Lord Krishna

జ్ఞానేశ్వరీ అధ్యాయ 8

(Dnyaneshwari Adhyay 8 in Telugu)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 8

Dnyaneshwari Adhyay 8. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 324
అర్జున
ఉవాచః
కిం
తద్
బ్రహ్మ
కిమధ్యాత్మం
కిం
కర్మ
పురుషోత్తమ
।
అధిభూతం
చ
కిం
ప్రోక్తమధిదైవం
కిముచ్యతే
॥
౧
॥
మగ అర్జునేం మ్హణితలేం । హాం హో జీ అవధారిలే ।
జే మ్యాం పుసిలే । తే నిరూపిజో ॥ ౧॥
సాంగా కవణ తేం బ్రహ్మ । కాఇసయా నామ కర్మ ।
అథవా అధ్యాత్మ । కాయ మ్హణిపే ॥ ౨॥
అధిభూత తేం కైసే । ఏథ అధిదైవ తేం కవణ అసే ।
హేం ఉఘడ మీ పరియేసేం । తైసేం బోలా ॥ ౩॥
అధియజ్ఞః
కథం
కోఽత్ర
దేహేఽస్మిన్
మధుసూదన
।
ప్రయాణకాలే
చ
కథం
జ్ఞేయోఽసి
నియతాత్మభిః
॥
౨
॥
దేవా అధియజ్ఞ తో కాఈ । కవణ పాం ఇయే దేహీ ।
హేం అనుమానాసి కాంహీ । దిఠీ న భరే ॥ ౪॥
ఆణి నియతా అంతఃకరణీ । తూం జాణిజసీ దేహప్రయాణీ ।
తేం కైసేని హేం శారంగపాణీ । పరిసవా మాతేం ॥ ౫॥
దేఖా ధవళారీ చింతామణీచా । జరీ పహుడలా హోయ దైవాచా ।
తరీ వోసణతాహీ బోల తయాచా । పరీ సోపు న వచే ॥ ౬॥
తైసేం అర్జునాచియా బోలాసవేం । ఆలేం తేంచి మ్హణితలేం దేవే।
పరియేసేం గా బరవే । జేం పుసిలే తువాం ॥ ౭॥
కిరీటీ కామధేనూచా పాడా । వరీ కల్పతరూచా ఆహే మాందోడా ।
మ్హణోని మనోరథసిద్ధీచియా చాడా । తో నవల నోహే ॥ ౮॥
కృష్ణ కోపోని జ్యాసి మారీ । తో పావే పరబ్రహ్మసాక్షాత్కారీ ।
మా కృపేనే ఉపదేశు కరీ । తో కైశాపరీ న పవేల ॥ ౯॥
జైం కృష్ణాచేయా హోఇజే ఆపణ । తైం కృష్ణ హోయ ఆపులే అంతఃకరణ ।
మగ సంకల్పాచే ఆంగణ । వోళగతీ సిద్ధీ ॥ ౧౦॥
పరి ఐంసే జేం ప్రేమ । అర్జునీంచి ఆథి నిస్సీమ ।
మ్హణఊని తయాచే కామ । సదా సఫళ ॥ ౧౧॥
యా కారణే శ్రీఅనంతే । తేం మనోగత తయాచేం పుసతేం ।
హోఈల జాణూని ఆఇతేం । వోగరూని ఠేవిలేం ॥ ౧౨॥
జేం అపత్య థానీ నిగే । త్యాచీ భూక తే మాతేసీచి లాగే ।
ఏఱ్హవీం తేం శబ్దేం కాయ సాంగే । మగ స్తన్య దే యేరీ ॥ ౧౩॥
మ్హణోని కృపాళువా గురూచియా ఠాయీ । హే నవల నోహే కాంహీ ।
పరి తేం అసో ఆఇకా కాఈ । జేం దేవ బోలతే జాహలే ॥ ౧౪॥
అక్షరం
బ్రహ్మ
పరమం
స్వభావోఽధ్యాత్మముచ్యతే
।
భూతభావోద్భవకరో
విసర్గః
కర్మసంజ్ఞిత
॥
౩॥
మగ మ్హణితలే సర్వేశ్వరేం । జేం ఆకారీ ఇయే ఖోంకరేం ।
కోందలేం అసత న ఖిరే । కవణే కాళీ ॥ ౧౫॥
ఏఱ్హవీం సపూరపణ తయాచేం పహావేం । తరి శూన్యచి నవ్హే స్వభాంవేం ।
వరి గగనాచేని పాలవే । గాళూని ఘేతలేం ॥ ౧౬॥
జేం ఐసేంహీ పరి విరూళేం । ఇయే విజ్ఞానాచియే ఖోళే ।
హాలవలేంహీ న గళే । తే పరబ్రహ్మ ॥ ౧౭॥
ఆణి ఆకారాచేని జాలేపణేం । జన్మధర్మాతేం నేణే ।
ఆకారలోపీం నిమణేం । నాహీం కహీం ॥ ౧౮॥
ఐశియా ఆపులియాచీ సహజ స్థితీ । జయా బ్రహ్మాచీ నిత్యతా అసతీ ।
తయా నామ సుభద్రాపతి । అధ్యాత్మ గా ॥ ౧౯॥
మగ గగనీ జేవిం నిర్మళేం । నేణోం కైంచీ ఏక వేళే ।
ఉఠతీ ఘనపటళే । నానావర్ణే ॥ ౨౦॥
తైసే అమూర్తీం తియే విశుధ్దే । మహదాది భూతభేదేం ।
బ్రహ్మాండాచే బాంధే । హోంచి లాగతీ ॥ ౨౧॥
పైం నిర్వికల్పాచియే బరడీ । కీం ఆదిసంకల్పాచీ ఫుటే విరూఢీ ।
ఆణి తే సవేంచి మోడోని యే ఢోంఢీ । బ్రహ్మగోళకాంచీ ॥ ౨౨॥
తయా ఏకైకాచే భీతరీం పాహిజే । తంవ బీజాచాచి భరిలా దేఖిజే ।
మాజీం హోతియాం జాతియాం నేణిజే । లేఖ జీవాం ॥ ౨౩॥
మగ తయాగోళకాంచే అంశాంశ । ప్రసవతీ ఆదిసంకల్ప అసమసహాస ।
హేం అసో ఐసీ బహువస । సృష్టీ వాఢే ॥ ౨౪॥
పరి దుజేనవిణ ఏకలా । పరబ్రహ్మచి సంచలా ।
అనేకత్వాచా ఆలా । పూర జైసా ॥ ౨౫॥
తైసేం సమవిషమత్వ నేణోం కైచేం । వాంయాంచి చరాచర రచే ।
పాహతాం ప్రసవతియా యోనీచే । లక్ష దిసతీ ॥ ౨౬॥
యేరీ జీవభావాచియ పాలవియే । కాంహీ మర్యాదా కరూం నయే ।
పాహిజే కవణ హేం ఆఘవేం వియే । తంవ మూళ తేం శూన్య ॥ ౨౭॥
మ్హణూని కర్తా ముదల న దిసే । ఆణి శేఖీం కారణహీ కాంహీ నసే ।
మాజీం కార్యచి ఆపైసేం । వాఢోంచి లాగే ॥ ౨౮॥
ఐసా కరితేనవీణ గోచరూ । అవ్యక్తీం హా ఆకారూ ।
నిపజే జో వ్యాపారూ । తయా నామ కర్మ ॥ ౨౯॥
అధిభూతం
క్షరో
భావః
పురుషశ్చాధిదైవతమ
।
అధియజ్ఞోఽహమేవాత్ర
దేహే
దేహభృతాం
వర
॥
౪॥
ఆతాం అధిభూత జేం మ్హణిపే । తేంహి సాంగోం సంక్షేపేం ।
తరీ హోయ ఆణి హారపే । అభ్ర జైసేం ॥ ౩౦॥
తైసేం అసతేపణ ఆహాచ । నాహీం హోఇజే హేం సాచ ।
జయాంతేం రూపా ఆణితీ పాంచపాంచ । మిళోనియాం ॥ ౩౧ ॥
భూతాంతేం అధికరూని అసే । ఆణి భూతసంయోగేం తరి దిసే ।
జే వియోగవేళే భ్రంశే । నామరూపాదిక ॥ ౩౨ ॥
తయాతేం అధిభూత మ్హణిజే । మగ అధిదైవత పురూష జాణిజే ।
