Lord Krishna

জ্ঞানেশ্ৱৰী অধ্যায 8

(Dnyaneshwari Adhyay 8 in Assamese)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 8

Dnyaneshwari Adhyay 8. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 324
অৰ্জুন
উৱাচঃ
কিং
তদ্
ব্ৰহ্ম
কিমধ্যাত্মং
কিং
কৰ্ম
পুৰুষোত্তম
।
অধিভূতং
চ
কিং
প্ৰোক্তমধিদৈৱং
কিমুচ্যতে
॥
১
॥
মগ অৰ্জুনেং ম্হণিতলেং । হাং হো জী অৱধাৰিলে ।
জে ম্যাং পুসিলে । তে নিৰূপিজো ॥ ১॥
সাংগা কৱণ তেং ব্ৰহ্ম । কাইসযা নাম কৰ্ম ।
অথৱা অধ্যাত্ম । কায ম্হণিপে ॥ ২॥
অধিভূত তেং কৈসে । এথ অধিদৈৱ তেং কৱণ অসে ।
হেং উঘড মী পৰিযেসেং । তৈসেং বোলা ॥ ৩॥
অধিযজ্ঞঃ
কথং
কোঽত্ৰ
দেহেঽস্মিন্
মধুসূদন
।
প্ৰযাণকালে
চ
কথং
জ্ঞেযোঽসি
নিযতাত্মভিঃ
॥
২
॥
দেৱা অধিযজ্ঞ তো কাঈ । কৱণ পাং ইযে দেহী ।
হেং অনুমানাসি কাংহী । দিঠী ন ভৰে ॥ ৪॥
আণি নিযতা অংতঃকৰণী । তূং জাণিজসী দেহপ্ৰযাণী ।
তেং কৈসেনি হেং শাৰংগপাণী । পৰিসৱা মাতেং ॥ ৫॥
দেখা ধৱল়াৰী চিংতামণীচা । জৰী পহুডলা হোয দৈৱাচা ।
তৰী ৱোসণতাহী বোল তযাচা । পৰী সোপু ন ৱচে ॥ ৬॥
তৈসেং অৰ্জুনাচিযা বোলাসৱেং । আলেং তেংচি ম্হণিতলেং দেৱে।
পৰিযেসেং গা বৰৱে । জেং পুসিলে তুৱাং ॥ ৭॥
কিৰীটী কামধেনূচা পাডা । ৱৰী কল্পতৰূচা আহে মাংদোডা ।
ম্হণোনি মনোৰথসিদ্ধীচিযা চাডা । তো নৱল নোহে ॥ ৮॥
কৃষ্ণ কোপোনি জ্যাসি মাৰী । তো পাৱে পৰব্ৰহ্মসাক্ষাত্কাৰী ।
মা কৃপেনে উপদেশু কৰী । তো কৈশাপৰী ন পৱেল ॥ ৯॥
জৈং কৃষ্ণাচেযা হোইজে আপণ । তৈং কৃষ্ণ হোয আপুলে অংতঃকৰণ ।
মগ সংকল্পাচে আংগণ । ৱোল়গতী সিদ্ধী ॥ ১০॥
পৰি ঐংসে জেং প্ৰেম । অৰ্জুনীংচি আথি নিস্সীম ।
ম্হণঊনি তযাচে কাম । সদা সফল় ॥ ১১॥
যা কাৰণে শ্ৰীঅনংতে । তেং মনোগত তযাচেং পুসতেং ।
হোঈল জাণূনি আইতেং । ৱোগৰূনি ঠেৱিলেং ॥ ১২॥
জেং অপত্য থানী নিগে । ত্যাচী ভূক তে মাতেসীচি লাগে ।
এৰ়্হৱীং তেং শব্দেং কায সাংগে । মগ স্তন্য দে যেৰী ॥ ১৩॥
ম্হণোনি কৃপাল়ুৱা গুৰূচিযা ঠাযী । হে নৱল নোহে কাংহী ।
পৰি তেং অসো আইকা কাঈ । জেং দেৱ বোলতে জাহলে ॥ ১৪॥
অক্ষৰং
ব্ৰহ্ম
পৰমং
স্ৱভাৱোঽধ্যাত্মমুচ্যতে
।
ভূতভাৱোদ্ভৱকৰো
ৱিসৰ্গঃ
কৰ্মসংজ্ঞিত
॥
৩॥
মগ ম্হণিতলে সৰ্ৱেশ্ৱৰেং । জেং আকাৰী ইযে খোংকৰেং ।
কোংদলেং অসত ন খিৰে । কৱণে কাল়ী ॥ ১৫॥
এৰ়্হৱীং সপূৰপণ তযাচেং পহাৱেং । তৰি শূন্যচি নৱ্হে স্ৱভাংৱেং ।
ৱৰি গগনাচেনি পালৱে । গাল়ূনি ঘেতলেং ॥ ১৬॥
জেং ঐসেংহী পৰি ৱিৰূল়েং । ইযে ৱিজ্ঞানাচিযে খোল়ে ।
হালৱলেংহী ন গল়ে । তে পৰব্ৰহ্ম ॥ ১৭॥
আণি আকাৰাচেনি জালেপণেং । জন্মধৰ্মাতেং নেণে ।
আকাৰলোপীং নিমণেং । নাহীং কহীং ॥ ১৮॥
ঐশিযা আপুলিযাচী সহজ স্থিতী । জযা ব্ৰহ্মাচী নিত্যতা অসতী ।
তযা নাম সুভদ্ৰাপতি । অধ্যাত্ম গা ॥ ১৯॥
মগ গগনী জেৱিং নিৰ্মল়েং । নেণোং কৈংচী এক ৱেল়ে ।
উঠতী ঘনপটল়ে । নানাৱৰ্ণে ॥ ২০॥
তৈসে অমূৰ্তীং তিযে ৱিশুধ্দে । মহদাদি ভূতভেদেং ।
ব্ৰহ্মাংডাচে বাংধে । হোংচি লাগতী ॥ ২১॥
পৈং নিৰ্ৱিকল্পাচিযে বৰডী । কীং আদিসংকল্পাচী ফুটে ৱিৰূঢী ।
আণি তে সৱেংচি মোডোনি যে ঢোংঢী । ব্ৰহ্মগোল়কাংচী ॥ ২২॥
তযা একৈকাচে ভীতৰীং পাহিজে । তংৱ বীজাচাচি ভৰিলা দেখিজে ।
মাজীং হোতিযাং জাতিযাং নেণিজে । লেখ জীৱাং ॥ ২৩॥
মগ তযাগোল়কাংচে অংশাংশ । প্ৰসৱতী আদিসংকল্প অসমসহাস ।
হেং অসো ঐসী বহুৱস । সৃষ্টী ৱাঢে ॥ ২৪॥
পৰি দুজেনৱিণ একলা । পৰব্ৰহ্মচি সংচলা ।
অনেকত্ৱাচা আলা । পূৰ জৈসা ॥ ২৫॥
তৈসেং সমৱিষমত্ৱ নেণোং কৈচেং । ৱাংযাংচি চৰাচৰ ৰচে ।
পাহতাং প্ৰসৱতিযা যোনীচে । লক্ষ দিসতী ॥ ২৬॥
যেৰী জীৱভাৱাচিয পালৱিযে । কাংহী মৰ্যাদা কৰূং নযে ।
পাহিজে কৱণ হেং আঘৱেং ৱিযে । তংৱ মূল় তেং শূন্য ॥ ২৭॥
ম্হণূনি কৰ্তা মুদল ন দিসে । আণি শেখীং কাৰণহী কাংহী নসে ।
মাজীং কাৰ্যচি আপৈসেং । ৱাঢোংচি লাগে ॥ ২৮॥
ঐসা কৰিতেনৱীণ গোচৰূ । অৱ্যক্তীং হা আকাৰূ ।
নিপজে জো ৱ্যাপাৰূ । তযা নাম কৰ্ম ॥ ২৯॥
অধিভূতং
ক্ষৰো
ভাৱঃ
পুৰুষশ্চাধিদৈৱতম
।
অধিযজ্ঞোঽহমেৱাত্ৰ
দেহে
দেহভৃতাং
ৱৰ
॥
৪॥
আতাং অধিভূত জেং ম্হণিপে । তেংহি সাংগোং সংক্ষেপেং ।
তৰী হোয আণি হাৰপে । অভ্ৰ জৈসেং ॥ ৩০॥
তৈসেং অসতেপণ আহাচ । নাহীং হোইজে হেং সাচ ।
জযাংতেং ৰূপা আণিতী পাংচপাংচ । মিল়োনিযাং ॥ ৩১ ॥
ভূতাংতেং অধিকৰূনি অসে । আণি ভূতসংযোগেং তৰি দিসে ।
জে ৱিযোগৱেল়ে ভ্ৰংশে । নামৰূপাদিক ॥ ৩২ ॥
তযাতেং অধিভূত ম্হণিজে । মগ অধিদৈৱত পুৰূষ জাণিজে ।
