ କର୍ମ ।
ସକଳ କାଂହୀଂ ଧର୍ମାଧର୍ମ । ଜାଣତାଂ କଳେ ॥ ୩୩ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ ଧର୍ମାଧର୍ମ । ଜାଣତାଂ କଳେ ॥ ୩୩ ॥
ନେଣତ୍ଯାସ ଯେମଯାତନା । ଜାଣତ୍ଯାସ କାଂହୀଂଚ ଲାଗେନା ।
ସକଳ ଜାଣୋନ ଵିଵଂଚନା । କରୀ ତୋ ମୁକ୍ତ ॥ ୩୪ ॥
ସକଳ ଜାଣୋନ ଵିଵଂଚନା । କରୀ ତୋ ମୁକ୍ତ ॥ ୩୪ ॥
ନେଣତାଂ କାଂହୀଂ ରାଜକାରଣ । ଅପମାନ କରୂନ ଘେତୀ ପ୍ରାଣ ।
ନେଣତାଂ କଠୀଣ ଵର୍ତମାନ । ସମସ୍ତାଂସ ହୋଯେ ॥ ୩୫ ॥
ନେଣତାଂ କଠୀଣ ଵର୍ତମାନ । ସମସ୍ତାଂସ ହୋଯେ ॥ ୩୫ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ନେଣଣେଂ ଖୋଟେଂ । ନେଣତେ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟେ ।
ଜାଣତାଂ ଵିଵରତାଂ ତୁଟେ । ଜନ୍ମମରଣ ॥ ୩୬ ॥
ଜାଣତାଂ ଵିଵରତାଂ ତୁଟେ । ଜନ୍ମମରଣ ॥ ୩୬ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଅଲକ୍ଷ କରୂଂ ନଯେ । ଜାଣଣେଂ ହାଚି ଉପାଯେ ।
ଜାଣତାଂ ସାପଡେଂ ସୋଯେ । ପରଲୋକାଚୀ ॥ ୩୭ ॥
ଜାଣତାଂ ସାପଡେଂ ସୋଯେ । ପରଲୋକାଚୀ ॥ ୩୭ ॥
ଜାଣଣେଂ ସକଳାଂସ ପ୍ରମାଣ । ମୂର୍ଖାସ ଵାଟେ ଅପ୍ରମାଣ ।
ପରଂତୁ ଅଲିପ୍ତପଣାଚୀ ଖୂଣ । ଜାଣତାଂ କଳେ ॥ ୩୮ ॥
ପରଂତୁ ଅଲିପ୍ତପଣାଚୀ ଖୂଣ । ଜାଣତାଂ କଳେ ॥ ୩୮ ॥
ଯେକ ଜାଣଣେଂ କରୂନ ପରତେଂ । କୋଣ ସୋଡୀ ପ୍ରାଣୀଯାତେଂ ।
କୋଣୀ ଯେକ କାର୍ଯ ଜେଂ ତେଂ । ଜାଟିଲ୍ଯାଵିଣ ନ କଳେ ॥ ୩୯ ॥
କୋଣୀ ଯେକ କାର୍ଯ ଜେଂ ତେଂ । ଜାଟିଲ୍ଯାଵିଣ ନ କଳେ ॥ ୩୯ ॥
ଜାଣଣେଂ ମ୍ହଣିଜେ ସ୍ମରଣ । ନେଣଣେଂ ମ୍ହଣିଜେ ଵିସ୍ମରଣ ।
ଦୋହୀଂମଧେଂ କୋଣ ପ୍ରମାଣ । ଶାହାଣେ ଜାଣତୀ ॥ ୪୦ ॥
ଦୋହୀଂମଧେଂ କୋଣ ପ୍ରମାଣ । ଶାହାଣେ ଜାଣତୀ ॥ ୪୦ ॥
ଜାଣତେ ଲୋକ ତେ ଶାହାଣେ । ନେଣତେ ଵେଡେ ଦୈନ୍ଯଵାଣେ ।
ଵିଜ୍ଞାନ ତେହି ଜାଣପଣେଂ । କଳୋ ଆଲେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଵିଜ୍ଞାନ ତେହି ଜାଣପଣେଂ । କଳୋ ଆଲେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଜେଥେଂ ଜାଣପଣ ଖୁଂଟଲେଂ । ତେଥେଂ ବୋଲଣେଂ ହି ତୁଟଲେଂ ।
ହେତୁରହିତ ଜାଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୪୨ ॥
ହେତୁରହିତ ଜାଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୪୨ ॥
ଶ୍ରୋତେଂ ମ୍ହଣତୀ ହେଂ ପ୍ରମାଣ । ଜାଲେଂ ପରମ ସମାଧାନ ।
ପରୀ ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଐକ୍ଯଲକ୍ଷଣ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୪୩ ॥
ପରୀ ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଐକ୍ଯଲକ୍ଷଣ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୪୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ତେଂଚି ପିଂଡୀଂ ଅସେ । ବହୁତ ବୋଲତୀ ଐସେଂ ।
ପରଂତୁ ଯାଚା ପ୍ରତ୍ଯଯ ଵିଲସେ । ଐସେଂ କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୪୪ ॥
ପରଂତୁ ଯାଚା ପ୍ରତ୍ଯଯ ଵିଲସେ । ଐସେଂ କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୪୪ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଜାଣପଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଚଵଥା ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଅନୁମାନନିର୍ଶନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ପିଂଡାସାରିଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡରଚନା । ନଯେ ଆମୁଚ୍ଯା ଅନୁମାନା ।
ପ୍ରଚିତ ପାହାତାଂ ନାନା । ମତେଂ ଭାଂବାଵତୀ ॥ ୧ ॥
ପ୍ରଚିତ ପାହାତାଂ ନାନା । ମତେଂ ଭାଂବାଵତୀ ॥ ୧ ॥
ଜେଂ ପିଂଡୀଂ ତେଂଚି ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ । ଐସୀ ବୋଲାଵଯାଚି ପ୍ରୌଢୀ ।
ହେଂ ଵଚନ ଘଡିନେଂ ଘଡୀ । ତତ୍ଵଜ୍ଞ ବୋଲତୀ ॥ ୨ ॥
ହେଂ ଵଚନ ଘଡିନେଂ ଘଡୀ । ତତ୍ଵଜ୍ଞ ବୋଲତୀ ॥ ୨ ॥
ପିଂଡ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଯେକ ରାହାଟୀ । ଐସୀ ଲୋକାଂଚୀ ଲୋକଧାଟୀ ।
ପରୀ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେ ପରୀପାଟୀଂ । ତଗୋଂ ନ ସକେ ॥ ୩ ॥
ପରୀ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେ ପରୀପାଟୀଂ । ତଗୋଂ ନ ସକେ ॥ ୩ ॥
ସ୍ଥୂଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରଣ ମାହାକାରଣ । ହେ ଚ୍ଯାରୀ ପିଂଡୀଂଚେ ଦେହ ଜାଣ ।
ଵିରାଟ ହିରଣ୍ଯ ଅଵ୍ଯାକୃତ ମୂଳପ୍ରକୃତୀ ହେ ଖୂଣ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚୀ ॥ ୪ ॥
ଵିରାଟ ହିରଣ୍ଯ ଅଵ୍ଯାକୃତ ମୂଳପ୍ରକୃତୀ ହେ ଖୂଣ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚୀ ॥ ୪ ॥
ହେ ଶାସ୍ତ୍ରାଧାଟୀ ଜାଣାଵୀ । ପରୀ ପ୍ରଚିତ କୈସୀ ଆଣାଵୀ ।
ପ୍ରଚିତ ପାହାତାଂ ଗଥାଗୋଵୀ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୫ ॥
ପ୍ରଚିତ ପାହାତାଂ ଗଥାଗୋଵୀ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୫ ॥
ପିଂଡୀଂ ଆହେ ଅଂତଃକରଣ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଵିଷ୍ଣୁ ଜାଣ ।
ପିଂଡୀଂ ବୋଲିଜେତେଂ ମନ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଚଂଦ୍ରମା ॥ ୬ ॥
ପିଂଡୀଂ ବୋଲିଜେତେଂ ମନ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଚଂଦ୍ରମା ॥ ୬ ॥
ପିଂଡୀଂ ବୁଦ୍ଧୀ ଐସେଂ ବୋଲିଜେ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ବ୍ରହ୍ମା ଐସେଂ ଜାଣିଜେ ।
ପିଂଡୀଂ ଚିତ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଵୋଳଖିଜେ । ନାରାଯେଣୁ ॥ ୭ ॥
ପିଂଡୀଂ ଚିତ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଵୋଳଖିଜେ । ନାରାଯେଣୁ ॥ ୭ ॥
ପିଂଡୀଂ ବୋଲିଜେ ଅହଂକାର । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ରୁଦ୍ର ହା ନିର୍ଧାର ।
ଐସା ବୋଲିଲା ଵିଚାର । ଶାସ୍ତ୍ରାଂତରୀଂ ॥ ୮ ॥
ଐସା ବୋଲିଲା ଵିଚାର । ଶାସ୍ତ୍ରାଂତରୀଂ ॥ ୮ ॥
ତରୀ କୋଣ ଵିଷ୍ଣୂଚେଂ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଚଂଦ୍ରାଚେଂ କୈସେଂ ମନ ।
ବ୍ରହ୍ମଯାଚେ ବୁଦ୍ଧୀଲକ୍ଷଣ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମଯାଚେ ବୁଦ୍ଧୀଲକ୍ଷଣ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ନାରାଯଣାଚେଂ କୈସେଂ ଚିତ୍ତ । ରୁଦ୍ରାହଂକାରାଚା ହେତ ।
ହା ଵିଚାର ପାହୋନ ନେମସ୍ତ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୧୦ ॥
ହା ଵିଚାର ପାହୋନ ନେମସ୍ତ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରଚିତନିଶ୍ଚଯାପୁଢେଂ ଅନୁମାନ । ଜୈସେଂ ସିଂହାପୁଢେଂ ଆଲେଂ ସ୍ଵାନ ।
ଖର୍ଯାପୁଢେଂ ଖୋଟେଂ ପ୍ରମାଣ । ହୋଈଲ କୈସେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଖର୍ଯାପୁଢେଂ ଖୋଟେଂ ପ୍ରମାଣ । ହୋଈଲ କୈସେଂ ॥ ୧୧ ॥
ପରୀ ଯାସ ପାରଖୀ ପାହିଜେ । ପାରଖୀନେଂ ନିଶ୍ଚଯ ଲାହିଜେ ।
ପରିକ୍ଷା ନସ୍ତାଂ ରାହିଜେ । ଅନୁମାନସଂଶଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ପରିକ୍ଷା ନସ୍ତାଂ ରାହିଜେ । ଅନୁମାନସଂଶଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ଵିଷ୍ଣୁ ଚଂଦ୍ର ଆଣୀ ବ୍ରହ୍ମା । ନାରାଯେଣ ଆଣୀ ରୁଦ୍ରନାମା ।
ଯାଂ ପାଚାଂଚୀ ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକେଂ ଆମ୍ହା । ସ୍ଵାମୀ ନିରୋପାଵୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଯାଂ ପାଚାଂଚୀ ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକେଂ ଆମ୍ହା । ସ୍ଵାମୀ ନିରୋପାଵୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଯେଥେଂ ପ୍ରଚିତ ହେଂ ପ୍ରମାଣ । ନଲଗେ ଶାସ୍ତ୍ରାଚା ଅନୁମାନ ।
ଅଥଵା ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ତରୀ ପାହୋନ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଆଣାଵା ॥ ୧୪ ॥
ଅଥଵା ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ତରୀ ପାହୋନ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଆଣାଵା ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵୀଣ ଜେଂ ବୋଲଣେଂ । ତେଂ ଅଵଘେଂଚି କଂଟାଳଵାଣେଂ ।
ତୋଂଡ ପସରୂନ ଜୈସେଂ ସୁଣେଂ । ରଡୋନ ଗେଲେଂ ॥ ୧୫ ॥
ତୋଂଡ ପସରୂନ ଜୈସେଂ ସୁଣେଂ । ରଡୋନ ଗେଲେଂ ॥ ୧୫ ॥
ତେଥେଂ କାଯେ ହୋ ଐକାଵେଂ । ଆଣୀ କାଯେ ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ।
ଜେଥେଂ ପ୍ରତ୍ଯାଯାଚ୍ଯା ନାଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୧୬ ॥
ଜେଥେଂ ପ୍ରତ୍ଯାଯାଚ୍ଯା ନାଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୧୬ ॥
ଆଵଘେଂ ଆଂଧଳେଚି ମିଳାଲେ । ତେଥେଂ ଡୋଳସାଚେଂ କାଯ ଚାଲେ ।
ଅନୁଭଵାଚେ ନେତ୍ର ଗେଲେ । ତେଥେଂ ଅଂଧକାର ॥ ୧୭ ॥
ଅନୁଭଵାଚେ ନେତ୍ର ଗେଲେ । ତେଥେଂ ଅଂଧକାର ॥ ୧୭ ॥
ନାହୀ ଦୁଗ୍ଧ ନାହୀ ପାଣୀ । କେଲୀ ଵିଷ୍ଠେଚୀ ସାରଣୀ ।
ତେଥେଂ ନିଵଡାଵଯାଚେ ଧନୀ । ତେ ଏକ ଡୋଂବକାଵଳେ ॥ ୧୮ ॥
ତେଥେଂ ନିଵଡାଵଯାଚେ ଧନୀ । ତେ ଏକ ଡୋଂବକାଵଳେ ॥ ୧୮ ॥
ଆପୁଲେ ଇଚ୍ହେନେଂ ବୋଲିଲେଂ । ପିଂଡାଐସେ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ କଲ୍ପିଲେ ।
ପରୀ ତେଂ ପ୍ରଚିତୀସ ଆଲେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ପରୀ ତେଂ ପ୍ରଚିତୀସ ଆଲେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ମ୍ହଣୋନ ହା ଅଵଘାଚ ଅନୁମାନ । ଅଵଘେଂ କଲ୍ପନେଚେଂ ରାନ ।
ଭଲୀଂ ନ ଘ୍ଯାଵେଂ ଆଡରାନ । ତଶ୍କରୀଂ ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଭଲୀଂ ନ ଘ୍ଯାଵେଂ ଆଡରାନ । ତଶ୍କରୀଂ ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୨୦ ॥