జేణేం ప్రకృతీచేం భోగీజే । ఉపార్జిలేం ॥ ౩౩ ॥
జో చేతనేచా చక్షు । జో ఇంద్రియదేశీచా అధ్యక్షు ।
జో దేహాస్తమనీం వృక్షు । సంకల్పవిహంగమాచా ॥ ౩౪ ॥
జో పరమాత్మాచి పరి దుసరా । జో అహంకారనిద్రా నిదసురా ।
మ్హణోని స్వప్నీంచియా బోరబారా । సంతోషేం శిణే ॥ ౩౫॥
జీవ యేణేం నాంవేం । జయాతేం ఆళవిజే స్వభావే ।
తేం అధిదైవత జాణావేం । పంచాయతనీంచేం ॥ ౩౬॥
ఆతాం ఇయేచి శరీరగ్రామీం । జో శరీరభావాతేం ఉపశమీ ।
తో అధియజ్ఞు ఏథ గా మీ । పాండుకుమరా ॥ ౩౭॥
యేర అధిదైవాధిభూత । తేహి మీచి కీర సమస్త ।
పరి పంధరేం కిడాళా మిళత । తేం కాయ సాంకే నోహే ॥ ౩౮॥
తరి తే పంధరేపణ న మైళే । ఆణి కిడాళాచియాహీ అంశా న మిళే ।
పరి జంవ అసే తయాచేని మేళేం । తవ సాంకేంచి మ్హణిజే ॥ ౩౯॥
తైసేం అధిభూతాది ఆఘవే । హేం అవిద్యేచేని పాలవేం ।
ఝాంకలేం తంవ మానావేం । వేగళేం ఐసేం ॥ ౪౦॥
తేచి అవిద్యేచీ జవనికా ఫిటే । ఆణి భేదభావాచీ అవఘి తుటే ।
మగ మ్హణోం ఏక హోఊని జరీ ఆటే । తరీ కాయ దోనీ హోతీ ॥ ౪౧॥
పైం కేశాంచా గుండాళా । వరి ఠేవిలీ స్ఫటికశిళా ।
తే వరి పాహిజే డోళాం । తవం భేదిలీ గమతీ ॥ ౪౨॥
పాఠీం కేశ పరౌతే నేలే । ఆణి భేదలేపణ కాయ నేణోం జాహాలేం ।
తరి డాంక దేఊని సాందిలే । శిళేతేం కాఈ ॥ ౪౩॥
నా తే అఖండచి ఆయతీ । పరి సంగేం భిన్న గమలీ హోతీ ।
తే సారిలియా మాగౌతీ । జైసీ కాం తైసీ ।। ౪౪॥
తేవీంచి అహంభావో జాయే । తరీ ఐక్య తేం ఆధీంచి ఆహే ।
హేంచి సాచేం జేథ హోయే । తో అధియజ్ఞు మీ ॥ ౪౫॥
పైం గా ఆమ్హీం తుజ । సకళ యజ్ఞ కర్మజ ।
సాంగీతలేం కాం జేం కాజ । మనీ ధరూని ॥ ౪౬॥
తో హా సకళ జీవాంచా విసాంవా । నైష్కర్మ్యసుఖాచా ఠేవా ।
పరి ఉఘడ కరూని పాండవ । దావిజత అసే ॥ ౪౭॥
పహిలేం వైరాగ్యాఇంధనపరిపూర్తీ । ఇంద్రియానళీ ప్రదీప్తీం ।
విషయద్రవ్యాచియా ఆహుతీ । దేఊనియా ॥ ౪౮॥
మగ వజ్రాసన తేచి ఉర్వీ । శోధూని ఆధారముద్రా బరవీ ।
వేదికా రచే మాండవీ । శరీరాచ్యా ॥ ౪౯॥
తేథ సంయమాగ్నీచీం కుండే । ఇంద్రియద్రవ్యాచేని పవాడేం ।
యజిజతీ ఉదండే । యుక్తిఘోషే ॥ ౫౦ ॥
మగ మనప్రాణ ఆణి సంయము । హాచి హవనసంపదేచా సంభ్రము ।
యేణేం సంతోషవిజే నిర్ధూము । జ్ఞానానళు ॥ ౫౧॥
ఐసేని హేం సకళ జ్ఞానీ సమర్పే । మగ జ్ఞాన తేం జ్ఞేయీం హారపే ।
పాఠీం జ్ఞేయచి స్వరూపేం । నిఖిల ఉరే ॥ ౫౨ ॥
తయా నాంవ గా అధియజ్ఞు । ఐసేం బోలిలా జంవ సర్వజ్ఞు ।
తంవ అర్జున అతిప్రాజ్ఞు । తయా పాతలేం తేం ॥ ౫౩॥
హేం జాణోని మ్హణితలేం దేవేం । పార్థా పరిసతు ఆహాసి బరవేం ।
యాకృష్ణాచియా బోలాసవేం । యేరూ సుఖాచా జాహలా ॥ ౫౪॥
దేఖా బాలకాచియా ధణీ ధాఇజే । కాం శిష్యాచేని జాహలేపణేం హోఇజే ।
హేం సద్గురూచి ఏకలేని జాణిజే । కాం ప్రసవతియా ॥ ౫౫॥
మ్హణోని సాత్వికాం భావాంచీ మాందీ । కృష్ణాఆంగీం అర్జునాఆధీం ।
న సమాతసే పరీ బుద్ధీ । సాంవరూని దేవేం ॥ ౫౬॥
మగ పికలియా సుఖాచా పరిమళు । కీం నివాలియా అమృతాచా కల్లోళు ।
తైసా కోంవళా ఆణి రసాళు । బోలు బోలిలా ॥ ౫౭॥
మ్హణే పరిసణేయాంచ్యా రాయా । ఆఇకే బాపా ధనంజయా ।
ఐసీ జళోం సరలియా మాయా । తేథ జాళితేం తేంహీ జళే ॥ ౫౮॥
అన్తకాలే
చ
మామేవ
స్మరన్ముక్త్వా
కలేవరమ్
।
యః
ప్రయాతి
స
మద్భావం
యాతి
నాస్త్యత్ర
సంశయః
॥
౫॥
జేం ఆతాంచి సాంగితలేం హోతేం । అగా అధియజ్ఞ మ్హణితలా జయాతేం ।
జే ఆదీచి తయా మాతేం । జాణోని అంతీం ॥ ౫౯॥
తే దేహ ఝోళ ఐసేం మానునీ । ఠేలే ఆపణపేం ఆపణ హోఊనీ ।
జైసా మఠ గగనా భరూనీ । గగనీంచి అసే ॥ ౬౦॥
యేం ప్రతీతీచియా మాజఘరీం । తయా నిశ్చయాచీ వోవరీ ।
ఆలీ మ్హణోని బాహేరీ । నవ్హేచి సే ॥ ౬౧॥
ఐసేం సబాహ్య ఐక్య సంచలేం । మీచి హోఊని అసతాం రచిలేం ।
బాహేరి భూతాంచీం పాంచహీ ఖవలేం । నేణతాంచి పడిలీం ॥ ౬౨॥
ఆతాం ఉభయాం ఉభేపణ నాహీం జయాచేం । మా పడిలియా గహన కవణ తయాచేం ।
మ్హణోని ప్రతీతీచియే పోటీంచేం । పాణీ న హాలే ॥ ౬౩॥
తే ఐక్యాచీ ఆహే వోతిలీ । కీం నిత్యతేచియా హృదయీం ఘాతలీ ।
జైసీ సమరససముద్రీం ధుతలీ । రూళేచినా ॥ ౬౪॥
పైం అథావీం ఘట బుడాలా । తో ఆంతబాహేరీ ఉదకేం భరలా ।
పాఠీం దైవగత్యా జరీ ఫుటలా । తరీ ఉదక కాయ ఫుటే ॥ ౬౫॥
నా తరీ సర్పే కవచ సాండిలేం । కాం ఉబారేనేం వస్త్ర ఫేడిలేం ।
తరీ సాంగ పాం కాయ మోడలేం । అవేవామాజీం ॥ ౬౬॥
తైసా ఆకార హా ఆహాచ భ్రంశే । వాంచూని వస్తు తే సాంచలీచి అసే ।
తేచి బుద్ధి జాలియా విసుకుసే । కైసేని ఆతాం ॥ ౬౭॥
మ్హణోని యాపరీ మాతేం । అంతకాళీం జాణత సాంతే ।
జే మోకలితీ దేహాతేం । తేం మీచి హోతీ ॥ ౬౮॥
ఏఱ్హవీం తరీ సాధారణ । ఉరీం ఆదళలియా మరణ ।
