કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે અષ્ટમઃ પ્રપાઠકઃ - રાજસૂયાનુબ્રાહ્મણં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1 - સંસૃપાં હવીંષિ દશ
અનુવાકં 1 - સંસૃપાં હવીંષિ દશ
વરુણસ્ય સુષુવાણસ્ય દશધેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-મ્પરા-ઽપતત્ । તથ્સગ્ં સૃદ્ભિરનુ સમસર્પત્ । તથ્સગ્ં સૃપાગ્ં સગ્ં સૃત્ત્વમ્ । અગ્નિના દેવેન પ્રથમે ઽહન્નનુ પ્રાયુઙ્ક્ત । સરસ્વત્યા વાચા દ્વિતીયે । સવિત્રા પ્રસવેન તૃતીયે । પૂષ્ણા પશુભિશ્ચતુર્થે । બૃહસ્પતિના બ્રહ્મણા પઞ્ચમે । ઇન્દ્રેણ દેવેન ષષ્ઠે । વરુણેન સ્વયા દેવતયા સપ્તમે ॥ 1 ॥
સોમેન રાજ્ઞા-ઽષ્ટમે । ત્વષ્ટ્રા રૂપેણ નવમે । વિષ્ણુના યજ્ઞેનાપ્નોત્ । યથ્સગ્ં સૃપો ભવન્તિ । ઇન્દ્રિયમેવ ત-દ્વીર્યં-યઁજમાન આપ્નોતિ । પૂર્વા પૂર્વા વેદિર્ભવતિ । ઇન્દ્રિયસ્ય વીર્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ । પુરસ્તા-દુપસદાગ્ં સૌમ્યેન પ્રચરતિ । સોમો વૈ રેતોધાઃ । રેત એવ ત-દ્દધાતિ । અન્તરા ત્વાષ્ટ્રેણ । રેત એવ હિત-ન્ત્વષ્ટા રૂપાણિ વિકરોતિ । ઉપરિષ્ટા-દ્વૈષ્ણવેન । યજ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ । યજ્ઞ એવાન્તતઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 2 ॥
સોમેન રાજ્ઞા-ઽષ્ટમે । ત્વષ્ટ્રા રૂપેણ નવમે । વિષ્ણુના યજ્ઞેનાપ્નોત્ । યથ્સગ્ં સૃપો ભવન્તિ । ઇન્દ્રિયમેવ ત-દ્વીર્યં-યઁજમાન આપ્નોતિ । પૂર્વા પૂર્વા વેદિર્ભવતિ । ઇન્દ્રિયસ્ય વીર્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ । પુરસ્તા-દુપસદાગ્ં સૌમ્યેન પ્રચરતિ । સોમો વૈ રેતોધાઃ । રેત એવ ત-દ્દધાતિ । અન્તરા ત્વાષ્ટ્રેણ । રેત એવ હિત-ન્ત્વષ્ટા રૂપાણિ વિકરોતિ । ઉપરિષ્ટા-દ્વૈષ્ણવેન । યજ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ । યજ્ઞ એવાન્તતઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 2 ॥
(સપ્તમે - દધાતિ પઞ્ચ ચ) (અ. 1)
અનુવાકં 2 - દશપેયઃ
અનુવાકં 2 - દશપેયઃ
જામિ વા એત-ત્કુર્વન્તિ । યથ્સદ્યો દીક્ષયન્તિ સદ્ય-સ્સોમ-ઙ્ક્રીણન્તિ । પુણ્ડરિસ્રજા-મ્પ્રયચ્છત્યજામિત્વાય । અઙ્ગિરસ-સ્સુવર્ગં-લોઁકં-યઁન્તઃ । અફ્સુ દીક્ષાતપસી પ્રાવેશયન્ન્ । ત-ત્પુણ્ડરીક-મભવત્ । ય-ત્પુણ્ડરિસ્રજા-મ્પ્રયચ્છતિ । સાક્ષાદેવ દીક્ષાતપસી અવરુન્ધે । દશભિર્વથ્સતરૈ-સ્સોમ-ઙ્ક્રીણાતિ । દશાક્ષરા વિરાટ્ ॥ 3 ॥
અન્નં-વિઁરાટ્ । વિરાજૈવાન્નાદ્યમવ રુન્ધે । મુષ્કરા ભવન્તિ સેન્દ્રત્વાય । દશપેયો ભવતિ । અન્નાદ્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ । શત-મ્બ્રાહ્મણાઃ પિબન્તિ । શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠતિ । સપ્તદશગ્ગ્ સ્તોત્ર-મ્ભવતિ । સપ્તદશઃ પ્રજાપતિઃ ॥ 4 ॥
પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ । પ્રાકાશાવદ્ધ્વર્યવે દદાતિ । પ્રકાશ-મેવૈન-ઙ્ગમયતિ । સ્રજમુ-દ્ગાત્રે । વ્યેવાસ્મૈ વાસયતિ । રુક્મગ્ં હોત્રે । આદિત્યમેવાસ્મા ઉન્નયતિ । અશ્વ-મ્પ્રસ્તોતૃપ્રતિહર્તૃભ્યામ્ । પ્રાજાપત્યો વા અશ્વઃ । પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ ॥ 5 ॥
દ્વાદશ-પષ્ઠૌહી-ર્બ્રહ્મણે । આયુરેવાવ-રુન્ધે । વશા-મ્મૈત્રાવરુણાય । રાષ્ટ્રમેવ વશ્યકઃ । ઋષભ-મ્બ્રાહ્મણાચ્છગ્ંસિને । રાષ્ટ્ર-મેવેન્દ્રિયાવ્યકઃ । વાસસી નેષ્ટાપોતૃભ્યામ્ । પવિત્રે એવાસ્યૈતે । સ્થૂરિ યવાચિત-મચ્છાવાકાય । અન્તત એવ વરુણમવ યજતે ॥ 6 ॥
