હનુમત્પઞ્જરસ્તોત્રમ્

શ્રીપરાશરસંહિતાન્તર્ગતે ચતુસ્સપ્તતિતમઃ પટલઃ
હનુમત્પઞ્જરકથનં -
પરાશરઃ -
પઞ્જરન્તુ પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુ મૈત્રેય ! આદરાત્ ॥ ૧॥

॥ અથ વિનિયોગઃ ॥

અસ્ય પઞ્જરસ્ય ઋષિઃ શ્રીરામચન્દ્ર ભગવાનિતિ ચ ।
છન્દોઽનુષ્ટુપ્ । શ્રીપઞ્ચવક્ત્રહનુમાન દેવતેતિ ચ । હ્રાં બીજમ્ ।
સ્વાહા શક્તિઃ । પ્રણવો કીલકં સ્મૃતઃ । મન્ત્રોક્ત
દેવતાપ્રસાદસિધ્યર્થે વિનિયોગઃ ॥

દીર્ઘયામાયયાયુક્તૈઃ ષડઙ્ગૈઃ પરિકીર્તિતઃ ।
રામદૂત, વાનરમુખ, વાયુનન્દન તથા નૃસિંહમુખપૂર્વકં
અઞ્જનાસૂનુઃ પરઞ્ચ । ગરુડમુખ ચ તથા હરિમર્કટ પદં પરમ્ ।
ક્રોડમુખં પદઞ્ચાન્તં રામકાર્યધુરન્ધરઃ ।
તતો અશ્વમુખઞ્ચાન્તમ્ । સર્વરાક્ષસનાશનઃ ।
સર્વેમુખશબ્દાન્તાઃ સર્વં ચતુર્ઘ્યં તં ગતાઃ ।
ષડઙ્ગે કરાઙ્ગાદયો હ્રાં ષટ્કાદિભિસ્સંયુતમ્ । ન્યસેત્સર્વ મનન્યધીઃ ।
તતો ધ્યાનં પઠિત્વાતુ પૂર્વોક્તમાર્ગતો વાપિ પઞ્જરમારભેત્તતઃ ॥ ૨॥

આદૌ પ્રણવમુચ્ચાર્યં વન્દે હરિપદં તતઃ ।
ઉચ્ચાર્ય મર્કટપદં મર્કટાયેતિ ચોચ્ચરેત્ ॥ ૩॥

અગ્નિજાયાં સમુચ્ચાર્ય દ્વાદશાર્ણો મહામનુઃ ॥ ૪॥

શિરઃ પાતુ મમ સદા સર્વસૌખ્યપ્રદાયકઃ ॥ ૫॥

આદૌ પ્રણવમુચ્ચાર્ય કપિબીજં તતોચ્ચરેત્ ।
નૃસિંહબીજમુચ્ચાર્ય ગારુડઞ્ચ સમુચ્ચરેત્ ॥ ૬॥

વરાહબીજમુચ્ચાર્ય હયગ્રીવં તતોચ્ચરેન્ ।
નમઃ પદં તતોચ્ચાર્ય સ પઞ્ચાસ્ય મહાકપેઃ ।
ચતુર્દશાર્ણમન્ત્રોઽયં મુખં પાયાત્સદા મમ ॥ ૭॥

આદૌ પ્રણવમુચ્ચાર્ય નમો ભગવતે પદં ।
પઞ્ચવદનાય ચોચ્ચાર્ય પૂર્વમુખેતિ ચોચ્ચરેત્ ॥ ૮॥

વાનરં બીજમુચ્ચાર્ય કપિમુખાય ચોચ્ચરેત્ ।
સર્વશત્રુહરાયેતિ મહાબલાય ચોચ્ચરેત્ ॥ ૯॥

અગ્નિજાયાં તતોચ્ચાર્ય સપ્તત્રિંશાક્ષરાભિધઃ ।
કણ્ઠં મમ સદા પાતુ સર્વશત્રુવિનાશકઃ ॥ ૧૦॥

ઉચ્ચાર્યં પ્રણવં ચાદૌ નમો ભગવતેતિચ ।
નારસિંહ મહાબીજ કરાલપદમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૧॥

નૃસિંહાય પદં ચોક્ત્યા સકલભૂતપ્રેતચ ।
પિશાચ્ચબ્રહ્મરાક્ષસ પ્રમથનાય પદં વદેત્ ॥ ૧૨॥