జో ఆఠవ ధరీ అంతఃకరణ । తేంచి హోఇజే ॥ ౬౯॥
జైసా కవణ ఏక కాకుళతీ । పళతాం పవనగతీ ।
దుపాఉలీం అవచితీం । కుహామాజీ పడియేలా ॥ ౭౦॥
ఆతాం తయా పడణయాఆరౌతేం । పడణ చుకవావయా పరౌతేం ।
నాహీం మ్హణోని తేథేం । పడావేంచి పడే ॥ ౭౧॥
తేంవి మృత్యూచేని అవసరేం ఏకేం । జేం యేఊని జీవాసమోర ఠాకే ।
తేం హోణేం మగ న చుకే । భలతయాపరీ ॥ ౭౨॥
ఆణి జాగతా జంవ అసిజే । తంవ జేణేం ధ్యానేం భావనా భావిజే ।
డోళా లాగతఖేవోం దేఖిజే । తేంచి స్వప్నీం ॥ ౭౩॥
యం
యం
వాపి
స్మరన్
భావం
త్యజత్యన్తే
కలేవరమ్
।
తం
తమేవైతి
కౌన్తేయ
సదా
తద్భావభావితః
॥
౬
॥
తేవిం జితేని అవసరేం । జేం ఆవడోని జీవీం ఉరే ।
తేంచి మరణాచియే మేరే । ఫార హోం లాగే ॥ ౭౪॥
ఆణి మరణీం జయా జేం ఆఠవే । తో తేచి గతీతేం పావే।
మ్హణోని సదాం స్మరావేం । మాతేంచి తువాం ॥ ౭౫॥
తస్మాత్
సర్వేషు
కాలేషు
మామనుస్మర
యుధ్య
చ
।
మయ్యర్పితమనోబుద్ధిర్మామేవైష్యస్యసంశయమ్
॥
౭
॥
డోళాం జేం దేఖావేం । కాం కానీ హన ఐకావేం ।
మనీం జేం భావావేం । బోలావేం వాచే ॥ ౭౬॥
తేం ఆతం బాహేరి ఆఘవేం । మీచి కరూని ఘాలావేం ।
మగ సర్వీం కాళీం స్వభావేం । మీచి ఆహేం ॥ ౭౭॥
అర్జునా ఐసేం జాహలియా । మగ న మరిజే దేహ గేలియా ।
మా సంగ్రాము కేలియా । భయ కాయ తుజ ॥ ౭౮॥
తూం మనబుద్ధి సాచేంసీం । జరీ మాఝియా స్వరూపీం అర్పిసీ ।
తరీ మాతేంచి గా పావసీ । హే మాఝీ భాక ॥ ౭౯॥
హేంచ కాయిసయా వరీ హోయే । ఐసా జరీ సందేహో వర్తతు ఆహే ।
తరీ అభ్యాసూని ఆదీం పాహేం । మగ నవ్హే తరీ కోపేం ॥ ౮౦॥
అభ్యాసయోగయుక్తేన
చేతసా
నాన్యగామినా
।
పరమం
పురుషం
దివ్యం
యాతి
పార్థానున్తయన్
॥
౮॥
యేణేంచి అభ్యాసేంసిం యోగు । చిత్తాసి కరీం పాం చాంగు ।
అగా ఉపాయబళేం పంగు । పహాడ ఠాకీ ॥ ౮౧॥
తేవిం సదభ్యాసేం నిరంతర । చిత్తాసి పరమపురూషాచీ మోహర ।
లావేం మగ శరీర । రాహో అథవా జావో ॥ ౮౨ ॥
జేం నానాగతీతేం పావవితేం । తేం చిత్త వరీల ఆత్మయాతేం ।
మగ కవణ ఆఠవీ దేహాతేం । గేలేం కీ ఆహే ॥ ౮౩॥
పైం సరితేచిని ఓఘేం । సింధుజళా మీనలేం ఓఘేం ।
తేం కాయ వర్తత ఆహే మాగేం । మ్హణోని పాహోం యేతే ॥ ౮౪॥
నా తేం సముద్రచి హోఊన ఠేలేం । తేవిం చిత్తాచేం చైతన్య జాహాలేం ।
జేథ యాతాయాత నిమాలేం । ఘనానంద జేం ॥ ౮౫॥
కవిం
పురాణమనుశాసితారమణోరణీయాంసమనుస్మరేద్
।
సర్వస్య
ధాతరమచిన్త్యరూపమాదిత్యవర్ణం
తమసః
పరస్తాత్
॥
౯
॥
జయాచేం ఆకారావీణ అసణేం । జయా జన్మ నా నిమణేం ।
జేం ఆఘవేంచి ఆఘవేపణేం । దేఖత అసే ॥ ౮౬॥
జేం గగనాహూన జునేం । జం పరమాణూహూని సానేం ।
జయాచేని సాన్నిధానేం । విశ్వ చళే ॥ ౮౭॥
జేం సర్వాంతేం యయా వియే । విశ్వ సర్వ జేణేం జియే ।
హేతు జయా బిహే । అచింత్య జేం ॥ ౮౮॥
దేఖే వోళంబా ఇంగళు న చరే । తేజీం తిమిర న శిరే ।
జేం దిహాచేం ఆంధారేం । చర్మచక్షూసీం ॥ ౮౯॥
సుసడా సూర్యకణాంచ్యా రాశీ । జో నిత్య ఉదో జ్ఞానియాంసీ ।
అస్తమానాచేం జయాసీ । ఆడనాంవ నాహీం ॥ ౯౦॥
ప్రయాణకాలే
మనసాచలేన
భక్త్యా
యుక్తో
యోగబలేన
చైవ
।
భ్రువోర్మధ్యే
ప్రాణమావేశ్య
సమ్యక్
స
తం
పరం
పురుషముపైతి
దివ్యమ్
॥
౧౦
॥
తయా అవ్యంగవాణేయా బ్రహ్మాతేం । ప్రయాణకాలే ప్రాప్తే ।
జో స్థిరావలేని చిత్తేం । జాణోని స్మరే ॥ ౯౧॥
బాహేరీ పద్మాసన రచునీ । ఉత్తరాభిముఖ బైసోని ।
జీవీం సుఖ సూని । కర్మయోగాచేం ॥ ౯౨॥
ఆంతు మినలేని మనోధర్మే । స్వరూపప్రాప్తీచేని ప్రేమేం ।
ఆపేంఆప సంభ్రమేం । మిళావయా ॥ ౯౩॥
ఆకళలేని యోగేం । మధ్యమా మధ్యమార్గే ।
అగ్నిస్థానైని నిగే । బ్రహ్మరంఘ్రా ॥ ౯౪॥
తేథ అచేత చిత్తాచా సాంగాతు । ఆహాచవాణా దిసే మాండతు ।
జేథ ప్రాణ గగనాఆంతు । సంచరే కాం ॥ ౯౫ ॥
పరీ మనాచేని స్థైయైం ధరిలా । భక్తీచియా భావనా భరలా ।
యోగబళేం ఆవరలా । సజ్జ హోఉనీ ॥ ౯౬॥
తో జడాజడాతేం విరవితు । భ్రూలతాంమాజీ సంచరతు ।
జైసా ఘంటానాద లయస్థు । ఘంటేసీంచ హోయ ॥ ౯౭॥
కాం ఝాంకలియ ఘటీంచా దివా । నేణిజే కాయ జాహలా కేవ్హాం ।
యా రీతీ జో పాండవా । దేహ ఠేవీ ॥ ౯౮॥
తో కేవళ పరబ్రహ్మ । జయా పరమపురూష ఐసేం నామ ।
తేం మాఝేం నిజధామ । హోఊని ఠాకే ॥ ౯౯॥
యదక్షరం
వేదవిదో
వదన్తి
విశన్తి
యద్యతయో
వీతరాగాః
।
యదిచ్ఛన్తో
బ్రహ్మచర్యం
చరన్తి
యత్తే
పదం
సంగ్రహేణ
ప్రవక్ష్యే
॥
౧౧॥
సకళాం జాణణేయాం జే లాణీ । తియే జాణివేచీ జే ఖాణీ ।
తయాం జ్ఞానియాంచియే ఆయణీ । జయాతేం అక్షర మ్హణిపే ॥ ౧౦౦॥
చండవాతేంహీ న మోడే । తేం గగనచి కీం ఫుడేం ।
వాంచూని జరే హోఈల మేహుడేం । తరీ ఉరేల కైంచే ॥ ౧౦౧॥
తేవిం జాణణేయా జేం ఆకళిలేం । తేం జాణవలేపణేంచి ఉమాణలేం ।