અનડ્વાહ-મગ્નીધે । વહ્નિર્વા અનડ્વાન્ । વહ્નિરગ્નીત્ । વહ્નિનૈવ વહ્નિ યજ્ઞસ્યાવરુન્ધે । ઇન્દ્રસ્ય સુષુવાણસ્ય ત્રેધેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-મ્પરા-ઽપતત્ । ભૃગુ-સ્તૃતીય-મભવત્ । શ્રાયન્તીય-ન્તૃતીયમ્ । સરસ્વતી તૃતીયમ્ । ભાર્ગવો હોતા ભવતિ । શ્રાયન્તીય-મ્બ્રહ્મસામ-મ્ભવતિ । વારવન્તીય-મગ્નિષ્ટોમ-સામમ્ । સારસ્વતીરપો ગૃહ્ણાતિ । ઇન્દ્રિયસ્ય વીર્યસ્યાવ-રુદ્ધ્યૈ । શ્રાયન્તીય-મ્બ્રહ્મસામ-મ્ભવતિ । ઇન્દ્રિયમેવાસ્મિન્ વીર્યગ્ગ્ શ્રયતિ । વારવન્તીય-મગ્નિષ્ટોમ-સામમ્ । ઇન્દ્રિયમેવાસ્મિન્ વીર્યં-વાઁરયતિ ॥ 7 ॥
અન્નં-વિઁરાટ્ । વિરાજૈવાન્નાદ્યમવ રુન્ધે । મુષ્કરા ભવન્તિ સેન્દ્રત્વાય । દશપેયો ભવતિ । અન્નાદ્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ । શત-મ્બ્રાહ્મણાઃ પિબન્તિ । શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠતિ । સપ્તદશગ્ગ્ સ્તોત્ર-મ્ભવતિ । સપ્તદશઃ પ્રજાપતિઃ ॥ 4 ॥
પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ । પ્રાકાશાવદ્ધ્વર્યવે દદાતિ । પ્રકાશ-મેવૈન-ઙ્ગમયતિ । સ્રજમુ-દ્ગાત્રે । વ્યેવાસ્મૈ વાસયતિ । રુક્મગ્ં હોત્રે । આદિત્યમેવાસ્મા ઉન્નયતિ । અશ્વ-મ્પ્રસ્તોતૃપ્રતિહર્તૃભ્યામ્ । પ્રાજાપત્યો વા અશ્વઃ । પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ ॥ 5 ॥
દ્વાદશ-પષ્ઠૌહી-ર્બ્રહ્મણે । આયુરેવાવ-રુન્ધે । વશા-મ્મૈત્રાવરુણાય । રાષ્ટ્રમેવ વશ્યકઃ । ઋષભ-મ્બ્રાહ્મણાચ્છગ્ંસિને । રાષ્ટ્ર-મેવેન્દ્રિયાવ્યકઃ । વાસસી નેષ્ટાપોતૃભ્યામ્ । પવિત્રે એવાસ્યૈતે । સ્થૂરિ યવાચિત-મચ્છાવાકાય । અન્તત એવ વરુણમવ યજતે ॥ 6 ॥
અનડ્વાહ-મગ્નીધે । વહ્નિર્વા અનડ્વાન્ । વહ્નિરગ્નીત્ । વહ્નિનૈવ વહ્નિ યજ્ઞસ્યાવરુન્ધે । ઇન્દ્રસ્ય સુષુવાણસ્ય ત્રેધેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-મ્પરા-ઽપતત્ । ભૃગુ-સ્તૃતીય-મભવત્ । શ્રાયન્તીય-ન્તૃતીયમ્ । સરસ્વતી તૃતીયમ્ । ભાર્ગવો હોતા ભવતિ । શ્રાયન્તીય-મ્બ્રહ્મસામ-મ્ભવતિ । વારવન્તીય-મગ્નિષ્ટોમ-સામમ્ । સારસ્વતીરપો ગૃહ્ણાતિ । ઇન્દ્રિયસ્ય વીર્યસ્યાવ-રુદ્ધ્યૈ । શ્રાયન્તીય-મ્બ્રહ્મસામ-મ્ભવતિ । ઇન્દ્રિયમેવાસ્મિન્ વીર્યગ્ગ્ શ્રયતિ । વારવન્તીય-મગ્નિષ્ટોમ-સામમ્ । ઇન્દ્રિયમેવાસ્મિન્ વીર્યં-વાઁરયતિ ॥ 7 ॥
(વિરાટ્ - પ્રજાપતિ - રશ્વઃ પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ - યજતે - બ્રહ્મસામ-મ્ભવતિ સપ્ત ચ) (અ. 2)
અનુવાકં 3 - દિશામવેષ્ટયઃ, પશુબન્ધઃ, સાત્યદૂતહવીંષિ ચ
અનુવાકં 3 - દિશામવેષ્ટયઃ, પશુબન્ધઃ, સાત્યદૂતહવીંષિ ચ
ઈશ્વરો વા એષ દિશો-ઽનૂ-ન્મદિતોઃ । ય-ન્દિશો-ઽનુ વ્યાસ્થાપયન્તિ । દિશામવેષ્ટયો ભવન્તિ । દિક્ષ્વેવ પ્રતિ તિષ્ઠત્યનુન્માદાય । પઞ્ચ દેવતા યજતિ । પઞ્ચ દિશઃ । દિક્ષ્વેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । હવિષો હવિષ ઇષ્ટ્વા બાર્હસ્પત્ય-મભિઘારયતિ । યજમાનદેવત્યો વૈ બૃહસ્પતિઃ । યજમાનમેવ તેજસા સમર્ધયતિ ॥ 8 ॥
આદિત્યા-મ્મલ્ઃઆ-ઙ્ગર્ભિણીમા લભતે । મારુતી-મ્પૃશ્ઞિ-મ્પષ્ઠૌહીમ્ । વિશ-ઞ્ચૈવાસ્મૈ રાષ્ટ્ર-ઞ્ચ સમીચી દધાતિ । આદિત્યયા પૂર્વયા પ્રચરતિ । મારુત્યોત્તરયા । રાષ્ટ્ર એવ વિશમનુબદ્ધ્નાતિ । ઉચ્ચૈરાદિત્યાયા આશ્રાવયતિ । ઉપાગ્ંશુ મારુત્યૈ । તસ્મા-દ્રાષ્ટ્રં-વિઁશમતિવદતિ । ગર્ભિણ્યાદિત્યા ભવતિ ॥ 9 ॥