અગ્નિજાયાં તતોચ્ચાર્ય વસુ વેદાર્ણકો મનુઃ ।
હૃદયં મે સદા પાતુ સર્વશત્રુવિનાશકઃ ॥ ૧૩॥

ૐ નમો ભગવતેતિ પઞ્ચવદનાય તતઃ ।
પશ્ચિમમુખેતિ ચોચ્ચાર્ય ગારુડં બીજમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૪॥

વીરગરુડાય મહાબલાયેતિ પદં તતઃ ।
સર્વનાગ પ્રમથના યાન્તે સકલવિષેતિ ॥ ૧૫॥

હરાય સ્વાહા ત્વં તતઃ વેદાભ્યક્ષરસંયુતઃ ।
હનુમન્મમોદરં પાતુ સર્વરોગનિબર્હણઃ ॥ ૧૬॥

ૐ નમો ભગવતેતિ પઞ્ચવદનાય તતઃ ।
ઉત્તરમુખે ચોજ્ચાર્યં ક્રોડવાગ્બીજમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૭॥

આદિવારાહ સર્વસમ્પત્પ્રદાય નિધિ ભૂમિચ ।
પ્રદાય પશ્ચાજ્જ્વરેતિ રોગ નિકૃન્તન સ્વાહા ॥ ૧૮॥

નાભિં પાતુ મમ સદા સુખસૌભાગ્ય હેતુકઃ ।
નેત્ર બાણાર્ણકો મનોઃ પશ્ચાત્પ્રણવમુચ્ચરેત્ ॥ ૧૯॥

ૐ નમો ભગવતે પઞ્ચવદનાય પદં તતઃ ।
ઊર્ધ્વમુખેત્યન્તે હયબીજં તતઃ પરમ્ ॥ ૨૦॥

હયગ્રીવાય સકલપ્રદાય સકલેતિચ ।
જનવશીકરણાય સકલ દાનવાન્તકાય ॥ ૨૧॥

પશ્ચાત્પ્રાજ્ઞાય સ્વાહેતિ ષટ્પઞ્ચાશદ્વર્ણકો મનુઃ ।
મમ જાનુદ્વયં પાતુ સર્વ રાક્ષસનાશકઃ ॥ ૨૨॥

ૐ ચ હ્રીમિત્યયં ચોક્ત્વા નમો ભગવતે તતઃ ।
બ્રહ્માસ્ત્રસંહારકાય રાક્ષસકુલનાશયેતિ ॥ ૨૩॥

પતાક હનુમતેતિ માયાબીજત્રયં તતઃ ।
ક્રોડાસ્ત્ર વહ્નિજાયાં તં મનુઃ પાદદ્વયં મમ ॥ ૨૪॥

હ્રાં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય નાભિદેશં સદા મમ ।
હ્રીં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાતુ જઙ્ઘદ્વયં મમ ।
હ્રૂં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાતુ જાનુદ્વયં મમ ।
હ્રૈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાદદ્વન્દ્વં સદાવતુ ।
હ્રૌં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય કટિદેશં સદાવતુ ।
હ્રઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ચોદરં પાતુ સર્વદા ।
ઐં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય હૃદયં પાતુ સર્વદા ।
ક્લાં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય બાહુયુગ્મં સદાવતુ ।
ક્લીં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય કરયુગ્મં સદા મમ ।
ક્લૂં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય કણ્ઠદેશં સદાવતુ ।
ક્લૈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ચુબુકં મે સદાવતુ ।
ક્લૌં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાતુ ચોષ્ઠદ્વયં મમ ।
ક્લઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય નેત્રયુગ્મં સદાવતુ ।
રાં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય શોત્રયુગ્મં સદાવતુ ।
રીં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ફાલં પાતુ મહાબલઃ ।
રૂં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય શિરઃ પાયાત્સદા મમ ।
રૈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય શિખાં મમ સદાવતુ ।
રૌં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય મૂર્ધાનં પાતુ સર્વદા ।
રઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય મુખં પાતુ સદા મમ ।
ક્ષ્રાં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય શ્રોત્રયુગ્મં સદાવતુ ।
ક્ષ્રીં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય નેત્રયુગ્મં સદા મમ ।
ક્ષ્રૂં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાતુ ચોષ્ઠદ્વયં મમ ।
ક્ષ્રૈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ભૄયુગ્મં પાતુ સર્વદા ।
ક્ષ્રૌં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય નાસિકાં પાતુ સર્વદા ।
ક્ષઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય કણ્ઠં પાતુ કપીશ્વરઃ ।
ગ્લાં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાતુ વક્ષસ્થલં મમ ।
ગ્લીં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય બાહુયુગ્મં સદા મમ ।
ગ્લૂં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય કરયુગ્મં સદાવતુ ।
ગ્લૈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય મમ પાતુ વલિત્રય ।
ગ્લૌં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ચોરદં પાતુ સર્વદા ।
ગ્લઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય નાભિં પાતુ સદા મમ ।
આં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય વાનરાય કટિં મમ ।
ઈં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ઊરુયુગ્મં સદાવતુ ।
ઊં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય જાનુદ્વન્દ્વં સદા મમ ।
ઐં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય ગુલ્ફદ્વન્દ્વં સદાવતુ ।
ઔં નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય પાદદ્વન્દ્વં સદાવતુ ।
અઃ નમઃ પઞ્ચવક્ત્રાય સર્વાઙ્ગાનિ સદાવતુ ॥ ૨૫॥

