અધ્યાય 2
વલ્લી 1
પરાઞ્ચિખાનિ વ્યતૃણત્સ્વયમ્ભૂસ્તસ્માત્પરાઙ્પશ્યતિ નાન્તરાત્મન્।
કશ્ચિદ્ધીરઃ પ્રત્યગાત્માનમૈક્ષદાવૃત્તચક્ષુરમૃતત્વમિચ્છન્ન્ ॥1॥
પરાઞ્ચિખાનિ વ્યતૃણત્સ્વયમ્ભૂસ્તસ્માત્પરાઙ્પશ્યતિ નાન્તરાત્મન્।
કશ્ચિદ્ધીરઃ પ્રત્યગાત્માનમૈક્ષદાવૃત્તચક્ષુરમૃતત્વમિચ્છન્ન્ ॥1॥
પરાચઃ કામાનનુયન્તિ બાલાસ્તે મૃત્યોર્યન્તિ વિતતસ્ય પાશમ્।
અથ ધીરા અમૃતત્વં-વિઁદિત્વા ધ્રુવમધ્રુવેષ્વિહ ન પ્રાર્થયન્તે ॥2॥
અથ ધીરા અમૃતત્વં-વિઁદિત્વા ધ્રુવમધ્રુવેષ્વિહ ન પ્રાર્થયન્તે ॥2॥
યેન રૂપં રસ-ઙ્ગન્ધં શબ્દાન્સ્પર્શાંશ્ચ મૈથુનાન્।
એતેનૈવ વિજાનાતિ કિમત્ર પરિશિષ્યતે। એતદ્વૈ તત્ ॥3॥
એતેનૈવ વિજાનાતિ કિમત્ર પરિશિષ્યતે। એતદ્વૈ તત્ ॥3॥
સ્વપ્નાન્ત-ઞ્જાગરિતાન્ત-ઞ્ચોભૌ યેનાનુપશ્યતિ।
મહાન્તં-વિઁભુમાત્માન-મ્મત્વા ધીરો ન શોચતિ ॥4॥
મહાન્તં-વિઁભુમાત્માન-મ્મત્વા ધીરો ન શોચતિ ॥4॥
ય ઇમ-મ્મધ્વદં-વેઁદ આત્માન-ઞ્જીવમન્તિકાત્।
ઈશાન-મ્ભૂતભવ્યસ્ય ન તતો વિજુગુપ્સતે। એતદ્વૈ તત્ ॥5॥
ઈશાન-મ્ભૂતભવ્યસ્ય ન તતો વિજુગુપ્સતે। એતદ્વૈ તત્ ॥5॥
યઃ પૂર્વ-ન્તપસો જાતમદ્ભ્યઃ પૂર્વમજાયત।
ગુહા-મ્પ્રવિશ્ય તિષ્ઠન્તં-યોઁ ભૂતેભિર્વ્યપશ્યત। એતદ્વૈ તત્ ॥6॥
ગુહા-મ્પ્રવિશ્ય તિષ્ઠન્તં-યોઁ ભૂતેભિર્વ્યપશ્યત। એતદ્વૈ તત્ ॥6॥
યા પ્રાણેન સમ્ભવત્યદિતિર્દેવતામયી।
ગુહા-મ્પ્રવિશ્ય તિષ્ઠન્તીં-યાઁ ભૂતેભિર્વ્યજાયત। એતદ્વૈ તત્ ॥7॥
ગુહા-મ્પ્રવિશ્ય તિષ્ઠન્તીં-યાઁ ભૂતેભિર્વ્યજાયત। એતદ્વૈ તત્ ॥7॥
અરણ્યોર્નિહિતો જાતવેદા ગર્ભ ઇવ સુભૃતો ગર્ભિણીભિઃ।
દિવે દિવે ઈડ્યો જાગૃવદ્ભિર્હવિષ્મદ્ભિર્મનુષ્યેભિરગ્નિઃ। એતદ્વૈ તત્ ॥8॥
દિવે દિવે ઈડ્યો જાગૃવદ્ભિર્હવિષ્મદ્ભિર્મનુષ્યેભિરગ્નિઃ। એતદ્વૈ તત્ ॥8॥
યતશ્ચોદેતિ સૂર્યો-ઽસ્તં-યઁત્ર ચ ગચ્છતિ।
ત-ન્દેવા-સ્સર્વે-ઽર્પિતાસ્તદુ નાત્યેતિ કશ્ચન। એતદ્વૈ તત્ ॥9॥
ત-ન્દેવા-સ્સર્વે-ઽર્પિતાસ્તદુ નાત્યેતિ કશ્ચન। એતદ્વૈ તત્ ॥9॥
યદેવેહ તદમુત્ર યદમુત્ર તદન્વિહ।
મૃત્યો-સ્સ મૃત્યુમાપ્નોતિ ય ઇહ નાનેવ પશ્યતિ ॥10॥
મૃત્યો-સ્સ મૃત્યુમાપ્નોતિ ય ઇહ નાનેવ પશ્યતિ ॥10॥
મનસૈવેદમાપ્તવ્ય-ન્નેહ નાના-ઽસ્તિ કિઞ્ચન।
મૃત્યો-સ્સ મૃત્યુ-ઙ્ગચ્છતિ ય ઇહ નાનેવ પશ્યતિ ॥11॥
મૃત્યો-સ્સ મૃત્યુ-ઙ્ગચ્છતિ ય ઇહ નાનેવ પશ્યતિ ॥11॥
અઙ્ગુષ્ઠમાત્રઃ પુરુષો મધ્ય આત્મનિ તિષ્ઠતિ।
ઈશાનો ભૂતભવ્યસ્ય ન તતો વિજુગુપ્સતે। એતદ્વૈ તત્ ॥12॥
ઈશાનો ભૂતભવ્યસ્ય ન તતો વિજુગુપ્સતે। એતદ્વૈ તત્ ॥12॥
અઙ્ગુષ્ઠમાત્રઃ પુરુષો જ્યોતિરિવાધૂમકઃ।
ઈશાનો ભૂતભવ્યસ્ય સ એવાદ્ય સ ઉ શ્વઃ। એતદ્વૈ તત્ ॥13॥
ઈશાનો ભૂતભવ્યસ્ય સ એવાદ્ય સ ઉ શ્વઃ। એતદ્વૈ તત્ ॥13॥
યથોદક-ન્દુર્ગે વૃષ્ટ-મ્પર્વતેષુ વિધાવતિ।
એવ-ન્ધર્માન્પૃથ-ક્પશ્યંસ્તાનેવાનુવિધાવતિ ॥14॥
એવ-ન્ધર્માન્પૃથ-ક્પશ્યંસ્તાનેવાનુવિધાવતિ ॥14॥
યથોદકં શુદ્ધે શુદ્ધમાસિક્ત-ન્તાદૃગેવ ભવતિ।
એવ-મ્મુનેર્વિજાનત આત્મા ભવતિ ગૌતમ ॥15॥
એવ-મ્મુનેર્વિજાનત આત્મા ભવતિ ગૌતમ ॥15॥