ઇન્દ્રિયં-વૈઁ ગર્ભઃ । રાષ્ટ્ર-મેવેન્દ્રિયાવ્યકઃ । અગર્ભા મારુતી । વિડ્વૈ મરુતઃ । વિશમેવ નિરિન્દ્રિયામકઃ । દેવાસુરા-સ્સંયઁત્તા આસન્ન્ । તે દેવા અશ્વિનોઃ પૂષન્-વાચ-સ્સત્યગ્ં સનિન્ધાય । અનૃતેનાસુરા-નભ્યભવન્ન્ । તે-ઽશ્વિભ્યા-મ્પૂષ્ણે પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-ન્નિરવપન્ન્ । તતો વૈ તે વાચ-સ્સત્યમવારુન્ધત ॥ 10 ॥
યદશ્વિભ્યા-મ્પૂષ્ણે પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-ન્નિર્વપતિ । અનૃતેનૈવ ભ્રાતૃવ્યા-નભિભૂય । વાચ-સ્સત્યમવરુન્ધે । સરસ્વતે સત્યવાચે ચરુમ્ । પૂર્વમેવોદિતમ્ । ઉત્તરેણાભિ ગૃણાતિ । સવિત્રે સત્યપ્રસવાય પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-મ્પ્રસૂત્યૈ । દૂતાન્-પ્રહિણોતિ । આવિદ એતા ભવન્તિ । આવિદમેવૈન-ઙ્ગમયન્તિ । અથો દૂતેભ્ય એવ ન છિદ્યતે । તિસૃધન્વગ્ં શુષ્કદૃતિ-ર્દક્ષિણા સમૃદ્ધ્યૈ ॥ 11 ॥
આદિત્યા-મ્મલ્ઃઆ-ઙ્ગર્ભિણીમા લભતે । મારુતી-મ્પૃશ્ઞિ-મ્પષ્ઠૌહીમ્ । વિશ-ઞ્ચૈવાસ્મૈ રાષ્ટ્ર-ઞ્ચ સમીચી દધાતિ । આદિત્યયા પૂર્વયા પ્રચરતિ । મારુત્યોત્તરયા । રાષ્ટ્ર એવ વિશમનુબદ્ધ્નાતિ । ઉચ્ચૈરાદિત્યાયા આશ્રાવયતિ । ઉપાગ્ંશુ મારુત્યૈ । તસ્મા-દ્રાષ્ટ્રં-વિઁશમતિવદતિ । ગર્ભિણ્યાદિત્યા ભવતિ ॥ 9 ॥
ઇન્દ્રિયં-વૈઁ ગર્ભઃ । રાષ્ટ્ર-મેવેન્દ્રિયાવ્યકઃ । અગર્ભા મારુતી । વિડ્વૈ મરુતઃ । વિશમેવ નિરિન્દ્રિયામકઃ । દેવાસુરા-સ્સંયઁત્તા આસન્ન્ । તે દેવા અશ્વિનોઃ પૂષન્-વાચ-સ્સત્યગ્ં સનિન્ધાય । અનૃતેનાસુરા-નભ્યભવન્ન્ । તે-ઽશ્વિભ્યા-મ્પૂષ્ણે પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-ન્નિરવપન્ન્ । તતો વૈ તે વાચ-સ્સત્યમવારુન્ધત ॥ 10 ॥
યદશ્વિભ્યા-મ્પૂષ્ણે પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-ન્નિર્વપતિ । અનૃતેનૈવ ભ્રાતૃવ્યા-નભિભૂય । વાચ-સ્સત્યમવરુન્ધે । સરસ્વતે સત્યવાચે ચરુમ્ । પૂર્વમેવોદિતમ્ । ઉત્તરેણાભિ ગૃણાતિ । સવિત્રે સત્યપ્રસવાય પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-મ્પ્રસૂત્યૈ । દૂતાન્-પ્રહિણોતિ । આવિદ એતા ભવન્તિ । આવિદમેવૈન-ઙ્ગમયન્તિ । અથો દૂતેભ્ય એવ ન છિદ્યતે । તિસૃધન્વગ્ં શુષ્કદૃતિ-ર્દક્ષિણા સમૃદ્ધ્યૈ ॥ 11 ॥
(અર્ધયતિ - ભવ - ત્યરુન્ધત - ગમયન્તિ દ્વે ચ) (અ. 3)
અનુવાકં 4 - પ્રયુજાં હવીંષિ દ્વાદશ
અનુવાકં 4 - પ્રયુજાં હવીંષિ દ્વાદશ
આગ્નેય-મષ્ટાકપાલ-ન્નિર્વપતિ । તસ્મા-ચ્છિશિરે કુરુપઞ્ચાલાઃ પ્રાઞ્ચો યાન્તિ । સૌમ્ય-ઞ્ચરુમ્ । તસ્મા-દ્વસન્તં-વ્યઁવસાયાદયન્તિ । સાવિત્ર-ન્દ્વાદશકપાલમ્ । તસ્માત્-પુરસ્તા-દ્યવાનાગ્ં સવિત્રા વિરુન્ધતે । બાર્હસ્પત્ય-ઞ્ચરુમ્ । સવિત્રૈવ વિરુદ્ધ્ય । બ્રહ્મણા યવાનાદધતે । ત્વાષ્ટ્ર-મષ્ટાકપાલમ્ ॥ 12 ॥
રૂપાણ્યેવ તેન કુર્વતે । વૈશ્વાનર-ન્દ્વાદશકપાલમ્ । તસ્માજ્જઘન્યે નૈદાઘે પ્રત્યઞ્ચઃ કુરુપઞ્ચાલા યાન્તિ । સારસ્વત-ઞ્ચરુ-ન્નિર્વપતિ । તસ્માત્-પ્રાવૃષિ સર્વા વાચો વદન્તિ । પૌષ્ણેન વ્યવસ્યન્તિ । મૈત્રેણ કૃષન્તે । વારુણેન વિધૃતા આસતે । ક્ષૈત્રપત્યેન પાચયન્તે । આદિત્યેનાદધતે ॥ 13 ॥
માસિમાસ્યેતાનિ હવીગ્ંષિ નિરુપ્યાણીત્યાહુઃ । તેનૈવર્તૂન્-પ્રયુઙ્ક્ત ઇતિ । અથો ખલ્વાહુઃ । ક-સ્સંવઁથ્સર-ઞ્જીવિષ્યતીતિ । ષડેવ પૂર્વેદ્યુર્નિરુપ્યાણિ । ષડુત્તરેદ્યુઃ । તેનૈવર્તૂન્-પ્રયુઙ્ક્તે । દક્ષિણો રથવાહનવાહઃ પૂર્વેષા-ન્દક્ષિણા । ઉત્તર ઉત્તરેષામ્ । સંવઁથ્સરસ્યૈવાન્તૌ યુનક્તિ । સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સમષ્ટ્યૈ ॥ 14 ॥