କଲ୍ପୂନ ନିର୍ମିଲେ ମଂତ୍ର । ଦେଵ ତେ କଲ୍ପନାମାତ୍ର ।
ଦେଵ ନାହୀଂ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ମଂତ୍ରାଧେନ ॥ ୨୧ ॥
ଦେଵ ନାହୀଂ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ମଂତ୍ରାଧେନ ॥ ୨୧ ॥
ଯେଥେଂ ନ ବୋଲତାଂ ଜାଣାଵେଂ । ବୋଲଣେଂ ଵିଵେକା ଆଣାଵେଂ ।
ଆଂଧଳେଂ ପାଉଲୀଂ ଵୋଳଖାଵେଂ । ଵିଚକ୍ଷଣେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଆଂଧଳେଂ ପାଉଲୀଂ ଵୋଳଖାଵେଂ । ଵିଚକ୍ଷଣେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଜଯାସ ଜୈସେଂ ଭାସଲେଂ । ତେଣେଂ ତୈସେଂ କଵିତ୍ଵ କେଲେଂ ।
ପରୀ ହେଂ ପାହିଜେ ନିଵଡିଲେଂ । ପ୍ରଚିତୀନେଂ ॥ ୨୩ ॥
ପରୀ ହେଂ ପାହିଜେ ନିଵଡିଲେଂ । ପ୍ରଚିତୀନେଂ ॥ ୨୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମ୍ଯାନେଂ ସକଳ ନିର୍ମିଲେଂ । ବ୍ରହ୍ମ୍ଯାସ କୋଣେଂ ନିର୍ମାଣ କେଲେଂ ।
ଵିଷ୍ଣୂନେଂ ଵିଶ୍ଵ ପାଳିଲେଂ । ଵିଷ୍ଣୂସ ପାଳିତା କଵଣୁ ॥ ୨୪ ॥
ଵିଷ୍ଣୂନେଂ ଵିଶ୍ଵ ପାଳିଲେଂ । ଵିଷ୍ଣୂସ ପାଳିତା କଵଣୁ ॥ ୨୪ ॥
ରୁଦ୍ର ଵିଶ୍ଵସଂଵ୍ହାରକର୍ତା । ପରୀ କୋଣ ରୁଦ୍ରାସ ସଂଵ୍ହାରିତା ।
କୋଣ କାଳାଚା ନିଯଂତା । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୫ ॥
କୋଣ କାଳାଚା ନିଯଂତା । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୫ ॥
ଯାଚା କଳେନା ଵିଚାର । ତୋଂ ଅଵଘା ଅଂଧକାର ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସାରାସାର । ଵିଚାର କରଣେଂ ॥ ୨୬ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସାରାସାର । ଵିଚାର କରଣେଂ ॥ ୨୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ସ୍ଵଭାଵେଂଚି ଜାଲେଂ । ପରଂତୁ ହେଂ ପିଂଡାକାର କଲ୍ପିଲେଂ ।
କଲ୍ପିଲେଂ ପରୀ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ । ନାହୀଂ କଦା ॥ ୨୭ ॥
କଲ୍ପିଲେଂ ପରୀ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ । ନାହୀଂ କଦା ॥ ୨୭ ॥
ପାହାତାଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଚୀ ପ୍ରଚିତୀ । କିତ୍ଯେକ ସଂଶଯ ଉଠତୀ ।
ହେଂ କଲ୍ପନିକ ଶ୍ରୋତୀଂ । ନେମସ୍ତ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୮ ॥
ହେଂ କଲ୍ପନିକ ଶ୍ରୋତୀଂ । ନେମସ୍ତ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୮ ॥
ପିଂଡାସାରିଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡରଚନା । କୋଣ ଆଣିତୋ ଅନୁମାନା ।
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ପଦାର୍ଥ ନାନା । ତେ ପିଂଡୀଂ କୈଂଚେ ॥ ୨୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ପଦାର୍ଥ ନାନା । ତେ ପିଂଡୀଂ କୈଂଚେ ॥ ୨୯ ॥
ଔଟକୋଟୀ ଭୁତାଵଳୀ । ଔଟକୋଟୀ ତୀର୍ଥାଵଳୀ ।
ଔଟକୋଟୀ ମଂତ୍ରାଵଳୀ । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଔଟକୋଟୀ ମଂତ୍ରାଵଳୀ । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୦ ॥
ତେତୀସ କୋଟୀ ସୁରଵର । ଅଠ୍ଯାଂସି ସହସ୍ତ୍ର ଋଷେଶ୍ଵର ।
ନଵକୋଟୀ କାତ୍ଯାଯେଣୀଚା ଵିଚାର । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୧ ॥
ନଵକୋଟୀ କାତ୍ଯାଯେଣୀଚା ଵିଚାର । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଚ୍ଯାମୁଂଡା ଚ୍ହପନ୍ନ କୋଟୀ । କିତ୍ଯେକ ଜୀଵ କୋଟ୍ଯାନୁକୋଟୀ ।
ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଯୋନୀଂଚୀ ଦାଟୀ । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୨ ॥
ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଯୋନୀଂଚୀ ଦାଟୀ । ପିଂଡୀଂ କୋଠେଂ ॥ ୩୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ପଦାର୍ଥ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ । ପୃଥକାକାରେଂ ଵେଗଳାଲେ ।
ତେହି ତିତୁକେ ନିରୋପିଲେ । ପାହିଜେତ ପିଂଡୀଂ ॥ ୩୩ ॥
ତେହି ତିତୁକେ ନିରୋପିଲେ । ପାହିଜେତ ପିଂଡୀଂ ॥ ୩୩ ॥
ଜିତୁକ୍ଯା ଔଷଧୀ ତିତୁକୀଂ ଫଳେ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ରସାଳେଂ ।
ନାନା ବୀଜେଂ ଧାନ୍ଯେଂ ସକଳେଂ । ପିଂଡୀଂ ନିରୋପାଵୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ନାନା ବୀଜେଂ ଧାନ୍ଯେଂ ସକଳେଂ । ପିଂଡୀଂ ନିରୋପାଵୀଂ ॥ ୩୪ ॥
ହେଂ ସାଂଗତାଂ ପୁରଵେନା । ତରୀ ଉଗେଂଚି ବୋଲାଵେନା ।
ବୋଲିଲେଂ ନ ଯେତାଂ ଅନୁମାନା । ଲାଜିରଵାଣେଂ ॥ ୩୫ ॥
ବୋଲିଲେଂ ନ ଯେତାଂ ଅନୁମାନା । ଲାଜିରଵାଣେଂ ॥ ୩୫ ॥
ତରୀ ହେଂ ନିରୋପିଲେଂ ନଵଚେ । ଫୁକଟ ବୋଲତାଂ କାଯ ଵେଚେ ।
ଯାକାରଣେଂ ଅନୁମାନାଚେଂ । କାର୍ଯ ନାହୀଂ ॥ ୩୬ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଅନୁମାନାଚେଂ । କାର୍ଯ ନାହୀଂ ॥ ୩୬ ॥
ପାଂଚ ଭୂତେଂ ତେ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ । ଆଣି ପାଂଚଚି ଵର୍ତତୀ ପିଂଡୀଂ ।
ଯାଚୀ ପାହାଵୀ ରୋକଡୀ । ପ୍ରଚୀତ ଆତାଂ ॥ ୩୭ ॥
ଯାଚୀ ପାହାଵୀ ରୋକଡୀ । ପ୍ରଚୀତ ଆତାଂ ॥ ୩୭ ॥
ପାଂଚା ଭୂତାଂଚେ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ । ଆଣୀ ପଂଚଭୂତିକ ହେଂ ପିଂଡ ।
ଯାଵେଗଳେଂ ତେଂ ଉଦଂଡ । ଅନୁମାନଜ୍ଞାନ ॥ ୩୮ ॥
ଯାଵେଗଳେଂ ତେଂ ଉଦଂଡ । ଅନୁମାନଜ୍ଞାନ ॥ ୩୮ ॥
ଜିତୁକେଂ ଅନୁମାନାଚେଂ ବୋଲଣେଂ । ତିତୁକେଂ ଵମନପ୍ରାଯେ ତ୍ଯାଗଣେଂ ।
ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ ତେଂଚି ବୋଲଣେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୩୯ ॥
ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ ତେଂଚି ବୋଲଣେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୩୯ ॥
ଜେଂଚି ପିଂଡୀଂ ତେଂଚି ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ । ପ୍ରଚିତ ନାହୀଂ କୀଂ ରୋକଡୀ ।
ପଂଚଭୂତାଂଚୀ ତାଂତଡୀ । ଦୋହୀକଡେ ॥ ୪୦ ॥
ପଂଚଭୂତାଂଚୀ ତାଂତଡୀ । ଦୋହୀକଡେ ॥ ୪୦ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଦେହୀଂଚେଂ ଥାନମାନ । ହା ତୋଂ ଅଵଘାଚି ଅନୁମାନ ।
ଆତାଂ ଯେକ ସମାଧାନ । ମୁଖ୍ଯ ତେଂ କୈସେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଆତାଂ ଯେକ ସମାଧାନ । ମୁଖ୍ଯ ତେଂ କୈସେଂ ॥ ୪୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଅନୁମାନନିର୍ଶନନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଗୁଣରୂପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆକାଶ ଜୈସେଂ ନିରାକାର । ତୈସା ବ୍ରହ୍ମାଚା ଵିଚାର ।
ତେଥେଂ ଵାଯୋଚା ଵିକାର । ତୈସୀ ମୂଳମାଯା ॥ ୧ ॥
ତେଥେଂ ଵାଯୋଚା ଵିକାର । ତୈସୀ ମୂଳମାଯା ॥ ୧ ॥
ହେଂ ଦାସବୋଧୀଂ ଅସେ ବୋଲିଲେଂ । ଜ୍ଞାନଦଶକୀଂ ପ୍ରାଂଜଳ କେଲେଂ ।
ମୂଳମାଯେଂତ ଦାଖଵିଲେଂ । ପଂଚଭୂତିକ ॥ ୨ ॥
ମୂଳମାଯେଂତ ଦାଖଵିଲେଂ । ପଂଚଭୂତିକ ॥ ୨ ॥
ତେଥେଂ ଜାଣୀଵ ତୋ ସତ୍ଵଗୁଣ । ମଧ୍ଯ ତୋ ରଜୋଗୁଣ ।
ନେଣୀଵ ତମୋଗୁଣ । ଜାଣିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩ ॥
ନେଣୀଵ ତମୋଗୁଣ । ଜାଣିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣାଲ ତେଥେଂ କୈଂଚୀ ଜାଣୀଵ । ତରୀ ଐକା ଯାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ ।
ପିଂଡୀଂ ମାହାକାରଣ ଦେହୀଂ ସର୍ଵ । ସାକ୍ଷିଣୀ ଅଵସ୍ଥା ॥ ୪ ॥
ପିଂଡୀଂ ମାହାକାରଣ ଦେହୀଂ ସର୍ଵ । ସାକ୍ଷିଣୀ ଅଵସ୍ଥା ॥ ୪ ॥
ତୈସୀ ମୂଳପ୍ରକୃତୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚେଂ । ଦେହ ମାହାକାରଣ ସାଚେଂ ।
ମ୍ହଣୋନ ତେଥେଂଜାଣୀଵେଚେଂ । ଅଧିଷ୍ଠାନ ଆଲେଂ ॥ ୫ ॥
ମ୍ହଣୋନ ତେଥେଂଜାଣୀଵେଚେଂ । ଅଧିଷ୍ଠାନ ଆଲେଂ ॥ ୫ ॥
ଅସୋ ମୂଳମାଯେଭୀତରୀଂ । ଗୁପ୍ତ ତ୍ରିଗୁଣ ଵାସ କରୀ ।
ପଷ୍ଟ ହୋତୀ ସଂଧୀ ଚତୁରୀଂ । ଜାଣାଵୀ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ॥ ୬ ॥
ପଷ୍ଟ ହୋତୀ ସଂଧୀ ଚତୁରୀଂ । ଜାଣାଵୀ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ॥ ୬ ॥
ଜୈସ ତୃଣାଚା ପୋଟରାକଳା । ପୁଢେଂ ଉକଲୋନ ହୋଯେ ମୋକଳା ।
ତୈସୀ ମୂଳମାଯା ଅଵଲୀଳା । ଗୁଣ ପ୍ରସଵଲୀ ॥ ୭ ॥
ତୈସୀ ମୂଳମାଯା ଅଵଲୀଳା । ଗୁଣ ପ୍ରସଵଲୀ ॥ ୭ ॥
ମୂଳମାଯା ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ । ଐକ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀଚେଂ ରୂପ ।
ଗୁଣଵିକାର ହୋତାଂଚି ଅଲ୍ପ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ବୋଲିଜେ ॥ ୮ ॥
ଗୁଣଵିକାର ହୋତାଂଚି ଅଲ୍ପ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ବୋଲିଜେ ॥ ୮ ॥
ପୁଢେଂ ଜାଣୀଵ ମଧ୍ଯସ୍ତ ନେଣୀଵ । ମିଶ୍ରିତ ଚାଲିଲା ସ୍ଵଭାଵ ।
ତେଥେଂ ମାତୃକାସ ଠାଵ । ଶବ୍ଦ ଜାଲା ॥ ୯ ॥
ତେଥେଂ ମାତୃକାସ ଠାଵ । ଶବ୍ଦ ଜାଲା ॥ ୯ ॥
ତୋ ଶବ୍ଦଗୁଣ ଆକାଶୀଂଚା । ଐସା ଅଭିପ୍ରାଵ ଯେଥୀଚା ।
ଶବ୍ଦେଂଚି ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଂଚା । ଆକାର ଜାଲା ॥ ୧୦ ॥
ଶବ୍ଦେଂଚି ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଂଚା । ଆକାର ଜାଲା ॥ ୧୦ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ତ୍ରିଗୁଣାକାର । ଅଵଘା ଵାଯୋଚା ଵିକାର ।
ଜାଣୀଵନେଣୀଵେଚା ଵିଚାର । ଵାଯୋଚି କରିତାଂ ॥ ୧୧ ॥
ଜାଣୀଵନେଣୀଵେଚା ଵିଚାର । ଵାଯୋଚି କରିତାଂ ॥ ୧୧ ॥
ଵାଯୋ ନସ୍ତାଂ କୈଂଚୀ ଜାଣୀଵ । ଜାଣୀଵ ନସ୍ତାଂ କୈଂଚୀ ନେଣୀଵ ।
ଜାଣୀଵନେଣୀଵେସ ଠାଵ । ଵାଯୋଗୁଣେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଜାଣୀଵନେଣୀଵେସ ଠାଵ । ଵାଯୋଗୁଣେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଜେଥେଂ ମୁଳୀଚ ନାହୀ ଚଳଣ । ତେଥେଂ କୈଂଚେଂ ଜାଣୀଵଲକ୍ଷଣ ।