জেণেং প্ৰকৃতীচেং ভোগীজে । উপাৰ্জিলেং ॥ ৩৩ ॥
জো চেতনেচা চক্ষু । জো ইংদ্ৰিযদেশীচা অধ্যক্ষু ।
জো দেহাস্তমনীং ৱৃক্ষু । সংকল্পৱিহংগমাচা ॥ ৩৪ ॥
জো পৰমাত্মাচি পৰি দুসৰা । জো অহংকাৰনিদ্ৰা নিদসুৰা ।
ম্হণোনি স্ৱপ্নীংচিযা বোৰবাৰা । সংতোষেং শিণে ॥ ৩৫॥
জীৱ যেণেং নাংৱেং । জযাতেং আল়ৱিজে স্ৱভাৱে ।
তেং অধিদৈৱত জাণাৱেং । পংচাযতনীংচেং ॥ ৩৬॥
আতাং ইযেচি শৰীৰগ্ৰামীং । জো শৰীৰভাৱাতেং উপশমী ।
তো অধিযজ্ঞু এথ গা মী । পাংডুকুমৰা ॥ ৩৭॥
যেৰ অধিদৈৱাধিভূত । তেহি মীচি কীৰ সমস্ত ।
পৰি পংধৰেং কিডাল়া মিল়ত । তেং কায সাংকে নোহে ॥ ৩৮॥
তৰি তে পংধৰেপণ ন মৈল়ে । আণি কিডাল়াচিযাহী অংশা ন মিল়ে ।
পৰি জংৱ অসে তযাচেনি মেল়েং । তৱ সাংকেংচি ম্হণিজে ॥ ৩৯॥
তৈসেং অধিভূতাদি আঘৱে । হেং অৱিদ্যেচেনি পালৱেং ।
ঝাংকলেং তংৱ মানাৱেং । ৱেগল়েং ঐসেং ॥ ৪০॥
তেচি অৱিদ্যেচী জৱনিকা ফিটে । আণি ভেদভাৱাচী অৱঘি তুটে ।
মগ ম্হণোং এক হোঊনি জৰী আটে । তৰী কায দোনী হোতী ॥ ৪১॥
পৈং কেশাংচা গুংডাল়া । ৱৰি ঠেৱিলী স্ফটিকশিল়া ।
তে ৱৰি পাহিজে ডোল়াং । তৱং ভেদিলী গমতী ॥ ৪২॥
পাঠীং কেশ পৰৌতে নেলে । আণি ভেদলেপণ কায নেণোং জাহালেং ।
তৰি ডাংক দেঊনি সাংদিলে । শিল়েতেং কাঈ ॥ ৪৩॥
না তে অখংডচি আযতী । পৰি সংগেং ভিন্ন গমলী হোতী ।
তে সাৰিলিযা মাগৌতী । জৈসী কাং তৈসী ।। ৪৪॥
তেৱীংচি অহংভাৱো জাযে । তৰী ঐক্য তেং আধীংচি আহে ।
হেংচি সাচেং জেথ হোযে । তো অধিযজ্ঞু মী ॥ ৪৫॥
পৈং গা আম্হীং তুজ । সকল় যজ্ঞ কৰ্মজ ।
সাংগীতলেং কাং জেং কাজ । মনী ধৰূনি ॥ ৪৬॥
তো হা সকল় জীৱাংচা ৱিসাংৱা । নৈষ্কৰ্ম্যসুখাচা ঠেৱা ।
পৰি উঘড কৰূনি পাংডৱ । দাৱিজত অসে ॥ ৪৭॥
পহিলেং ৱৈৰাগ্যাইংধনপৰিপূৰ্তী । ইংদ্ৰিযানল়ী প্ৰদীপ্তীং ।
ৱিষযদ্ৰৱ্যাচিযা আহুতী । দেঊনিযা ॥ ৪৮॥
মগ ৱজ্ৰাসন তেচি উৰ্ৱী । শোধূনি আধাৰমুদ্ৰা বৰৱী ।
ৱেদিকা ৰচে মাংডৱী । শৰীৰাচ্যা ॥ ৪৯॥
তেথ সংযমাগ্নীচীং কুংডে । ইংদ্ৰিযদ্ৰৱ্যাচেনি পৱাডেং ।
যজিজতী উদংডে । যুক্তিঘোষে ॥ ৫০ ॥
মগ মনপ্ৰাণ আণি সংযমু । হাচি হৱনসংপদেচা সংভ্ৰমু ।
যেণেং সংতোষৱিজে নিৰ্ধূমু । জ্ঞানানল়ু ॥ ৫১॥
ঐসেনি হেং সকল় জ্ঞানী সমৰ্পে । মগ জ্ঞান তেং জ্ঞেযীং হাৰপে ।
পাঠীং জ্ঞেযচি স্ৱৰূপেং । নিখিল উৰে ॥ ৫২ ॥
তযা নাংৱ গা অধিযজ্ঞু । ঐসেং বোলিলা জংৱ সৰ্ৱজ্ঞু ।
তংৱ অৰ্জুন অতিপ্ৰাজ্ঞু । তযা পাতলেং তেং ॥ ৫৩॥
হেং জাণোনি ম্হণিতলেং দেৱেং । পাৰ্থা পৰিসতু আহাসি বৰৱেং ।
যাকৃষ্ণাচিযা বোলাসৱেং । যেৰূ সুখাচা জাহলা ॥ ৫৪॥
দেখা বালকাচিযা ধণী ধাইজে । কাং শিষ্যাচেনি জাহলেপণেং হোইজে ।
হেং সদ্গুৰূচি একলেনি জাণিজে । কাং প্ৰসৱতিযা ॥ ৫৫॥
ম্হণোনি সাত্ৱিকাং ভাৱাংচী মাংদী । কৃষ্ণাআংগীং অৰ্জুনাআধীং ।
ন সমাতসে পৰী বুদ্ধী । সাংৱৰূনি দেৱেং ॥ ৫৬॥
মগ পিকলিযা সুখাচা পৰিমল়ু । কীং নিৱালিযা অমৃতাচা কল্লোল়ু ।
তৈসা কোংৱল়া আণি ৰসাল়ু । বোলু বোলিলা ॥ ৫৭॥
ম্হণে পৰিসণেযাংচ্যা ৰাযা । আইকে বাপা ধনংজযা ।
ঐসী জল়োং সৰলিযা মাযা । তেথ জাল়িতেং তেংহী জল়ে ॥ ৫৮॥
অন্তকালে
চ
মামেৱ
স্মৰন্মুক্ত্ৱা
কলেৱৰম্
।
যঃ
প্ৰযাতি
স
মদ্ভাৱং
যাতি
নাস্ত্যত্ৰ
সংশযঃ
॥
৫॥
জেং আতাংচি সাংগিতলেং হোতেং । অগা অধিযজ্ঞ ম্হণিতলা জযাতেং ।
জে আদীচি তযা মাতেং । জাণোনি অংতীং ॥ ৫৯॥
তে দেহ ঝোল় ঐসেং মানুনী । ঠেলে আপণপেং আপণ হোঊনী ।
জৈসা মঠ গগনা ভৰূনী । গগনীংচি অসে ॥ ৬০॥
যেং প্ৰতীতীচিযা মাজঘৰীং । তযা নিশ্চযাচী ৱোৱৰী ।
আলী ম্হণোনি বাহেৰী । নৱ্হেচি সে ॥ ৬১॥
ঐসেং সবাহ্য ঐক্য সংচলেং । মীচি হোঊনি অসতাং ৰচিলেং ।
বাহেৰি ভূতাংচীং পাংচহী খৱলেং । নেণতাংচি পডিলীং ॥ ৬২॥
আতাং উভযাং উভেপণ নাহীং জযাচেং । মা পডিলিযা গহন কৱণ তযাচেং ।
ম্হণোনি প্ৰতীতীচিযে পোটীংচেং । পাণী ন হালে ॥ ৬৩॥
তে ঐক্যাচী আহে ৱোতিলী । কীং নিত্যতেচিযা হৃদযীং ঘাতলী ।
জৈসী সমৰসসমুদ্ৰীং ধুতলী । ৰূল়েচিনা ॥ ৬৪॥
পৈং অথাৱীং ঘট বুডালা । তো আংতবাহেৰী উদকেং ভৰলা ।
পাঠীং দৈৱগত্যা জৰী ফুটলা । তৰী উদক কায ফুটে ॥ ৬৫॥
না তৰী সৰ্পে কৱচ সাংডিলেং । কাং উবাৰেনেং ৱস্ত্ৰ ফেডিলেং ।
তৰী সাংগ পাং কায মোডলেং । অৱেৱামাজীং ॥ ৬৬॥
তৈসা আকাৰ হা আহাচ ভ্ৰংশে । ৱাংচূনি ৱস্তু তে সাংচলীচি অসে ।
তেচি বুদ্ধি জালিযা ৱিসুকুসে । কৈসেনি আতাং ॥ ৬৭॥
ম্হণোনি যাপৰী মাতেং । অংতকাল়ীং জাণত সাংতে ।
জে মোকলিতী দেহাতেং । তেং মীচি হোতী ॥ ৬৮॥
এৰ়্হৱীং তৰী সাধাৰণ । উৰীং আদল়লিযা মৰণ ।