રૂપાણ્યેવ તેન કુર્વતે । વૈશ્વાનર-ન્દ્વાદશકપાલમ્ । તસ્માજ્જઘન્યે નૈદાઘે પ્રત્યઞ્ચઃ કુરુપઞ્ચાલા યાન્તિ । સારસ્વત-ઞ્ચરુ-ન્નિર્વપતિ । તસ્માત્-પ્રાવૃષિ સર્વા વાચો વદન્તિ । પૌષ્ણેન વ્યવસ્યન્તિ । મૈત્રેણ કૃષન્તે । વારુણેન વિધૃતા આસતે । ક્ષૈત્રપત્યેન પાચયન્તે । આદિત્યેનાદધતે ॥ 13 ॥
માસિમાસ્યેતાનિ હવીગ્ંષિ નિરુપ્યાણીત્યાહુઃ । તેનૈવર્તૂન્-પ્રયુઙ્ક્ત ઇતિ । અથો ખલ્વાહુઃ । ક-સ્સંવઁથ્સર-ઞ્જીવિષ્યતીતિ । ષડેવ પૂર્વેદ્યુર્નિરુપ્યાણિ । ષડુત્તરેદ્યુઃ । તેનૈવર્તૂન્-પ્રયુઙ્ક્તે । દક્ષિણો રથવાહનવાહઃ પૂર્વેષા-ન્દક્ષિણા । ઉત્તર ઉત્તરેષામ્ । સંવઁથ્સરસ્યૈવાન્તૌ યુનક્તિ । સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સમષ્ટ્યૈ ॥ 14 ॥
(ત્વાષ્ટ્રમષ્ટાકપાલં - દધતે - યુનક્ત્યેકં ચ) (અ. 4)
અનુવાકં 5 - સૌત્રામણિઃ, પશવઃ, હવીંષિ ચ
અનુવાકં 5 - સૌત્રામણિઃ, પશવઃ, હવીંષિ ચ
ઇન્દ્રસ્ય સુષુવાણસ્ય દશધેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-મ્પરા-ઽપતત્ । સ ય-ત્પ્રથમ-ન્નિરષ્ઠીવત્ । તત્-ક્વલમભવત્ । ય-દ્દ્વિતીયમ્ । ત-દ્બદરમ્ । યત્-તૃતીયમ્ । તત્-કર્કન્ધુ । યન્નસ્તઃ । સ સિગ્ંહઃ । યદક્ષ્યોઃ ॥ 15 ॥
સ શાર્દૂલઃ । યત્-કર્ણયોઃ । સ વૃકઃ । ય ઊર્ધ્વઃ ।
સ શાર્દૂલઃ । યત્-કર્ણયોઃ । સ વૃકઃ । ય ઊર્ધ્વઃ ।
સ સોમઃ । યા ઽવાચી । સા સુરા । ત્રયા-સ્સક્તવો ભવન્તિ ।
ઇન્દ્રિયસ્યાવ-રુદ્ધ્યૈ । ત્રયાણિ લોમાનિ ॥ 16 ॥
ત્વિષિમેવાવ રુન્ધે । ત્રયો ગ્રહાઃ । વીર્યમેવાવ રુન્ધે । નામ્ના દશમી । નવ વૈ પુરુષે પ્રાણાઃ । નાભિર્દશમી । પ્રાણા ઇન્દ્રિયં-વીઁર્યમ્ । પ્રાણાનેવેન્દ્રિયં-વીઁર્યં-યઁજમાન આત્મન્-ધત્તે । સીસેન ક્લીબાચ્છષ્પાણિ ક્રીણાતિ । ન વા એતદયો ન હિરણ્યમ્ ॥ 17 ॥
ય-થ્સીસમ્ । ન સ્ત્રી ન પુમાન્ । યત્-ક્લીબઃ । ન સોમો ન સુરા । ય-થ્સૌત્રામણી સમૃદ્ધ્યૈ । સ્વાદ્વી-ન્ત્વા સ્વાદુનેત્યાહ । સોમમેવૈના-ઙ્કરોતિ । સોમો-ઽસ્યશ્વિભ્યા-મ્પચ્યસ્વ સરસ્વત્યૈ પચ્યસ્વેન્દ્રાય સુત્રામ્ણે પચ્યસ્વેત્યાહ । એતાભ્યો હ્યેષા દેવતાભ્યઃ પચ્યતે । તિસ્ર-સ્સગ્ંસૃષ્ટા વસતિ ॥ 18 ॥
તિસ્રો હિ રાત્રીઃ ક્રીત-સ્સોમો વસતિ । પુનાતુ તે પરિસ્રુતમિતિ યજુષા પુનાતિ વ્યાવૃત્ત્યૈ । પવિત્રેણ પુનાતિ । પવિત્રેણ હિ સોમ-મ્પુનન્તિ । વારેણ શશ્વતા તનેત્યાહ । વારેણ હિ સોમ-મ્પુનન્તિ ।વાયુઃ પૂતઃ પવિત્રેણેતિ નૈતયા પુનીયાત્ । વ્યૃદ્ધા હ્યેષા । અતિપવિતસ્યૈતયા પુનીયાત્ । કુવિદઙ્ગે-ત્યનિરુક્તયા પ્રાજાપત્યયા ગૃહ્ણાતિ ॥ 19 ॥
અનિરુક્તઃ પ્રજાપતિઃ । પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ । એકયર્ચા ગૃહ્ણાતિ । એકધૈવ યજમાને વીર્ય-ન્દધાતિ । આશ્વિન-ન્ધૂમ્રમા લભતે । અશ્વિનૌ વૈ દેવાના-મ્ભિષજૌ । તાભ્યામેવાસ્મૈ ભેષજ-ઙ્કરોતિ । સારસ્વત-મ્મેષમ્ । વાગ્વૈ સરસ્વતી । વાચૈવૈન-મ્ભિષજ્યતિ । ઐન્દ્રમૃષભગ્ં સેન્દ્રત્વાય ॥ 20 ॥
ત્વિષિમેવાવ રુન્ધે । ત્રયો ગ્રહાઃ । વીર્યમેવાવ રુન્ધે । નામ્ના દશમી । નવ વૈ પુરુષે પ્રાણાઃ । નાભિર્દશમી । પ્રાણા ઇન્દ્રિયં-વીઁર્યમ્ । પ્રાણાનેવેન્દ્રિયં-વીઁર્યં-યઁજમાન આત્મન્-ધત્તે । સીસેન ક્લીબાચ્છષ્પાણિ ક્રીણાતિ । ન વા એતદયો ન હિરણ્યમ્ ॥ 17 ॥
ય-થ્સીસમ્ । ન સ્ત્રી ન પુમાન્ । યત્-ક્લીબઃ । ન સોમો ન સુરા । ય-થ્સૌત્રામણી સમૃદ્ધ્યૈ । સ્વાદ્વી-ન્ત્વા સ્વાદુનેત્યાહ । સોમમેવૈના-ઙ્કરોતિ । સોમો-ઽસ્યશ્વિભ્યા-મ્પચ્યસ્વ સરસ્વત્યૈ પચ્યસ્વેન્દ્રાય સુત્રામ્ણે પચ્યસ્વેત્યાહ । એતાભ્યો હ્યેષા દેવતાભ્યઃ પચ્યતે । તિસ્ર-સ્સગ્ંસૃષ્ટા વસતિ ॥ 18 ॥