ମ୍ହଣୋନି ଵାଯୋଚା ଗୁଣ । ନେମସ୍ତ ଜାଣାଵା ॥ ୧୩ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଵାଯୋଚା ଗୁଣ । ନେମସ୍ତ ଜାଣାଵା ॥ ୧୩ ॥
ଯେକାପାସୂନ ଯେକ ଜାଲେଂ । ହେଂ ଯେକ ଉଗେଂଚି ଦିସୋନ ଆଲେଂ ।
ସ୍ଵରୂପ ମୁଳୀଚ ଭାସଲେଂ । ତ୍ରିଗୁଣଭୂତାଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ସ୍ଵରୂପ ମୁଳୀଚ ଭାସଲେଂ । ତ୍ରିଗୁଣଭୂତାଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଐସା ହା ମୁଳୀଂଚା କର୍ଦମୁ । ପୁଢେଂ ପଷ୍ଟତେଚା ଅନୁକ୍ରମୁ ।
ସାଂଗତାଂ ଯେକାପାସୂନ ଯେକ ଉଗମୁ । ହେଂ ହି ଖରେଂ ॥ ୧୫ ॥
ସାଂଗତାଂ ଯେକାପାସୂନ ଯେକ ଉଗମୁ । ହେଂ ହି ଖରେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଵାଯୋଚ କର୍ଦମ ବୋଲିଲା । ତଯାପାସୂନ ଅଗ୍ନି ଜାଲା ।
ତୋହି ପାହାତାଂ ଦେଖିଲା । କର୍ଦମୁଚି ॥ ୧୬ ॥
ତୋହି ପାହାତାଂ ଦେଖିଲା । କର୍ଦମୁଚି ॥ ୧୬ ॥
ଅଗ୍ନିପାସୂନ ଜାଲେଂ ଆପ । ତେଂହି କର୍ଦମସ୍ଵରୂପ ।
ଆପାପାସୂନ ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ରୂପ । ତେଂହି କର୍ଦମରୂପୀ ॥ ୧୭ ॥
ଆପାପାସୂନ ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ରୂପ । ତେଂହି କର୍ଦମରୂପୀ ॥ ୧୭ ॥
ଯେଥେଂ ଆଶଂକା ଉଠିଲୀ । ଭୂତାଂସ ଜାଣୀଵ କୋଠେଂ ଦେଖିଲୀ ।
ତରୀ ଭୂତାଂତ ଜାଣୀଵ ହେ ଐକିଲୀ । ନାହୀଂ ଵାର୍ତା ॥ ୧୮ ॥
ତରୀ ଭୂତାଂତ ଜାଣୀଵ ହେ ଐକିଲୀ । ନାହୀଂ ଵାର୍ତା ॥ ୧୮ ॥
ଜାଣୀଵ ମ୍ହଣିଜେ ଜାଣତେଂ ଚଳଣ । ତେଂଚି ଵାଯୋଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ଵାଯୋଆଂଗୀଂ ସକଳ ଗୁଣ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଵାଯୋଆଂଗୀଂ ସକଳ ଗୁଣ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୧୯ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଜାଣୀଵନେଣୀଵମିଶ୍ରୀତ । ଅଵଘେଂ ଚାଲିଲେଂ ପଂଚଭୂତ ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଭୂତାଂତ । ଜାଣୀଵ ଅସେ ॥ ୨୦ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଭୂତାଂତ । ଜାଣୀଵ ଅସେ ॥ ୨୦ ॥
କୋଠେଂ ଦିସେ କୋଠେଂ ନ ଦିସେ । ପରୀ ତେଂ ଭୂତୀଂ ଵ୍ଯାପୂନ ଅସେ ।
ତିକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧୀ କରିତାଂ ଭାସେ । ସ୍ଥୂଳ ସୁକ୍ଷ୍ମ ॥ ୨୧ ॥
ତିକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧୀ କରିତାଂ ଭାସେ । ସ୍ଥୂଳ ସୁକ୍ଷ୍ମ ॥ ୨୧ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ଆକାରଲୀ । ଭୂତୀଂ ଭୂତେଂ କାଲଵଲୀଂ ।
ତରୀ ପାହାତଂ ଭାସଲୀଂ । ଯେକ ସ୍ଥୂଳ ଯେକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ॥ ୨୨ ।
। ନିରୋଧଵାଯୋ ନ ଭାସେ । ତୈସୀ ଜଣୀଵ ନ ଦିସେ ।
ନ ଦିସେ ପରୀ ତେ ଅସେ । ଭୂତରୂପେଂ ॥ ୨୩ ॥
ତରୀ ପାହାତଂ ଭାସଲୀଂ । ଯେକ ସ୍ଥୂଳ ଯେକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ॥ ୨୨ ।
। ନିରୋଧଵାଯୋ ନ ଭାସେ । ତୈସୀ ଜଣୀଵ ନ ଦିସେ ।
ନ ଦିସେ ପରୀ ତେ ଅସେ । ଭୂତରୂପେଂ ॥ ୨୩ ॥
କାଷ୍ଠୀଂ ଅଗ୍ନୀ ଦିସେନା । ନିରୋଧଵାଯୋ ଭାସେନା ।
ଜଣୀଵ ତୈସୀ ଲକ୍ଷେନା । ଯେକାଯେକୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ଜଣୀଵ ତୈସୀ ଲକ୍ଷେନା । ଯେକାଯେକୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ଭୂତେଂ ଵେଗଳାଲୀଂ ଦିସତୀ । ପାହାତାଂ ଯେକଚି ଭାସତୀ ।
ବହୁତ ଧୂର୍ତପଣେଂ ପ୍ରଚିତୀ । ଵୋଳଖାଵୀ ॥ ୨୫ ॥
ବହୁତ ଧୂର୍ତପଣେଂ ପ୍ରଚିତୀ । ଵୋଳଖାଵୀ ॥ ୨୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମାପାସୁନ ମୂଳମାଯା । ମୂଳମାଯେପାସୂନ ଗୁଣମାଯା ।
ଗୁଣମାଯେପାସୂନ ତଯା । ଗୁଣାସ ଜନ୍ମ ॥ ୨୬ ॥
ଗୁଣମାଯେପାସୂନ ତଯା । ଗୁଣାସ ଜନ୍ମ ॥ ୨୬ ॥
ଗୁଣାପାସୂନିଯାଂ ଭୂତେଂ ପାଵଲୀ । ପଷ୍ଟ ଦଶେତେଂ ।
ଐସୀଯାଂଚୀଂ ରୂପେଂ ସମସ୍ତେଂ । ନିରୋପିଲୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଐସୀଯାଂଚୀଂ ରୂପେଂ ସମସ୍ତେଂ । ନିରୋପିଲୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଆକାଶ ଗୁଣାପାସୂନ ଜାଲେଂ । ହେଂ କଦାପୀ ନାହୀ ଘଡଲେଂ ।
ଶବ୍ଦଗୁଣାସ କଲ୍ପିଲେଂ । ଆକାଶ ଵାଯାଂ ॥ ୨୮ ॥
ଶବ୍ଦଗୁଣାସ କଲ୍ପିଲେଂ । ଆକାଶ ଵାଯାଂ ॥ ୨୮ ॥
ଯେକ ସାଂଗତାଂ ଯେକଚି ଭାଵୀ । ଉଗୀଚ କରୀ ଗଥାଗୋଵୀ ।
ତଯା ଵେଡ୍ଯାଚୀ ଉଗଵୀ । କୋଣେଂ କରାଵୀ ॥ ୨୯ ॥
ତଯା ଵେଡ୍ଯାଚୀ ଉଗଵୀ । କୋଣେଂ କରାଵୀ ॥ ୨୯ ॥
ସିକଵିଲ୍ଯାଂ ହି କଳେନା । ଉମଜଵିଲ୍ଯାଂ ହି ଉମଜେନା ।
ଦୃଷ୍ଟାଂତେଂହି ତର୍କେନା । ମଂଦରୂପ ॥ ୩୦ ॥
ଦୃଷ୍ଟାଂତେଂହି ତର୍କେନା । ମଂଦରୂପ ॥ ୩୦ ॥
ଭୂତାଂହୂନ ଭୂତ ଥୋର । ହା ହି ଦାଵିଲା ଵିଚାର ।
ପରୀ ଭୂତାଂଵଡିଲ ସ୍ଵତଂତ୍ର । କୋଣ ଆହେ ॥ ୩୧ ॥
ପରୀ ଭୂତାଂଵଡିଲ ସ୍ଵତଂତ୍ର । କୋଣ ଆହେ ॥ ୩୧ ॥
ଜେଥେଂ ମୂଳମାଯା ପଂଚଭୂତିକ । ତେଥେଂ କାଯେ ରାହିଲା ଵିଵେକ ।
ମୂଳମାଯେପରତେଂ ଯେକ । ନିର୍ଗୁଣବ୍ରହ୍ମ ॥ ୩୨ ॥
ମୂଳମାଯେପରତେଂ ଯେକ । ନିର୍ଗୁଣବ୍ରହ୍ମ ॥ ୩୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମୀଂ ମୂଳମାଯା ଜାଲୀ । ତିଚୀ ଲୀଳା ପରୀକ୍ଷିଲୀ ।
ତଂଵ ନେ ନିଖଳ ଵୋତଲୀ । ଭୂତେଂତ୍ରିଗୁଣାଂଚୀ ॥ ୩୩ ॥
ତଂଵ ନେ ନିଖଳ ଵୋତଲୀ । ଭୂତେଂତ୍ରିଗୁଣାଂଚୀ ॥ ୩୩ ॥
ଭୂତେଂ ଵିକାରଵଂତ ଚତ୍ଵାର । ଆକାଶ ପାହାତାଂ ନିର୍ଵିକାର ।
ଆକାଶ ଭୂତ ହା ଵିଚାର । ଉପାଧୀକରିତାଂ ॥ ୩୪ ॥
ଆକାଶ ଭୂତ ହା ଵିଚାର । ଉପାଧୀକରିତାଂ ॥ ୩୪ ॥
ପିଂଡୀଂ ଵ୍ଯାପକ ମ୍ହଣୋନ ଜୀଵ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ଵ୍ଯାପକ ମ୍ହଣୋନ ଶିଵ ।
ତୈସାଚ ହାହି ଅଭିପ୍ରାଵ । ଆକାଶାଚା ॥ ୩୫ ॥
ତୈସାଚ ହାହି ଅଭିପ୍ରାଵ । ଆକାଶାଚା ॥ ୩୫ ॥
ଉପାଧୀମଚେଂ ସାପଡଲେଂ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାହାତାଂ ଭାସଲେଂ ।
ଇତୁକ୍ଯାସାଠୀଂ ଆକାଶ ଜାଲେଂ । ଭୂତରୂପ ॥ ୩୬ ॥
ଇତୁକ୍ଯାସାଠୀଂ ଆକାଶ ଜାଲେଂ । ଭୂତରୂପ ॥ ୩୬ ॥
ଆକାଶ ଅଵକାଶ ତୋ ଭକାସ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ନିରାଭାସ ।
ଉପାଧୀଂ ନସ୍ତା ଜେଂ ଆକାଶ । ତେଂଚି ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୩୭ ॥
ଉପାଧୀଂ ନସ୍ତା ଜେଂ ଆକାଶ । ତେଂଚି ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୩୭ ॥
ଜାଣୀଵ ନେଣୀଵ ମଧ୍ଯମାନ । ହେଂଚି ଗୁଣାଚେଂ ପ୍ରମାଣ ।
ଯେଥେଂ ନିରୋପିଲେଂ ତ୍ରିଗୁଣ । ରୂପେଂସହିତ ॥ ୩୮ ॥
ଯେଥେଂ ନିରୋପିଲେଂ ତ୍ରିଗୁଣ । ରୂପେଂସହିତ ॥ ୩୮ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ପାଵଲୀ ଵିସ୍ତାରାତେଂ । ପୁଢେ ଯେକାଚେଂ ଯେକଚି ହୋତେଂ ।
ଵିକାରଵଂତଚି ତଯାତେଂ । ନେମ କୈଂଚା ॥ ୩୯ ॥
ଵିକାରଵଂତଚି ତଯାତେଂ । ନେମ କୈଂଚା ॥ ୩୯ ॥
କାଳେଂ ପାଂଢରେଂ ମେଳଵିତାଂ । ପାରଵେଂ ହୋତେଂ ତତ୍ଵତା ।
କାଳେଂ ପିଵଳେଂ ମେଳଵିତାଂ । ହିରଵେଂ ହୋଯେ ॥ ୪୦ ॥
କାଳେଂ ପିଵଳେଂ ମେଳଵିତାଂ । ହିରଵେଂ ହୋଯେ ॥ ୪୦ ॥
ଐସେଂ ରଂଗ ନାନାପରୀ । ମେଳଵିତାଂ ପାଲଟ ଧରୀ ।
ତୈସେଂ ଦୃଶ୍ଯ ହେଂ ଵିକାରୀ । ଵିକାରଵଂତ ॥ ୪୧ ॥
ତୈସେଂ ଦୃଶ୍ଯ ହେଂ ଵିକାରୀ । ଵିକାରଵଂତ ॥ ୪୧ ॥
ଯେକା ଜୀଵନେଂ ନାନା ରଂଗ । ଉମଟୋଂ ଲାଗତୀ ତରଂଗ ।
ପାଲଟାଚା ଲାଗଵେଗ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ପାହାଵା ॥ ୪୨ ॥
ପାଲଟାଚା ଲାଗଵେଗ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ପାହାଵା ॥ ୪୨ ॥
ଯେକା ଉଦକାଚେ ଵିକାର । ପାହାତାଂ ଦିସତୀ ଅପାର ।
ପାଂଚା ଭୂତାଂଚେ ଵିସ୍ତାର । ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଯୋନୀ ॥ ୪୩ ॥
ପାଂଚା ଭୂତାଂଚେ ଵିସ୍ତାର । ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଯୋନୀ ॥ ୪୩ ॥
ନାନା ଦେହାଚେଂ ବୀଜ ଉଦକ । ଉଦକାପସୂନ ସକଳ ଲୋକ ।
କିଡା ମୁଂଗୀ ସ୍ଵାପଦାଦିକ । ଉଦକେଂଚି ହୋଯେଂ ॥ ୪୪ ॥
କିଡା ମୁଂଗୀ ସ୍ଵାପଦାଦିକ । ଉଦକେଂଚି ହୋଯେଂ ॥ ୪୪ ॥
ଶୁକ୍ଲୀତ ଶୋଣୀତ ମ୍ହଣିଜେ ନୀର । ତ୍ଯା ନୀରାଚେଂ ହେଂ ଶରୀର ।
ନଖେଂ ଦଂତ ଅସ୍ତିମାତ୍ର । ଉଦକାଚ୍ଯା ହୋତୀ ॥ ୪୫ ॥
ନଖେଂ ଦଂତ ଅସ୍ତିମାତ୍ର । ଉଦକାଚ୍ଯା ହୋତୀ ॥ ୪୫ ॥
ମୁଳ୍ଯାଂଚେ ବାରୀକ ପାଗୋରେ । ତେଣେଂ ପଂଥେଂ ଉଦକ ଭରେ ।
ତ୍ଯା ଉଦକେଂଚି ଵିସ୍ତାରେ । ଵୃକ୍ଷମାତ୍ର ॥ ୪୬ ॥
ତ୍ଯା ଉଦକେଂଚି ଵିସ୍ତାରେ । ଵୃକ୍ଷମାତ୍ର ॥ ୪୬ ॥
ଅଂବଵୃକ୍ଷ ମୋହରା ଆଲେ । ଅଵଘେ ଉଦକାକରିତାଂ ଜାଲେ ।
ଫଳୀଂ ଫୁଲୀଂ ଲଗଡଲେ । ସାଵକାସ ॥ ୪୭ ॥
ଫଳୀଂ ଫୁଲୀଂ ଲଗଡଲେ । ସାଵକାସ ॥ ୪୭ ॥
ଖୋଡ ଫୋଡୁନ ଅଂବେ ପାହାତାଂ । ତେଥେଂ ଦିସେନା ସର୍ଵଥା ।
ଖାଂଦ୍ଯା ଫୋଡୁନ ଫଳେଂ ପାହାତାଂ । ଵୋଲୀଂ ସାଲେଂ ॥ ୪୮ ॥
ଖାଂଦ୍ଯା ଫୋଡୁନ ଫଳେଂ ପାହାତାଂ । ଵୋଲୀଂ ସାଲେଂ ॥ ୪୮ ॥
ମୁଳାପାସୂନ ସେଵଟଵରୀ । ଫଳ ନାହୀଂ ତଦନଂତରୀଂ ।
ଜଳରୂପ ଫଳ ଚତୁରୀଂ । ଵିଵେକେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୪୯ ॥
ଜଳରୂପ ଫଳ ଚତୁରୀଂ । ଵିଵେକେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୪୯ ॥
ତେଂଚି ଜଳ ସେଂଡ୍ଯା ଚଢେ । ତେଵ୍ହାଂ ଵୃକ୍ଷମାତ୍ର ଲଗଡେ ।
ଯେକାଚେଂ ଯେକଚି ଘଡେ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫୦ ॥
ଯେକାଚେଂ ଯେକଚି ଘଡେ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫୦ ॥
ପତ୍ରେଂ ପୁଷ୍ପେଂ ଫଳେଂ ଭେଦ । କିତୀ କରାଵା ଅନୁଵାଦ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ଵିଶଦ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୫୧ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ଵିଶଦ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୫୧ ॥
ଭୂତାଂଚେ ଵିକାର ସାଂଗୋଂ କିତୀ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ପାଲଟତୀ ।