জো আঠৱ ধৰী অংতঃকৰণ । তেংচি হোইজে ॥ ৬৯॥
জৈসা কৱণ এক কাকুল়তী । পল়তাং পৱনগতী ।
দুপাউলীং অৱচিতীং । কুহামাজী পডিযেলা ॥ ৭০॥
আতাং তযা পডণযাআৰৌতেং । পডণ চুকৱাৱযা পৰৌতেং ।
নাহীং ম্হণোনি তেথেং । পডাৱেংচি পডে ॥ ৭১॥
তেংৱি মৃত্যূচেনি অৱসৰেং একেং । জেং যেঊনি জীৱাসমোৰ ঠাকে ।
তেং হোণেং মগ ন চুকে । ভলতযাপৰী ॥ ৭২॥
আণি জাগতা জংৱ অসিজে । তংৱ জেণেং ধ্যানেং ভাৱনা ভাৱিজে ।
ডোল়া লাগতখেৱোং দেখিজে । তেংচি স্ৱপ্নীং ॥ ৭৩॥
যং
যং
ৱাপি
স্মৰন্
ভাৱং
ত্যজত্যন্তে
কলেৱৰম্
।
তং
তমেৱৈতি
কৌন্তেয
সদা
তদ্ভাৱভাৱিতঃ
॥
৬
॥
তেৱিং জিতেনি অৱসৰেং । জেং আৱডোনি জীৱীং উৰে ।
তেংচি মৰণাচিযে মেৰে । ফাৰ হোং লাগে ॥ ৭৪॥
আণি মৰণীং জযা জেং আঠৱে । তো তেচি গতীতেং পাৱে।
ম্হণোনি সদাং স্মৰাৱেং । মাতেংচি তুৱাং ॥ ৭৫॥
তস্মাত্
সৰ্ৱেষু
কালেষু
মামনুস্মৰ
যুধ্য
চ
।
ময্যৰ্পিতমনোবুদ্ধিৰ্মামেৱৈষ্যস্যসংশযম্
॥
৭
॥
ডোল়াং জেং দেখাৱেং । কাং কানী হন ঐকাৱেং ।
মনীং জেং ভাৱাৱেং । বোলাৱেং ৱাচে ॥ ৭৬॥
তেং আতং বাহেৰি আঘৱেং । মীচি কৰূনি ঘালাৱেং ।
মগ সৰ্ৱীং কাল়ীং স্ৱভাৱেং । মীচি আহেং ॥ ৭৭॥
অৰ্জুনা ঐসেং জাহলিযা । মগ ন মৰিজে দেহ গেলিযা ।
মা সংগ্ৰামু কেলিযা । ভয কায তুজ ॥ ৭৮॥
তূং মনবুদ্ধি সাচেংসীং । জৰী মাঝিযা স্ৱৰূপীং অৰ্পিসী ।
তৰী মাতেংচি গা পাৱসী । হে মাঝী ভাক ॥ ৭৯॥
হেংচ কাযিসযা ৱৰী হোযে । ঐসা জৰী সংদেহো ৱৰ্ততু আহে ।
তৰী অভ্যাসূনি আদীং পাহেং । মগ নৱ্হে তৰী কোপেং ॥ ৮০॥
অভ্যাসযোগযুক্তেন
চেতসা
নান্যগামিনা
।
পৰমং
পুৰুষং
দিৱ্যং
যাতি
পাৰ্থানুন্তযন্
॥
৮॥
যেণেংচি অভ্যাসেংসিং যোগু । চিত্তাসি কৰীং পাং চাংগু ।
অগা উপাযবল়েং পংগু । পহাড ঠাকী ॥ ৮১॥
তেৱিং সদভ্যাসেং নিৰংতৰ । চিত্তাসি পৰমপুৰূষাচী মোহৰ ।
লাৱেং মগ শৰীৰ । ৰাহো অথৱা জাৱো ॥ ৮২ ॥
জেং নানাগতীতেং পাৱৱিতেং । তেং চিত্ত ৱৰীল আত্মযাতেং ।
মগ কৱণ আঠৱী দেহাতেং । গেলেং কী আহে ॥ ৮৩॥
পৈং সৰিতেচিনি ওঘেং । সিংধুজল়া মীনলেং ওঘেং ।
তেং কায ৱৰ্তত আহে মাগেং । ম্হণোনি পাহোং যেতে ॥ ৮৪॥
না তেং সমুদ্ৰচি হোঊন ঠেলেং । তেৱিং চিত্তাচেং চৈতন্য জাহালেং ।
জেথ যাতাযাত নিমালেং । ঘনানংদ জেং ॥ ৮৫॥
কৱিং
পুৰাণমনুশাসিতাৰমণোৰণীযাংসমনুস্মৰেদ্
।
সৰ্ৱস্য
ধাতৰমচিন্ত্যৰূপমাদিত্যৱৰ্ণং
তমসঃ
পৰস্তাত্
॥
৯
॥
জযাচেং আকাৰাৱীণ অসণেং । জযা জন্ম না নিমণেং ।
জেং আঘৱেংচি আঘৱেপণেং । দেখত অসে ॥ ৮৬॥
জেং গগনাহূন জুনেং । জং পৰমাণূহূনি সানেং ।
জযাচেনি সান্নিধানেং । ৱিশ্ৱ চল়ে ॥ ৮৭॥
জেং সৰ্ৱাংতেং যযা ৱিযে । ৱিশ্ৱ সৰ্ৱ জেণেং জিযে ।
হেতু জযা বিহে । অচিংত্য জেং ॥ ৮৮॥
দেখে ৱোল়ংবা ইংগল়ু ন চৰে । তেজীং তিমিৰ ন শিৰে ।
জেং দিহাচেং আংধাৰেং । চৰ্মচক্ষূসীং ॥ ৮৯॥
সুসডা সূৰ্যকণাংচ্যা ৰাশী । জো নিত্য উদো জ্ঞানিযাংসী ।
অস্তমানাচেং জযাসী । আডনাংৱ নাহীং ॥ ৯০॥
প্ৰযাণকালে
মনসাচলেন
ভক্ত্যা
যুক্তো
যোগবলেন
চৈৱ
।
ভ্ৰুৱোৰ্মধ্যে
প্ৰাণমাৱেশ্য
সম্যক্
স
তং
পৰং
পুৰুষমুপৈতি
দিৱ্যম্
॥
১০
॥
তযা অৱ্যংগৱাণেযা ব্ৰহ্মাতেং । প্ৰযাণকালে প্ৰাপ্তে ।
জো স্থিৰাৱলেনি চিত্তেং । জাণোনি স্মৰে ॥ ৯১॥
বাহেৰী পদ্মাসন ৰচুনী । উত্তৰাভিমুখ বৈসোনি ।
জীৱীং সুখ সূনি । কৰ্মযোগাচেং ॥ ৯২॥
আংতু মিনলেনি মনোধৰ্মে । স্ৱৰূপপ্ৰাপ্তীচেনি প্ৰেমেং ।
আপেংআপ সংভ্ৰমেং । মিল়াৱযা ॥ ৯৩॥
আকল়লেনি যোগেং । মধ্যমা মধ্যমাৰ্গে ।
অগ্নিস্থানৈনি নিগে । ব্ৰহ্মৰংঘ্ৰা ॥ ৯৪॥
তেথ অচেত চিত্তাচা সাংগাতু । আহাচৱাণা দিসে মাংডতু ।
জেথ প্ৰাণ গগনাআংতু । সংচৰে কাং ॥ ৯৫ ॥
পৰী মনাচেনি স্থৈযৈং ধৰিলা । ভক্তীচিযা ভাৱনা ভৰলা ।
যোগবল়েং আৱৰলা । সজ্জ হোউনী ॥ ৯৬॥
তো জডাজডাতেং ৱিৰৱিতু । ভ্ৰূলতাংমাজী সংচৰতু ।
জৈসা ঘংটানাদ লযস্থু । ঘংটেসীংচ হোয ॥ ৯৭॥
কাং ঝাংকলিয ঘটীংচা দিৱা । নেণিজে কায জাহলা কেৱ্হাং ।
যা ৰীতী জো পাংডৱা । দেহ ঠেৱী ॥ ৯৮॥
তো কেৱল় পৰব্ৰহ্ম । জযা পৰমপুৰূষ ঐসেং নাম ।
তেং মাঝেং নিজধাম । হোঊনি ঠাকে ॥ ৯৯॥
যদক্ষৰং
ৱেদৱিদো
ৱদন্তি
ৱিশন্তি
যদ্যতযো
ৱীতৰাগাঃ
।
যদিচ্ছন্তো
ব্ৰহ্মচৰ্যং
চৰন্তি
যত্তে
পদং
সংগ্ৰহেণ
প্ৰৱক্ষ্যে
॥
১১॥
সকল়াং জাণণেযাং জে লাণী । তিযে জাণিৱেচী জে খাণী ।
তযাং জ্ঞানিযাংচিযে আযণী । জযাতেং অক্ষৰ ম্হণিপে ॥ ১০০॥
চংডৱাতেংহী ন মোডে । তেং গগনচি কীং ফুডেং ।
ৱাংচূনি জৰে হোঈল মেহুডেং । তৰী উৰেল কৈংচে ॥ ১০১॥
তেৱিং জাণণেযা জেং আকল়িলেং । তেং জাণৱলেপণেংচি উমাণলেং ।