మగ నేణవేచి తయా మ్హణితలేం । అక్షర సహజేం ॥ ౧౦౨॥
మ్హణోని వేదవిద నర । మ్హణతీ జయాతేం అక్షర ।
జేం ప్రకృతీసీ పర । పరమాత్మరూప ।। ౧౦౩॥
ఆణి విషయాంచేం విష ఉలండూని । జే సర్వేంద్రియాం ప్రాయశ్చిత దేఊని ।
ఆహాతి దేహాచియా బైసోని । ఝాడాతళీ ॥ ౧౦౪॥
తే యాపరీ విరక్త । జయాచీ నిరంతర వాట పాహాత ।
నిష్కామాసి అభిప్రేత । సర్వదా జేం ॥ ౧౦౫॥
జయాచియా ఆవడీ । న గణితీ బ్రహ్మచర్యాది సాంకడీ ।
నిష్ఠుర హోఊని బాపుడీ । ఇంద్రియే కరితీ ॥ ౧౦౬॥
ఐసేం జేం పద । దుర్లభ ఆణి అగాధ ।
జయాచియే థడియే వేద । చుబుకళిలే ఠేలే ॥ ౧౦౭॥
తేం తేం పురూష హోతీ । జే యాపరీ లయా జాతీ ।
తరీ పార్థా హేచి స్థితీ । ఏక వేళ సాంగో ॥ ౧౦౮॥
తేథ అర్జునేం మ్హణితలేం స్వామీ । హేంచి మ్హణావయా హోతోం పాం మీ ।
తంవ సహజేం కృపా కేలీ తుమ్హీ । తరీ బోలిజో కాం ॥ ౧౦౯॥
పరి బోలావేం తేం అతి సోహోపేం । తేథేం మ్హణితలేం త్రిభువనదీపేం ।
తుజ కాయ నేణోం సంక్షేపేం । సాంగేన ఐక ॥ ౧౧౦॥
తరీ మనా యా బాహేరిలీకడే । యావయాచీ సావియా సవే మోడే ।
హేం హృదయాచియా డోహీం బుడే । తైసేం కీజే ॥ ౧౧౧॥
సర్వద్వారాణి
సంయమ్య
మనో
హృది
నిరూధ్య
చ
।
మూర్ధ్న్యాధాయాత్మనః
ప్రాణమాస్థితో
యోగధారణామ్
॥
౧౨॥
పరీ హేం తరీచ ఘడే । జరీ సంయమాచీ అఖండేం ।
సర్వద్వారీ కవాడేం । కళాసతీ ॥ ౧౧౨॥
తరీ సహజేం మన కోండలేం । హృదయీంచి అసేల ఉగలేం ।
జైసేం కరచరణీం మోడలేం । పరివరూ న సండీ ॥ ౧౧౩॥
తైసేం చిత్త రాహిల్యా పాండవా । ప్రాణాచా ప్రణవుచి కరావా ।
మగ అనువృత్తిపంథేం ఆణావా । మూర్ధ్నివరీ ॥౧౧౪॥
తేథ ఆకాశీం మిళే న మిళే । తైసా ధరావా ధారణాబళేం ।
జంవ మాత్రాత్రయ మావళే । అర్ధబింబీం ॥ ౧౧౫॥
తంవవరీ తో సమీరు । నిరాళీ కీజే స్థిరూ ।
మగ లగ్నీం జేవిం ఓంకారూ । బింబీంచే విలసే ॥ ౧౧౬॥
ఓమిత్యేకాక్షరం
బ్రహ్మ
వ్యాహరన్మామనుస్మరన్
।
యః
ప్రయాతి
త్యజన్దేహం
స
యాతి
పరమాం
గతిమ్
॥
౧౩॥
తైసేం ఓం హేం స్మరోం సరే । ఆణి తేథేంచి ప్రాణు పురే ।
మగ ప్రణవాంతీం ఉరే । పూర్ణఘన జేం ॥ ౧౧౭॥
మ్హణోని ప్రణవైకనామ । హేం ఏకాక్షర బ్రహ్మ ।
జో మాఝేం స్వరూప పరమ । స్మరతసాంతా ॥౧ ౧౮॥
యాపరీ త్యజీ దేహాతేం । తో త్రిశుద్ధీ పావే మాతేం ।
జయా పావనయా పరౌతేం । ఆణిక పావణేం నాహీం ॥ ౧౧౯॥
తేథే అర్జునా జరీ విపాయేం । తుఝ్యా జీవీం హన ఐసేం జాయే ।
నా హేం స్మరణ మగ హోయే । కాయసయావరీ అంతీ ॥ ౧౨౦॥
ఇంద్రియాం అనుఘడు పడలియా । జీవితచేం సుఖ బుడాలియా ।
ఆంతుబాహేరీ ఉఘడలియా । మృత్యుచిన్హేం ॥ ౧౨౧॥
తే వేళీం బైసవేంచి కవణేం । మగ కవణ నిరోధీ కరణేం ।
తేథే కాహ్యాచేని అంతకఃరణేం । ప్రణవ స్మరావా ॥ ౧౨౨॥
తరి గా ఐశియా ధ్వనీ । ఝణేం థారా దేశీ హో మనీం ।
పైం నిత్య సేవిలా మీ నిదానీం । సేవకు హోయేం ॥ ౧౨౩॥
అనన్యచేతాః
సతతం
యో
మాం
స్మరతి
నిత్యశః
।
తస్యాహం
సులభః
పార్థ
నిత్యయుక్తస్య
యోగినః
॥
౧౪॥
మాముపేత్య
పునర్జన్మ
దుఃఖాలయమశాశ్వతమ్
।
నాప్నువంతి
మహాత్మానః
సంసిద్ధిం
పరమాం
గతాః
॥
౧౫
॥
జే విషయాంసి తీళాంజళీ దేఊనీ । ప్రవృత్తీవరీ నిగడ వాఉనీ ।
మాతేం హృదయీం సూనీ । భోగతాతీ ॥ ౧౨౪॥
పరి భోగితయా ఆరాణుకా । భేటణేం నాహీం క్షుధాదికాం ।
తేథ చక్షురాది రంకాం । కవణ పాడు ॥ ౧౨౫॥
ఐసే నిరంతర ఏకవటలే । జే అంతఃకరణీ మజశీం లిగటలే ।
మీచి హోఊని ఆటలే । ఉపాసైతీ ॥ ౧౨౬॥
తయాం దేహావసాన జైం పావే । తైం తిహీం మాతేం స్మరావేం ।
మగ మ్యాం జరీ పావావేం । తరి ఉపాస్తి తే కాయసీ ॥ ౧౨౭॥
పైం రంకు ఏక ఆడలేపణేం । కాకుళతీ అంతీ ధాంవా గా ధాంవా మ్హణే ।
తరి తయాచియే గ్లానీ ధాంవణే । కాయ న ఘడే మజ ॥ ౧౨౮॥
ఆణి భక్తాంహీ తేచి దశా । తరీ భక్తీచా సోసు కాయసా ।
మ్హణఊని హా ధ్వనీ ఐసా । న వాఖాణావా ॥ ౧౨౯॥
తిహీం జే వేళీం మీ స్మరావా । తే వేళీం స్మరలా కీం పావావా ।
తో ఆభారూహీ జీవా । సాహవేచి నా ॥ ౧౩౦॥
తేం ఋణవైపణ దేఖోని ఆంగీ । మీ ఆపులియాచి ఉత్తీర్ణత్వాలాగీం ।
భక్తాంచియా తనుత్యాగీం । పరిచర్యా కరీం ॥ ౧౩౧॥
దేహవైకల్యాచా వారా । ఝణేం లాగేల యా సకుమారాం ।
మ్హణోని ఆత్మబోధాచే పాంజిరాం । సూయేం తయాంతేం ॥ ౧౩౨॥
వరి ఆపులియా స్మరణాచీ ఉవాఇలీ । హీంవాఐసీ కరీం సాఉలీ ।
ఐసేని నిత్య బుద్ధి సంచలీ । మీ ఆణీం తయాంతేం ॥ ౧౩౩॥
మ్హణోని దేహాంతీంచేం సాంకడేం । మాఝియాం కహీంచి న పడే ।
మీ ఆపులియాంతేం ఆపులీకడే । సుఖేంచి ఆణీం ॥ ౧౩౪॥
వరచీల దేహాచీ గంవసణీ ఫేడునీ । ఆహాచ అహంకారాచే రజ ఝాడునీ ।
శుద్ధ వాసనా నివడునీ । ఆపణాపాం మేళవీ ॥ ౧౩౫॥
ఆణి భక్తాం తరీ దేహీం । విశేష ఏకవంకీచా ఠావ నాహీం ।
