The Twelve Adityas

દ્વાદશ આદિત્ય ધ્યાન શ્લોકાઃ (પાઠાન્તરમ્)

(Dvadasha Aditya Dhyana Shlokah (Pathantaram) in Gujarati)

From Vishnu Purana

These sacred verses from the Vishnu Purana honor the twelve Adityas, the solar deities who preside over the twelve months of the year. Each shloka invokes a specific Aditya alongside his accompanying sage, serpent, yaksha, rakshasa, apsara, and celestial guardian. Reciting these verses is considered a profound meditative practice to align one's energy with the solar cycle and cosmic order. Devotees chant these to seek protection, vitality, and illumination, fostering a deep connection with the divine manifestations of the Sun God that govern the rhythm of life and time in the Vedic tradition.

1. ધાતા –

ધાતા કૃતસ્થલી હેતિર્વાસુકી રથકૃન્મુને ।
પુલસ્ત્યસ્તુમ્બુરુરિતિ મધુમાસં નયન્ત્યમી ॥
ધાતા શુભસ્ય મે દાતા ભૂયો ભૂયોઽપિ ભૂયસઃ ।
રશ્મિજાલસમાશ્લિષ્ટઃ તમસ્તોમવિનાશનઃ ॥

2. અર્યમ –

અર્યમા પુલહોઽથૌજાઃ પ્રહેતિ પુઞ્જિકસ્થલી ।
નારદઃ કચ્છનીરશ્ચ નયન્ત્યેતે સ્મ માધવમ્ ॥
મેરુશૃઙ્ગાન્તરચરઃ કમલાકરબાન્ધવઃ ।
અર્યમા તુ સદા ભૂત્યૈ ભૂયસ્યૈ પ્રણતસ્ય મે ॥

3. મિત્રઃ –

મિત્રોઽત્રિઃ પૌરુષેયોઽથ તક્ષકો મેનકા હહઃ ।
રથસ્વન ઇતિ હ્યેતે શુક્રમાસં નયન્ત્યમી ॥
નિશાનિવારણપટુઃ ઉદયાદ્રિકૃતાશ્રયઃ ।
મિત્રોઽસ્તુ મમ મોદાય તમસ્તોમવિનાશનઃ ॥

4. વરુણઃ –

વસિષ્ઠો હ્યરુણો રમ્ભા સહજન્યસ્તથા હુહુઃ ।
શુક્રશ્ચિત્રસ્વનશ્ચૈવ શુચિમાસં નયન્ત્યમી ॥
સૂર્યસ્યન્દનમારૂઢ અર્ચિર્માલી પ્રતાપવાન્ ।
કાલભૂતઃ કામરૂપો હ્યરુણઃ સેવ્યતે મયા ॥

5. ઇન્દ્રઃ –

ઇન્દ્રો વિશ્વાવસુઃ શ્રોતા એલાપત્રસ્તથાઽઙ્ગિરાઃ ।
પ્રમ્લોચા રાક્ષસોવર્યો નભોમાસં નયન્ત્યમી ॥
સહસ્રરશ્મિસંવીતં ઇન્દ્રં વરદમાશ્રયે ।
શિરસા પ્રણમામ્યદ્ય શ્રેયો વૃદ્ધિપ્રદાયકમ્ ॥

6. વિવસ્વાન્ –

વિવસ્વાનુગ્રસેનશ્ચ વ્યાઘ્ર આસારણો ભૃગુઃ ।
અનુમ્લોચાઃ શઙ્ખપાલો નભસ્યાખ્યં નયન્ત્યમી ॥
જગન્નિર્માણકર્તારં સર્વદિગ્વ્યાપ્તતેજસમ્ ।
નભોગ્રહમહાદીપં વિવસ્વન્તં નમામ્યહમ્ ॥

7. ત્વષ્ટા –

ત્વષ્ટા ઋચીકતનયઃ કમ્બલાખ્યસ્તિલોત્તમા ।
બ્રહ્માપેતોઽથ શતજિત્ ધૃતરાષ્ટ્ર ઇષમ્ભરા ॥
ત્વષ્ટા શુભાય મે ભૂયાત્ શિષ્ટાવલિનિષેવિતઃ ।
નાનાશિલ્પકરો નાનાધાતુરૂપઃ પ્રભાકરઃ ।

8. વિષ્ણુઃ –

વિષ્ણુરશ્વતરો રમ્ભા સૂર્યવર્ચાશ્ચ સત્યજિત્ ।
વિશ્વામિત્રો મખાપેત ઊર્જમાસં નયન્ત્યમી ॥
ભાનુમણ્ડલમધ્યસ્થં વેદત્રયનિષેવિતમ્ ।
ગાયત્રીપ્રતિપાદ્યં તં વિષ્ણું ભક્ત્યા નમામ્યહમ્ ॥

9. અંશુમન્ –

અથાંશુઃ કશ્યપસ્તાર્‍ક્ષ્ય ઋતસેનસ્તથોર્વશી ।
વિદ્યુચ્છત્રુર્મહાશઙ્ખઃ સહોમાસં નયન્ત્યમી ॥
સદા વિદ્રાવણરતો જગન્મઙ્ગલદીપકઃ ।
મુનીન્દ્રનિવહસ્તુત્યો ભૂતિદોઽંશુર્ભવેન્મમ ॥

10. ભગઃ –

ભગઃ સ્ફૂર્જોઽરિષ્ટનેમિઃ ઊર્ણ આયુશ્ચ પઞ્ચમઃ ।
કર્કોટકઃ પૂર્વચિત્તિઃ પૌષમાસં નયન્ત્યમી ॥
તિથિ માસ ઋતૂનાં ચ વત્સરાઽયનયોરપિ ।
ઘટિકાનાં ચ યઃ કર્તા ભગો ભાગ્યપ્રદોઽસ્તુ મે ॥

11. પૂષ –

પૂષા ધનઞ્જયો વાતઃ સુષેણઃ સુરુચિસ્તથા ।
ઘૃતાચી ગૌતમશ્ચેતિ તપોમાસં નયન્ત્યમી ।
પૂષા તોષાય મે ભૂયાત્ સર્વપાપાઽપનોદનાત્ ।
સહસ્રકરસંવીતઃ સમસ્તાશાન્તરાન્તરઃ ॥

12. પર્જન્યઃ –

ક્રતુર્વાર્ચા ભરદ્વાજઃ પર્જન્યઃ સેનજિત્ તથા ।
વિશ્વશ્ચૈરાવતશ્ચૈવ તપસ્યાખ્યં નયન્ત્યમી ॥
પ્રપઞ્ચં પ્રતપન્ ભૂયો વૃષ્ટિભિર્માદયન્ પુનઃ ।
જગદાનન્દજનકઃ પર્જન્યઃ પૂજ્યતે મયા ॥
ધ્યાયેસ્સદા સવિતૃમણ્ડલમધ્યવર્તી
નારાયણસ્સરસિજાસન સન્નિવિષ્ટઃ।
કેયૂરવાન્ મકરકુણ્ડલવાન્ કિરીટી
હારી હિરણ્મયવપુઃ ધૃતશઙ્ખચક્રઃ ॥

Explore More