মগ নেণৱেচি তযা ম্হণিতলেং । অক্ষৰ সহজেং ॥ ১০২॥
ম্হণোনি ৱেদৱিদ নৰ । ম্হণতী জযাতেং অক্ষৰ ।
জেং প্ৰকৃতীসী পৰ । পৰমাত্মৰূপ ।। ১০৩॥
আণি ৱিষযাংচেং ৱিষ উলংডূনি । জে সৰ্ৱেংদ্ৰিযাং প্ৰাযশ্চিত দেঊনি ।
আহাতি দেহাচিযা বৈসোনি । ঝাডাতল়ী ॥ ১০৪॥
তে যাপৰী ৱিৰক্ত । জযাচী নিৰংতৰ ৱাট পাহাত ।
নিষ্কামাসি অভিপ্ৰেত । সৰ্ৱদা জেং ॥ ১০৫॥
জযাচিযা আৱডী । ন গণিতী ব্ৰহ্মচৰ্যাদি সাংকডী ।
নিষ্ঠুৰ হোঊনি বাপুডী । ইংদ্ৰিযে কৰিতী ॥ ১০৬॥
ঐসেং জেং পদ । দুৰ্লভ আণি অগাধ ।
জযাচিযে থডিযে ৱেদ । চুবুকল়িলে ঠেলে ॥ ১০৭॥
তেং তেং পুৰূষ হোতী । জে যাপৰী লযা জাতী ।
তৰী পাৰ্থা হেচি স্থিতী । এক ৱেল় সাংগো ॥ ১০৮॥
তেথ অৰ্জুনেং ম্হণিতলেং স্ৱামী । হেংচি ম্হণাৱযা হোতোং পাং মী ।
তংৱ সহজেং কৃপা কেলী তুম্হী । তৰী বোলিজো কাং ॥ ১০৯॥
পৰি বোলাৱেং তেং অতি সোহোপেং । তেথেং ম্হণিতলেং ত্ৰিভুৱনদীপেং ।
তুজ কায নেণোং সংক্ষেপেং । সাংগেন ঐক ॥ ১১০॥
তৰী মনা যা বাহেৰিলীকডে । যাৱযাচী সাৱিযা সৱে মোডে ।
হেং হৃদযাচিযা ডোহীং বুডে । তৈসেং কীজে ॥ ১১১॥
সৰ্ৱদ্ৱাৰাণি
সংযম্য
মনো
হৃদি
নিৰূধ্য
চ
।
মূৰ্ধ্ন্যাধাযাত্মনঃ
প্ৰাণমাস্থিতো
যোগধাৰণাম্
॥
১২॥
পৰী হেং তৰীচ ঘডে । জৰী সংযমাচী অখংডেং ।
সৰ্ৱদ্ৱাৰী কৱাডেং । কল়াসতী ॥ ১১২॥
তৰী সহজেং মন কোংডলেং । হৃদযীংচি অসেল উগলেং ।
জৈসেং কৰচৰণীং মোডলেং । পৰিৱৰূ ন সংডী ॥ ১১৩॥
তৈসেং চিত্ত ৰাহিল্যা পাংডৱা । প্ৰাণাচা প্ৰণৱুচি কৰাৱা ।
মগ অনুৱৃত্তিপংথেং আণাৱা । মূৰ্ধ্নিৱৰী ॥১১৪॥
তেথ আকাশীং মিল়ে ন মিল়ে । তৈসা ধৰাৱা ধাৰণাবল়েং ।
জংৱ মাত্ৰাত্ৰয মাৱল়ে । অৰ্ধবিংবীং ॥ ১১৫॥
তংৱৱৰী তো সমীৰু । নিৰাল়ী কীজে স্থিৰূ ।
মগ লগ্নীং জেৱিং ওঁকাৰূ । বিংবীংচে ৱিলসে ॥ ১১৬॥
ওমিত্যেকাক্ষৰং
ব্ৰহ্ম
ৱ্যাহৰন্মামনুস্মৰন্
।
যঃ
প্ৰযাতি
ত্যজন্দেহং
স
যাতি
পৰমাং
গতিম্
॥
১৩॥
তৈসেং ওঁ হেং স্মৰোং সৰে । আণি তেথেংচি প্ৰাণু পুৰে ।
মগ প্ৰণৱাংতীং উৰে । পূৰ্ণঘন জেং ॥ ১১৭॥
ম্হণোনি প্ৰণৱৈকনাম । হেং একাক্ষৰ ব্ৰহ্ম ।
জো মাঝেং স্ৱৰূপ পৰম । স্মৰতসাংতা ॥১ ১৮॥
যাপৰী ত্যজী দেহাতেং । তো ত্ৰিশুদ্ধী পাৱে মাতেং ।
জযা পাৱনযা পৰৌতেং । আণিক পাৱণেং নাহীং ॥ ১১৯॥
তেথে অৰ্জুনা জৰী ৱিপাযেং । তুঝ্যা জীৱীং হন ঐসেং জাযে ।
না হেং স্মৰণ মগ হোযে । কাযসযাৱৰী অংতী ॥ ১২০॥
ইংদ্ৰিযাং অনুঘডু পডলিযা । জীৱিতচেং সুখ বুডালিযা ।
আংতুবাহেৰী উঘডলিযা । মৃত্যুচিন্হেং ॥ ১২১॥
তে ৱেল়ীং বৈসৱেংচি কৱণেং । মগ কৱণ নিৰোধী কৰণেং ।
তেথে কাহ্যাচেনি অংতকঃৰণেং । প্ৰণৱ স্মৰাৱা ॥ ১২২॥
তৰি গা ঐশিযা ধ্ৱনী । ঝণেং থাৰা দেশী হো মনীং ।
পৈং নিত্য সেৱিলা মী নিদানীং । সেৱকু হোযেং ॥ ১২৩॥
অনন্যচেতাঃ
সততং
যো
মাং
স্মৰতি
নিত্যশঃ
।
তস্যাহং
সুলভঃ
পাৰ্থ
নিত্যযুক্তস্য
যোগিনঃ
॥
১৪॥
মামুপেত্য
পুনৰ্জন্ম
দুঃখালযমশাশ্ৱতম্
।
নাপ্নুৱংতি
মহাত্মানঃ
সংসিদ্ধিং
পৰমাং
গতাঃ
॥
১৫
॥
জে ৱিষযাংসি তীল়াংজল়ী দেঊনী । প্ৰৱৃত্তীৱৰী নিগড ৱাউনী ।
মাতেং হৃদযীং সূনী । ভোগতাতী ॥ ১২৪॥
পৰি ভোগিতযা আৰাণুকা । ভেটণেং নাহীং ক্ষুধাদিকাং ।
তেথ চক্ষুৰাদি ৰংকাং । কৱণ পাডু ॥ ১২৫॥
ঐসে নিৰংতৰ একৱটলে । জে অংতঃকৰণী মজশীং লিগটলে ।
মীচি হোঊনি আটলে । উপাসৈতী ॥ ১২৬॥
তযাং দেহাৱসান জৈং পাৱে । তৈং তিহীং মাতেং স্মৰাৱেং ।
মগ ম্যাং জৰী পাৱাৱেং । তৰি উপাস্তি তে কাযসী ॥ ১২৭॥
পৈং ৰংকু এক আডলেপণেং । কাকুল়তী অংতী ধাংৱা গা ধাংৱা ম্হণে ।
তৰি তযাচিযে গ্লানী ধাংৱণে । কায ন ঘডে মজ ॥ ১২৮॥
আণি ভক্তাংহী তেচি দশা । তৰী ভক্তীচা সোসু কাযসা ।
ম্হণঊনি হা ধ্ৱনী ঐসা । ন ৱাখাণাৱা ॥ ১২৯॥
তিহীং জে ৱেল়ীং মী স্মৰাৱা । তে ৱেল়ীং স্মৰলা কীং পাৱাৱা ।
তো আভাৰূহী জীৱা । সাহৱেচি না ॥ ১৩০॥
তেং ঋণৱৈপণ দেখোনি আংগী । মী আপুলিযাচি উত্তীৰ্ণত্ৱালাগীং ।
ভক্তাংচিযা তনুত্যাগীং । পৰিচৰ্যা কৰীং ॥ ১৩১॥
দেহৱৈকল্যাচা ৱাৰা । ঝণেং লাগেল যা সকুমাৰাং ।
ম্হণোনি আত্মবোধাচে পাংজিৰাং । সূযেং তযাংতেং ॥ ১৩২॥
ৱৰি আপুলিযা স্মৰণাচী উৱাইলী । হীংৱাঐসী কৰীং সাউলী ।
ঐসেনি নিত্য বুদ্ধি সংচলী । মী আণীং তযাংতেং ॥ ১৩৩॥
ম্হণোনি দেহাংতীংচেং সাংকডেং । মাঝিযাং কহীংচি ন পডে ।
মী আপুলিযাংতেং আপুলীকডে । সুখেংচি আণীং ॥ ১৩৪॥
ৱৰচীল দেহাচী গংৱসণী ফেডুনী । আহাচ অহংকাৰাচে ৰজ ঝাডুনী ।
শুদ্ধ ৱাসনা নিৱডুনী । আপণাপাং মেল়ৱী ॥ ১৩৫॥
আণি ভক্তাং তৰী দেহীং । ৱিশেষ একৱংকীচা ঠাৱ নাহীং ।