మ్హణఊని అవ్హేరూ కరితాం కాంహీ । వియోగ ఐసా న వాటే ॥ ౧౩౬॥
నా తరీ దేహాంతీంచి మియాం యావేం । మగ ఆపణపేం యాంతేం న్యావేం ।
హేంహీ నాహీం జే స్వభావేం । తే ఆధీంచి మజ మీనలే ॥ ౧౩౭॥
యేరీ శరీరాచియా సలిలీం । అసతేపణ హే సాఉలే ।
వాంచూని చంద్రికా తే ఠేలీ । చంద్రీంచి ఆహే ।। ౧౩౮॥
ఐసే జే నిత్యయుక్త । తయాంసి సులభ మీ సతత ।
మ్హణాఊని దేహాంతీం నిశ్చిత । మీచి హోతీ ॥ ౧౩౯॥
మగ క్లేశతరూచీ వాడీ । జే తాపత్రయాగ్నీచీ సగడీ ।
జే మృత్యుకాకాసి కురోండీ । సాండిలీ ఆహే ॥ ౧౪౦॥
జేం దైన్యాచేం దుభతేం । జేం మహాభయాతేం వాఢవితేం ।
జేం సకళ దుఃఖాచేం పురతేం । భాండవల ॥ ౧౪౧॥
జేం దుర్మతీచేం మూళ । జేం కుమార్గాచేం ఫళ ।
జేం వ్యామోహాచేం కేవళ । స్వరూపచి ॥ ౧౪౨॥
జేం సంసారాచేం బైసణేం । జేం వికారాచేం ఉద్యానేం ।
జేం సకళ రోగాంచేం భాణేం । వాఢిలేం ఆహే ॥ ౧౪౩॥
జేం కాళాచా ఖిచఉశిటా । జేం ఆశేచా ఆంగవఠా ।
జన్మమరణాచా వోలింవటా । స్వభావేం జేం ॥ ౧౪౪॥
జేం భులీచేం భరీంవ । జేం వికల్పాచేం వోతీంవ ।
కింబహునా పేంవ । వించువాంచేం ॥ ౧౪౫॥
జేం వ్యాఘ్రాచేం క్షేత్ర । జేం పణ్యాంగనేచేం మైత్ర ।
జేం విషయవిజ్ఞానయంత్ర । సుపూజిత ॥ ౧౪౬॥
జేం లాంవేచా కళవళా । నివాలియా విషోదకాచా గళాళా ।
జేం విశ్వాసు ఆంగవళా । సంవచోరాచా ॥ ౧౪౭॥
జేం కోఢియాచేం ఖేంవ । జేం కాళసర్పాచేం మార్దవ ।
గోరియాచేం స్వభావ । గాయన జేం ॥ ౧౪౮॥
జేం వైరియాచా పాహుణేర । జేం దుర్జనాచా ఆదర ।
హేం అసో జేం సాగర । అనర్థాచా ॥ ౧౪౯॥
జేం స్వప్నీం దేఖిలేం స్వప్న । జేం మృగజళేం సాసిన్నలేం వన ।
జేం ధూమ్రరజాంచేం గగన । ఓతలేం ఆహే ॥ ౧౫౦॥
ఐసేం జేం హేం శరీర । తేం తే న పవతీచి పుఢతీ నర ।
జే హోఊని ఠేలే అపార । స్వరూప మాఝేం ॥ ౧౫౧॥
ఆబ్రహ్మభువనాల్లోకాః
పునరావర్తినోఽర్జున
।
మాముపేత్య
తు
కౌన్తేయ
పునర్జన్మ
న
విద్యతే
॥
౧౬॥
ఏఱ్హవీం బ్రహ్మపణాచియ భడసే । న చుకతీచి పునరావృత్తీచే వళసే ।
పరి నివటలియాచేం జైసేం । పోట న దుఖే ॥ ౧౫౨॥
నా తరీ చేఇలియానంతరేం । న బుడిజే స్వప్నీంచేని మహాపూరేం ।
తేవీం మాతేం పావలేం తే సంసారేం । లింపతీచి నా ॥ ౧౫౩॥
ఏఱ్హవీం జగదాకారాచేం సిరేం । జేం చిరస్థాయీయాంచే ధురే ।
బ్రహ్మభువన గా చవరేం । లోకాచళాచేం ॥ ౧౫౪॥
జియే గాంవీంచా పహారూ దివోవరీ । ఏకా అమరేంద్రాచేం ఆయుష్య న ధరీ ।
విళోని పాంతీం ఉఠీ ఏకసరీ । చవదాజణాంచీ ॥ ౧౫౫॥
సహస్త్రయుగపర్యంతమహర్యద్
బ్రహ్మణో
విదుః।
రాత్రిం
యుగసహస్త్రాన్తాం
తేఽహోరాత్రవిదో
జనాః
॥
౧౭॥
జైం చౌకడియా సహస్త్ర జాయే । తైం ఠాయేఠావో విళుచి హోయే ।
ఆణి తైసేంచి సహస్త్ర భరియే పాహేం । రాత్రీ జేథ ॥ ౧౫౬॥
యేవఢేం అహోరాత్ర జేథించేం । తేణేం న లోటతీ జే భాగ్యాచే ।
దేఖతీ తే స్వర్గీంచే । చిరంజీవ ॥ ౧౫౭॥
యేరాం సురగణాంచీ నవాఈ । విశేష సాంగావీ తేథ కాఈ ।
ముద్దల ఇంద్రాచీచి దశా పాహీం । జే దిహాచే చౌదా ॥ ౧౫౮॥
పరి బ్రహ్మయాచియాహి ఆఠాం పహారాంతేం । ఆపులియా డోళాం దేఖతే ।
జే ఆహాతి గా తయాంతేం । అహోరాత్రవిద మ్హణిపే ॥ ౧౫౯॥
అవ్యక్తాద్
వ్యక్తయః
సర్వాః
ప్రభవన్త్యహరాగమే
।
రాత్ర్యాగమే
ప్రలీయన్తే
తత్రైవావ్యక్తసంజ్ఞకే
॥
౧౮॥
భూతగ్రామః
స
ఏవాయం
భూత్వా
భూత్వా
ప్రలీయతే
।
రాత్ర్యాగమేఽవశః
పార్థ
ప్రభవత్యహరాగమే
॥
౧౯
॥
తయే బ్రహ్మభువనీం దివసేం పాహే । తే వేళీం గణనా కేంహీ న సమాయే ।
ఐసేం అవ్యక్తాచేం హోయే । వ్యక్త విశ్వ ॥ ౧౬౦॥
పుఢతీ దిహాచీ చౌపాహారీ ఫిటే । ఆణి హా ఆకారసముద్ర ఆటే ।
పాఠీం తైసాచి మగ పాహాంటే । భరోం లాగే ॥ ౧౬౧॥
శారదీయేచియే ప్రవేశీం । అభ్రేం జిరతీ ఆకాశీం ।
మగ గ్రీష్మాంతీం జైశీం । నిగతీ పుఢతీ ॥ ౧౬౨॥
తైసీ బ్రహ్మదినాచియే ఆదీ । హే భూతసృష్టీచీ మాందీ ।
మిళే జంవ సహస్త్రావధీ । నిమిత్త పురే ॥ ౧౬౩॥
పాఠీం రాత్రీచా అవసరూ హోయే । ఆణి విశ్వ అవ్యక్తీం లయా జాయే ।
తోహీ యుగసహస్త్ర మోటకా పాహే । ఆణి తైసేంచి రచే ॥ ౧౬౪॥
హేం సాంగావయా కాయ ఉపపత్తి । జేం జగాచా ప్రళయో ఆణి సంభూతి ।
ఇథే బ్రహ్మభువనీంచియా హోతీ । అహోరాత్రమాజీం ॥ ౧౬౫॥
కైసేం థోరివేచేం మాన పాహేం పాం । హో సృష్టిబీజాచా సాటోపా ।
పరి పునరావృత్తీచియా మాపా । శీగ జాహలా ॥ ౧౬౬॥
ఏఱ్హవీం త్రైలోక్య హేం ధనుర్ధరా । తియే గాంవీంచా గా పసారా ।
తో హా దినోదయీం ఏకసరాం । మాండతు అసే ॥ ౧౬౭॥
పాఠీం రాత్రీచా సమో పావే । ఆణి అపైసాచి సాంటవే ।
మ్హణియే జేథీంచేం తేథ స్వభావేం । సామ్యాసి యే ॥ ౧౬౮॥
జైసేం వృక్షపణ బీజాసి ఆలేం । కీం మేఘ హేం గగన జాహాలేం ।
తైసేం అనేకత్వ జేథ సామావలేం । తేం సామ్య మ్హణిపే ॥ ౧౬౯॥