તિસ્રો હિ રાત્રીઃ ક્રીત-સ્સોમો વસતિ । પુનાતુ તે પરિસ્રુતમિતિ યજુષા પુનાતિ વ્યાવૃત્ત્યૈ । પવિત્રેણ પુનાતિ । પવિત્રેણ હિ સોમ-મ્પુનન્તિ । વારેણ શશ્વતા તનેત્યાહ । વારેણ હિ સોમ-મ્પુનન્તિ ।વાયુઃ પૂતઃ પવિત્રેણેતિ નૈતયા પુનીયાત્ । વ્યૃદ્ધા હ્યેષા । અતિપવિતસ્યૈતયા પુનીયાત્ । કુવિદઙ્ગે-ત્યનિરુક્તયા પ્રાજાપત્યયા ગૃહ્ણાતિ ॥ 19 ॥
અનિરુક્તઃ પ્રજાપતિઃ । પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ । એકયર્ચા ગૃહ્ણાતિ । એકધૈવ યજમાને વીર્ય-ન્દધાતિ । આશ્વિન-ન્ધૂમ્રમા લભતે । અશ્વિનૌ વૈ દેવાના-મ્ભિષજૌ । તાભ્યામેવાસ્મૈ ભેષજ-ઙ્કરોતિ । સારસ્વત-મ્મેષમ્ । વાગ્વૈ સરસ્વતી । વાચૈવૈન-મ્ભિષજ્યતિ । ઐન્દ્રમૃષભગ્ં સેન્દ્રત્વાય ॥ 20 ॥
(અક્ષ્યો--ર્ લોમાનિ - હિરણ્યં - ઁવસતિ - ગૃહ્ણાતિ - ભિષજ્યત્યેક-ઞ્ચ) (અ. 5)
અનુવાકં 6 - સૌત્રામણિઃ, પશવઃ, હવીંષિ ચ
અનુવાકં 6 - સૌત્રામણિઃ, પશવઃ, હવીંષિ ચ
યત્-ત્રિષુ યૂપેષ્વા-લભેત । બહિર્ધા ઽસ્માદિન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ન્દધ્યાત્ । ભ્રાતૃવ્યમસ્મૈ જનયેત્ । એકયૂપ આલભતે । એકધૈવાસ્મિ-ન્નિન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ન્દધાતિ । નાસ્મૈ ભ્રાતૃવ્ય-ઞ્જનયતિ । નૈતેષા-મ્પશૂના-મ્પુરોડાશા ભવન્તિ । ગ્રહપુરોડાશા હ્યેતે । યુવગ્ં સુરામમશ્વિનેતિ સર્વદેવત્યે યાજ્યાનુવાક્યે ભવતઃ । સર્વા એવ દેવતાઃ પ્રીણાતિ ॥ 21 ॥
બ્રાહ્મણ-મ્પરિક્રીણીયા-દુચ્છેષણસ્ય પાતારમ્ । બ્રાહ્મણો હ્યાહુત્યા ઉચ્છેષણસ્ય પાતા । યદિ બ્રાહ્મણ-ન્ન વિન્દેત્ । વલ્મીકવપાયામવ નયેત્ । સૈવ તતઃ પ્રાયશ્ચિત્તિઃ । ય-દ્વૈ સૌત્રામણ્યૈ વ્યૃદ્ધમ્ । તદસ્યૈ સમૃદ્ધમ્ । નાનાદેવત્યાઃ પશવશ્ચ પુરોડાશાશ્ચ ભવન્તિ સમૃદ્ધ્યૈ । ઐન્દ્રઃ પશૂનામુત્તમો ભવતિ । ઐન્દ્રઃ પુરોડાશાના-મ્પ્રથમઃ ॥ 22 ॥
ઇન્દ્રિયે એવાસ્મૈ સમીચી દધાતિ । પુરસ્તા-દનૂયાજાના-મ્પુરોડાશૈઃ પ્રચરતિ । પશવો વૈ પુરોડાશાઃ । પશૂનેવાવ રુન્ધે । ઐન્દ્ર-મેકાદશકપાલ-ન્નિર્વપતિ । ઇન્દ્રિયમેવાવ-રુન્ધે । સાવિત્ર-ન્દ્વાદશકપાલ-મ્પ્રસૂત્યૈ । વારુણ-ન્દશકપાલમ્ । અન્તત એવ વરુણમવ-યજતે । વડબા દક્ષિણા ॥ 23 ॥
ઉત વા એષા-ઽશ્વગ્ં સૂતે । ઉતાશ્વતરમ્ । ઉત સોમ ઉત સુરા । ય-થ્સૌત્રામણી સમૃદ્ધ્યૈ । બાર્હસ્પત્ય-મ્પશુ-ઞ્ચતુર્થ-મતિપવિતસ્યાલભતે । બ્રહ્મ વૈ દેવાના-મ્બૃહસ્પતિઃ । બ્રહ્મણૈવ યજ્ઞસ્ય વ્યૃદ્ધમપિ-વપતિ । પુરોડાશવાનેષ પશુર્ભવતિ । ન હ્યેતસ્ય ગ્રહ-ઙ્ગૃહ્ણન્તિ । સોમપ્રતીકાઃ પિતર-સ્તૃપ્ણુતેતિ શતાતૃણ્ણાયાગ્ં સમવનયતિ ॥ 24 ॥
શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિતિષ્ઠતિ । દક્ષિણે-ઽગ્નૌ જુહોતિ । પાપવસ્યસસ્ય વ્યાવૃત્ત્યૈ । હિરણ્યમન્તરા ધારયતિ । પૂતામેવૈના-ઞ્જુહોતિ । શતમાન-મ્ભવતિ । શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠતિ । યત્રૈવ શતાતૃણ્ણા-ન્ધારયતિ ॥ 25 ॥
તન્નિદધાતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ । પિતૄન્. વા એતસ્યેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ઙ્ગચ્છતિ । યગ્ં સોમો-ઽતિપવતે । પિતૃણાં-યાઁજ્યા-નુવાક્યાભિરુપ તિષ્ઠતે । યદેવાસ્ય પિતૄનિન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ઙ્ગચ્છતિ । તદેવાવ રુન્ધે । તિસૃભિરુપ તિષ્ઠતે । તૃતીયે વા ઇતો લોકે પિતરઃ । તાનેવ પ્રીણાતિ । અથો ત્રીણિ વૈ યજ્ઞસ્યેન્દ્રિયાણિ । અદ્ધ્વર્યુર્-હોતા બ્રહ્મા । ત ઉપતિષ્ઠન્તે । યાન્યેવ યજ્ઞસ્યેન્દ્રિયાણિ । તૈરેવાસ્મૈ ભેષજ-ઙ્કરોતિ ॥ 26 ॥
