॥ अथ देव्यपराधक्षमापणस्तोत्रम् ॥
- देवी (devī)the Goddess
- अपराध (aparādha)offence, transgression
- क्षमापण (kṣamāpaṇa)the asking of forgiveness
- स्तोत्रम् (stotram)hymn
- अथ (atha)now begins
न चाह्वानं ध्यानं तदपि च न जाने स्तुतिकथाः ।
न जाने मुद्रास्ते तदपि च न जाने विलपनं
परं जाने मातस्त्वदनुसरणं क्लेशहरणम् ॥ १॥
- न (na)not
- मन्त्रं (mantraṃ)mantra
- नो (no)nor
- यन्त्रं (yantraṃ)yantra
- तदपि (tadapi)even that (tad:that | api:even)
- च (ca)and
- न (na)not
- जाने (jāne)I know
- स्तुतिमहो (stutimaho)eulogy, alas (stuti:eulogy | maho:alas)
- न (na)not
- चाह्वानं (cāhvānaṃ)invocation
- ध्यानं (dhyānaṃ)meditation
- तदपि (tadapi)even that (tad:that | api:even)
- च (ca)and
- न (na)not
- जाने (jāne)I know
- स्तुतिकथाः (stutikathāḥ)glory recitations (stuti:glory | kathāḥ:recitations)
- न (na)not
- जाने (jāne)I know
- मुद्रास्ते (mudrāste)your mudras (mudrāḥ:mudras | te:your)
- तदपि (tadapi)even that (tad:that | api:even)
- च (ca)and
- न (na)not
- जाने (jāne)I know
- विलपनं (vilapanaṃ)crying
- परं (paraṃ)however
- जाने (jāne)I know
- मातः (mātaḥ)O Mother
- त्वदनुसरणं (tvadanusaraṇaṃ)following you (tvad:you | anusaraṇaṃ:following)
- क्लेशहरणम् (kleśaharaṇam)removal of afflictions (kleśa:afflictions | haraṇam:removal)
विधेयाशक्यत्वात्तव चरणयोर्या च्युतिरभूत् ।
तदेतत् क्षन्तव्यं जननि सकलोद्धारिणि शिवे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ २॥
- विधेः (vidheḥ)of the injunctions
- अज्ञानेन (ajñānena)by ignorance
- द्रविणविरहेण (draviṇaviraheṇa)due to lack of wealth (draviṇa:wealth | viraheṇa:due to lack)
- आलसतया (ālasatayā)due to laziness
- विधेयाशक्यत्वात् (vidheyāśakyatvāt)due to inability to perform duties (vidheya:duties | aśakyatvāt:due to inability)
- तव (tava)your
- चरणयोः (caraṇayoḥ)of the feet
- या (yā)which
- च्युतिः (cyutiḥ)falling away
- अभूत् (abhūt)happened
- तत् (tat)that
- एतत् (etat)this
- क्षन्तव्यम् (kṣantavyam)to be forgiven
- जननि (janani)O Mother
- सकलोद्धारिणि (sakaloddhāriṇi)saviour of all (sakala:all | uddhāriṇi:saviour)
- शिवे (śive)O auspicious one
- कुपुत्रः (kuputraḥ)bad son
- जायेत (jāyeta)may be born
- क्वचित् (kvacit)somewhere
- अपि (api)even
- कुमाता (kumātā)bad mother
- न (na)not
- भवति (bhavati)exists
परं तेषां मध्ये विरलतरलोऽहं तव सुतः ।
मदीयोऽयं त्यागः समुचितमिदं नो तव शिवे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ ३॥
- पृथिव्यां (pṛthivyāṃ)on the earth
- पुत्राः (putrāḥ)sons
- ते (te)your
- जननि (janani)O Mother
- बहवः (bahavaḥ)many
- सन्ति (santi)are
- सरलाः (saralāḥ)simple-minded
- परं (paraṃ)however
- तेषां (teṣāṃ)among them
- मध्ये (madhye)among
- विरलतरलः (viralataralaḥ)rare and restless (virala:rare | taralaḥ:restless)