ଯେକାଚେ ଯେକଚି ହୋତୀ ॥ ନାନା ଵର୍ଣ ॥
ଯେକାଚେ ଯେକଚି ହୋତୀ ॥ ନାନା ଵର୍ଣ ॥
୫୨ ॥ ତ୍ରିଗୁଣଭୂତାଂଚୀ ଲଟପଟ । ପାହୋଂ ଜାତାଂ ହେ ଖଟପଟ ।
ବହୁରୂପ ବହୁ ପାଲଟ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ସାଂଗାଵା ॥ ୫୩ ॥
ବହୁରୂପ ବହୁ ପାଲଟ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ସାଂଗାଵା ॥ ୫୩ ॥
ଯେ ପ୍ରକୃତୀଚା ନିରାସ । ଵିଵେକେଂ ଵାରାଵା ସାଵକାସ ।
ମଗ ପରମାତ୍ମା ପରେଶ । ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ଭଜାଵା ॥ ୫୪ ॥
ମଗ ପରମାତ୍ମା ପରେଶ । ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ଭଜାଵା ॥ ୫୪ ॥
ଇଥି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଗୁଣରୂପନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଵିକଲ୍ପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆଧୀ ସ୍ଥୂଳ ଆହେ ଯେକ । ତରୀ ମଗ ଅଂତଃକରଣ ପଂଚକ ।
ଜାଣତେପଣାଚା ଵିଵେକ । ସ୍ଥୂଳାକରିତାଂ ॥ ୧ ॥
ଜାଣତେପଣାଚା ଵିଵେକ । ସ୍ଥୂଳାକରିତାଂ ॥ ୧ ॥
ତୈସେଂଚି ବ୍ରହ୍ମାଂଡେଂଵୀଣ କାଂହୀଂ । ମୂଳମାଯେସି ଜାଣୀଵ ନାହୀଂ ।
ସ୍ଥୂଳାଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ସର୍ଵ ହି । କାର୍ଯ ଚାଲେ ॥ ୨ ॥
ସ୍ଥୂଳାଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ସର୍ଵ ହି । କାର୍ଯ ଚାଲେ ॥ ୨ ॥
ତେଂ ସ୍ଥୂଳଚି ନସ୍ତାଂ ନିର୍ମାଣ । କୋଠେଂ ରାହେଲ ଅଂତଃକର୍ଣ ।
ଐସା ଶ୍ରୋତୀଂ କେଲା ପ୍ରଶ୍ନ । ଯାଚେଂ ଉତ୍ତର ଐକା ॥ ୩ ॥
ଐସା ଶ୍ରୋତୀଂ କେଲା ପ୍ରଶ୍ନ । ଯାଚେଂ ଉତ୍ତର ଐକା ॥ ୩ ॥
କୋସଲେ ଅଥଵା କାଂଟେଘରେଂ । ନାନା ପୃଷ୍ଠିଭାଗୀଂ ଚାଲତୀ ଘରେଂ ।
ଜୀଵ କରିତୀ ଲହାନଥୋରେଂ । ଶକ୍ତୀନୁସାର ॥ ୪ ॥
ଜୀଵ କରିତୀ ଲହାନଥୋରେଂ । ଶକ୍ତୀନୁସାର ॥ ୪ ॥
ଶଂଖ ସିଂପୀ ଘୁଲା କଵଡେଂ । ଆଧୀଂ ତ୍ଯାଂଚେଂ ଘର ଘଡେ ।
କିଂଵା ଆଧୀଂ ନିର୍ମାଣ କିଡେ । ହେଂ ଵିଚାରାଵେଂ ॥ ୫ ॥
କିଂଵା ଆଧୀଂ ନିର୍ମାଣ କିଡେ । ହେଂ ଵିଚାରାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ଆଧୀ ପ୍ରାଣୀ ତେ ହୋତୀ । ମଗ ଘରେଂ ନିର୍ମାଣ କରିତୀ ।
ହେ ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରଚିତୀ । ସାଂଗଣେଂ ନଲଗେ ॥ ୬ ॥
ହେ ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରଚିତୀ । ସାଂଗଣେଂ ନଲଗେ ॥ ୬ ॥
ତୈସେଂ ଆଧୀ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜାଣ । ମଗ ସ୍ଥୂଳ ହୋତେଂ ନିର୍ମାଣ ।
ଯେଣେଂ ଦୃଷ୍ଟାଂତେଂ ପ୍ରଶ୍ନ । ଫିଟଲା ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ॥ ୭ ॥
ଯେଣେଂ ଦୃଷ୍ଟାଂତେଂ ପ୍ରଶ୍ନ । ଫିଟଲା ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ॥ ୭ ॥
ତଵ ଶ୍ରୋତା ପୁସେ ଆଣୀକ । ଜୀ ଆଠଵଲେଂ କାଂହୀଂ ଯେକ ।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଚା ଵିଵେକ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୮ ॥
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଚା ଵିଵେକ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୮ ॥
କୋଣ ଜ୍ନ୍ମାସ ଘାଲିତେଂ । ଆଣୀ ମାଗୁତା କୋଣ ଜନ୍ମ ଘେତେଂ ।
ହେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା କୈସେଂ ଯେତେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ହେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା କୈସେଂ ଯେତେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମାସ ଘାଲିତୋ । ଵିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତିପାଳ କରିତୋ ।
ରୁଦ୍ର ଅଵଘେଂ ସଂଵ୍ହାରିତୋ । ଐସେଂ ବୋଲତୀ ॥ ୧୦ ॥
ରୁଦ୍ର ଅଵଘେଂ ସଂଵ୍ହାରିତୋ । ଐସେଂ ବୋଲତୀ ॥ ୧୦ ॥
ତରୀଂ ହେଂ ପ୍ରଵୃତୀଚେଂ ବୋଲଣେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାସ ଆଣୀ ଉଣେଂ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯ ପାହାତାଂ ଶ୍ଲାଘ୍ଯଵାଣେଂ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯ ପାହାତାଂ ଶ୍ଲାଘ୍ଯଵାଣେଂ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମ୍ଯାସ କୋଣେଂ ଜନ୍ମାସ ଘାତଲେଂ । ଵିଷ୍ଣୂସ କୋଣେଂ ପ୍ରତିପାଳିଲେଂ ।
ରୁଦ୍ରାସ କୋଣେଂ ସଂଵ୍ହାରିଲେଂ । ମାହାପ୍ରଳଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ରୁଦ୍ରାସ କୋଣେଂ ସଂଵ୍ହାରିଲେଂ । ମାହାପ୍ରଳଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ମ୍ହଣୌନି ହା ସୃଷ୍ଟୀଭାଵ । ଅଵଘା ମାଯେଚା ସ୍ଵଭାଵ ।
କର୍ତା ମ୍ହଣୋଂ ନିର୍ଗୁଣ ଦେଵ । ତରୀ ତୋ ନିର୍ଵିକାରୀ ॥ ୧୩ ॥
କର୍ତା ମ୍ହଣୋଂ ନିର୍ଗୁଣ ଦେଵ । ତରୀ ତୋ ନିର୍ଵିକାରୀ ॥ ୧୩ ॥
ମ୍ହଣାଵେଂ ମାଯା ଜନ୍ମାସ ଘାଲୀ । ତରୀ ହେ ଆପଣଚି ଵିସ୍ତାରଲୀ ।
ଆଣୀ ଵିଚାରିତାଂ ଥାରଲୀ । ହେଂ ହି ଘଡେନା ॥ ୧୪ ॥
ଆଣୀ ଵିଚାରିତାଂ ଥାରଲୀ । ହେଂ ହି ଘଡେନା ॥ ୧୪ ॥
ଆତାଂ ଜନ୍ମତୋ ତୋ କୋଣ । କୈସୀ ତ୍ଯାଚୀ ଵୋଳଖଣ ।
ଆଣୀ ସଂଚିତାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ତେଂହି ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଆଣୀ ସଂଚିତାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ତେଂହି ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପୁଣ୍ଯାଚେଂ କୈସେଂ ରୂପ । ଆଣୀ ପାପାଚେଂ କୈସେଂ ସ୍ଵରୂପ ।
ଯାହି ଶବ୍ଦାଚ ଆକ୍ଷେପ । କୋଣ କର୍ତା ॥ ୧୬ ॥
ଯାହି ଶବ୍ଦାଚ ଆକ୍ଷେପ । କୋଣ କର୍ତା ॥ ୧୬ ॥
ହେଂ କାଂହୀଂଚ ନ ଯେ ଅନୁମାନା । ମ୍ହଣତୀ ଜନ୍ମ ଘେତେ ଵାସନା ।
ପରୀ ତେ ପାହାତାଂ ଦିସେନା । ନା ଧରିତାଂ ନ ଯେ ॥ ୧୭ ॥
ପରୀ ତେ ପାହାତାଂ ଦିସେନା । ନା ଧରିତାଂ ନ ଯେ ॥ ୧୭ ॥
ଵାସନା କାମନା ଆଣୀ କଲ୍ପନା । ହେତୁ ଭାଵନା ମତି ନାନା ।
ଐଶା ଅନଂତ ଵୃତ୍ତୀ ଜାଣା । ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକାଚ୍ଯା ॥ ୧୮ ॥
ଐଶା ଅନଂତ ଵୃତ୍ତୀ ଜାଣା । ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକାଚ୍ଯା ॥ ୧୮ ॥
ଅସୋ ହେଂ ଅଵଘେଂ ଜାଣୀଵ ଯଂତ୍ର । ଜାଣୀଵ ମ୍ହଣିଜେ ସ୍ମରଣମାତ୍ର ।
ତ୍ଯା ସ୍ମରଣାସ ଜନ୍ମସୂତ୍ର । କୈସେଂ ଲାଗେ ॥ ୧୯ ॥
ତ୍ଯା ସ୍ମରଣାସ ଜନ୍ମସୂତ୍ର । କୈସେଂ ଲାଗେ ॥ ୧୯ ॥
ଦେହୋ ନିର୍ମାଣ ପାଂଚା ଭୂତାଂଚା । ଵାଯୋ ଚାଳକ ତଯାଚା ।
ଜାଣଣେଂ ହା ମନାଚା । ମନୋଭାଵ ॥ ୨୦ ॥
ଜାଣଣେଂ ହା ମନାଚା । ମନୋଭାଵ ॥ ୨୦ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ସହଜଚି ଘଡଲେଂ । ତତ୍ଵାଂଚେଂ ଗୁଂଥାଡେଂ ଜାଲେଂ ।
କୋଣାସ କୋଣେ ଜନ୍ମଵିଲେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୧ ॥
କୋଣାସ କୋଣେ ଜନ୍ମଵିଲେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୧ ॥
ତରୀ ହେଂ ପାହାତାଂ ଦିସେନା । ମ୍ହଣୋନ ଜନ୍ମଚି ଅସେନା ।
ଉପଜଲା ପ୍ରାଣୀ ଯେନା । ମାଗୁତା ଜନ୍ମା ॥ ୨୨ ॥
ଉପଜଲା ପ୍ରାଣୀ ଯେନା । ମାଗୁତା ଜନ୍ମା ॥ ୨୨ ॥
କୋଣାସୀଚ ଜନ୍ମ ନାହୀଂ । ତରୀ ସଂତସଂଗେଂ କେଲେଂ କାଈ ।
ଐସା ଅଭିପ୍ରାଵ ସର୍ଵହି । ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ।
୨୩ ॥ ପୁର୍ଵୀଂ ସ୍ମରଣ ନା ଵିସ୍ମରଣ । ମଧେଂଚି ହେଂ ଜାଲେଂ ସ୍ମରଣ ।
ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଜାଣତୀ କଳା ॥ ୨୪ ॥
ଐସା ଅଭିପ୍ରାଵ ସର୍ଵହି । ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ।
୨୩ ॥ ପୁର୍ଵୀଂ ସ୍ମରଣ ନା ଵିସ୍ମରଣ । ମଧେଂଚି ହେଂ ଜାଲେଂ ସ୍ମରଣ ।
ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଜାଣତୀ କଳା ॥ ୨୪ ॥
ସାଵଧ ଆହେ ତୋଂ ସ୍ମରଣ । ଵିକଳ ହୋତାଂ ଵିସ୍ମରଣ ।
ଵିସ୍ମରଣ ପଡତାଂ ମରଣ । ପାଵତୀ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୨୫ ॥
ଵିସ୍ମରଣ ପଡତାଂ ମରଣ । ପାଵତୀ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୨୫ ॥
ସ୍ମରଣ ଵିସ୍ମରଣ ରାହିଲେଂ । ମଗ ଦେହାସ ମରଣ ଆଲେଂ ।
ପୁଧେଂ ଜନ୍ମାସ ଘାତଲେଂ । କୋଣାସ କୋଣେଂ ॥ ୨୬ ॥
ପୁଧେଂ ଜନ୍ମାସ ଘାତଲେଂ । କୋଣାସ କୋଣେଂ ॥ ୨୬ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଜନ୍ମଚି ଅସେନା । ଆଣୀ ଯାତନା ହି ଦିସେନା ।
ଅଵଘୀ ଵେର୍ଥଚି କଲ୍ପନା । ବଳାଵଲୀ ॥ ୨୭ ॥
ଅଵଘୀ ଵେର୍ଥଚି କଲ୍ପନା । ବଳାଵଲୀ ॥ ୨୭ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଜନ୍ମଚି ନାହୀଂ କୋଣାସୀ । ଶ୍ରୋତଯାଂଚୀ ଆଶଂକା ଐସୀ ।
ମରୋନ ଗେଲେଂ ତେଂ ଜନ୍ମାସୀ । ମାଗୁତେଂ ନ ଯେ ॥ ୨୮ ॥
ମରୋନ ଗେଲେଂ ତେଂ ଜନ୍ମାସୀ । ମାଗୁତେଂ ନ ଯେ ॥ ୨୮ ॥
ଵାଳଲେଂ କାଷ୍ଠ ହିରଵଳେନା । ପଡିଲେଂ ଫଳ ତେଂ ପୁନ୍ହାଂ ଲାଗେନା ।
ତୈସେଂ ପଡିଲେଂ ଶରୀର ଯେନା । ଜନ୍ମାସ ମାଗୁତେଂ ॥ ୨୯ ॥
ତୈସେଂ ପଡିଲେଂ ଶରୀର ଯେନା । ଜନ୍ମାସ ମାଗୁତେଂ ॥ ୨୯ ॥
ମଡକେଂ ଅଵଚିତେଂ ଫୁଟଲେଂ । ଫୁଟଲେଂ ତେଂ ଫୁଟୋନିଚ ଗେଲେଂ ।
ତୈସେଂଚି ପୁନ୍ହାଂ ଜନ୍ମଲେଂ । ନାହୀଂ ମନୁଷ୍ଯ ॥ ୩୦ ॥
ତୈସେଂଚି ପୁନ୍ହାଂ ଜନ୍ମଲେଂ । ନାହୀଂ ମନୁଷ୍ଯ ॥ ୩୦ ॥
ଯେଥେଂ ଅଜ୍ଞାନ ଆଣୀ ସଜ୍ଞାନ । ସାରିଖେଚ ଜାଲେଂ ସମାନ ।
ଐସା ବଳାଵଲା ଅନୁମାନ । ଶ୍ରୋତଯାଂସୀ ॥ ୩୧ ॥
ଐସା ବଳାଵଲା ଅନୁମାନ । ଶ୍ରୋତଯାଂସୀ ॥ ୩୧ ॥
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ହୋ ଐକା । ଅଵଘେଂ ପାଷାଂଡ କରୂଂ ନକା ।
ଅନୁମାନ ଅସେଲ ତରୀ ଵିଵେକା । ଅଵଲୋକାଵେଂ ॥ ୩୨ ॥
ଅନୁମାନ ଅସେଲ ତରୀ ଵିଵେକା । ଅଵଲୋକାଵେଂ ॥ ୩୨ ॥
ପ୍ରେତ୍ନେଂଵୀଣ କାର୍ଯ ଜାଲେଂ । ଜେଵିଲ୍ଯାଵୀଣ ପୋଟ ଭରଲେଂ ।
ଜ୍ଞାନେଂଵୀଣ ମୁକ୍ତ ଜାଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୩୩ ॥