વાનરઃ પૂર્વતઃ પાતુ દક્ષિણે નરકેસરિઃ ।
પ્રતીચ્યાં પાતુ ગરુડ ઉત્તરે પાતુ સૂકરઃ ।
ઊર્ધ્વં હયાનનઃ પાતુ સર્વતઃ પાતુ મૃત્યુહા ॥ ૨૬॥

વાનરઃ પૂર્વતઃ પાતુ આગ્નેય્યાં વાયુનન્દનઃ ।
દક્ષિણે પાતુ હનુમાન્ નિરૃતે કેસરીપ્રિયઃ ॥ ૨૭॥

પ્રતીચ્યાં પાતુ દૈત્યારિઃ વાયવ્યાં પાતુ મઙ્ગલઃ ।
ઉત્તરે રામદાસસ્તુ નિમ્નં યુદ્ધવિશારદઃ ॥ ૨૮॥

ઊર્ધ્વે રામસખઃ પાતુ પાતાલે ચ કપીશ્વરઃ ।
સર્વતઃ પાતુ પઞ્ચાસ્યઃ સર્વરોગવિકૃન્તનઃ ॥ ૨૯॥

હનુમાન પૂર્વતઃ પાતુ દક્ષિણે પવનાત્મજઃ ।
પાતુ પ્રતીચિ મક્ષઘ્નો ઉદીચ્યાં સાગરતારકઃ ॥ ૩૦॥

ઊર્ધ્વં કેસરીનન્દનઃ પાત્વધસ્તાદ્વિષ્ણુભક્તઃ ।
પાતુ મધ્યપ્રદેશેતુ સર્વલઙ્કા વિદાહકઃ ॥ ૩૧॥

એવં સર્વતો માં પાતુ પઞ્ચવક્ત્રઃ સદા કપિઃ ॥ ૩૨॥

સુગ્રીવસચિવઃ પાતુ મસ્તકં મમ સર્વદા ।
વાયુનન્દનઃ ફાલં મે મહાવીરઃ ભ્રૂમધ્યમમ્ ॥ ૩૩॥

નેત્રે છાયાપહારીચ પાતુ શ્રોત્રે પ્લવઙ્ગમઃ ।
કપોલૌ કર્ણમૂલેચ પાતુ શ્રીરામકિઙ્કરઃ ॥ ૩૪॥

નાસાગ્રમઞ્જનાસૂનુઃ પાતુ વક્ત્રઃ હરીશ્વરઃ ।
પાતુ કણ્ઠચ દૈત્યારિઃ સ્કન્ધૌ પાતુસુરાર્ચિતઃ ॥ ૩૫॥

જાનૌ પાતુ મહાતેજઃ કૂર્પરૌ ચરણાયુધઃ ।
નખાન્ નખાયુધઃ પાતુ કક્ષં પાતુ કપીશ્વરઃ ॥ ૩૬॥

સીતાશોકાપહારીતુ સ્તનૌ પાતુ નિરન્તરમ્ ।
લક્ષ્મણપ્રાણદાતાઽસૌ કુક્ષિ પાત્વનિશં મમ ॥ ૩૭॥