- अहम् (aham)I
- तव (tava)your
- सुतः (sutaḥ)son
- मदीयः (madīyaḥ)my
- अयम् (ayam)this
- त्यागः (tyāgaḥ)forsaking
- समुचितम् (samucitam)proper
- इदं (idaṃ)this
- नः (naḥ)not
- तव (tava)your
- शिवे (śive)O auspicious one
- कुपुत्रः (kuputraḥ)bad son (ku:bad | putraḥ:son)
- जायेत (jāyeta)may be born
- क्वचित् (kvacit)somewhere
- अपि (api)even
- कुमाता (kumātā)bad mother (ku:bad | mātā:mother)
- न (na)not
- भवति (bhavati)exists
न वा दत्तं देवि द्रविणमपि भूयस्तव मया ।
तथापि त्वं स्नेहं मयि निरुपमं यत्प्रकुरुषे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ ४॥
- जगन्मातर् (jaganmātar)O mother of the world (jagat:world | mātṛ:mother)
- मातः (mātaḥ)O Mother
- तव (tava)your
- चरणसेवा (caraṇasevā)service to feet (caraṇa:feet | sevā:service)
- न (na)not
- रचिता (racitā)performed
- न (na)not
- वा (vā)or
- दत्तं (dattaṃ)given
- देवि (devi)O Devi
- द्रविणमपि (draviṇamapi)even wealth (draviṇa:wealth | api:even)
- भूयः (bhūyaḥ)abundant
- तव (tava)your
- मया (mayā)by me
- तथापि (tathāpi)inspite of this
- त्वं (tvaṃ)you
- स्नेहं (snehaṃ)love
- मयि (mayi)towards me
- निरुपमं (nirupamaṃ)incomparable
- यत् (yat)which
- प्रकुरुषे (prakuruṣe)you maintain
- कुपुत्रः (kuputraḥ)bad son (ku:bad | putra:son)
- जायेत (jāyeta)may be born
- क्वचित् (kvacit)somewhere
- अपि (api)even
- कुमाता (kumātā)bad mother (ku:bad | mātā:mother)
- न (na)not
- भवति (bhavati)exists
मया पञ्चा शीतेरधिकमपनीते तु वयसि ।
इदानीं चेन्मातस्तव यदि कृपा नापि भविता
निरालम्बो लम्बोदरजननि कं यामि शरणम् ॥ ५॥
- परित्यक्ता (parityaktā)abandoned
- देवाः (devāḥ)gods
- विविधविधसेवाकुलतया (vividhavidhasevākulatayā)due to various ritual services (vividha:various | vidha:types | sevā:services | kulatā:due to being occupied)
- मया (mayā)by me
- पञ्चाशीतेः (pañcāśīteḥ)eighty-five
- अधिकम् (adhikam)more than
- अपनीते (apanīte)has passed
- तु (tu)but
- वयसि (vayasi)in age
- इदानीम् (idānīm)now
- चेत् (cet)if
- मातः (mātaḥ)O Mother
- तव (tava)your
- यदि (yadi)if
- कृपा (kṛpā)grace
- न (na)not
- अपि (api)even
- भविता (bhavitā)will be
- निरालम्बः (nirālambaḥ)without support
- लम्बोदरजननि (lambodarajanani)mother of Lambodara (lambodara:Lambodara (Ganesha) | janani:mother)
- कं (kaṃ)whom
- यामि (yāmi)shall I go
- शरणम् (śaraṇam)refuge
निरातङ्को रङ्को विहरति चिरं कोटिकनकैः ।
तवापर्णे कर्णे विशति मनु वर्णे फलमिदं
जनः को जानीते जननि जननीयं जपविधौ ॥ ६॥
- श्वपाकः (śvapākaḥ)dog-eater
- जल्पाकः (jalpākaḥ)talkative
- भवति (bhavati)becomes
- मधुपाक-उपम-गिरा (madhupāka-upama-girā)with speech like honey (madhupāka:honey-like | upama:like | girā:with speech)
- निरातङ्कः (nirātaṅkaḥ)free from fear
- रङ्कः (raṅkaḥ)poor person
- विहरति (viharati)moves about