ଜ୍ଞାନେଂଵୀଣ ମୁକ୍ତ ଜାଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୩୩ ॥
ସ୍ଵଯେଂ ଆପଣ ଜେଵିଲା । ତ୍ଯାସ ଵାଟେ ଲୋକ ଧାଲା ।
ପରଂତୁ ହେଂ ସମସ୍ତାଂଲା । ଘଡଲେ ପାହିଜେ ॥ ୩୪ ॥
ପରଂତୁ ହେଂ ସମସ୍ତାଂଲା । ଘଡଲେ ପାହିଜେ ॥ ୩୪ ॥
ପୋହଣେଂ ସିକଲା ତୋ ତରେଲ । ପୋହଣେଂ ନେଣେଂ ତୋ ବୁଡେଲ ।
ଯେଥେଂ ହି ଅନୁମାନ କରୀଲ । ଐସା କଵଣୁ ॥ ୩୫ ॥
ଯେଥେଂ ହି ଅନୁମାନ କରୀଲ । ଐସା କଵଣୁ ॥ ୩୫ ॥
ତୈସେଂ ଜଯାସ ଜ୍ଞାନ ଜାଲେଂ । ତେ ତେ ତିତୁକେଚ ତରଲେ ।
ଜ୍ଯାଚେଂ ବଂଧନଚି ତୁଟଲେଂ । ତୋଚି ମୁକ୍ତ ॥ ୩୬ ॥
ଜ୍ଯାଚେଂ ବଂଧନଚି ତୁଟଲେଂ । ତୋଚି ମୁକ୍ତ ॥ ୩୬ ॥
ମୋକଳା ମ୍ହଣେ ନାହୀଂ ବଂଧନ । ଆଣୀ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ବଂଦୀଂ ପଡିଲେ ଜନ ।
ତ୍ଯାଂଚେଂ କୈସେଂ ସମାଧାନ । ତେଂ ତୁମ୍ହୀ ପାହା ॥ ୩୭ ॥
ତ୍ଯାଂଚେଂ କୈସେଂ ସମାଧାନ । ତେଂ ତୁମ୍ହୀ ପାହା ॥ ୩୭ ॥
ନେଣେ ଦୁସର୍ଯାଚୀ ତଳମଳ । ତେଂ ମନୁଷ୍ଯ ପରଦୁଃଖସୀତଳ ।
ତୈସାଚ ହାହି କେଵଳ । ଅନୁଭଵ ଜାଣାଵା ॥ ୩୮ ॥
ତୈସାଚ ହାହି କେଵଳ । ଅନୁଭଵ ଜାଣାଵା ॥ ୩୮ ॥
ଜଯାସ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଜାଲେଂ । ତତ୍ଵେଂ ତତ୍ଵ ଵିଵଂଚିଲେଂ ।
ଖୁଣେସୀ ପାଵତାଂଚ ବାଣଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୩୯ ॥
ଖୁଣେସୀ ପାଵତାଂଚ ବାଣଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୩୯ ॥
ଜ୍ଞାନେଂ ଚୁକେ ଜନ୍ମମରଣ । ସଗଟ ବୋଲଣେଂ ଅପ୍ରମାଣ ।
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ର ଆଣୀ ପୁରାଣ । ମଗ କାସଯାସୀ ॥ ୪୦ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ର ଆଣୀ ପୁରାଣ । ମଗ କାସଯାସୀ ॥ ୪୦ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଚାରବୋଲୀ । ମାହାନୁଭାଵାଂଚୀ ମଂଡଳୀ ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଲୋକ ସକଳୀ । ହେଂ ମାନୀତନା ॥ ୪୧ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଲୋକ ସକଳୀ । ହେଂ ମାନୀତନା ॥ ୪୧ ॥
ଅଵଘେଂ ହୋତାଂ ଅପ୍ରମାଣ । ମଗ ଆପଲେଂଚ କାଯ ପ୍ରମାଣ ।
ମ୍ହଣୋନ ଜେଥେଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ । ତୋଚି ମୁକ୍ତ ॥ ୪୨ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଜେଥେଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ । ତୋଚି ମୁକ୍ତ ॥ ୪୨ ॥
ଅଵଘେ ଚ ମୁକ୍ତ ପାହାତାଂ ନର । ହାହି ଜ୍ଞାଚା ଉଦ୍ଗାର ।
ଜ୍ଞାନେଂଵିଣ ତୋ ଉଦ୍ଧାର । ହୂଣାର ନାହୀଂ ॥ ୪୩ ॥
ଜ୍ଞାନେଂଵିଣ ତୋ ଉଦ୍ଧାର । ହୂଣାର ନାହୀଂ ॥ ୪୩ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ କଳୋଂ ଆଲେ । ମ୍ହଣୋନ ଦୃଶ୍ଯ ମିଥ୍ଯା ଜାଲେଂ ।
ପରଂତୁ ଵେଢା ଲାଵିଲେଂ । ସକଳାସ ଯେଣେଂ ॥ ୪୪ ।
ଆତାଂ ପ୍ରଶ୍ନ ହା ଫିଟଲା । ଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନେଂ ମୁକ୍ତ ଜାଲା ।
ଅଜ୍ଞାନ ତୋ ବାଂଧଲା । ଆପଲେ କଲ୍ପନେନେଂ ॥ ୪୫ ॥
ପରଂତୁ ଵେଢା ଲାଵିଲେଂ । ସକଳାସ ଯେଣେଂ ॥ ୪୪ ।
ଆତାଂ ପ୍ରଶ୍ନ ହା ଫିଟଲା । ଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନେଂ ମୁକ୍ତ ଜାଲା ।
ଅଜ୍ଞାନ ତୋ ବାଂଧଲା । ଆପଲେ କଲ୍ପନେନେଂ ॥ ୪୫ ॥
ଵିଜ୍ଞାନାସାରିଖେଂ ଅଜ୍ଞାନ । ଆଣୀ ମୁକ୍ତାସାରିଖେଂ ବଂଧନ ।
ନିଶ୍ଚଯାସାରିଖା ଅନୁମାନ । ମାନୂଂଚି ନଯେ ॥ ୪୬ ॥
ନିଶ୍ଚଯାସାରିଖା ଅନୁମାନ । ମାନୂଂଚି ନଯେ ॥ ୪୬ ॥
ବଂଧନ ମ୍ହଣିଜେ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ପରୀ ଵେଢା ଲାଵିଲେଂ ସର୍ଵ ହି ।
ଯାସ ଉପାଵଚି ନାହୀଂ । କଳଲ୍ଯାଵାଂଚୁନୀ ॥ ୪୭ ॥
ଯାସ ଉପାଵଚି ନାହୀଂ । କଳଲ୍ଯାଵାଂଚୁନୀ ॥ ୪୭ ॥
କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଆଣୀ ବାଧୀ । ହେଂଚି ନଵଲ ପାହା ଆଧୀଂ ।
ମିଥ୍ଯା ଜାଣିଜେନା ବଦ୍ଧି । ମ୍ହଣୋନ ବଦ୍ଧ ॥ ୪୮ ॥
ମିଥ୍ଯା ଜାଣିଜେନା ବଦ୍ଧି । ମ୍ହଣୋନ ବଦ୍ଧ ॥ ୪୮ ॥
ଭୋଳା ଭାଵ ସିଦ୍ଧୀ ଜାଵ । ହା ଉଧାରାଚା ଉପାଵ ।
ରୋକଡା ମୋକ୍ଷାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ଵିଵେକେଂ ଜାଣାଵା ॥ ୪୯ ॥
ରୋକଡା ମୋକ୍ଷାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ଵିଵେକେଂ ଜାଣାଵା ॥ ୪୯ ॥
ପ୍ରାଣୀ ଵ୍ହାଵଯା ମୋକଳା । ଆଧୀଂ ପାହିଜେ ଜାଣୀଵକଳା ।
ସକଳ ଜାଣତାଂ ନିରାଳା । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୫୦ ॥
ସକଳ ଜାଣତାଂ ନିରାଳା । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୫୦ ॥
କାଂହୀଂଚ ନେଣିଜେ ତେଂ ଅଜ୍ଞାନ । ସକଳ ଜାଣିଜେ ତେଂ ଜ୍ଞାନ ।
ଜାଣିଵ ରାହାତାଂ ଵିଜ୍ଞାନ । ସ୍ଵଯେଂଚି ଆତ୍ମା ॥ ୫୧ ॥
ଜାଣିଵ ରାହାତାଂ ଵିଜ୍ଞାନ । ସ୍ଵଯେଂଚି ଆତ୍ମା ॥ ୫୧ ॥
ଅମୃତ ସେଊନ ଅମର ଜାଲା । ତୋ ମ୍ହଣେ ମୃତ୍ଯୁ କୈସା ଯେତୋ ଜନାଲା ।
ତୈସା ଵିଵେକୀ ମ୍ହଣେ ବଦ୍ଧାଲା । ଜନ୍ମ ତୋ କୈସା ॥ ୫୨ ॥
ତୈସା ଵିଵେକୀ ମ୍ହଣେ ବଦ୍ଧାଲା । ଜନ୍ମ ତୋ କୈସା ॥ ୫୨ ॥
ଜାଣତା ମ୍ହଣେ ଜନାତେଂ । ତୁମ୍ହାଂସ ଭୂତ କୈସେ ଝଡପିତେଂ ।
ତୁମ୍ହାସ ଵୀଷ କୈସେଂ ଚଢତେଂ । ନିର୍ଵିଷ ମ୍ହଣେ ।
॥ ୫୩ ॥
ତୁମ୍ହାସ ଵୀଷ କୈସେଂ ଚଢତେଂ । ନିର୍ଵିଷ ମ୍ହଣେ ।
॥ ୫୩ ॥
ଆଧୀଂ ବଦ୍ଧାସାରିକେଂ ଵ୍ହାଵେଂ । ମଗ ହେଂ ନଲଗେଚି ପୁସାଵେଂ ।
ଵିଵେକ ଦୂରୀ ଠେଊନ ପାହାଵେଂ । ଲକ୍ଷଣ ବଦ୍ଧାଚେଂ ॥ ୫୪ ॥
ଵିଵେକ ଦୂରୀ ଠେଊନ ପାହାଵେଂ । ଲକ୍ଷଣ ବଦ୍ଧାଚେଂ ॥ ୫୪ ॥
ନିଜେଲ୍ଯାସ ଚେଈଲା ତୋ । ମ୍ହଣେ ହା କାଂ ରେ ଵୋସଣାତୋ ।
ଅନୁଭଵ ପାହାଣେଂଚି ଆହେ ତୋ । ତରୀ ମଗ ନିଜୋନ ପାହାଵା ॥ ୫୫ ॥
ଅନୁଭଵ ପାହାଣେଂଚି ଆହେ ତୋ । ତରୀ ମଗ ନିଜୋନ ପାହାଵା ॥ ୫୫ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଯାଚୀ ଉଗଵଲୀ ଵୃତ୍ତୀ । ବଦ୍ଧାଐସୀ ନ ପଡେଲ ଗୁଂତୀ ।
ଭୁକେଲ୍ଯାଚୀ ଅନୁଭଵପ୍ରାପ୍ତୀ । ଧାଲ୍ଯାସ ନାହୀଂ ॥ ୫୬ ॥
ଭୁକେଲ୍ଯାଚୀ ଅନୁଭଵପ୍ରାପ୍ତୀ । ଧାଲ୍ଯାସ ନାହୀଂ ॥ ୫୬ ॥
ଇତୁକେନ ଆଶଂକା ତୁଟଲୀ । ଜ୍ଞାନେଂ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତୀ ଜାଲୀ ।
ଵିଵେକ ପାହାତାଂ ବାଣଲୀ । ଅଂତରସ୍ଥିତୀ ॥ ୫୭ ॥
ଵିଵେକ ପାହାତାଂ ବାଣଲୀ । ଅଂତରସ୍ଥିତୀ ॥ ୫୭ ॥
ଇଥି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିକଲ୍ପନିରସନନାମ ସମାସ ସାତଵା ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ଦେହାଂତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଜ୍ଞାତା ସୁଟଲା ଜ୍ଞାନମତେଂ । ପରଂତୁ ଜନ୍ମ କୈସା ବଦ୍ଧାତେଂ ।
ବଦ୍ଧାଚେଂ କାଯେ ଜନ୍ମତେଂ । ଅଂତକାଳୀଂ ॥ ୧ ॥
ବଦ୍ଧାଚେଂ କାଯେ ଜନ୍ମତେଂ । ଅଂତକାଳୀଂ ॥ ୧ ॥
ବଦ୍ଧ ପ୍ରାଣୀ ମରୋନ ଗେଲେ । ତେଥେଂ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଉରଲେଂ ।
ଜାଣିଵେଚେ ଵିସ୍ମରଣ ଜାଲେଂ । ମରଣାପୂର୍ଵୀ ॥ ୨ ॥
ଜାଣିଵେଚେ ଵିସ୍ମରଣ ଜାଲେଂ । ମରଣାପୂର୍ଵୀ ॥ ୨ ॥
ଐସୀ ଘେତଲୀ ଆଶଂକା । ଯାଚେଂ ଉତ୍ତର ଐକା ।
ଆତାଂ ଦୁଶ୍ଚୀତ ହୋଊଂ ନକା । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୩ ॥
ଆତାଂ ଦୁଶ୍ଚୀତ ହୋଊଂ ନକା । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୩ ॥
ପଂଚପ୍ରାଣ ସ୍ଥଳେଂ ସୋଡିତୀ । ପ୍ରାଣରୂପ ଵାସନାଵୃତ୍ତୀ ।
ଵାସନାମିଶ୍ରୀତ ପ୍ରାଣ ଜାତୀ । ଦେହ ସୋଡୁନିଯା ॥ ୪ ॥
ଵାସନାମିଶ୍ରୀତ ପ୍ରାଣ ଜାତୀ । ଦେହ ସୋଡୁନିଯା ॥ ୪ ॥
ଵାଯୋସରିସୀ ଵାସନା ଗେଲୀ । ତେ ଵାଯୋରୂପେଂଚି ରାହିଲୀ ।
ପୁନ୍ହାଂ ଜନ୍ମ ଘେଊନ ଆଲୀ । ହେତୁପରତ୍ଵେଂ ॥ ୫ ॥
ପୁନ୍ହାଂ ଜନ୍ମ ଘେଊନ ଆଲୀ । ହେତୁପରତ୍ଵେଂ ॥ ୫ ॥
କିତ୍ଯେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଃଶେଷ ମରତୀ । ପୁନ୍ହାଂ ମାଗୁତେ ଜୀଵ ଯେତୀ ।
ଢକଲୂନ ଦିଲ୍ହେଂ ତେଣେଂ ଦୁଖଵତୀ । ହସ୍ତପାଦାଦିକ ॥ ୬ ॥
ଢକଲୂନ ଦିଲ୍ହେଂ ତେଣେଂ ଦୁଖଵତୀ । ହସ୍ତପାଦାଦିକ ॥ ୬ ॥
ସର୍ପଦୃଷ୍ଟୀ ଜାଲିଯାଂ ଵରୀ । ତୀଂ ଦିଵସାଂ ଉଠଵୀ ଧନ୍ଵଂତରୀ ।
ତେଵ୍ହାଂ ତେ ମାଘାରୀ । ଵାସନା ଯେତେ କୀଂ ॥ ୭ ॥
ତେଵ୍ହାଂ ତେ ମାଘାରୀ । ଵାସନା ଯେତେ କୀଂ ॥ ୭ ॥
କିତ୍ଯେକ ସେଵେଂ ହୋଊନ ପଡତୀ । କିତ୍ଯେକ ତଯାଂସ ଉଠଵିତୀ ।
ଯେମଲୋକୀଂହୂନ ଆଣିତୀ । ମାଘାରେ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୮ ॥
ଯେମଲୋକୀଂହୂନ ଆଣିତୀ । ମାଘାରେ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୮ ॥
କିତ୍ଯେକ ପୁର୍ଵୀଂ ଶ୍ରାପିଲେ । ତେ ଶାପେଂ ଦେହ ପାଵଲେ ।
ଉଶ୍ରାପକାଳୀଂ ପୁନ୍ହାଂ ଆଲେ । ପୂର୍ଵଦେହୀଂ ॥ ୯ ॥
ଉଶ୍ରାପକାଳୀଂ ପୁନ୍ହାଂ ଆଲେ । ପୂର୍ଵଦେହୀଂ ॥ ୯ ॥
କିତ୍ଯେକୀଂ ବହୁ ଜନ୍ମ ଘେତଲେ । କିତ୍ଯେକ ପରକାଯା ପ୍ରଵେଶଲେ ।
ଐସେ ଆଲେ ଆଣୀ ଗେଲେ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୧୦ ॥
ଐସେ ଆଲେ ଆଣୀ ଗେଲେ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୧୦ ॥
ଫୁଂକଲ୍ଯାସରିସା ଵାଯୋ ଗେଲା । ତେଥେଂ ଵାଯୋସୂନ ନିର୍ମାଣ ଜାଲା ।
ମ୍ହଣୋନ ଵାଯୋରୂପ ଵାସନେଲା । ଜ୍ନମ ଆହେ ॥ ୧୧ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଵାଯୋରୂପ ଵାସନେଲା । ଜ୍ନମ ଆହେ ॥ ୧୧ ॥
ମନାଚ୍ଯା ଵୃତ୍ତୀ ନାନା । ତ୍ଯାଂତ ଜନ୍ମ ଘେତେ ଵାସନା ।
ଵାସନା ପାହାତାଂ ଦିସେନା । ପରଂତୁ ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
ଵାସନା ପାହାତାଂ ଦିସେନା । ପରଂତୁ ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
ଵାସନା ଜାଣିଜେ ଜାଣିଵହେତ । ଜାଣୀଵ ମୁଳୀଂଚା ମୂଳତଂତ ।
ମୂଳମାଯେଂତ ଅସେ ମିଶ୍ରିତ । କାରଣରୂପେଂ ॥ ୧୩ ॥
ମୂଳମାଯେଂତ ଅସେ ମିଶ୍ରିତ । କାରଣରୂପେଂ ॥ ୧୩ ॥
କାରଣରୂପ ଆହେ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ । କାର୍ଯରୂପେଂ ଵର୍ତେ ପିଂଡୀଂ ।
ଅନୁମାନିତାଂ ତାଂତଡୀଂ । ଅନୁମାନେନା ॥ ୧୪ ॥
ଅନୁମାନିତାଂ ତାଂତଡୀଂ । ଅନୁମାନେନା ॥ ୧୪ ॥
