Brahman

কঠোপনিষদ্ - অধ্যায 2, বল্লী 1

(Kathopanishad - Chapter 2, Valli 1 in Bengali)

From Vedas

This section of the Kathopanishad features the profound dialogue between the young seeker Nachiketa and Lord Yama. It explores the nature of the Supreme Self, contrasting the pursuit of external sensory pleasures with the inner realization of the soul. By teaching the path of self-restraint and spiritual discernment, these verses serve as a guide for those seeking immortality and eternal truth. Reciting or meditating on these verses helps practitioners detach from fleeting worldly desires, sharpen their internal focus, and attain profound clarity, leading to the ultimate realization of the undying, singular nature of the Atman.

অধ্যায 2

বল্লী 1
পরাঞ্চিখানি ব্যতৃণত্স্বযম্ভূস্তস্মাত্পরাঙ্পশ্যতি নান্তরাত্মন্।
কশ্চিদ্ধীরঃ প্রত্যগাত্মানমৈক্ষদাবৃত্তচক্ষুরমৃতত্বমিচ্ছন্ন্ ॥1॥
পরাচঃ কামাননুযন্তি বালাস্তে মৃত্যোর্যন্তি বিততস্য পাশম্।
অথ ধীরা অমৃতত্বং-বিঁদিত্বা ধ্রুবমধ্রুবেষ্বিহ ন প্রার্থযন্তে ॥2॥
যেন রূপং রস-ঙ্গন্ধং শব্দান্স্পর্​শাংশ্চ মৈথুনান্।
এতেনৈব বিজানাতি কিমত্র পরিশিষ্যতে। এতদ্বৈ তত্ ॥3॥
স্বপ্নান্ত-ঞ্জাগরিতান্ত-ঞ্চোভৌ যেনানুপশ্যতি।
মহান্তং-বিঁভুমাত্মান-ম্মত্বা ধীরো ন শোচতি ॥4॥
য ইম-ম্মধ্বদং-বেঁদ আত্মান-ঞ্জীবমন্তিকাত্।
ঈশান-ম্ভূতভব্যস্য ন ততো বিজুগুপ্সতে। এতদ্বৈ তত্ ॥5॥
যঃ পূর্ব-ন্তপসো জাতমদ্ভ্যঃ পূর্বমজাযত।
গুহা-ম্প্রবিশ্য তিষ্ঠন্তং-যোঁ ভূতেভির্ব্যপশ্যত। এতদ্বৈ তত্ ॥6॥
যা প্রাণেন সম্ভবত্যদিতির্দেবতামযী।
গুহা-ম্প্রবিশ্য তিষ্ঠন্তীং-যাঁ ভূতেভির্ব্যজাযত। এতদ্বৈ তত্ ॥7॥
অরণ্যোর্নিহিতো জাতবেদা গর্ভ ইব সুভৃতো গর্ভিণীভিঃ।
দিবে দিবে ঈড্যো জাগৃবদ্ভির্​হবিষ্মদ্ভির্মনুষ্যেভিরগ্নিঃ। এতদ্বৈ তত্ ॥8॥
যতশ্চোদেতি সূর্যো-ঽস্তং-যঁত্র চ গচ্ছতি।
ত-ন্দেবা-স্সর্বে-ঽর্পিতাস্তদু নাত্যেতি কশ্চন। এতদ্বৈ তত্ ॥9॥
যদেবেহ তদমুত্র যদমুত্র তদন্বিহ।
মৃত্যো-স্স মৃত্যুমাপ্নোতি য ইহ নানেব পশ্যতি ॥10॥
মনসৈবেদমাপ্তব্য-ন্নেহ নানা-ঽস্তি কিঞ্চন।
মৃত্যো-স্স মৃত্যু-ঙ্গচ্ছতি য ইহ নানেব পশ্যতি ॥11॥
অঙ্গুষ্ঠমাত্রঃ পুরুষো মধ্য আত্মনি তিষ্ঠতি।
ঈশানো ভূতভব্যস্য ন ততো বিজুগুপ্সতে। এতদ্বৈ তত্ ॥12॥
অঙ্গুষ্ঠমাত্রঃ পুরুষো জ্যোতিরিবাধূমকঃ।
ঈশানো ভূতভব্যস্য স এবাদ্য স উ শ্বঃ। এতদ্বৈ তত্ ॥13॥
যথোদক-ন্দুর্গে বৃষ্ট-ম্পর্বতেষু বিধাবতি।
এব-ন্ধর্মান্পৃথ-ক্পশ্যংস্তানেবানুবিধাবতি ॥14॥
যথোদকং শুদ্ধে শুদ্ধমাসিক্ত-ন্তাদৃগেব ভবতি।
এব-ম্মুনের্বিজানত আত্মা ভবতি গৌতম ॥15॥

Explore More