- चिरम् (ciraṃ)for a long time
- कोटि-कनकैः (koṭi-kanakaiḥ)with million gold (koṭi:million | kanakaiḥ:with gold)
- तव (tava)your
- अपर्णे (aparṇe)O Aparna
- कर्णे (karṇe)in the ear
- विशति (viśati)enters
- मनु-वर्णे (manu-varṇe)in the form of mantra (manu:mantra | varṇe:in the form)
- फलम् (phalam)result
- इदं (idaṃ)this
- जनः (janaḥ)person
- कः (kaḥ)who
- जानीते (jānīte)knows
- जननि (janani)O Mother
- जपनीयम् (japanīyam)to be chanted
- जपविधौ (japavidhau)in the method of chanting
जटाधारी कण्ठे भुजगपतिहारी पशुपतिः ।
कपाली भूतेशो भजति जगदीशैकपदवीं
भवानि त्वत्पाणिग्रहणपरिपाटीफलमिदम् ॥ ७॥
- चिताभस्मालेपः (citābhasmālepaḥ)smeared with cremation ashes (citā:cremation | bhasma:ashes | ālepaḥ:smeared with)
- गरलमशनम् (garalamaśanam)poison as food (garala:poison | aśanam:food)
- दिक्पटधरः (dikpaṭadharaḥ)wearing directions as clothes (dik:directions | paṭa:cloth | dharaḥ:wearing)
- जटाधारी (jaṭādhārī)having matted hair (jaṭā:matted hair | dhārī:having)
- कण्ठे (kaṇṭhe)on the neck
- भुजगपतिहारी (bhujagapatihārī)wearing snake king garland (bhujaga:snake | pati:king | hārī:garland)
- पशुपतिः (paśupatiḥ)lord of creatures (paśu:creatures | patiḥ:lord)
- कपाली (kapālī)skull-bearer
- भूतेशः (bhūteśaḥ)lord of beings (bhūta:beings | īśaḥ:lord)
- भजति (bhajati)worships
- जगदीशैकपदवीं (jagadīśaikapadavīm)title of one lord of universe (jagat:universe | īśa:lord | eka:one | padavīm:title)
- भवानि (bhavāni)O Bhavani
- त्वत्पाणिग्रहणपरिपाटीफलम् (tvatpāṇigrahaṇaparipāṭīphalam)result of accepting your hand (tvat:your | pāṇi:hand | grahaṇa:accepting | paripāṭī:procedure | phalam:result)
- इदम् (idam)this
न विज्ञानापेक्षा शशिमुखि सुखेच्छापि न पुनः ।
अतस्त्वां संयाचे जननि जननं यातु मम वै
मृडानी रुद्राणी शिव शिव भवानीति जपतः ॥ ८॥
- न (na)not
- मोक्षस्य (mokṣasya)of liberation
- आकाङ्क्षा (ākāṅkṣā)desire
- भवविभववाञ्छा (bhavavibhavavāñchā)desire for worldly fortune (bhava:worldly | vibhava:fortune | vāñchā:desire)
- अपि (api)also
- च (ca)and
- न (na)not
- मे (me)my
- न (na)not
- विज्ञानापेक्षा (vijñānāpekṣā)desire for knowledge (vijñāna:knowledge | āpekṣā:desire)
- शशिमुखि (śaśimukhi)O moon-faced one (śaśi:moon | mukhi:faced)
- सुखेच्छा (sukhecchā)desire for comfort (sukha:comfort | icchā:desire)
- अपि (api)also
- न (na)not
- पुनः (punaḥ)again
- अतः (ataḥ)therefore
- त्वां (tvāṃ)you
- संयाचे (saṃyāce)implore
- जननि (janani)O Mother
- जननं (jananaṃ)birth
- यातु (yātu)may go
- मम (mama)my
- वै (vai)indeed
- मृडानी (mṛḍānī)Mṛḍānī
- रुद्राणी (rudrāṇī)Rudrāṇī
- शिव (śiva)Shiva
- शिव (śiva)Shiva
- भवानीति (bhavānīti)Bhavānī
- जपतः (japataḥ)chanting
किं रुक्षचिन्तनपरैर्न कृतं वचोभिः ।