ପରଂତୁ ଆହେ ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପ । ଜୈସେଂ ଵାଯୋଚେ ସ୍ଵରୂପ ।
ସକଳ ଦେଵ ଵାଯୋରୂପ । ଆଣୀ ଭୂତସୃଷ୍ଟି ॥ ୧୫ ॥
ସକଳ ଦେଵ ଵାଯୋରୂପ । ଆଣୀ ଭୂତସୃଷ୍ଟି ॥ ୧୫ ॥
ଵାଯୋମଧେଂ ଵିକାର ନାନା । ଵାଯୋ ପାହାତାଂ ତରୀ ଦିସେନା ।
ତୈସୀ ଜାଣୀଵଵାସନା । ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ॥ ୧୬ ॥
ତୈସୀ ଜାଣୀଵଵାସନା । ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ॥ ୧୬ ॥
ତ୍ରିଗୁଣ ଆଣୀ ପଂଚଭୂତେଂ । ହେ ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ମିଶ୍ରିତେ ।
ଅନୁମାନେନା ମ୍ହଣୋନ ତ୍ଯାତେଂ । ମିଥ୍ଯା ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ ॥ ୧୭ ॥
ଅନୁମାନେନା ମ୍ହଣୋନ ତ୍ଯାତେଂ । ମିଥ୍ଯା ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ ॥ ୧୭ ॥
ସହଜ ଵାଯୋ ଚାଲେ । ତରୀ ସୁଗଂଧ ଦୁର୍ଗଂଧ କଳୋଂ ଆଲେ ।
ଉଷ୍ଣ ସୀତଳ ତପ୍ତ ନିଵାଲେ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୧୮ ॥
ଉଷ୍ଣ ସୀତଳ ତପ୍ତ ନିଵାଲେ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୧୮ ॥
ଵାଯୋଚେନି ମେଘ ଵୋଳତୀ । ଵାଯୋଚେନି ନକ୍ଷତ୍ରେଂ ଚାଲତୀ ।
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚୀ ଵର୍ତତୀ ଗତୀ । ସକଳ ତୋ ଵାଯୋ ॥ ୧୯ ॥
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚୀ ଵର୍ତତୀ ଗତୀ । ସକଳ ତୋ ଵାଯୋ ॥ ୧୯ ॥
ଵାଯୋରୂପେଂ ଦେଵତେଂ ଭୂତେଂ । ଆଂଗୀଂ ଭରତୀ ଅକସ୍ମାତେଂ ।
ଵୀଧ କେଲିଯାଂ ପ୍ରେତେଂ । ସାଵଧ ହୋତୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଵୀଧ କେଲିଯାଂ ପ୍ରେତେଂ । ସାଵଧ ହୋତୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଵାରେଂ ନିରାଳେଂ ନ ବୋଲେ । ଦେହାମଧେଂ ଭରୋନ ଡୋଲେ ।
ଆଳୀ ଘେଊନ ଜନ୍ମା ଆଲେ । କିତ୍ଯେକ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୨୧ ॥
ଆଳୀ ଘେଊନ ଜନ୍ମା ଆଲେ । କିତ୍ଯେକ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୨୧ ॥
ରାହାଣେଂ ବ୍ରହ୍ମଣସମଂଧ ଜାତୀ । ରାହାଣେଂ ଠେଵଣୀଂ ସାଂପଡତୀ ।
ନାନା ଗୁଂତଲେ ଉଗଵତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ରାହାଣେଂ ॥ ୨୨ ॥
ନାନା ଗୁଂତଲେ ଉଗଵତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ରାହାଣେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଐସା ଵାଯୋଚା ଵିକାର । ଯେଵଂଚେ କଳେନା ଵିସ୍ତାର ।
ସକଳ କାଂହୀଂ ଚରାଚର । ଵାଯୋମୁଳେଂ ॥ ୨୩ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ ଚରାଚର । ଵାଯୋମୁଳେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଵାଯୋ ସ୍ତବ୍ଧରୂପେଂ ସୃଷ୍ଟୀଧର୍ତା । ଵାଯୋ ଚଂଚଳରୂପେଂ ସୃଷ୍ଟୀକର୍ତା ।
ନ କଳେ ତରୀ ଵିଚାରୀଂ ପ୍ରଵର୍ତା । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୨୪ ॥
ନ କଳେ ତରୀ ଵିଚାରୀଂ ପ୍ରଵର୍ତା । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୨୪ ॥
ମୁଳାପାସୂନ ସେଵଟଵରୀ । ଵାଯୋଚି ସକଳ କାଂହୀଂ କରୀ ।
ଵାଯୋଵେଗଳେଂ କର୍ତୁତ୍ଵ ଚତୁରୀଂ ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଵାଯୋଵେଗଳେଂ କର୍ତୁତ୍ଵ ଚତୁରୀଂ ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଣୀଵରୂପ ମୂଳମାଯା । ଜାଣୀଵ ଜାତେ ଆପଲ୍ଯା ଠାଯା ।
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋଊନିଯାଂ । ଵିଶ୍ଵୀଂ ଵର୍ତେ ॥ ୨୬ ॥
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋଊନିଯାଂ । ଵିଶ୍ଵୀଂ ଵର୍ତେ ॥ ୨୬ ॥
କୋଠେଂ ଗୁପ୍ତ କୋଠେଂ ପ୍ରଗଟେ । ଜୈସେଂ ଜୀଵନ ଉଫାଳେ ଆଟେ ।
ପୁଢେଂ ମାଗୁତା ଵୋଘ ଲୋଟେ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ପୁଢେଂ ମାଗୁତା ଵୋଘ ଲୋଟେ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ତୈସାଚ ଵାଯୋମଧେଂ ଜାଣୀଵପ୍ରକାର । ଉମଟେ ଆଟେ ନିରଂତର ।
କୋଠେଂ ଵିକାରେଂ କୋଠେଂ ସମୀର । ଉଗାଚ ଵାଜେ ॥ ୨୮ ॥
କୋଠେଂ ଵିକାରେଂ କୋଠେଂ ସମୀର । ଉଗାଚ ଵାଜେ ॥ ୨୮ ॥
ଵାରୀଂ ଆଂଗାଵରୂନ ଜାତୀ । ତେଣେଂ ହାତପାଯେ ଵାଳତୀ ।
ଵାରାଂ ଵାଜତାଂ କରପତୀ । ଆଲୀଂ ପିକେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଵାରାଂ ଵାଜତାଂ କରପତୀ । ଆଲୀଂ ପିକେଂ ॥ ୨୯ ॥
ନାନା ରୋଗାଂଚୀଂ ନାନା ଵାରୀଂ । ପୀଡା କରିତୀ ପୃଥ୍ଵୀଵରୀ ।
ଵୀଜ କଡାଡୀ ଅଂବରୀଂ । ଵାଯୋମୁଳେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଵୀଜ କଡାଡୀ ଅଂବରୀଂ । ଵାଯୋମୁଳେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଵାଯୋକରିତାଂ ରାଗୋଦ୍ଧାର । କଳେ ଵୋଳଖୀଚା ନିର୍ଧାର ।
ଦୀପ ଲାଗେ ମେଘ ପଡେ ହା ଚମତ୍କାର । ରାଗୋଦ୍ଧାରୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଦୀପ ଲାଗେ ମେଘ ପଡେ ହା ଚମତ୍କାର । ରାଗୋଦ୍ଧାରୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଵାଯୋ ଫୁଂକିତାଂ ଭୁଲୀ ପଡତୀ । ଵାଯୋ ଫୁଂକିତାଂ ଖାଂଡକେଂ କରପତୀ ।
ଵାଯୋକରିତାଂ ଚାଲତୀ । ନାନା ମଂତ୍ର ॥ ୩୨ ॥
ଵାଯୋକରିତାଂ ଚାଲତୀ । ନାନା ମଂତ୍ର ॥ ୩୨ ॥
ମଂତ୍ରେଂ ଦେଵ ପ୍ରଗଟତୀ । ମଂତ୍ରେଂ ଭୂତେଂ ଅଖରକିତୀ ।
ବାଜୀଗରୀ ଵୋଡଂବରୀ କରିତୀ । ମଂତ୍ରସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ॥ ୩୩ ॥
ବାଜୀଗରୀ ଵୋଡଂବରୀ କରିତୀ । ମଂତ୍ରସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ॥ ୩୩ ॥
ରାକ୍ଷସାଂଚୀ ମାଵରଚନା । ତେ ହେ ଦେଵାଂଦିକାଂ କଳେନା ।
ଵିଚିତ୍ର ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ନାନା । ସ୍ତଂବନମୋହନାଦିକେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଵିଚିତ୍ର ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ନାନା । ସ୍ତଂବନମୋହନାଦିକେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଧଡଚି ପିସେଂ କରାଵେଂ । ପିସେଂଚ ଉମଜଵାଵେଂ ।
ନାନା ଵିକାର ସାଂଗାଵେ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ॥ ୩୫ ॥
ନାନା ଵିକାର ସାଂଗାଵେ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ॥ ୩୫ ॥
ମଂତ୍ରୀଂ ସଂଗ୍ରାମ ଦେଵାଚା । ମଂତ୍ରୀଂ ସାଭିମାନ ଋଷୀଚା ।
ମହିମା ମଂତ୍ରସାମର୍ଥ୍ଯାଚା । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୩୬ ॥
ମହିମା ମଂତ୍ରସାମର୍ଥ୍ଯାଚା । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୩୬ ॥
ମଂତ୍ରୀଂ ପକ୍ଷୀ ଆଟୋପିତୀ । ମୂଶକେଂ ସ୍ଵାପଦେଂ ବାଂଧତୀ ।
ମଂତ୍ରୀଂ ମାହସର୍ପ ଖିଳିତୀ । ଆଣୀ ଧନଲାଭ ॥ ୩୭ ॥
ମଂତ୍ରୀଂ ମାହସର୍ପ ଖିଳିତୀ । ଆଣୀ ଧନଲାଭ ॥ ୩୭ ॥
ଆତାଂ ଅସୋ ହା ପ୍ରଶ୍ନ ଜାଲା । ବଦ୍ଧାଚା ଜନ୍ମ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲା ।
ମାଗୀଲ ପ୍ରଶ୍ନ ଫିଟଲା । ଶ୍ରୋତଯାଚା ॥ ୩୮ ॥
ମାଗୀଲ ପ୍ରଶ୍ନ ଫିଟଲା । ଶ୍ରୋତଯାଚା ॥ ୩୮ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଦେହାଂତନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ସଂଦେହଵାରଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଵାରିତାଂ ଵାରେନା । ବ୍ରହ୍ମ ସାରିତାଂ ସାରେନା ।
ବ୍ରହ୍ମ କାଂହୀଂ ଵୋସରେନା । ଯେକୀକଡେ ॥ ୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମ କାଂହୀଂ ଵୋସରେନା । ଯେକୀକଡେ ॥ ୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଭେଦିତାଂ ଭେଦେନା । ବ୍ରହ୍ମ ଚ୍ହେଦିତାଂ ଚ୍ହେଦେନା ।
ବ୍ରହ୍ମ ପରତେଂ ହୋଯେନା । କେଲେଂ ତରୀ ॥ ୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ପରତେଂ ହୋଯେନା । କେଲେଂ ତରୀ ॥ ୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଖଂଡେନା ଅଖଂଡ । ବ୍ରହ୍ମୀଂ ନାହୀଂ ଦୁସରେଂ ବଂଡ ।
ତରୀ କୈସେଂ ହେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ । ସିରକଲେଂ ମଧେଂ ॥ ୩ ॥
ତରୀ କୈସେଂ ହେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ । ସିରକଲେଂ ମଧେଂ ॥ ୩ ॥
ପର୍ଵତ ପାଷାଣ ସିଳା ସିଖରେଂ । ନାନା ସ୍ଥଳେଂ ସ୍ଥଳାଂତରେଂ ।
ଭୂଗୋଳରଚନା କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ । ଜାଲୀଂ ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ॥ ୪ ॥
ଭୂଗୋଳରଚନା କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ । ଜାଲୀଂ ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ॥ ୪ ॥
ଭୂଗୋଳ ଆହେ ବ୍ରହ୍ମାମଧେଂ । ବ୍ରହ୍ମ ଆହେ ଭୂଗୋଳାମଧେଂ ।
ପାହାତଂ ଯେକ ଯେକାମଧେଂ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦିସେ ॥ ୫ ॥
ପାହାତଂ ଯେକ ଯେକାମଧେଂ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦିସେ ॥ ୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମୀଂ ଭୂଗୋଳେଂ ପୈସ କେଲା । ଆଣୀ ଭୂଗୋଳହି ବ୍ରହ୍ମେଂ ଭେଦିଲା ।
ଵିଚାର ପାହାତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯ ଆଲା । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୬ ॥
ଵିଚାର ପାହାତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯ ଆଲା । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଭେଦିଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ପାହତାଂ ନୀଟଚି ଜାଲେଂ ।
ପରୀ ବ୍ରହ୍ମାସ ବ୍ରହ୍ମାଂଡେଂ ଭେଦିଲେଂ । ହେଂ ଵିପରୀତ ଦିସେ ॥ ୭ ॥
ପରୀ ବ୍ରହ୍ମାସ ବ୍ରହ୍ମାଂଡେଂ ଭେଦିଲେଂ । ହେଂ ଵିପରୀତ ଦିସେ ॥ ୭ ॥