ম্হণঊনি অৱ্হেৰূ কৰিতাং কাংহী । ৱিযোগ ঐসা ন ৱাটে ॥ ১৩৬॥
না তৰী দেহাংতীংচি মিযাং যাৱেং । মগ আপণপেং যাংতেং ন্যাৱেং ।
হেংহী নাহীং জে স্ৱভাৱেং । তে আধীংচি মজ মীনলে ॥ ১৩৭॥
যেৰী শৰীৰাচিযা সলিলীং । অসতেপণ হে সাউলে ।
ৱাংচূনি চংদ্ৰিকা তে ঠেলী । চংদ্ৰীংচি আহে ।। ১৩৮॥
ঐসে জে নিত্যযুক্ত । তযাংসি সুলভ মী সতত ।
ম্হণাঊনি দেহাংতীং নিশ্চিত । মীচি হোতী ॥ ১৩৯॥
মগ ক্লেশতৰূচী ৱাডী । জে তাপত্ৰযাগ্নীচী সগডী ।
জে মৃত্যুকাকাসি কুৰোংডী । সাংডিলী আহে ॥ ১৪০॥
জেং দৈন্যাচেং দুভতেং । জেং মহাভযাতেং ৱাঢৱিতেং ।
জেং সকল় দুঃখাচেং পুৰতেং । ভাংডৱল ॥ ১৪১॥
জেং দুৰ্মতীচেং মূল় । জেং কুমাৰ্গাচেং ফল় ।
জেং ৱ্যামোহাচেং কেৱল় । স্ৱৰূপচি ॥ ১৪২॥
জেং সংসাৰাচেং বৈসণেং । জেং ৱিকাৰাচেং উদ্যানেং ।
জেং সকল় ৰোগাংচেং ভাণেং । ৱাঢিলেং আহে ॥ ১৪৩॥
জেং কাল়াচা খিচউশিটা । জেং আশেচা আংগৱঠা ।
জন্মমৰণাচা ৱোলিংৱটা । স্ৱভাৱেং জেং ॥ ১৪৪॥
জেং ভুলীচেং ভৰীংৱ । জেং ৱিকল্পাচেং ৱোতীংৱ ।
কিংবহুনা পেংৱ । ৱিংচুৱাংচেং ॥ ১৪৫॥
জেং ৱ্যাঘ্ৰাচেং ক্ষেত্ৰ । জেং পণ্যাংগনেচেং মৈত্ৰ ।
জেং ৱিষযৱিজ্ঞানযংত্ৰ । সুপূজিত ॥ ১৪৬॥
জেং লাংৱেচা কল়ৱল়া । নিৱালিযা ৱিষোদকাচা গল়াল়া ।
জেং ৱিশ্ৱাসু আংগৱল়া । সংৱচোৰাচা ॥ ১৪৭॥
জেং কোঢিযাচেং খেংৱ । জেং কাল়সৰ্পাচেং মাৰ্দৱ ।
গোৰিযাচেং স্ৱভাৱ । গাযন জেং ॥ ১৪৮॥
জেং ৱৈৰিযাচা পাহুণেৰ । জেং দুৰ্জনাচা আদৰ ।
হেং অসো জেং সাগৰ । অনৰ্থাচা ॥ ১৪৯॥
জেং স্ৱপ্নীং দেখিলেং স্ৱপ্ন । জেং মৃগজল়েং সাসিন্নলেং ৱন ।
জেং ধূম্ৰৰজাংচেং গগন । ওতলেং আহে ॥ ১৫০॥
ঐসেং জেং হেং শৰীৰ । তেং তে ন পৱতীচি পুঢতী নৰ ।
জে হোঊনি ঠেলে অপাৰ । স্ৱৰূপ মাঝেং ॥ ১৫১॥
আব্ৰহ্মভুৱনাল্লোকাঃ
পুনৰাৱৰ্তিনোঽৰ্জুন
।
মামুপেত্য
তু
কৌন্তেয
পুনৰ্জন্ম
ন
ৱিদ্যতে
॥
১৬॥
এৰ়্হৱীং ব্ৰহ্মপণাচিয ভডসে । ন চুকতীচি পুনৰাৱৃত্তীচে ৱল়সে ।
পৰি নিৱটলিযাচেং জৈসেং । পোট ন দুখে ॥ ১৫২॥
না তৰী চেইলিযানংতৰেং । ন বুডিজে স্ৱপ্নীংচেনি মহাপূৰেং ।
তেৱীং মাতেং পাৱলেং তে সংসাৰেং । লিংপতীচি না ॥ ১৫৩॥
এৰ়্হৱীং জগদাকাৰাচেং সিৰেং । জেং চিৰস্থাযীযাংচে ধুৰে ।
ব্ৰহ্মভুৱন গা চৱৰেং । লোকাচল়াচেং ॥ ১৫৪॥
জিযে গাংৱীংচা পহাৰূ দিৱোৱৰী । একা অমৰেংদ্ৰাচেং আযুষ্য ন ধৰী ।
ৱিল়োনি পাংতীং উঠী একসৰী । চৱদাজণাংচী ॥ ১৫৫॥
সহস্ত্ৰযুগপৰ্যংতমহৰ্যদ্
ব্ৰহ্মণো
ৱিদুঃ।
ৰাত্ৰিং
যুগসহস্ত্ৰান্তাং
তেঽহোৰাত্ৰৱিদো
জনাঃ
॥
১৭॥
জৈং চৌকডিযা সহস্ত্ৰ জাযে । তৈং ঠাযেঠাৱো ৱিল়ুচি হোযে ।
আণি তৈসেংচি সহস্ত্ৰ ভৰিযে পাহেং । ৰাত্ৰী জেথ ॥ ১৫৬॥
যেৱঢেং অহোৰাত্ৰ জেথিংচেং । তেণেং ন লোটতী জে ভাগ্যাচে ।
দেখতী তে স্ৱৰ্গীংচে । চিৰংজীৱ ॥ ১৫৭॥
যেৰাং সুৰগণাংচী নৱাঈ । ৱিশেষ সাংগাৱী তেথ কাঈ ।
মুদ্দল ইংদ্ৰাচীচি দশা পাহীং । জে দিহাচে চৌদা ॥ ১৫৮॥
পৰি ব্ৰহ্মযাচিযাহি আঠাং পহাৰাংতেং । আপুলিযা ডোল়াং দেখতে ।
জে আহাতি গা তযাংতেং । অহোৰাত্ৰৱিদ ম্হণিপে ॥ ১৫৯॥
অৱ্যক্তাদ্
ৱ্যক্তযঃ
সৰ্ৱাঃ
প্ৰভৱন্ত্যহৰাগমে
।
ৰাত্ৰ্যাগমে
প্ৰলীযন্তে
তত্ৰৈৱাৱ্যক্তসংজ্ঞকে
॥
১৮॥
ভূতগ্ৰামঃ
স
এৱাযং
ভূত্ৱা
ভূত্ৱা
প্ৰলীযতে
।
ৰাত্ৰ্যাগমেঽৱশঃ
পাৰ্থ
প্ৰভৱত্যহৰাগমে
॥
১৯
॥
তযে ব্ৰহ্মভুৱনীং দিৱসেং পাহে । তে ৱেল়ীং গণনা কেংহী ন সমাযে ।
ঐসেং অৱ্যক্তাচেং হোযে । ৱ্যক্ত ৱিশ্ৱ ॥ ১৬০॥
পুঢতী দিহাচী চৌপাহাৰী ফিটে । আণি হা আকাৰসমুদ্ৰ আটে ।
পাঠীং তৈসাচি মগ পাহাংটে । ভৰোং লাগে ॥ ১৬১॥
শাৰদীযেচিযে প্ৰৱেশীং । অভ্ৰেং জিৰতী আকাশীং ।
মগ গ্ৰীষ্মাংতীং জৈশীং । নিগতী পুঢতী ॥ ১৬২॥
তৈসী ব্ৰহ্মদিনাচিযে আদী । হে ভূতসৃষ্টীচী মাংদী ।
মিল়ে জংৱ সহস্ত্ৰাৱধী । নিমিত্ত পুৰে ॥ ১৬৩॥
পাঠীং ৰাত্ৰীচা অৱসৰূ হোযে । আণি ৱিশ্ৱ অৱ্যক্তীং লযা জাযে ।
তোহী যুগসহস্ত্ৰ মোটকা পাহে । আণি তৈসেংচি ৰচে ॥ ১৬৪॥
হেং সাংগাৱযা কায উপপত্তি । জেং জগাচা প্ৰল়যো আণি সংভূতি ।
ইথে ব্ৰহ্মভুৱনীংচিযা হোতী । অহোৰাত্ৰমাজীং ॥ ১৬৫॥
কৈসেং থোৰিৱেচেং মান পাহেং পাং । হো সৃষ্টিবীজাচা সাটোপা ।
পৰি পুনৰাৱৃত্তীচিযা মাপা । শীগ জাহলা ॥ ১৬৬॥
এৰ়্হৱীং ত্ৰৈলোক্য হেং ধনুৰ্ধৰা । তিযে গাংৱীংচা গা পসাৰা ।
তো হা দিনোদযীং একসৰাং । মাংডতু অসে ॥ ১৬৭॥
পাঠীং ৰাত্ৰীচা সমো পাৱে । আণি অপৈসাচি সাংটৱে ।
ম্হণিযে জেথীংচেং তেথ স্ৱভাৱেং । সাম্যাসি যে ॥ ১৬৮॥
জৈসেং ৱৃক্ষপণ বীজাসি আলেং । কীং মেঘ হেং গগন জাহালেং ।
তৈসেং অনেকত্ৱ জেথ সামাৱলেং । তেং সাম্য ম্হণিপে ॥ ১৬৯॥