పరస్తస్మాత్తు
భావోఽన్యోఽవ్యక్తోఽవ్యక్తాత్సనాతనః
।
యః
స
సర్వేషు
భూతేషు
నశ్యత్సు
న
వినశ్యతి
॥
౨౦॥
తేథ సమవిషమ న దిసే కాంహీ । మ్హణోని భూతేం హే భాష నాహీ ।
జేవిం దూధచి జాహాలియా దహీం । నామరూప జాయ ॥ ౧౭౦ ॥
తేంవిం ఆకారలోపాసరిసేం । జగాచేం జగపణ భ్రంశే ।
పరి జేథ జాహాలేం తేం జైసేం । తైసేంచి అసే ॥ ౧౭౧॥
తైం తయా నాంవ సహజ అవ్యక్త । ఆణి ఆకారా వేళీం తేంచి వ్యక్త ।
హేం ఏకాస్తవ ఏక సూచిత । ఏఱ్హవీం దోనీ నాహీ ॥ ౧౭౨॥
జైసేం ఆటలియా స్వరూపేం । ఆటలేపణ తే ఖోటీ మ్హణిపే ।
పుఢతీ తో ఘనాకారూ హారపే । జే వేళీం అళంకార హోతీ ॥ ౧౭౩॥
హీం దోన్హీ జైశీం హోణీం । ఏకీం సాక్షీభూత సువర్ణీ ।
తైసీ వ్యక్తావ్యక్తాచీ కడసణీ । వస్తూచ్యా ఠాయీ ॥ ౧౭౪॥
తేం తరీ వ్యక్త నా అవ్యక్త । నిత్య నా నాశవంత ।
యా దోహీం భావాఅతీత । అనాదిసిధ్ద ॥ ౧౭౫॥
జేం హేం విశ్వచి హోఊని అసే । పరి విశ్వపణ నాసిలేని న నాసే ।
అక్షరేం పుసిల్యా న పుసే । అర్థు జైసా ॥ ౧౭౬।।
పాహేం పాం తరంగ తరీ హోత జాత । పరి తేథ ఉదక తేం అఖండ అసత ।
తేవీం భూతాభావీం నాశివంత । అవినాశ జేం ॥ ౧౭౭॥
నా తరీ ఆటతియే అళంకారీ । నాటతేం కనక అసే జయాపరీ ।
తేవీం మరతియే జీవాకారీం । అమర జేం ఆహే ॥ ౧౭౮॥
అవ్యక్తోఽక్షర
ఇత్యుక్తస్తమాహుః
పరమాం
గతిమ్
।
యం
ప్రాప్య
న
నివర్తన్తే
తద్ధామ
పరమం
మమ
॥
౨౧॥
పురుషః
స
పరః
పార్థ
భక్త్యా
లభస్త్వనన్యా
।
యస్యాతఃస్థాని
భూతాని
యేన
సర్వమిదం
తతమ్
॥
౨౨
॥
జయాతేం అవ్యక్త మ్హణోం యే కోడేం । మ్హణతాం స్తుతి హేం ఐసేం నావడే ॥
జేం మనబుద్ధీ న సాంపడే । మ్హణఊనియాం ॥ ౧౭౯॥
ఆణి ఆకారా ఆలియా జయాచేం । నిరాకారపణ న వచే ।
ఆకారలోపేం న విసంచే । నిత్యతా గా ॥ ౧౮౦॥
మ్హణోని అక్షర జేం మ్హణిజే । తేవీచి మ్హణతాం బోధుహీ ఉపజే ।
జయాపరౌతా పైసు న దేఖిజే । యా నామ పరమగతి ॥ ౧౮౧॥
పరి ఆఘవా ఇహీం దేహపురీం । ఆహే నిజేలియాచే పరీ ।
జే వ్యాపారూ కరవీ నా కరీ । మ్హణఊనియాం ॥ ౧౮౨॥
ఏఱ్హవీం జే శారీరచేష్టా । త్యాంమాజీం ఏకహీ న ఠకే గా సుభటా ।
దాహీ ఇంద్రియాంచియా వాటా । వాహతచి ఆహాతి ॥ ౧౮౩॥
ఉకలూం విషయాంచా పేటా । హోతా మనాచాం చోహటా ।
తో సుఖదుఃఖాచా రాజవాంటా । భీతరాహి పావే ॥ ౧౮౪॥
పరి రావో పహుడలియా సుఖేం । జైసా దేశీంచా వ్యాపారూ న ఠకే ।
ప్రజా ఆపులాలేని అభిలాఖేం । కరితచి అసతీ ॥ ౧౮౫॥
తైసేం బుద్ధీచేం హన జాణణేం । కాం మనాచేం ఘేణేందేణేం ।
ఇంద్రియాంచేం కరణేం । స్ఫురణ వాయూచేం ॥ ౧౮౬॥
హే దేహక్రియా ఆఘవీ । న కరితాం హోయ బరవీ ।
జైసా న చలవితేని రవీ । లోకు చాలే ॥ ౧౮౭॥
అర్జునా తయాపరీ । సుతలా ఐసా ఆహే శరీరీం ।
మ్హణోని పురూషు గా అవధారీం । మ్హణిపే జయాతేం ॥ ౧౮౮॥
ఆణి ప్రకృతి పతివ్రతే । పడిలా ఏకపత్నీవ్రతేం ।
యేణేంహీ కారణేం జయాతేం । పురూషు మ్హణోం యే ॥ ౧౮౯॥
పైం వేదాచేం బహువసపణ । దేఖేచినా జయాచేం ఆంగణ ।
హేం గగనాచేం పాంఘరూణ । హోయ దేఖా ॥ ౧౯౦॥
ఐసేం జాణూని యోగీశ్వర । జయాతేం మ్హణతీ పరాత్పర ।
జేం అనన్యగతీచేం ఘర । గింవసీత యే ॥ ౧౯౧॥
జే తనూ వాచా చిత్తే । నాఇకతీ దుజియే గోష్టీతేం ।
తయాం ఏకనిష్ఠేచేం పికతేం । సుక్షేత్ర జేం ॥ ౧౯౨।।
హేం త్రైలోక్యచి పురూషోత్తమ । ఐసా సాచ జయాచా మనోధర్ము ।
తయా ఆస్తికాచా ఆశ్రము । పాండవా గా ॥ ౧౯౩॥
జేం నిగర్వాచేం గౌరవ । జేం నిర్గుణాచీ జాణీవ ।
జేం సుఖాచీ రాణీవ । నిరాశాంసీ ॥ ౧౯౪॥
జేం సంతోషియాం వాఢిలేం తాట । జేం అచింతా అనాథాచేం మాయపోట ।
భక్తీ ఉజూ వాట । జయా గాంవా ॥ ౧౯౫॥
హేం ఏకైక సాంగోని వాయాం । కాయ ఫార కరూం ధనంజయా ।
పైం గేలియా జయా ఠాయా । తో ఠావోచి హోఇజే ॥ ౧౯౬॥
హింవాచియా ఝుళుకా । జైసేం హింవచి పడే ఉష్ణోదకా ।
కాం సమోర హాలియా అర్కా । తమచి ప్రకాశు ॥ ౧౯౭॥
తైసా సంసారూ జయా గాంవా । గేలా సాంతా పాండవా ।
హోఊని ఠాకే ఆఘవా । మోక్షాచాచి ॥ ౧౯౮॥
తరీ అగ్నీమాజీం ఆలేం । జైసేం ఇంధనచి అగ్ని జహాలేం
పాఠీం న నివడేచి కాంహీ కేలేం । కాష్ఠపణ ॥ ౧౯౯॥
నా తరీ సాఖరేచా మాఘౌతా । బుధ్దిమంతపణేంహీ కరితాం ।
పరి ఊంస నవ్హే పాండుసుతా । జియాపరీ ॥ ౨౦౦॥
లోహాచేం కనక జహాలేం । హేం ఏకేం పరిసేంచి కేలేం ।
ఆతాం ఆణిక కైంచేం తేం గేలేం । లోహత్వ ఆణీ ॥ ౨౦౧॥
మ్హణోని తూప హోఊని మాఘౌతేం । జేవీం దూధపణ న యేచి నిరూతేం ।
తేవిం పావోనియాం జయాతేం । పునరావృత్తి నాహీం ॥ ౨౦౨॥
తేం మాఝేం పరమ । సాచోకారేం నిజధామ ।
హేం ఆంతువట తుజ వర్మ । దావిజత అసేం ।। ౨౦౩॥
యత్ర
కాలే
త్వానావృత్తిమావృత్తిం
చైవ
యోగినః
।
ప్రయాతా
యాన్తి
తం