વક્ષૌ મુદ્રાપહારીચ પાતુ ભુજાયુધઃ ।
લખિણીભઞ્જનઃ પાતુ પૃષ્ઠદેશે નિરન્તરમ્ ॥ ૩૮॥

નાભિઞ્ચ રામદાસસ્તુ કટિં પાત્વનિલાત્મજઃ ।
ગુહ્યં પાતુ મહાપ્રાજ્ઞઃ સન્ધૌ પાતુ શિવપ્રિયઃ ॥ ૩૯॥

ઊરૂચ જાનુની પાતુ લઙ્કાપ્રાસાદભઞ્જનઃ ।
જઙ્ઘૌ પાતુ કપિશ્રેષ્ઠઃ ગુલ્ફો પાતુ મહાબલઃ ॥ ૪૦॥

અચલોદ્ધારકઃ પાતુ પાદૌ ભાસ્કરસન્નિભઃ ।
અઙ્ગાન્યમિતસત્વાઢ્યઃ પાતુ પાદાઙ્ગુલિસ્સદા ॥ ૪૧॥

સર્વાઙ્ગાનિ મહાશૂરઃ પાતુ માં રોમવાન્ સદા ।
ભાર્યાં પાતુ મહાતેજઃ પુત્રાન્ પાતુ નખાયુધઃ ॥ ૪૨॥

પશૂન્ પઞ્ચાનનઃ પાતુ ક્ષેત્રં પાતુ કપીશ્વરઃ ।
બન્ધૂન્ પાતુ રઘુશ્રેષ્ઠઃ દાસઃ પવનસમ્ભવઃ ॥ ૪૩॥

સીતા શોકાપહારી સઃ ગૃહાન્ મમ સદાવતુ ॥ ૪૪॥

॥ અથ ફલશ્રુતિઃ ॥

હનુમત્પઞ્જરં યસ્તુ પઠેદ્વિદ્વાન્ વિચક્ષણઃ ।
સ એષ પુરુષશ્રેષ્ઠો ભક્તિ મુક્તિઞ્ચ વિન્દતિ ॥ ૪૫॥

કાલત્રયેઽપ્યેકકાલે પઠેન્માસત્રયં નરઃ ।
સર્વશત્રૂન્ ક્ષણે જિત્વા સ્વયઞ્ચ વિજયી ભવેત્ ॥ ૪૬॥

અર્ધરાત્રૌ જલે સ્થિત્વા સપ્તવારં પઠેદ્યદિ ।
ક્ષયાપસ્મારકુષ્ઠાદિ તાપજ્વરનિવારણમ્ ॥ ૪૭॥

અર્કવારેઽશ્વત્થમૂલે સ્થિત્વા પઠતિ યઃ પુમાન્ ।
સ પુમાન્ શ્રિયમાપ્નોતિ સઙ્ગ્રામે વિજયી ભવેત્ ॥ ૪૮॥

અનેન મન્ત્રિતં ચાપિ યઃ પિબેત્ રોગપીડિતઃ ।
સ નરો રોગનિર્મુક્તઃ સુખી ભવતિ નિશ્ચયઃ ॥ ૪૯॥

યો નિત્યં ધ્યાયેદ્યસ્તુ સર્વમન્ત્રવિનિર્મિતમ્ ।
તં દૃષ્ટ્વા દેવતાસ્સર્વે નમસ્યન્તિ કપીશ્વરમ્ ॥ ૫૦॥

રાક્ષસાસ્તુ પલાયન્તે ભૂતા ધાવન્તિ સર્વતઃ ॥ ૫૧॥

ઇદં પઞ્જરમજ્ઞાત્વા યો જપન્મન્ત્રનાયકમ્ ।
ન શીઘ્રં ફલમાપ્નોતિ સત્યં સત્યં મયોદિતમ્ ॥ ૫૨॥

ત્રિકાલમેકકાલં વા પઞ્જરં ધારયેચ્છુભમ્ ।
પઞ્જરં વિધિવજ્જપ્ત્વા સ્તોત્રૈઃ વેદાન્તસમ્મિતૈઃ ।
તોષયેદઞ્જનાસૂનું સર્વરાક્ષસમર્દનમ્ ॥ ૫૩॥

ઇતીદં પઞ્જરં યસ્તુ પઞ્ચવક્ત્રહનુમતઃ ।
ધારયેત્ શ્રાવયેદ્વાપિ કૃતકૃત્યો ભવેન્નરઃ ॥ ૫૪॥