બ્રાહ્મણ-મ્પરિક્રીણીયા-દુચ્છેષણસ્ય પાતારમ્ । બ્રાહ્મણો હ્યાહુત્યા ઉચ્છેષણસ્ય પાતા । યદિ બ્રાહ્મણ-ન્ન વિન્દેત્ । વલ્મીકવપાયામવ નયેત્ । સૈવ તતઃ પ્રાયશ્ચિત્તિઃ । ય-દ્વૈ સૌત્રામણ્યૈ વ્યૃદ્ધમ્ । તદસ્યૈ સમૃદ્ધમ્ । નાનાદેવત્યાઃ પશવશ્ચ પુરોડાશાશ્ચ ભવન્તિ સમૃદ્ધ્યૈ । ઐન્દ્રઃ પશૂનામુત્તમો ભવતિ । ઐન્દ્રઃ પુરોડાશાના-મ્પ્રથમઃ ॥ 22 ॥
ઇન્દ્રિયે એવાસ્મૈ સમીચી દધાતિ । પુરસ્તા-દનૂયાજાના-મ્પુરોડાશૈઃ પ્રચરતિ । પશવો વૈ પુરોડાશાઃ । પશૂનેવાવ રુન્ધે । ઐન્દ્ર-મેકાદશકપાલ-ન્નિર્વપતિ । ઇન્દ્રિયમેવાવ-રુન્ધે । સાવિત્ર-ન્દ્વાદશકપાલ-મ્પ્રસૂત્યૈ । વારુણ-ન્દશકપાલમ્ । અન્તત એવ વરુણમવ-યજતે । વડબા દક્ષિણા ॥ 23 ॥
ઉત વા એષા-ઽશ્વગ્ં સૂતે । ઉતાશ્વતરમ્ । ઉત સોમ ઉત સુરા । ય-થ્સૌત્રામણી સમૃદ્ધ્યૈ । બાર્હસ્પત્ય-મ્પશુ-ઞ્ચતુર્થ-મતિપવિતસ્યાલભતે । બ્રહ્મ વૈ દેવાના-મ્બૃહસ્પતિઃ । બ્રહ્મણૈવ યજ્ઞસ્ય વ્યૃદ્ધમપિ-વપતિ । પુરોડાશવાનેષ પશુર્ભવતિ । ન હ્યેતસ્ય ગ્રહ-ઙ્ગૃહ્ણન્તિ । સોમપ્રતીકાઃ પિતર-સ્તૃપ્ણુતેતિ શતાતૃણ્ણાયાગ્ં સમવનયતિ ॥ 24 ॥
શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિતિષ્ઠતિ । દક્ષિણે-ઽગ્નૌ જુહોતિ । પાપવસ્યસસ્ય વ્યાવૃત્ત્યૈ । હિરણ્યમન્તરા ધારયતિ । પૂતામેવૈના-ઞ્જુહોતિ । શતમાન-મ્ભવતિ । શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠતિ । યત્રૈવ શતાતૃણ્ણા-ન્ધારયતિ ॥ 25 ॥
તન્નિદધાતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ । પિતૄન્. વા એતસ્યેન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ઙ્ગચ્છતિ । યગ્ં સોમો-ઽતિપવતે । પિતૃણાં-યાઁજ્યા-નુવાક્યાભિરુપ તિષ્ઠતે । યદેવાસ્ય પિતૄનિન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ઙ્ગચ્છતિ । તદેવાવ રુન્ધે । તિસૃભિરુપ તિષ્ઠતે । તૃતીયે વા ઇતો લોકે પિતરઃ । તાનેવ પ્રીણાતિ । અથો ત્રીણિ વૈ યજ્ઞસ્યેન્દ્રિયાણિ । અદ્ધ્વર્યુર્-હોતા બ્રહ્મા । ત ઉપતિષ્ઠન્તે । યાન્યેવ યજ્ઞસ્યેન્દ્રિયાણિ । તૈરેવાસ્મૈ ભેષજ-ઙ્કરોતિ ॥ 26 ॥
(પ્રણાતિ - પ્રથમો - દક્ષિણા - સમવનયતિ - ધારય - તીન્દ્રિયાણિ ચત્વારિ ચ) (અ. 6)
અનુવાકં 7 - રાજસૂયસ્યાગ્રે કર્તવ્ય-મ્પવિત્રાખ્યમગ્નિષ્ટોમમહઃ
અનુવાકં 7 - રાજસૂયસ્યાગ્રે કર્તવ્ય-મ્પવિત્રાખ્યમગ્નિષ્ટોમમહઃ
અગ્નિષ્ટોમમગ્ર આહરતિ । યજ્ઞમુખં-વાઁ અગ્નિષ્ટોમઃ । યજ્ઞમુખમેવારભ્ય સવમાક્રમતે । અથૈષો-ઽભિષેચનીય-શ્ચતુસ્ત્રિગ્ંશપવમાનો ભવતિ । ત્રયસ્ત્રિગ્ંશદ્વૈ દેવતાઃ । તા એવાપ્નોતિ । પ્રજાપતિ-શ્ચતુસ્ત્રિગ્ંશઃ । તમેવાપ્નોતિ । સગ્ંશર એષ સ્તોમાનામયથાપૂર્વમ્ । ય-દ્વિષમા-સ્સ્તોમાઃ ॥ 27 ॥
એતાવાન્. વૈ યજ્ઞઃ । યાવાન્-પવમાનાઃ । અન્ત-શ્શ્લેષણ-ન્ત્વા અન્યત્ । ય-થ્સમાઃ પવમાનાઃ । તેનાસગ્ંશરઃ । તેન યથાપૂર્વમ્ । આત્મનૈ-વાગ્નિષ્ટોમેનર્ધ્નોતિ । આત્મના પુણ્યો ભવતિ । પ્રજા વા ઉક્થાનિ । પશવ ઉક્થાનિ( ) । યદુક્થ્યો ભવત્યનુ સન્તત્યૈ ॥ 28 ॥
એતાવાન્. વૈ યજ્ઞઃ । યાવાન્-પવમાનાઃ । અન્ત-શ્શ્લેષણ-ન્ત્વા અન્યત્ । ય-થ્સમાઃ પવમાનાઃ । તેનાસગ્ંશરઃ । તેન યથાપૂર્વમ્ । આત્મનૈ-વાગ્નિષ્ટોમેનર્ધ્નોતિ । આત્મના પુણ્યો ભવતિ । પ્રજા વા ઉક્થાનિ । પશવ ઉક્થાનિ( ) । યદુક્થ્યો ભવત્યનુ સન્તત્યૈ ॥ 28 ॥
(સ્તોમાઃ-પશવ ઉક્થાન્યેક-ઞ્ચ) (અ. 7)