পৰস্তস্মাত্তু
ভাৱোঽন্যোঽৱ্যক্তোঽৱ্যক্তাত্সনাতনঃ
।
যঃ
স
সৰ্ৱেষু
ভূতেষু
নশ্যত্সু
ন
ৱিনশ্যতি
॥
২০॥
তেথ সমৱিষম ন দিসে কাংহী । ম্হণোনি ভূতেং হে ভাষ নাহী ।
জেৱিং দূধচি জাহালিযা দহীং । নামৰূপ জায ॥ ১৭০ ॥
তেংৱিং আকাৰলোপাসৰিসেং । জগাচেং জগপণ ভ্ৰংশে ।
পৰি জেথ জাহালেং তেং জৈসেং । তৈসেংচি অসে ॥ ১৭১॥
তৈং তযা নাংৱ সহজ অৱ্যক্ত । আণি আকাৰা ৱেল়ীং তেংচি ৱ্যক্ত ।
হেং একাস্তৱ এক সূচিত । এৰ়্হৱীং দোনী নাহী ॥ ১৭২॥
জৈসেং আটলিযা স্ৱৰূপেং । আটলেপণ তে খোটী ম্হণিপে ।
পুঢতী তো ঘনাকাৰূ হাৰপে । জে ৱেল়ীং অল়ংকাৰ হোতী ॥ ১৭৩॥
হীং দোন্হী জৈশীং হোণীং । একীং সাক্ষীভূত সুৱৰ্ণী ।
তৈসী ৱ্যক্তাৱ্যক্তাচী কডসণী । ৱস্তূচ্যা ঠাযী ॥ ১৭৪॥
তেং তৰী ৱ্যক্ত না অৱ্যক্ত । নিত্য না নাশৱংত ।
যা দোহীং ভাৱাঅতীত । অনাদিসিধ্দ ॥ ১৭৫॥
জেং হেং ৱিশ্ৱচি হোঊনি অসে । পৰি ৱিশ্ৱপণ নাসিলেনি ন নাসে ।
অক্ষৰেং পুসিল্যা ন পুসে । অৰ্থু জৈসা ॥ ১৭৬।।
পাহেং পাং তৰংগ তৰী হোত জাত । পৰি তেথ উদক তেং অখংড অসত ।
তেৱীং ভূতাভাৱীং নাশিৱংত । অৱিনাশ জেং ॥ ১৭৭॥
না তৰী আটতিযে অল়ংকাৰী । নাটতেং কনক অসে জযাপৰী ।
তেৱীং মৰতিযে জীৱাকাৰীং । অমৰ জেং আহে ॥ ১৭৮॥
অৱ্যক্তোঽক্ষৰ
ইত্যুক্তস্তমাহুঃ
পৰমাং
গতিম্
।
যং
প্ৰাপ্য
ন
নিৱৰ্তন্তে
তদ্ধাম
পৰমং
মম
॥
২১॥
পুৰুষঃ
স
পৰঃ
পাৰ্থ
ভক্ত্যা
লভস্ত্ৱনন্যা
।
যস্যাতঃস্থানি
ভূতানি
যেন
সৰ্ৱমিদং
ততম্
॥
২২
॥
জযাতেং অৱ্যক্ত ম্হণোং যে কোডেং । ম্হণতাং স্তুতি হেং ঐসেং নাৱডে ॥
জেং মনবুদ্ধী ন সাংপডে । ম্হণঊনিযাং ॥ ১৭৯॥
আণি আকাৰা আলিযা জযাচেং । নিৰাকাৰপণ ন ৱচে ।
আকাৰলোপেং ন ৱিসংচে । নিত্যতা গা ॥ ১৮০॥
ম্হণোনি অক্ষৰ জেং ম্হণিজে । তেৱীচি ম্হণতাং বোধুহী উপজে ।
জযাপৰৌতা পৈসু ন দেখিজে । যা নাম পৰমগতি ॥ ১৮১॥
পৰি আঘৱা ইহীং দেহপুৰীং । আহে নিজেলিযাচে পৰী ।
জে ৱ্যাপাৰূ কৰৱী না কৰী । ম্হণঊনিযাং ॥ ১৮২॥
এৰ়্হৱীং জে শাৰীৰচেষ্টা । ত্যাংমাজীং একহী ন ঠকে গা সুভটা ।
দাহী ইংদ্ৰিযাংচিযা ৱাটা । ৱাহতচি আহাতি ॥ ১৮৩॥
উকলূং ৱিষযাংচা পেটা । হোতা মনাচাং চোহটা ।
তো সুখদুঃখাচা ৰাজৱাংটা । ভীতৰাহি পাৱে ॥ ১৮৪॥
পৰি ৰাৱো পহুডলিযা সুখেং । জৈসা দেশীংচা ৱ্যাপাৰূ ন ঠকে ।
প্ৰজা আপুলালেনি অভিলাখেং । কৰিতচি অসতী ॥ ১৮৫॥
তৈসেং বুদ্ধীচেং হন জাণণেং । কাং মনাচেং ঘেণেংদেণেং ।
ইংদ্ৰিযাংচেং কৰণেং । স্ফুৰণ ৱাযূচেং ॥ ১৮৬॥
হে দেহক্ৰিযা আঘৱী । ন কৰিতাং হোয বৰৱী ।
জৈসা ন চলৱিতেনি ৰৱী । লোকু চালে ॥ ১৮৭॥
অৰ্জুনা তযাপৰী । সুতলা ঐসা আহে শৰীৰীং ।
ম্হণোনি পুৰূষু গা অৱধাৰীং । ম্হণিপে জযাতেং ॥ ১৮৮॥
আণি প্ৰকৃতি পতিৱ্ৰতে । পডিলা একপত্নীৱ্ৰতেং ।
যেণেংহী কাৰণেং জযাতেং । পুৰূষু ম্হণোং যে ॥ ১৮৯॥
পৈং ৱেদাচেং বহুৱসপণ । দেখেচিনা জযাচেং আংগণ ।
হেং গগনাচেং পাংঘৰূণ । হোয দেখা ॥ ১৯০॥
ঐসেং জাণূনি যোগীশ্ৱৰ । জযাতেং ম্হণতী পৰাত্পৰ ।
জেং অনন্যগতীচেং ঘৰ । গিংৱসীত যে ॥ ১৯১॥
জে তনূ ৱাচা চিত্তে । নাইকতী দুজিযে গোষ্টীতেং ।
তযাং একনিষ্ঠেচেং পিকতেং । সুক্ষেত্ৰ জেং ॥ ১৯২।।
হেং ত্ৰৈলোক্যচি পুৰূষোত্তম । ঐসা সাচ জযাচা মনোধৰ্মু ।
তযা আস্তিকাচা আশ্ৰমু । পাংডৱা গা ॥ ১৯৩॥
জেং নিগৰ্ৱাচেং গৌৰৱ । জেং নিৰ্গুণাচী জাণীৱ ।
জেং সুখাচী ৰাণীৱ । নিৰাশাংসী ॥ ১৯৪॥
জেং সংতোষিযাং ৱাঢিলেং তাট । জেং অচিংতা অনাথাচেং মাযপোট ।
ভক্তী উজূ ৱাট । জযা গাংৱা ॥ ১৯৫॥
হেং একৈক সাংগোনি ৱাযাং । কায ফাৰ কৰূং ধনংজযা ।
পৈং গেলিযা জযা ঠাযা । তো ঠাৱোচি হোইজে ॥ ১৯৬॥
হিংৱাচিযা ঝুল়ুকা । জৈসেং হিংৱচি পডে উষ্ণোদকা ।
কাং সমোৰ হালিযা অৰ্কা । তমচি প্ৰকাশু ॥ ১৯৭॥
তৈসা সংসাৰূ জযা গাংৱা । গেলা সাংতা পাংডৱা ।
হোঊনি ঠাকে আঘৱা । মোক্ষাচাচি ॥ ১৯৮॥
তৰী অগ্নীমাজীং আলেং । জৈসেং ইংধনচি অগ্নি জহালেং
পাঠীং ন নিৱডেচি কাংহী কেলেং । কাষ্ঠপণ ॥ ১৯৯॥
না তৰী সাখৰেচা মাঘৌতা । বুধ্দিমংতপণেংহী কৰিতাং ।
পৰি ঊংস নৱ্হে পাংডুসুতা । জিযাপৰী ॥ ২০০॥
লোহাচেং কনক জহালেং । হেং একেং পৰিসেংচি কেলেং ।
আতাং আণিক কৈংচেং তেং গেলেং । লোহত্ৱ আণী ॥ ২০১॥
ম্হণোনি তূপ হোঊনি মাঘৌতেং । জেৱীং দূধপণ ন যেচি নিৰূতেং ।
তেৱিং পাৱোনিযাং জযাতেং । পুনৰাৱৃত্তি নাহীং ॥ ২০২॥
তেং মাঝেং পৰম । সাচোকাৰেং নিজধাম ।
হেং আংতুৱট তুজ ৱৰ্ম । দাৱিজত অসেং ।। ২০৩॥
যত্ৰ
কালে
ত্ৱানাৱৃত্তিমাৱৃত্তিং
চৈৱ
যোগিনঃ
।
প্ৰযাতা
যান্তি
তং
কালং