ଭେଦିଲେଂ ନାହୀଂ ମ୍ହଣାଵେଂ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ହେଂ ସକଳାଂସ ଅନୁଭଵେଂ । ଦିସତ ଆହେ ॥ ୮ ॥
ହେଂ ସକଳାଂସ ଅନୁଭଵେଂ । ଦିସତ ଆହେ ॥ ୮ ॥
ତରୀ ହେଂ ଆତାଂ କୈସେଂ ଜାଲେଂ । ଵିଚାରୂନ ପାହିଜେ ବୋଲିଲେଂ ।
ଐସେଂ ଶ୍ରୋତୀଂ ଆକ୍ଷେପିଲେଂ । ଆକ୍ଷେପଵଚନ ॥ ୯ ॥
ଐସେଂ ଶ୍ରୋତୀଂ ଆକ୍ଷେପିଲେଂ । ଆକ୍ଷେପଵଚନ ॥ ୯ ॥
ଆତାଂ ଯାଚେଂ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ତର । ସାଵଧ ଐକା ନିରୋତ୍ତର ।
ଯେଥେଂ ପଡିଲେ କିଂ ଵିଚାର । ସଂଦେହାଚୀ ॥ ୧୦ ॥
ଯେଥେଂ ପଡିଲେ କିଂ ଵିଚାର । ସଂଦେହାଚୀ ॥ ୧୦ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ନାହୀଂ ମ୍ହଣୋ ତରୀ ଦିସେ । ଆଣୀ ଦିସେ ମ୍ହଣୋ ତରୀ ନାସେ ।
ଆତାଂ ହେଂ ସମଜତୀ କୈସେଂ । ଶ୍ରୋତେଜନ ॥ ୧୧ ॥
ଆତାଂ ହେଂ ସମଜତୀ କୈସେଂ । ଶ୍ରୋତେଜନ ॥ ୧୧ ॥
ତଂଵ ଶ୍ରୋତେ ଜାଲେ ଉଦ୍ଦିତ । ଆହୋଂ ମ୍ହଣତୀ ସାଵଚିତ୍ତ ।
ପ୍ରସଂଗେଂ ବୋଲୋଂ ଉଚିତ । ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତର ॥ ୧୨ ॥
ପ୍ରସଂଗେଂ ବୋଲୋଂ ଉଚିତ । ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତର ॥ ୧୨ ॥
ଆକାଶୀଂ ଦୀପାସ ଲାଵିଲେଂ । ଦୀପେଂ ଆକାଶ ପରତେଂ କେଲେଂ ।
ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ପାହିଲେଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ପାହିଲେଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆପ ତେଜ ଅଥଵା ପଵନ । ସାରୂଂ ନ ସକତୀ ଗଗନ ।
ଗଗନ ପାହାତାଂ ସଘନ । ଚଳେଲ କୈସେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଗଗନ ପାହାତାଂ ସଘନ । ଚଳେଲ କୈସେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଅଥଵା କଠୀଣ ଜାଲୀ ମେଦନୀ । ତରୀ ଗଗନେଂ କେଲୀ ଚାଳଣୀ ।
ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ସର୍ଵାଂଗ ଭେଦୂନୀ ରାହିଲେଂ ଗଗନ ॥ ୧୫ ॥
ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ସର୍ଵାଂଗ ଭେଦୂନୀ ରାହିଲେଂ ଗଗନ ॥ ୧୫ ॥
ଯାଚୀ ପ୍ରଚିତ ଐସୀ ଅସେ । ଜେଂ ଜଡତ୍ଵା ଆଲେଂ ତିତୁକେଂ ନାସେ ।
ଆକାଶ ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ଅସେ । ଚଳଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ଆକାଶ ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ଅସେ । ଚଳଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ଵେଗଳେପଣ ପାହାଵେଂ । ତଯାସ ଆକାଶ ମ୍ହଣାଵେଂ ।
ଅଭିନ୍ନ ହୋତାଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଆକାଶ ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୧୭ ॥
ଅଭିନ୍ନ ହୋତାଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଆକାଶ ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୧୭ ॥
ତସ୍ମାତ ଆକାଶ ଚଳେନା । ଭେଦ ଗଗନାଚା କଳେନା ।
ଭାସଲେଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଯାସ ଜାଣା । ଆକାଶ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଭାସଲେଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଯାସ ଜାଣା । ଆକାଶ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମସେଂ ଭାସଲେଂ । କଲ୍ପୂଂ ଜାତାଂ ଅନୁମାନଲେଂ ।
ମ୍ହଣୋନ ଆକାଶ ବୋଲିଲେଂ । କଲ୍ପନେସାଠୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଆକାଶ ବୋଲିଲେଂ । କଲ୍ପନେସାଠୀଂ ॥ ୧୯ ॥
କଲ୍ପନେସି ଭାସେ ଭାସ । ତିତୁକେଂ ଜାଣାଵେଂ ଆକାଶ ।
ପରବ୍ରହ୍ମ ନିରାଭାସ । ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ॥ ୨୦ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ନିରାଭାସ । ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ॥ ୨୦ ॥
ପଂଚଭୂତାଂମଧେଂ ଵାସ । ମ୍ହଣୌନ ବୋଲିଜେ ଆକାଶ ।
ଭୂତାଂତରୀଂ ଜୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଶ । ତେଂଚି ଗଗନ ॥ ୨୧ ॥
ଭୂତାଂତରୀଂ ଜୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଶ । ତେଂଚି ଗଗନ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ହୋତେଂ ଜାତେଂ । ଅଚଳ କୈସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ତ୍ଯାତେଂ ।
ମ୍ହଣଓନିଯାଂ ଗଗନାତେଂ । ଭେଦିଲେଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ମ୍ହଣଓନିଯାଂ ଗଗନାତେଂ । ଭେଦିଲେଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ପୃଥ୍ଵୀ ଵିରୋନ ଉରେ ଜୀଵନ । ଜୀଵନ ନସ୍ତାଂ ଉରେ ଅଗ୍ନ ।
ଅଗ୍ନ ଵିଝତାଂ ଉରେ ପଵନ । ତୋହି ନସେ ॥ ୨୩ ॥
ଅଗ୍ନ ଵିଝତାଂ ଉରେ ପଵନ । ତୋହି ନସେ ॥ ୨୩ ॥
ମିଥ୍ଯା ଆଲେଂ ଆଣୀ ଗେଲେଂ । ତେଣେଂ ଖରେଂ ତେଂ ଭଂଗଲେଂ ।
ଐସେଂ ହେଂ ପ୍ରଚିତୀସ ଆଲେଂ । କୋଣେଂପରୀ ॥ ୨୪ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ପ୍ରଚିତୀସ ଆଲେଂ । କୋଣେଂପରୀ ॥ ୨୪ ॥
ଭ୍ରମେଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦିସତେଂ । ଵିଚାର ପାହତାଂ କାଯ ତେଥେଂ ।
ଭ୍ରମମୂଳ ଯା ଜଗାଅତେଂ । ଖରେଂ କୈସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଭ୍ରମମୂଳ ଯା ଜଗାଅତେଂ । ଖରେଂ କୈସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଭ୍ରମ ଶୋଧିତାଂ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ତେଥେଂ ଭେଦିଲେଂ କୋଣେଂ କାଈ ।
ଭ୍ରମେଂ ଭେଦିଲେଂ ମ୍ହଣତାଂ ଠାଈଂ । ଭ୍ରମଚି ମିଥ୍ଯା ॥ ୨୬ ॥
ଭ୍ରମେଂ ଭେଦିଲେଂ ମ୍ହଣତାଂ ଠାଈଂ । ଭ୍ରମଚି ମିଥ୍ଯା ॥ ୨୬ ॥
ଭ୍ରମାଚେଂ ରୂପ ମିଥ୍ଯା ଜାଲେଂ । ମଗ ସୁଖେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ଭେଦିଲେଂ ।
ମୂଳୀଂ ଲଟିକେଂ ତ୍ଯାନେଂ କେଲେଂ । ତେଂହି ତୈସେଂ ॥ ୨୭ ॥
ମୂଳୀଂ ଲଟିକେଂ ତ୍ଯାନେଂ କେଲେଂ । ତେଂହି ତୈସେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଲଟିକ୍ଯାନେଂ ଉଦଂଡ କେଲେଂ । ତରୀ ଆମୁଚେଂ କାଯ ଗେଲେଂ ।
କେଲେଂ ମ୍ହଣତାଂଚ ନାଥିଲେଂ । ଶାହାଣେ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
କେଲେଂ ମ୍ହଣତାଂଚ ନାଥିଲେଂ । ଶାହାଣେ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
ସାଗରାମଧେଂ ଖସଖସ । ତୈସେଂ ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ଦୃଶ୍ଯ ।
ମତିସାରିଖା ମତିପ୍ରକାଶ । ଅଂତରୀଂ ଵାଢେ ॥ ୨୯ ॥
ମତିସାରିଖା ମତିପ୍ରକାଶ । ଅଂତରୀଂ ଵାଢେ ॥ ୨୯ ॥
ମତୀ କରିତାଂ ଵିଶାଳ । କଵଳୋ ଲାଗେ ଅଂତରାଳ ।
ପାହାତାଂ ଭାସେ ବ୍ରହ୍ମଗୋଳ । କଵୀଠ ଜୈସେଂ॥ ୩୦ ॥
ପାହାତାଂ ଭାସେ ବ୍ରହ୍ମଗୋଳ । କଵୀଠ ଜୈସେଂ॥ ୩୦ ॥
ଵୃତ୍ତି ତ୍ଯାହୂନ ଵିଶାଳ । କରିତାଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ବଦ୍ରିଫଳ ।
ବ୍ରହ୍ମାକାର ହୋତାଂ କେଵଳ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମାକାର ହୋତାଂ କେଵଳ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଆପଣ ଵିଵେକେଂ ଵିଶାଳଲା । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳା ଜାଲା ।
ମଗ ବ୍ରହ୍ମଗୋଳ ଦେଖିଲା । ଵଟବୀଜନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୩୨ ॥
ମଗ ବ୍ରହ୍ମଗୋଳ ଦେଖିଲା । ଵଟବୀଜନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୩୨ ॥
ହୋତାଂ ତ୍ଯାହୂନ ଵିସ୍ତୀର୍ଣ । ଵଟବୀଜ କୋଟିପ୍ରମାଣ ।
ଆପାଣ ହୋତାଂ ପରିପୂର୍ଣ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୩ ॥
ଆପାଣ ହୋତାଂ ପରିପୂର୍ଣ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୩ ॥
ଆପଣ ଭ୍ରମେଂ ଲାହାନାଳଲା । କେଵଳ ଦେହଧାରୀ ଜାଲା ।
ତରୀ ମଗ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ତ୍ଯାଲା । କଵଳେଲ କୈସେଂ ॥ ୩୪ ॥
ତରୀ ମଗ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ତ୍ଯାଲା । କଵଳେଲ କୈସେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଵୃତ୍ତୀ ଐସୀ ଵାଢଵାଵୀ । ପସରୂନ ନାହୀଂଚ କରାଵୀ ।
ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମାସ ପୁରଵଵୀ । ଚହୂଂକଡେ ॥ ୩୫ ॥
ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମାସ ପୁରଵଵୀ । ଚହୂଂକଡେ ॥ ୩୫ ॥
ଜଂଵ ଯେକ ସୁଵର୍ଣ ଆଣିତାଂ । ତେଣେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ମଢଵିତାଂ ।
କୈସେ ହୋଈଲ ତେଂ ତତ୍ଵତାଂ । ବରେଂ ପାହା ॥ ୩୬ ॥
କୈସେ ହୋଈଲ ତେଂ ତତ୍ଵତାଂ । ବରେଂ ପାହା ॥ ୩୬ ॥
ଵସ୍ତୁ ଵୃତ୍ତିସ କଵଳେ । ତେଣେଂ ଵୃତ୍ତି ଫାଟୋନ ଵିତୁଳେ ।
ନିର୍ଗୁଣ ଆତ୍ମାଚ ନିଵଳେ । ଜୈସା ତୈସା ॥ ୩୭ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ଆତ୍ମାଚ ନିଵଳେ । ଜୈସା ତୈସା ॥ ୩୭ ॥
ଯେଥେଂ ଫିଟଲୀ ଆଶଂକା । ଶ୍ରୋତେ ହୋ ସଂଦେହ ଧରୂଂ ନକା ।
ଅନୁମାନ ଅସେଲ ତରୀ ଵିଵେକା । ଅଵଲୋକାଵେଂ ॥ ୩୮ ॥
ଅନୁମାନ ଅସେଲ ତରୀ ଵିଵେକା । ଅଵଲୋକାଵେଂ ॥ ୩୮ ॥
ଵିଵେକେଂ ତୁଟେଂ ଅନୁମାନ । ଵିଵେକେଂ ହୋଯେ ସମାଧାନ ।
ଵିଵେକେଂ ଆତ୍ମନିଵେଦନ । ମୋକ୍ଷ ଲାଭେ ॥ ୩୯ ॥
ଵିଵେକେଂ ଆତ୍ମନିଵେଦନ । ମୋକ୍ଷ ଲାଭେ ॥ ୩୯ ॥
କେଲୀ ମୋକ୍ଷାଚୀ ଉପେକ୍ଷା । ଵିଵେକେଂ ସାରିଲେଂ ପୂର୍ଵପକ୍ଷା ।
ସିଦ୍ଧାଂତ ଆତ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷା । ପ୍ରମାଣ ନ ଲଗେ ॥ ୪୦ ॥
ସିଦ୍ଧାଂତ ଆତ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷା । ପ୍ରମାଣ ନ ଲଗେ ॥ ୪୦ ॥
ହେ ପ୍ରଚିତୀଚୀଂ ଉତ୍ତରେଂ । କଳତୀ ସାରାସାରଵିଚାରେଂ ।
ମନନଧ୍ଯାସେଂ ସାକ୍ଷାତ୍କାରେଂ । ପାଵନ ହୋଈଜେ ॥ ୪୧ ॥