અનુવાકં 8 - અભિષેચનીયે સામમન્ત્રવિશેષઃ
અનુવાકં 8 - અભિષેચનીયે સામમન્ત્રવિશેષઃ
ઉપ ત્વા જામયો ગિર ઇતિ પ્રતિપદ્ભવતિ । વાગ્વૈ વાયુઃ । વાચ એવૈષો-ઽભિષેકઃ । સર્વાસામેવ પ્રજાનાગ્ં સૂયતે । સર્વા એન-મ્પ્રજા રાજેતિ વદન્તિ । એતમુ ત્ય-ન્દશક્ષિપ ઇત્યાહ । આદિત્યા વૈ પ્રજાઃ । પ્રજાનામેવૈતેન સૂયતે । યન્તિ વા એતે યજ્ઞમુખાત્ । યે સમ્ભાર્યા અક્રન્ન્ ॥ 29 ॥
યદાહ પવસ્વ વાચો અગ્રિય ઇતિ । તેનૈવ યજ્ઞમુખા-ન્નયન્તિ । અનુષ્ટુક્-પ્રથમા ભવતિ । અનુષ્ટુ-ગુત્તમા । વાગ્વા અનુષ્ટુક્ । વાચૈવ પ્રયન્તિ । વાચોદ્યન્તિ । ઉદ્વતી-ર્ભવન્તિ । ઉદ્વદ્વા અનુષ્ટુભો રૂપમ્ । આનુષ્ટુભો રાજન્યઃ ॥ 30 ॥
તસ્માદુદ્વતી-ર્ભવન્તિ । સૌર્યનુષ્ટુ-ગુત્તમા ભવતિ । સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સન્તત્યૈ । યો વૈ સવાદેતિ । નૈનગ્ં સવ ઉપનમતિ । ય-સ્સામભ્ય એતિ । પાપીયાન્-થ્સુષુવાણો ભવતિ । એતાનિ ખલુ વૈ સામાનિ । યત્પૃષ્ઠાનિ । યત્પૃષ્ઠાનિ ભવન્તિ ॥ 31 ॥
તૈરેવ સવાન્નૈતિ । યાનિ દેવરાજાનાગ્ં સામાનિ । તૈરમુષ્મિન્ ઁલોક ઋદ્ધ્નોતિ । યાનિ મનુષ્યરાજાનાગ્ં સામાનિ । તૈરસ્મિન્ ઁલોક ઋદ્ધ્નોતિ । ઉભયોરેવ લોકયોર્.-ઋદ્ધ્નોતિ । દેવલોકે ચ મનુષ્યલોકે ચ । એકવિગ્ંશો ઽભિષેચનીય-સ્યોત્તમો ભવતિ । એકવિગ્ંશઃ કેશવપનીયસ્ય પ્રથમઃ । સપ્તદશો દશપેયઃ ॥ 32 ॥
વિડ્વા એકવિગ્ંશઃ । રાષ્ટ્રગ્ં સપ્તદશઃ । વિશ એવૈત-ન્મદ્ધ્યતો-ઽભિષિચ્યતે । તસ્માદ્વા એષ વિશા-મ્પ્રિયઃ । વિશો હિ મદ્ધ્યતો-ઽભિષિચ્યતે । યદ્વા એનમદો દિશો-ઽનુ વ્યાસ્થાપયન્તિ । ત-થ્સુવર્ગં-લોઁક-મભ્યારોહતિ । યદિમં-લોઁક-ન્ન પ્રત્યવરોહેત્ । અતિ જનં-વેઁયાત્ । ઉદ્વા માદ્યેત્ । યદેષ પ્રતીચીન-સ્તોમો ભવતિ । ઇમમેવ તેન લોક-મ્પ્રત્યવરોહતિ । અથો અસ્મિન્નેવ લોકે પ્રતિ તિષ્ઠત્ય-નુન્માદાય ॥ 33 ॥
યદાહ પવસ્વ વાચો અગ્રિય ઇતિ । તેનૈવ યજ્ઞમુખા-ન્નયન્તિ । અનુષ્ટુક્-પ્રથમા ભવતિ । અનુષ્ટુ-ગુત્તમા । વાગ્વા અનુષ્ટુક્ । વાચૈવ પ્રયન્તિ । વાચોદ્યન્તિ । ઉદ્વતી-ર્ભવન્તિ । ઉદ્વદ્વા અનુષ્ટુભો રૂપમ્ । આનુષ્ટુભો રાજન્યઃ ॥ 30 ॥
તસ્માદુદ્વતી-ર્ભવન્તિ । સૌર્યનુષ્ટુ-ગુત્તમા ભવતિ । સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સન્તત્યૈ । યો વૈ સવાદેતિ । નૈનગ્ં સવ ઉપનમતિ । ય-સ્સામભ્ય એતિ । પાપીયાન્-થ્સુષુવાણો ભવતિ । એતાનિ ખલુ વૈ સામાનિ । યત્પૃષ્ઠાનિ । યત્પૃષ્ઠાનિ ભવન્તિ ॥ 31 ॥
તૈરેવ સવાન્નૈતિ । યાનિ દેવરાજાનાગ્ં સામાનિ । તૈરમુષ્મિન્ ઁલોક ઋદ્ધ્નોતિ । યાનિ મનુષ્યરાજાનાગ્ં સામાનિ । તૈરસ્મિન્ ઁલોક ઋદ્ધ્નોતિ । ઉભયોરેવ લોકયોર્.-ઋદ્ધ્નોતિ । દેવલોકે ચ મનુષ્યલોકે ચ । એકવિગ્ંશો ઽભિષેચનીય-સ્યોત્તમો ભવતિ । એકવિગ્ંશઃ કેશવપનીયસ્ય પ્રથમઃ । સપ્તદશો દશપેયઃ ॥ 32 ॥
વિડ્વા એકવિગ્ંશઃ । રાષ્ટ્રગ્ં સપ્તદશઃ । વિશ એવૈત-ન્મદ્ધ્યતો-ઽભિષિચ્યતે । તસ્માદ્વા એષ વિશા-મ્પ્રિયઃ । વિશો હિ મદ્ધ્યતો-ઽભિષિચ્યતે । યદ્વા એનમદો દિશો-ઽનુ વ્યાસ્થાપયન્તિ । ત-થ્સુવર્ગં-લોઁક-મભ્યારોહતિ । યદિમં-લોઁક-ન્ન પ્રત્યવરોહેત્ । અતિ જનં-વેઁયાત્ । ઉદ્વા માદ્યેત્ । યદેષ પ્રતીચીન-સ્તોમો ભવતિ । ઇમમેવ તેન લોક-મ્પ્રત્યવરોહતિ । અથો અસ્મિન્નેવ લોકે પ્રતિ તિષ્ઠત્ય-નુન્માદાય ॥ 33 ॥
(અક્રન્ - રાજન્યો - ભવન્તિ - દશપેયો - માદ્યે-ત્ત્રીણિ ચ) (અ. 8)
અનુવાકં 9 - અભિષેચનીયવિષયયો રુક્મયો-સ્સ્તુતિઃ
અનુવાકં 9 - અભિષેચનીયવિષયયો રુક્મયો-સ્સ્તુતિઃ