ৱক্ষ্যামি
ভৰতৰ্ষভ
॥
২৩॥
তেৱীংচি আণিকেংহী একে প্ৰকাৰেং । জাণতাং আহে সোপাৰেং ।
তৰি দেহ সাংডিতেনি অৱসৰেং । জেথ মিল়তী যোগী ॥ ২০৪॥
অথৱা অৱচটেং ঐসেং ঘডে । জে অনৱসৰেং দেহ সাংডে ।
তৰি মাঘৌতেং যেণেং ঘডে । দেহাসীচি ॥ ২০৫॥
ম্হণোনি কাল়শুদ্ধী জৰী দেহ ঠেৱীতী । তৰী ঠেৱিতখেৱীং ব্ৰহ্মচি হোতী ।
এৰ়্হৱীং অকাল়ীং তৰী যেতী । সংসাৰা পুঢতী ॥ ২০৬॥
তৈসেং সাযুজ্য আণি পুনৰাৱৃত্তি । যা দোন্হী অৱসৰাঅধীন আহাতী ।
তো অৱসৰূ তুজপ্ৰতী । প্ৰসংগেং সাংগোং ॥ ২০৭॥
তৰি ঐকেং গা সুভটা । পাতলিযা মৰণাচা মাজিৱটা ।
পাংচৈ আপুলালিযা ৱাটা । নিঘতী অংতী ॥ ২০৮॥
ঐসা ৱৰিপডিলা প্ৰযাণকাল়ী । বুদ্ধীতেং ভ্ৰমু ন গিল়ী ।
স্মৃতি নৱ্হে আংধল়ী । ন মৰে মন ॥ ২০৯॥
হা চেতনাৱৰ্গু আঘৱা । মৰণী দিসে টৱটৱা ।
পৰি অনুভৱিলিযা ব্ৰহ্মভাৱা । গৱসণী হোঊনি ॥ ২১০॥
ঐসা সাৱধ হা সমৱাৱো । আণি নিৰ্ৱাণৱেৰ়্হী নিৰ্ৱাহো ।
হে তৰীচ ঘডে জৰী সাৱাৱো । অগ্নীচা আথী ॥ ২১১॥
পাহেং পাং ৱাৰেন কাং উদকেং । জৈং দিৱিযাংচেং দিৱেপণ ঝাংকে ।
তৈং অসতীচ কায দেখে । দিঠী আপুলী ॥ ২১২॥
তৈসেং দেহাংতীংচেনি ৱিষমৱাতেং । দেহ আংতবাহেৰি শ্লেষ্মাআতেং ।
তৈং ৱিঝোনি জায উজিতেং । অগ্নীচেং তেং ॥ ২১৩॥
তে ৱেল়ীং প্ৰাণাসি পাণু নাহীং । তেথ বুদ্ধি অসোনি কৰীল কাঈ ।
ম্হণোনি অগ্নীৱীণ দেহীং । চেতনা ন থৰে ॥ ২১৪॥
অগা দেহীংচা অগ্নি জৰী গেলা । তৰী দেহ নৱ্হে চিখলু ৱোলা।
ৱাযাং আযুষ্যৱেল়ু আপুলা । অংধাৰে গিংৱসী ॥ ২১৫॥
আণি মাগীল স্মৰণ আঘৱেং । তেং তেণেং অৱসৰেং সাংভাল়াৱেং ।
মগ দেহ ত্যজূনি মিল়াৱেং । স্ৱৰূপীং কীং ॥ ২১৬॥
তংৱ তযা দেহশ্লেষ্মাচে চিখলীং । চেতনাচি বুডোনি গেলী ।
তেথ মাগিলী পুঢিলী হে ঠেলী । আঠৱণ ॥ ২১৭॥
ম্হণোনি আধীং অভ্যাসু জো কেলা । তো মৰণ ন যেতাং নিমোনি গেলা।
জৈসেং ঠেৱণেং ন দিসতাং মালৱলা । দীপু হাতীংচা ॥ ২১৮॥
আতাং অসো হেং সকল় । জাণ পাং জ্ঞানাসি অগ্নি মূল় ।
তযা অগ্নীচেং প্ৰযাণীং বল় । সংপূৰ্ণ আথী ॥ ২১৯॥
অগ্নিৰ্জ্যোতিৰহঃ
শুক্লঃ
ষণ্মাসা
উত্তৰাযণম্
।
তত্ৰ
প্ৰযাতা
গচ্ছন্তি
ব্ৰহ্ম
ব্ৰহ্মৱিদো
জনাঃ
॥
২৪॥
আংতু অগ্নিজ্যোতীচা প্ৰকাশু । বাহেৰী শুক্লপক্ষু আণি দিৱসু ।
আণি সা মাসাংমাজীং মাসু । উত্তৰাযণ ॥ ২২০॥
ঐশিযা সমযোগাচী নিৰূতী । লাহোনি জে দেহ ঠেৱিতী ।
তে পৰব্ৰহ্মচি হোতী । ব্ৰহ্মৱিদ ॥ ২২১॥
অৱধাৰীং গা ধনুৰ্ধৰা । যেথৱৰী সামৰ্থ্য যযা অৱসৰা ।
তেৱীংচি হা উজূ মাৰ্গ স্ৱপুৰা । যাৱযা পৈং ॥ ২২২॥
এথ অগ্নি হেং পহিলেং পাযতৰেং । জ্যোতিৰ্ময হেং দুসৰেং ।
দিৱস জাণেং তিসৰেং । চৌথেং শুক্লপক্ষ ॥ ২২৩॥
আণি সামাস উত্তৰাযণ । তেং ৱৰচীল গা সোপান ।
যেণেং সাযুজ্যসিদ্ধিসদন । পাৱতী যোগী ॥ ২২৪॥
হা উত্তম কাল়ু জাণিজে । যাতেং অৰ্চিৰাদি মাৰ্গু ম্হণিজে ।
আতাং অকাল়ু তোহী সহজেং । সাংগেন আঈক ॥ ২২৫॥
ধূমো
ৰাত্ৰিস্তথা
কৃষ্ণঃ
ষণ্মাসা
দক্ষিণাযনম্
।
তত্ৰ
চান্দ্ৰমসং
জ্যোতিৰ্যোতী
প্ৰাপ্য
নিৱৰ্ততে
॥
২৫॥
তৰি প্ৰযাণাচিযা অৱসৰেং । ৱাত শ্লেষ্মাং শ্লেষ্মাং।
তেণেং অংতঃকৰণীং আংধাৰেং । কোংদলে ঠাকে ॥ ২২৬ ॥
সৰ্ৱেংদ্ৰিযাং লাংকুড পডে । স্মৃতী ভ্ৰমামাজীং বুডে ।
মন হোয ৱেডেং । কোংডে প্ৰাণ ॥ ২২৭॥
অগ্নীচেং অগ্নিপণ জাযে । মগ তো ধূমচি অৱঘা হোযে ।
তেণেং চেতনা গিংৱসিলী ঠাযে । শৰীৰীংচী ॥ ২২৮॥
জৈসেং চংদ্ৰাআড আভাল় । সদট দাটে সজল় ।
মগ গডদ না উজাল় । ঐসেং ঝাংৱল়েং হোযে ॥ ২২৯॥
কাং মৰে না সাৱধ । ঐসেং জীৱিতাসি পডে স্তব্ধ ।
আযুষ্য মৰণাচী মৰ্যাদ- । ৱেল়ু ঠাকী ॥ ২৩০॥
ঐসী মনবুদ্ধিকৰণীং । সভোংৱতীং ধূমাকুল়াচী কোংডণী ।
তেথ জন্মেং জোডলিযে ৱাহণী । যুগচি বুডে ॥ ২৩১।।
হাং গা হাতীংচেং জে ৱেল়ীং জাযে । তে ৱেল়ীং আণিকা লাভাচী গোঠী কেং আহে ।
ম্হণঊনি প্ৰযাণীং তংৱ হোযে । যেতুলী দশা ॥ ২৩২॥
ঐসী দেহাআংতু স্থিতি । বাহেৰি কৃষ্ণপক্ষু ৱৰি ৰাতী ।
আণি সা মাসহী ৱোডৱতী । দক্ষিণাযন ॥ ২৩৩॥
ইযে পুনৰাৱৃতীচীং ঘৰাণীং । আঘৱীং একৱটতী জযাচিযা প্ৰযাণীং ।
তো স্ৱৰূপসিদ্ধীচী কাহাণী । কৈসেনি আইকে ॥ ২৩৪॥
ঐসা জযাচা দেহ পডে । তযা যোগী ম্হণোনি চংদ্ৰৱৰী জাণেং ঘডে ।
মগ তেথূনি মাগুতা বহুডে । সংসাৰা যে ॥ ২৩৫ ॥
আম্হীং অকাল় জো পাংডৱা । ম্হণিতলা তো হা জাণাৱা ।
আণি হাচি ধূম্ৰমাৰ্গ গাংৱা । পুনৰাৱৃত্তীচিযা ॥ ২৩৬॥
যেৰ তো অৰ্চিৰাদি মাৰ্গু । তো ৱসতা আণি অসলগু ।
সাৱিযা স্ৱস্থু চাংগু । নিৱৃতীৱৰী ॥ ২৩৭॥
শুক্লকৃষ্ণে
গতী
হ্যেতে
জগতঃ
শাশ্ৱতে
মতে
।
একযা