श्यामे त्वमेव यदि किञ्चन मय्यनाथे
धत्से कृपामुचितमम्ब परं तवैव ॥ ९॥
- न (na)not
- आराधिता (ārādhitā)worshipped
- असि (asi)you are
- विधिना (vidhinā)by tradition
- विविधोपचारैः (vividhopacāraiḥ)with various rituals (vividha:various | upacāraiḥ:with rituals)
- किं (kiṃ)what
- रुक्षचिन्तनपरैः (rukṣacintanaparaiḥ)with rough thoughts (rukṣa:rough | cintana:thoughts | paraiḥ:with)
- न (na)not
- कृतं (kṛtaṃ)done
- वचोभिः (vacobhiḥ)by words
- श्यामे (śyāme)O Shyama
- त्वम् (tvam)you
- एव (eva)indeed
- यदि (yadi)if
- किञ्चन (kiñcana)to some extent
- मयि (mayi)in me
- अनाथे (anāthe)orphan
- धत्से (dhatse)extend
- कृपाम् (kṛpām)grace
- उचितम् (ucitam)appropriate
- अम्ब (amba)O Mother
- परं (paraṃ)supreme
- तव (tava)your
- एव (eva)indeed
करोमि दुर्गे करुणार्णवेशि ।
नैतच्छठत्वं मम भावयेथाः
क्षुधातृषार्ता जननीं स्मरन्ति ॥ १०॥
- आपत्सु (āpatsu)in misfortunes
- मग्नः (magnaḥ)sunk
- स्मरणं (smaraṇam)remembrance
- त्वदीयं (tvadīyam)your
- करोमि (karomi)I do
- दुर्गे (durge)O Durga
- करुणार्णवेशि (karuṇārṇaveśi)O ocean of compassion (karuṇā:compassion | arṇava:ocean | īśi:O ruler)
- न (na)not
- एतच्छठत्वं (etacchaṭhatvam)this deceit (etat:this | chaṭhatvam:deceit)
- मम (mama)my
- भावयेथाः (bhāvayethāḥ)consider
- क्षुधातृषार्ता (kṣudhātṛṣārtā)afflicted by hunger and thirst (kṣudhā:hunger | tṛṣā:thirst | ārtā:afflicted)
- जननीं (jananīm)mother
- स्मरन्ति (smaranti)remember
परिपूर्णा करुणास्ति चेन्मयि ।
अपराधपरम्परापरं
न हि माता समुपेक्षते सुतम् ॥ ११॥
- जगदम्ब (jagadamba)O mother of the universe (jagat:universe | ambā:mother)
- विचित्रम् (vicitram)surprising
- अत्र (atra)here
- किं (kiṃ)what
- परिपूर्णा (paripūrṇā)fully filled
- करुणा (karuṇā)compassion
- अस्ति (asti)is
- चेत् (cet)if
- मयि (mayi)in me
- अपराधपरम्परापरम् (aparādha-paramparā-param)mistakes after mistakes (aparādha:mistake | paramparā:series | param:after)
- न (na)not
- हि (hi)indeed
- माता (mātā)mother
- समुपेक्षते (samupekṣate)abandons
- सुतम् (sutam)son
एवं ज्ञात्वा महादेवि यथायोग्यं तथा कुरु ॥ १२॥ ॐ ॥
- मत्समः (matsamaḥ)like me (mat:me | samaḥ:like)
- पातकी (pātakī)sinner
- नास्ति (nāsti)there is not
- पापघ्नी (pāpaghnī)remover of sins (pāpa:sins | ghnī:remover)
- त्वत्समा (tvatsamā)like you (tvat:you | samā:like)
- न (na)not
- हि (hi)indeed
- एवं (evaṃ)thus
- ज्ञात्वा (jñātvā)knowing
- महादेवि (mahādevi)O great goddess (mahā:great | devi:goddess)
- यथायोग्यं (yathāyogyaṃ)as appropriate (yathā:as | yogyaṃ:appropriate)
- तथा (tathā)so
- कुरु (kuru)do
- इति (iti)thus, here ends
- श्रीदेव्यपराधक्षमापणस्तोत्रम् (śrīdevyaparādhakṣamāpaṇastotram)the hymn seeking the Goddess’s forgiveness for offences
- सम्पूर्णम् (sampūrṇam)is complete