కాలం
వక్ష్యామి
భరతర్షభ
॥
౨౩॥
తేవీంచి ఆణికేంహీ ఏకే ప్రకారేం । జాణతాం ఆహే సోపారేం ।
తరి దేహ సాండితేని అవసరేం । జేథ మిళతీ యోగీ ॥ ౨౦౪॥
అథవా అవచటేం ఐసేం ఘడే । జే అనవసరేం దేహ సాండే ।
తరి మాఘౌతేం యేణేం ఘడే । దేహాసీచి ॥ ౨౦౫॥
మ్హణోని కాళశుద్ధీ జరీ దేహ ఠేవీతీ । తరీ ఠేవితఖేవీం బ్రహ్మచి హోతీ ।
ఏఱ్హవీం అకాళీం తరీ యేతీ । సంసారా పుఢతీ ॥ ౨౦౬॥
తైసేం సాయుజ్య ఆణి పునరావృత్తి । యా దోన్హీ అవసరాఅధీన ఆహాతీ ।
తో అవసరూ తుజప్రతీ । ప్రసంగేం సాంగోం ॥ ౨౦౭॥
తరి ఐకేం గా సుభటా । పాతలియా మరణాచా మాజివటా ।
పాంచై ఆపులాలియా వాటా । నిఘతీ అంతీ ॥ ౨౦౮॥
ఐసా వరిపడిలా ప్రయాణకాళీ । బుద్ధీతేం భ్రము న గిళీ ।
స్మృతి నవ్హే ఆంధళీ । న మరే మన ॥ ౨౦౯॥
హా చేతనావర్గు ఆఘవా । మరణీ దిసే టవటవా ।
పరి అనుభవిలియా బ్రహ్మభావా । గవసణీ హోఊని ॥ ౨౧౦॥
ఐసా సావధ హా సమవావో । ఆణి నిర్వాణవేఱ్హీ నిర్వాహో ।
హే తరీచ ఘడే జరీ సావావో । అగ్నీచా ఆథీ ॥ ౨౧౧॥
పాహేం పాం వారేన కాం ఉదకేం । జైం దివియాంచేం దివేపణ ఝాంకే ।
తైం అసతీచ కాయ దేఖే । దిఠీ ఆపులీ ॥ ౨౧౨॥
తైసేం దేహాంతీంచేని విషమవాతేం । దేహ ఆంతబాహేరి శ్లేష్మాఆతేం ।
తైం విఝోని జాయ ఉజితేం । అగ్నీచేం తేం ॥ ౨౧౩॥
తే వేళీం ప్రాణాసి పాణు నాహీం । తేథ బుద్ధి అసోని కరీల కాఈ ।
మ్హణోని అగ్నీవీణ దేహీం । చేతనా న థరే ॥ ౨౧౪॥
అగా దేహీంచా అగ్ని జరీ గేలా । తరీ దేహ నవ్హే చిఖలు వోలా।
వాయాం ఆయుష్యవేళు ఆపులా । అంధారే గింవసీ ॥ ౨౧౫॥
ఆణి మాగీల స్మరణ ఆఘవేం । తేం తేణేం అవసరేం సాంభాళావేం ।
మగ దేహ త్యజూని మిళావేం । స్వరూపీం కీం ॥ ౨౧౬॥
తంవ తయా దేహశ్లేష్మాచే చిఖలీం । చేతనాచి బుడోని గేలీ ।
తేథ మాగిలీ పుఢిలీ హే ఠేలీ । ఆఠవణ ॥ ౨౧౭॥
మ్హణోని ఆధీం అభ్యాసు జో కేలా । తో మరణ న యేతాం నిమోని గేలా।
జైసేం ఠేవణేం న దిసతాం మాలవలా । దీపు హాతీంచా ॥ ౨౧౮॥
ఆతాం అసో హేం సకళ । జాణ పాం జ్ఞానాసి అగ్ని మూళ ।
తయా అగ్నీచేం ప్రయాణీం బళ । సంపూర్ణ ఆథీ ॥ ౨౧౯॥
అగ్నిర్జ్యోతిరహః
శుక్లః
షణ్మాసా
ఉత్తరాయణమ్
।
తత్ర
ప్రయాతా
గచ్ఛన్తి
బ్రహ్మ
బ్రహ్మవిదో
జనాః
॥
౨౪॥
ఆంతు అగ్నిజ్యోతీచా ప్రకాశు । బాహేరీ శుక్లపక్షు ఆణి దివసు ।
ఆణి సా మాసాంమాజీం మాసు । ఉత్తరాయణ ॥ ౨౨౦॥
ఐశియా సమయోగాచీ నిరూతీ । లాహోని జే దేహ ఠేవితీ ।
తే పరబ్రహ్మచి హోతీ । బ్రహ్మవిద ॥ ౨౨౧॥
అవధారీం గా ధనుర్ధరా । యేథవరీ సామర్థ్య యయా అవసరా ।
తేవీంచి హా ఉజూ మార్గ స్వపురా । యావయా పైం ॥ ౨౨౨॥
ఏథ అగ్ని హేం పహిలేం పాయతరేం । జ్యోతిర్మయ హేం దుసరేం ।
దివస జాణేం తిసరేం । చౌథేం శుక్లపక్ష ॥ ౨౨౩॥
ఆణి సామాస ఉత్తరాయణ । తేం వరచీల గా సోపాన ।
యేణేం సాయుజ్యసిద్ధిసదన । పావతీ యోగీ ॥ ౨౨౪॥
హా ఉత్తమ కాళు జాణిజే । యాతేం అర్చిరాది మార్గు మ్హణిజే ।
ఆతాం అకాళు తోహీ సహజేం । సాంగేన ఆఈక ॥ ౨౨౫॥
ధూమో
రాత్రిస్తథా
కృష్ణః
షణ్మాసా
దక్షిణాయనమ్
।
తత్ర
చాన్ద్రమసం
జ్యోతిర్యోతీ
ప్రాప్య
నివర్తతే
॥
౨౫॥
తరి ప్రయాణాచియా అవసరేం । వాత శ్లేష్మాం శ్లేష్మాం।
తేణేం అంతఃకరణీం ఆంధారేం । కోందలే ఠాకే ॥ ౨౨౬ ॥
సర్వేంద్రియాం లాంకుడ పడే । స్మృతీ భ్రమామాజీం బుడే ।
మన హోయ వేడేం । కోండే ప్రాణ ॥ ౨౨౭॥
అగ్నీచేం అగ్నిపణ జాయే । మగ తో ధూమచి అవఘా హోయే ।
తేణేం చేతనా గింవసిలీ ఠాయే । శరీరీంచీ ॥ ౨౨౮॥
జైసేం చంద్రాఆడ ఆభాళ । సదట దాటే సజళ ।
మగ గడద నా ఉజాళ । ఐసేం ఝాంవళేం హోయే ॥ ౨౨౯॥
కాం మరే నా సావధ । ఐసేం జీవితాసి పడే స్తబ్ధ ।
ఆయుష్య మరణాచీ మర్యాద- । వేళు ఠాకీ ॥ ౨౩౦॥
ఐసీ మనబుద్ధికరణీం । సభోంవతీం ధూమాకుళాచీ కోండణీ ।
తేథ జన్మేం జోడలియే వాహణీ । యుగచి బుడే ॥ ౨౩౧।।
హాం గా హాతీంచేం జే వేళీం జాయే । తే వేళీం ఆణికా లాభాచీ గోఠీ కేం ఆహే ।
మ్హణఊని ప్రయాణీం తంవ హోయే । యేతులీ దశా ॥ ౨౩౨॥
ఐసీ దేహాఆంతు స్థితి । బాహేరి కృష్ణపక్షు వరి రాతీ ।
ఆణి సా మాసహీ వోడవతీ । దక్షిణాయన ॥ ౨౩౩॥
ఇయే పునరావృతీచీం ఘరాణీం । ఆఘవీం ఏకవటతీ జయాచియా ప్రయాణీం ।
తో స్వరూపసిద్ధీచీ కాహాణీ । కైసేని ఆఇకే ॥ ౨౩౪॥
ఐసా జయాచా దేహ పడే । తయా యోగీ మ్హణోని చంద్రవరీ జాణేం ఘడే ।
మగ తేథూని మాగుతా బహుడే । సంసారా యే ॥ ౨౩౫ ॥
ఆమ్హీం అకాళ జో పాండవా । మ్హణితలా తో హా జాణావా ।
ఆణి హాచి ధూమ్రమార్గ గాంవా । పునరావృత్తీచియా ॥ ౨౩౬॥
యేర తో అర్చిరాది మార్గు । తో వసతా ఆణి అసలగు ।
సావియా స్వస్థు చాంగు । నివృతీవరీ ॥ ౨౩౭॥
శుక్లకృష్ణే
గతీ
హ్యేతే
జగతః
శాశ్వతే
మతే
।
ఏకయా