যাত্যনাৱৃত্তিমন্যযা
ৱৰ্ততে
পুনঃ
॥
২৬॥
ঐশিযা অনাদি যা দোন্হী ৱাটা । একী উজূ একী অৱ্হাংটা ।
ম্হণৱূনি বুদ্ধিপূৰ্ৱক সুভটা । দাৱিলিযা তুজ ॥ ২৩৮॥
কাং জে মাৰ্গামাৰ্গ দেখাৱে । সাচ লটিকেং ৱোল়খাৱেং ।
হিতাহিত জাণাৱেং । হিতাচিলাগীং ॥ ২৩৯।।
পাহে পাং নাৱ দেখতাং বৰৱী । কোণী আড ঘালী কায অথাৱীং ।
কাং সুপংথ জাণোনিযাং অডৱীং । ৰিগৱত অসে ।। ২৪০॥
জো ৱিষ অমৃত ৱোল়খে । তো অমৃত কায সাংডূ শকে ।
তেৱিং জো উজূ ৱাট দেখে । তো অৱ্হাংটা ন ৱচে ॥ ২৪১॥
ম্হণোনি ফুডেং । পাৰখাৱেং খৰেং কুডেং ।
পাৰখিলেং তৰে ন পডে । অৱসৰেং কহীং ॥ ২৪২॥
এৰ়্হৱীং দেহাংতীং থোৰ ৱিষম । যা মাৰ্গাচেং আহে সংভ্ৰম ।
জন্মেং অভ্যাসিলিযাচেং হন কাম । জাঈল ৱাযাং ॥ ২৪৩॥
জৰী অৰ্চিৰাদি মাৰ্গু চুকলিযাং । অৱচটেং ধূম্ৰপংথেং পডিলিযাং ।
তৰী সংসাৰপাংতীং জুংতলিযাং । ভংৱতচি অসাৱেং ॥ ২৪৪॥
হে সাযাস দেখোনি মোঠে । আতাং কৈসেনি পাং একৱেল় ফিটে ।
ম্হণোনি যোগমাৰ্গু গোমটে । শোধিলে দোন্হী ॥ ২৪৫॥
তংৱ একেং বহ্মত্ৱা জাইজে । আণি একেং পুনৰাৱৃত্তে যেইজে ।
পৰি দৈৱগত্যা জো লাহিজে । দেহাংতীং জেণেং ॥ ২৪৬॥
নৈতে
সৃতী
পাৰ্থ
জানন্
যোগী
মুহ্যাতি
কশ্চনে
।
তস্মাত্সৰ্ৱেষু
কালেষু
যোগসুক্তো
ভৱাৰ্জুন
॥
২৭॥
তে ৱেল়ী ম্হণিতলেং হেং নৱ্হে । ৱাযাং অৱচটেং কায পাৱে ।
দেহ ত্যজুনি ৱস্তু হোআৱেং । মাৰ্গেচি কীং ॥ ২৪৭॥
তৰী আতাং দেহ অসো অথৱা জাৱো । আম্হী তোং কেৱল় ৱস্তূচি আহোং ।
কাং জে দোৰীং সৰ্পত্ৱ ৱাৱো । দোৰাচিকডুনী ॥ ২৪৮॥
মজ তৰংগপণ অসে কীং নসে । ঐসেং হেং উদকাসী কহীং প্ৰতিভাসে ।
তেং ভলতেৱ্হাং জৈসেং তৈসেং । উদকচি কীং ॥ ২৪৯॥
তৰংগাকাৰেং ন জন্মেচি । না তৰংগলোপেং ন নিমেচি ।
তে ৱিদেহী জে দেহেংচি । ৱস্তু জাহলে ॥ ২৫০॥
আতাং শৰীৰাচেং তযাচিযা ঠাঈং । আডনাংৱহী উৰলেং নাহীং ।
তৰি কোণেং কাল়েং কাঈ । নিমে তেং পাহেং পাং ॥ ২৫১॥
মগ মাৰ্গাতেং কাসযা শোধাৱেং । কোণেং কোঠূনি কেং জাৱেং ।
জৰী দেশকালাদি আঘৱেং । আপণচি অসে ॥ ২৫২॥
আণি হাং গা ঘটু জে ৱেল়ীং ফুটে । তে ৱেল়ীং তেথীংচেং আকাশ লাগে নীটে ৱাটে ।
ৱাটা লাগে তৰি গগনা ভেটে । এৰ়্হৱীং কায চুকে ॥ ২৫৩॥
পাহেং পাং ঐসেং হন আহে । কীং তো আকাৰূচি জাযে ।
যেৰ গগন তেং গগনীংচি আহে । ঘটত্ৱাহি আধীং ॥ ২৫৪॥
ঐসিযা বোধাচেনি সুৰৱাডেং । মাৰ্গামাৰ্গাচেং সাংকডেং ।
তযা সোঽহংসিদ্ধা ন পডে । যোগিযাংসী ॥ ২৫৫॥
যাকাৰণেং পাংডুসুতা । তুৱাং হোআৱে যোগযুক্তা ।
যেতুলেনি সৰ্ৱকাল়ীং সাম্যতা । আপণপাং হোঈল ॥ ২৫৬॥
মগ ভলতেথ ভলতেংৱ্হা । দেহবংধ অসো অথৱা জাৱা ।
পৰি অবংধা নিত্য ব্ৰহ্মভাৱা । ৱিঘড নাহীং ॥ ২৫৭॥
তো কল্পাদি জন্মা নাগৱে । কল্পাংতীং মৰণেং নাপ্লৱে ।
মাজীং স্ৱৰ্গসংসাৰাচেনি লাঘৱেং । ঝকৱেনা ॥ ২৫৮॥
যেণেং বোধেং জো যোগী হোযে । তযাসীচি যা বোধাচেং নীটপণ আহে ।
কাং জে ভোগাতেং পেলূনি পাহেং । নিজৰূপা যে ॥ ২৫৯॥
পৈং গা ইংদ্ৰাদিকাং দেৱাং । জযাং সৰ্ৱস্ৱেং গাজতী ৰাণিৱা ।
তেং সাংডণেং মানূনি পাংডৱা । ডাৱলী জো ॥ ২৬০॥
ৱেদেষু
যজ্ঞেষু
তপঃসু
চৈৱ
দানেষু
যত্পুণ্যফলং
প্ৰদিষ্টম্
।
অত্যেতি
তত্সৰ্ৱমিদং
ৱিদেত্ৱা
যোগী
পৰং
স্থানমুপৈতি
চাদ্যম্
॥
২৮॥
জৰী ৱেদাধ্যযনাচে জালেং । অথৱা যজ্ঞাচেং শেতচি পিকলেং ।
কীং তপোদনাংচেং জোডলেং । সৰ্ৱস্ৱ হন জেং ॥ ২৬১॥
তযা আঘৱাং পুণ্যাচা মল়া । ভাৰ আংতৌনি জযা যে ফল়া ।
তেং পৰব্ৰহ্মা নিৰ্মল়া । সাংটী ন সৰে ॥ ২৬২॥
জেং নিত্যানংদাচেনি মানেং । উপমেচা কাংটাল়াং ন দিসে সানেং ।
পাহা পাং ৱেদযজ্ঞাদি সাধনেং । জযা সুখা ॥ ২৬৩॥
জেং ৱিটে না সৰে । ভোগিতযাচেনি পৱাডেং পুৰে ।
পুঢতী মহাসুখাচেং সোযৰেং । ভাৱংডচি ॥ ২৬৪॥
ঐসেং দৃষ্টীচেনি সুখপণেং । জযাসী অদৃষ্টাচেং বৈসণেং ।
জেং শতমখাহী আংগৱণেং । নোহেচি একা ॥ ২৬৫॥
তযাতেং যোগীশ্ৱৰ অলৌকিকেং । দিঠীচেনি হাততুকেং ।
অনুমানতী কৌতুকেং । তংৱ হল়ুৱাৰ আৱডে ॥ ২৬৬॥
মগ তযা সুখাচী কিৰীটী । কৰুনিযাং গা পাউটী ।
পৰব্ৰহ্মচিযে পাটীং । আৰূঢতী ॥ ২৬৭॥
ঐসেং চৰাচৰৈকভাগ্য । জেং ব্ৰহ্মেশাং আৰাধনেযোগ্য ।
যোগিযাংচে ভোগ্য- । ভোগধন জেং ॥ ২৬৮॥
জো সকল় কল়াংচী কল়া । জো পৰমানংদাচা পুতল়া ।
তো জিৱাচা জিৱ্হাল়া । ৱিশ্ৱাচিযা ॥ ২৬৯॥
জো সৱৰ্জ্ঞতেচা ৱোলাৱা । জো যাদৱকুল়ীংচা কুল়দিৱা ।
তো শ্ৰীকৃষ্ণজী পাংডৱা- । প্ৰতি বোলিলা ॥ ২৭০॥
ঐসা কুৰুক্ষেত্ৰীংচা ৱৃত্তাংতু । সংজযো ৰাযাসী অসে সাংগতু ।
তেচি পৰিযেসা পুঢাং মাতু । জ্ঞানদেৱ ম্হণে ॥ ২৭১॥

Explore More