ମନନଧ୍ଯାସେଂ ସାକ୍ଷାତ୍କାରେଂ । ପାଵନ ହୋଈଜେ ॥ ୪୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସଂଦେହଵାରଣନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ସ୍ଥିତିନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଦେଉଳାମଧେଂ ଜଗନ୍ନାଯେକ । ଆଣୀ ଦେଵଳାଵରୀ ବୈସଲା କାକ ।
ପରୀ ତୋ ଦେଵାହୁନ ଅଧିକ । ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ କୀଂ ॥ ୧ ॥
ପରୀ ତୋ ଦେଵାହୁନ ଅଧିକ । ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ କୀଂ ॥ ୧ ॥
ସଭା ବୈସଲୀ ରାଜଦ୍ଵାରୀଂ । ଆଣୀ ମର୍କଟ ଗେଲେଂ ସ୍ତଂଭାଵରୀ ।
ପରୀ ତେଂ ସଭେହୂନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚତୁରୀଂ । କୈସେ ମାନାଵେଂ ॥ ୨ ॥
ପରୀ ତେଂ ସଭେହୂନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚତୁରୀଂ । କୈସେ ମାନାଵେଂ ॥ ୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣ ସ୍ନାନ କରୂନ ଗେଲେ । ଆଣୀ ବକ ତୈସେଚି ବୈସଲେ ।
ପରୀ ତେ ବ୍ରହ୍ମଣପରୀସ ଭଲେ । କୈସେ ମାନାଵେ ॥ ୩ ॥
ପରୀ ତେ ବ୍ରହ୍ମଣପରୀସ ଭଲେ । କୈସେ ମାନାଵେ ॥ ୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣାମଧେଂ କୋଣୀ ନେମସ୍ତ । କୋଣୀ ଜାଲେ ଅଵ୍ଯାଵେସ୍ତ ।
ଆଣୀ ସ୍ଵାନ ସଦା ଧ୍ଯାନସ୍ତ । ପରୀ ତେଂ ଉତ୍ତମ ନଵ୍ହେ ॥ ୪ ॥
ଆଣୀ ସ୍ଵାନ ସଦା ଧ୍ଯାନସ୍ତ । ପରୀ ତେଂ ଉତ୍ତମ ନଵ୍ହେ ॥ ୪ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଲକ୍ଷମୁଦ୍ରା ନେଣେଂ । ମାର୍ଜର ଲକ୍ଷଵିଷଈଂ ଶାହାଣେଂ ।
ପରୀ ବ୍ରହ୍ମଣାପରୀସ ଵିଶେଷ କୋଣେଂ । ମ୍ହଣାଵେଂ ତଯାସୀ ॥ ୫ ॥
ପରୀ ବ୍ରହ୍ମଣାପରୀସ ଵିଶେଷ କୋଣେଂ । ମ୍ହଣାଵେଂ ତଯାସୀ ॥ ୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣ ପାହେ ଭେଦାଭେଦ । ମକ୍ଷିକା ସର୍ଵାଂସ ଅଭେଦ ।
ପରୀ ତୀସ ଜାଲା ଜ୍ଞାନବୋଧ । ହେଂ ତୋଂ ନ ଘଡେ କୀଂ ॥ ୬ ॥
ପରୀ ତୀସ ଜାଲା ଜ୍ଞାନବୋଧ । ହେଂ ତୋଂ ନ ଘଡେ କୀଂ ॥ ୬ ॥
ଉଂଚ ଵସ୍ତ୍ରେଂ ନୀଚ ଲ୍ଯାଲା । ଆଣୀ ସମର୍ଥ ଉଘଡାଚ ବୈସଲା ।
ପରୀ ତୋ ଆହେ ପରିକ୍ଷିଲା । ପରୀକ୍ଷଵଂତୀଂ ॥ ୭ ॥
ପରୀ ତୋ ଆହେ ପରିକ୍ଷିଲା । ପରୀକ୍ଷଵଂତୀଂ ॥ ୭ ॥
ବାହ୍ଯାକାର କେଲା ଅଧିକ । ପରୀ ତୋ ଅଵଘା ଲୋକିକ ।
ଯେଥେଂ ପାହିଜେ ମୁଖ୍ଯ ଯେକ । ଅଂତରନିଷ୍ଠା ॥ ୮ ॥
ଯେଥେଂ ପାହିଜେ ମୁଖ୍ଯ ଯେକ । ଅଂତରନିଷ୍ଠା ॥ ୮ ॥
ଲୋକିକ ବରା ସଂପାଦିଲା । ପରୀ ଅଂତରୀଂ ସାଵଧ ନାହୀଂ ଜାଲା ।
ମୁଖ୍ଯ ଦେଵାସ ଚୁକଲା । ତୋ ଆତ୍ମଘାତକୀ ॥ ୯ ॥
ମୁଖ୍ଯ ଦେଵାସ ଚୁକଲା । ତୋ ଆତ୍ମଘାତକୀ ॥ ୯ ॥
ଦେଵାସ ଭଜତାଂ ଦେଵଲୋକ । ପିତ୍ରାଂସ ଭଜତାଂ ପିତ୍ରଲୋକ ।
ଭୂତାଂସ ଭଜତାଂ ଭୂତଲୋକ । ପାଵିଜେତୋ ॥ ୧୦ ॥
ଭୂତାଂସ ଭଜତାଂ ଭୂତଲୋକ । ପାଵିଜେତୋ ॥ ୧୦ ॥
ଜେଣେଂ ଜଯାସ ଭଜାଵେଂ । ତେଣେଂ ତ୍ଯା ଲୋକାସୀ ଜାଵେଂ ।
ନିର୍ଗୁଣୀଂ ଭଜତାଂ ଵ୍ହାଵେଂ । ନିର୍ଗୁଣଚି ସ୍ଵଯେଂ ॥ ୧୧ ॥
ନିର୍ଗୁଣୀଂ ଭଜତାଂ ଵ୍ହାଵେଂ । ନିର୍ଗୁଣଚି ସ୍ଵଯେଂ ॥ ୧୧ ॥
ନିର୍ଗୁଣାଚେଂ କୈସେଂ ଭଜନ । ନିର୍ଗୁଣୀଂ ଅସାଵେଂ ଅନନ୍ଯ ।
ଅନନ୍ଯ ହୋତାଂ ହୋଈଜେ ଧନ୍ଯ । ନିଶ୍ଚଯେଂସୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଅନନ୍ଯ ହୋତାଂ ହୋଈଜେ ଧନ୍ଯ । ନିଶ୍ଚଯେଂସୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ସକଳ କେଲିଯାଚେଂ ସାର୍ଥକ । ଦେଵ ଵୋଳଖାଵା ଯେକ ।
ଆପଣ କୋଣ ହା ଵିଵେକ । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୧୩ ॥
ଆପଣ କୋଣ ହା ଵିଵେକ । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୧୩ ॥
ଦେଵ ପାହାତାଂ ନିରାକାର । ଆପଲା ତୋ ମାଈକ ଵିଚାର ।
ସୋହଂ ଆତ୍ମା ହା ନିର୍ଧାର । ବାଣୋନ ଗେଲା ॥ ୧୪ ॥
ସୋହଂ ଆତ୍ମା ହା ନିର୍ଧାର । ବାଣୋନ ଗେଲା ॥ ୧୪ ॥
ଆତାଂ ଅନୁମାନ ତୋ କାଈ । ଵସ୍ତୁ ଆହେ ଵସ୍ତୁଚା ଠାଈଂ ।
ଦେହଭାଵ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ଧାଂଡୋଳିତାଂ ॥ ୧୫ ॥
ଦେହଭାଵ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ଧାଂଡୋଳିତାଂ ॥ ୧୫ ॥
ସିଦ୍ଧାସ ଆଣୀ ସାଧନ । ହା ତୋଂ ଅଵଘାଚ ଅନୁମାନ ।
ମୁକ୍ତାସ ଆଣୀ ବଂଧନ । ଆଡଳେନା ॥ ୧୬ ॥
ମୁକ୍ତାସ ଆଣୀ ବଂଧନ । ଆଡଳେନା ॥ ୧୬ ॥
ସାଧନେଂ ଜେଂ କାଂହୀଂ ସାଧାଵେଂ । ତେଂ ତୋଂ ଆପଣଚି ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ଆତାଂ ସାଧକାଚ୍ଯା ନାଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୧୭ ॥
ଆତାଂ ସାଧକାଚ୍ଯା ନାଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୧୭ ॥
କୁଲ୍ଲାଳ ପାଵଲା ରାଜପଦଵୀ । ଆତାଂ ରାସଭେଂ କାସଯା ରାଖାଵୀ ।
କୁଲ୍ଲାଳପଣାଚୀ ଉଠାଠେଵୀ । କାସଯା ପାହିଜେ ॥ ୧୮ ॥
କୁଲ୍ଲାଳପଣାଚୀ ଉଠାଠେଵୀ । କାସଯା ପାହିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ତୈସା ଅଵଘା ଵୃତ୍ତୀଭାଵ । ନାନା ସାଧନାଂଚା ଉପାଵ ।
ସାଧ୍ଯ ଜାଲିଯାଂ କୈଂଚା ଠାଵ । ସାଧନାଂସୀ ॥ ୧୯ ॥
ସାଧ୍ଯ ଜାଲିଯାଂ କୈଂଚା ଠାଵ । ସାଧନାଂସୀ ॥ ୧୯ ॥
ସାଧନେଂ କାଯେ ସାଧାଵେଂ । ନେମେଂ କାଯେ ଫଳ ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ଆପଣ ଵସ୍ତୁ ଭରଂଗଳାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଆପଣ ଵସ୍ତୁ ଭରଂଗଳାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଦେହ ତରୀ ପାଂଚା ଭୂତାଂଚା । ଜୀଵ ତରୀ ଅଂଶ ବ୍ରହ୍ମୀଂଚା ।
ପରମାତ୍ମା ତରୀ ଅନନ୍ଯାଚା । ଠାଵ ପାହା ॥ ୨୧ ॥
ପରମାତ୍ମା ତରୀ ଅନନ୍ଯାଚା । ଠାଵ ପାହା ॥ ୨୧ ॥
ଉଗେଂଚି ପାହାତାଂ ମୀପଣ ଦିସେ । ଶୋଧ ଘେତାଂ କାଂହୀଂଚ ନସେ ।
ତତ୍ଵେଂ ତତ୍ଵ ନିରସେ । ପୁଢେଂ ନିଖଳ ଆତ୍ମା ॥ ୨୨ ॥
ତତ୍ଵେଂ ତତ୍ଵ ନିରସେ । ପୁଢେଂ ନିଖଳ ଆତ୍ମା ॥ ୨୨ ॥
ଆତ୍ମା ଆହେ ଆତ୍ମପଣେଂ । ଜୀଵ ଆହେ ଜୀଵପଣେଂ ।
ମାଯା ଆହେ ମାଯାପଣେଂ । ଵିସ୍ତାରଲୀ ॥ ୨୩ ॥
ମାଯା ଆହେ ମାଯାପଣେଂ । ଵିସ୍ତାରଲୀ ॥ ୨୩ ॥
ଐସେଂ ଅଵଘେଂଚି ଆହେ । ଆଣୀ ଆପଣ ହି କୋଣୀଯେକ ଆହେ ।
ହେଂ ସକଳ ଶୋଧୂନ ପାହେ । ତୋଚି ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୨୪ ॥
ହେଂ ସକଳ ଶୋଧୂନ ପାହେ । ତୋଚି ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୨୪ ॥
ଶୋଧୂଂ ଜାଣେଂ ସକଳାଂସୀ। ପରୀ ପାହୋଂ ନେଣେ ଆପଣାସୀ ।
ଐକ ଜ୍ଞାନୀ ଯେକଦେସୀ । ଵୃତ୍ତିରୂପେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଐକ ଜ୍ଞାନୀ ଯେକଦେସୀ । ଵୃତ୍ତିରୂପେଂ ॥ ୨୫ ॥
ତେଂ ଵୃତ୍ତିରୂପ ଜରୀ ପାହିଲେଂ । ତରୀ ମଗ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ରାହିଲେଂ ।
ପ୍ରକୃତିନିରାସେଂ ଅଵଘେଂଚି ଗେଲେଂ । ଵିକାରଵଂତ ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରକୃତିନିରାସେଂ ଅଵଘେଂଚି ଗେଲେଂ । ଵିକାରଵଂତ ॥ ୨୬ ॥
ଉରଲେଂ ତେଂ ନିଖଳ ନିର୍ଗୁଣ । ଵିଵଂଚିତାଂ ତେଂଚି ଆପଣ ।
ଐସୀ ହେ ପରମାର୍ଥାଚୀ ଖୂଣ । ଅଗାଧ ଆହେ ॥ ୨୭ ॥
ଐସୀ ହେ ପରମାର୍ଥାଚୀ ଖୂଣ । ଅଗାଧ ଆହେ ॥ ୨୭ ॥
ଫଳ ଯେକ ଆପଣ ଯେକ । ଐସା ନାହୀଂ ହା ଵିଵେକ ।
ଫ୍ଳାଚେଂ ଫଳ କୋଣୀଯେକ । ସ୍ଵଯେଂଚି ହୋଈଜେ ॥ ୨୮ ॥
ଫ୍ଳାଚେଂ ଫଳ କୋଣୀଯେକ । ସ୍ଵଯେଂଚି ହୋଈଜେ ॥ ୨୮ ॥
ରଂକ ହୋତା ରାଜା ଜାଲା । ଵରେଂ ପାହାତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯ ଆଲା ।
ରଂକପଣାଚା ଗଲ୍ବଲା । ରଂକୀଂ କରାଵା ॥ ୨୯ ॥
ରଂକପଣାଚା ଗଲ୍ବଲା । ରଂକୀଂ କରାଵା ॥ ୨୯ ॥
ଵେଦ ଶାସ୍ତ୍ରେଂ ପୁରାଣେଂ । ନାନା ସାଧନେଂ ନିରୂପଣେଂ ।
ସିଦ୍ଧ ସାଧୁ ଜ୍ଯାକାରଣେଂ । ନାନା ସାଯାସ କରିତୀ ॥ ୩୦ ॥
ସିଦ୍ଧ ସାଧୁ ଜ୍ଯାକାରଣେଂ । ନାନା ସାଯାସ କରିତୀ ॥ ୩୦ ॥
ତେଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପ ଆପଣଚି ଆଂଗେଂ । ସାରାସାରଵିଚାରପ୍ରସଂଗେଂ ।
କରଣେଂ ନ କରଣେଂ ଵାଉଗେଂ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
କରଣେଂ ନ କରଣେଂ ଵାଉଗେଂ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ରଂକ ରାଜଆଜ୍ଞାସି ଭ୍ଯାଲେଂ । ତେଂଚି ପୁଢେଂ ରାଜା ଜାଲେଂ ।
ମଗ ତେଂ ଭଯେଚି ଉଡାଲେଂ । ରଂକପଣାସରିସେଂ ॥ ୩୨ ॥
ମଗ ତେଂ ଭଯେଚି ଉଡାଲେଂ । ରଂକପଣାସରିସେଂ ॥ ୩୨ ॥
ଵେଦେଂ ଵେଦାଜ୍ଞେନେଂ ଚାଲାଵେଂ ସଚ୍ଚ୍ହାସ୍ତ୍ରେଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଭ୍ଯାସାଵେଂ ।
ତୀର୍ଥେଂ ତୀର୍ଥାସ ଜାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୩ ॥
ତୀର୍ଥେଂ ତୀର୍ଥାସ ଜାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୩ ॥
ଅମୃତେଂ ସେଵାଵେଂ ଅମୃତ । ଅନଂତେଂ ପାହାଵା ଅନଂତ ।
ଭଗଵଂତେଂ ଲକ୍ଷାଵା ଭଗଵଂତ । କୋଣା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଭଗଵଂତେଂ ଲକ୍ଷାଵା ଭଗଵଂତ । କୋଣା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୪ ॥
ସଂତ ଅସଂତ ତ୍ଯାଗାଵେ । ନିର୍ଗୁଣେଂ ନିର୍ଗୁଣାସୀ ଭଂଗାଵେଂ ।
ସ୍ଵରୂପେଂ ସ୍ଵରୂପୀଂ ରଂଗାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୫ ॥
ସ୍ଵରୂପେଂ ସ୍ଵରୂପୀଂ ରଂଗାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୫ ॥
ଅଂଜନେଂ ଲ୍ଯାଵେଂ ଅଂଜନ । ଧନେଂ ସାଧାଵେଂ ଧନ ।
ନିରଂଜନେଂ ନିରଂଜନ । କୈସେଂ ଅନୁଭଵାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ନିରଂଜନେଂ ନିରଂଜନ । କୈସେଂ ଅନୁଭଵାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ସାଧ୍ଯ କରାଵେଂ ସାଧନାସୀ । ଧ୍ଯେଯେଂ ଧରାଵେଂ ଧ୍ଯାନାସୀ ।
ଉନ୍ମନେଂ ଆଵରାଵେଂ ମନାସୀ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଉନ୍ମନେଂ ଆଵରାଵେଂ ମନାସୀ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସ୍ଥିତିନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥
॥ ଦଶକ ନଵଵା ସମାପ୍ତ ॥