యాత్యనావృత్తిమన్యయా
వర్తతే
పునః
॥
౨౬॥
ఐశియా అనాది యా దోన్హీ వాటా । ఏకీ ఉజూ ఏకీ అవ్హాంటా ।
మ్హణవూని బుద్ధిపూర్వక సుభటా । దావిలియా తుజ ॥ ౨౩౮॥
కాం జే మార్గామార్గ దేఖావే । సాచ లటికేం వోళఖావేం ।
హితాహిత జాణావేం । హితాచిలాగీం ॥ ౨౩౯।।
పాహే పాం నావ దేఖతాం బరవీ । కోణీ ఆడ ఘాలీ కాయ అథావీం ।
కాం సుపంథ జాణోనియాం అడవీం । రిగవత అసే ।। ౨౪౦॥
జో విష అమృత వోళఖే । తో అమృత కాయ సాండూ శకే ।
తేవిం జో ఉజూ వాట దేఖే । తో అవ్హాంటా న వచే ॥ ౨౪౧॥
మ్హణోని ఫుడేం । పారఖావేం ఖరేం కుడేం ।
పారఖిలేం తరే న పడే । అవసరేం కహీం ॥ ౨౪౨॥
ఏఱ్హవీం దేహాంతీం థోర విషమ । యా మార్గాచేం ఆహే సంభ్రమ ।
జన్మేం అభ్యాసిలియాచేం హన కామ । జాఈల వాయాం ॥ ౨౪౩॥
జరీ అర్చిరాది మార్గు చుకలియాం । అవచటేం ధూమ్రపంథేం పడిలియాం ।
తరీ సంసారపాంతీం జుంతలియాం । భంవతచి అసావేం ॥ ౨౪౪॥
హే సాయాస దేఖోని మోఠే । ఆతాం కైసేని పాం ఏకవేళ ఫిటే ।
మ్హణోని యోగమార్గు గోమటే । శోధిలే దోన్హీ ॥ ౨౪౫॥
తంవ ఏకేం బహ్మత్వా జాఇజే । ఆణి ఏకేం పునరావృత్తే యేఇజే ।
పరి దైవగత్యా జో లాహిజే । దేహాంతీం జేణేం ॥ ౨౪౬॥
నైతే
సృతీ
పార్థ
జానన్
యోగీ
ముహ్యాతి
కశ్చనే
।
తస్మాత్సర్వేషు
కాలేషు
యోగసుక్తో
భవార్జున
॥
౨౭॥
తే వేళీ మ్హణితలేం హేం నవ్హే । వాయాం అవచటేం కాయ పావే ।
దేహ త్యజుని వస్తు హోఆవేం । మార్గేచి కీం ॥ ౨౪౭॥
తరీ ఆతాం దేహ అసో అథవా జావో । ఆమ్హీ తోం కేవళ వస్తూచి ఆహోం ।
కాం జే దోరీం సర్పత్వ వావో । దోరాచికడునీ ॥ ౨౪౮॥
మజ తరంగపణ అసే కీం నసే । ఐసేం హేం ఉదకాసీ కహీం ప్రతిభాసే ।
తేం భలతేవ్హాం జైసేం తైసేం । ఉదకచి కీం ॥ ౨౪౯॥
తరంగాకారేం న జన్మేచి । నా తరంగలోపేం న నిమేచి ।
తే విదేహీ జే దేహేంచి । వస్తు జాహలే ॥ ౨౫౦॥
ఆతాం శరీరాచేం తయాచియా ఠాఈం । ఆడనాంవహీ ఉరలేం నాహీం ।
తరి కోణేం కాళేం కాఈ । నిమే తేం పాహేం పాం ॥ ౨౫౧॥
మగ మార్గాతేం కాసయా శోధావేం । కోణేం కోఠూని కేం జావేం ।
జరీ దేశకాలాది ఆఘవేం । ఆపణచి అసే ॥ ౨౫౨॥
ఆణి హాం గా ఘటు జే వేళీం ఫుటే । తే వేళీం తేథీంచేం ఆకాశ లాగే నీటే వాటే ।
వాటా లాగే తరి గగనా భేటే । ఏఱ్హవీం కాయ చుకే ॥ ౨౫౩॥
పాహేం పాం ఐసేం హన ఆహే । కీం తో ఆకారూచి జాయే ।
యేర గగన తేం గగనీంచి ఆహే । ఘటత్వాహి ఆధీం ॥ ౨౫౪॥
ఐసియా బోధాచేని సురవాడేం । మార్గామార్గాచేం సాంకడేం ।
తయా సోఽహంసిద్ధా న పడే । యోగియాంసీ ॥ ౨౫౫॥
యాకారణేం పాండుసుతా । తువాం హోఆవే యోగయుక్తా ।
యేతులేని సర్వకాళీం సామ్యతా । ఆపణపాం హోఈల ॥ ౨౫౬॥
మగ భలతేథ భలతేంవ్హా । దేహబంధ అసో అథవా జావా ।
పరి అబంధా నిత్య బ్రహ్మభావా । విఘడ నాహీం ॥ ౨౫౭॥
తో కల్పాది జన్మా నాగవే । కల్పాంతీం మరణేం నాప్లవే ।
మాజీం స్వర్గసంసారాచేని లాఘవేం । ఝకవేనా ॥ ౨౫౮॥
యేణేం బోధేం జో యోగీ హోయే । తయాసీచి యా బోధాచేం నీటపణ ఆహే ।
కాం జే భోగాతేం పేలూని పాహేం । నిజరూపా యే ॥ ౨౫౯॥
పైం గా ఇంద్రాదికాం దేవాం । జయాం సర్వస్వేం గాజతీ రాణివా ।
తేం సాండణేం మానూని పాండవా । డావలీ జో ॥ ౨౬౦॥
వేదేషు
యజ్ఞేషు
తపఃసు
చైవ
దానేషు
యత్పుణ్యఫలం
ప్రదిష్టమ్
।
అత్యేతి
తత్సర్వమిదం
విదేత్వా
యోగీ
పరం
స్థానముపైతి
చాద్యమ్
॥
౨౮॥
జరీ వేదాధ్యయనాచే జాలేం । అథవా యజ్ఞాచేం శేతచి పికలేం ।
కీం తపోదనాంచేం జోడలేం । సర్వస్వ హన జేం ॥ ౨౬౧॥
తయా ఆఘవాం పుణ్యాచా మళా । భార ఆంతౌని జయా యే ఫళా ।
తేం పరబ్రహ్మా నిర్మళా । సాంటీ న సరే ॥ ౨౬౨॥
జేం నిత్యానందాచేని మానేం । ఉపమేచా కాంటాళాం న దిసే సానేం ।
పాహా పాం వేదయజ్ఞాది సాధనేం । జయా సుఖా ॥ ౨౬౩॥
జేం విటే నా సరే । భోగితయాచేని పవాడేం పురే ।
పుఢతీ మహాసుఖాచేం సోయరేం । భావండచి ॥ ౨౬౪॥
ఐసేం దృష్టీచేని సుఖపణేం । జయాసీ అదృష్టాచేం బైసణేం ।
జేం శతమఖాహీ ఆంగవణేం । నోహేచి ఏకా ॥ ౨౬౫॥
తయాతేం యోగీశ్వర అలౌకికేం । దిఠీచేని హాతతుకేం ।
అనుమానతీ కౌతుకేం । తంవ హళువార ఆవడే ॥ ౨౬౬॥
మగ తయా సుఖాచీ కిరీటీ । కరునియాం గా పాఉటీ ।
పరబ్రహ్మచియే పాటీం । ఆరూఢతీ ॥ ౨౬౭॥
ఐసేం చరాచరైకభాగ్య । జేం బ్రహ్మేశాం ఆరాధనేయోగ్య ।
యోగియాంచే భోగ్య- । భోగధన జేం ॥ ౨౬౮॥
జో సకళ కళాంచీ కళా । జో పరమానందాచా పుతళా ।
తో జివాచా జివ్హాళా । విశ్వాచియా ॥ ౨౬౯॥
జో సవర్జ్ఞతేచా వోలావా । జో యాదవకుళీంచా కుళదివా ।
తో శ్రీకృష్ణజీ పాండవా- । ప్రతి బోలిలా ॥ ౨౭౦॥
ఐసా కురుక్షేత్రీంచా వృత్తాంతు । సంజయో రాయాసీ అసే సాంగతు ।
తేచి పరియేసా పుఢాం మాతు । జ్ఞానదేవ మ్హణే ॥ ౨౭౧॥

Explore More