ઇયં-વૈઁ રજતા । અસૌ હરિણી । ય-દ્રુક્મૌ ભવતઃ । આભ્યામેવૈન-મુભયતઃ પરિ ગૃહ્ણાતિ । વરુણસ્ય વા અભિષિચ્યમાનસ્યાપઃ । ઇન્દ્રિયં-વીઁર્ય-ન્નિરઘ્નન્ન્ । ત-થ્સુવર્ણગ્ં હિરણ્ય-મભવત્ । ય-દ્રુક્મ-મન્ત-ર્દધાતિ । ઇન્દ્રિયસ્ય વીર્યસ્યાનિર્ઘાતાય । શતમાનો ભવતિ શતક્ષરઃ । શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિયઃ । આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠતિ । આયુર્વૈ હિરણ્યમ્ । આયુષ્યા એવૈન-મભ્યતિ ક્ષરન્તિ । તેજો વૈ હિરણ્યમ્ । તેજસ્યા એવૈનમભ્યતિ ક્ષરન્તિ । વર્ચો વૈ હિરણ્યમ્ । વર્ચસ્યા એવૈનમભ્યતિ ક્ષરન્તિ ॥ 34 ॥
(શતક્ષરો-ઽષ્ટૌ ચ) (અ. 9)
અનુવાકં 10 - વ્યુષ્ટિદ્વિરાત્રં રાજસૂયાન્તે કર્તવ્યમ્
અનુવાકં 10 - વ્યુષ્ટિદ્વિરાત્રં રાજસૂયાન્તે કર્તવ્યમ્
અપ્રતિષ્ઠિતો વા એષ ઇત્યાહુઃ । યો રાજસૂયેન યજત ઇતિ । યદા વા એષ એતેન દ્વિરાત્રેણ યજતે । અથ પ્રતિષ્ઠા । અથ સંવઁથ્સરમાપ્નોતિ । યાવન્તિ સંવઁથ્સરસ્યા-હોરાત્રાણિ । તાવતીરેતસ્ય સ્તોત્રીયાઃ । અહોરાત્રેષ્વેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । અગ્નિષ્ટોમઃ પૂર્વમહ-ર્ભવતિ । અતિરાત્ર ઉત્તરમ્ ॥ 35 ॥
નાનૈવાહોરાત્રયોઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । પૌર્ણમાસ્યા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવતિ । વ્યષ્ટકાયા-મુત્તરમ્ । નાનૈવાર્ધ માસયોઃ પ્રતિતિષ્ઠતિ । અમાવાસ્યાયા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવતિ । ઉદ્દૃષ્ટ ઉત્તરમ્ । નાનૈવ માસયોઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । અથો ખલુ । યે એવ સમાનપક્ષે પુણ્યાહે સ્યાતામ્ । તયોઃ કાર્ય-મ્પ્રતિષ્ઠિત્યૈ ॥ 36 ॥
અપશવ્યો દ્વિરાત્ર ઇત્યાહુઃ । દ્વે હ્યેતે છન્દસી । ગાયત્ર-ઞ્ચ ત્રૈષ્ટુભ-ઞ્ચ । જગતીમન્તર્યન્તિ । ન તેન જગતી કૃતેત્યાહુઃ । યદેના-ન્તૃતીયસવને કુર્વન્તીતિ । યદા વા એષા-ઽહીનસ્યાહ-ર્ભજતે । સાહ્નસ્ય વા સવનમ્ । અથૈવ જગતી કૃતા । અથ પશવ્યઃ । વ્યુષ્ટિર્વા એષ દ્વિરાત્રઃ । ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વિરાત્રેણ યજતે । વ્યેવાસ્મા ઉચ્છતિ । અથો તમ એવાપહતે । અગ્નિષ્ટોમ-મન્તત આહરતિ । અગ્નિ-સ્સર્વા દેવતાઃ । દેવતાસ્વેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 37 ॥
નાનૈવાહોરાત્રયોઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । પૌર્ણમાસ્યા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવતિ । વ્યષ્ટકાયા-મુત્તરમ્ । નાનૈવાર્ધ માસયોઃ પ્રતિતિષ્ઠતિ । અમાવાસ્યાયા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવતિ । ઉદ્દૃષ્ટ ઉત્તરમ્ । નાનૈવ માસયોઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । અથો ખલુ । યે એવ સમાનપક્ષે પુણ્યાહે સ્યાતામ્ । તયોઃ કાર્ય-મ્પ્રતિષ્ઠિત્યૈ ॥ 36 ॥
અપશવ્યો દ્વિરાત્ર ઇત્યાહુઃ । દ્વે હ્યેતે છન્દસી । ગાયત્ર-ઞ્ચ ત્રૈષ્ટુભ-ઞ્ચ । જગતીમન્તર્યન્તિ । ન તેન જગતી કૃતેત્યાહુઃ । યદેના-ન્તૃતીયસવને કુર્વન્તીતિ । યદા વા એષા-ઽહીનસ્યાહ-ર્ભજતે । સાહ્નસ્ય વા સવનમ્ । અથૈવ જગતી કૃતા । અથ પશવ્યઃ । વ્યુષ્ટિર્વા એષ દ્વિરાત્રઃ । ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વિરાત્રેણ યજતે । વ્યેવાસ્મા ઉચ્છતિ । અથો તમ એવાપહતે । અગ્નિષ્ટોમ-મન્તત આહરતિ । અગ્નિ-સ્સર્વા દેવતાઃ । દેવતાસ્વેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 37 ॥
(ઉત્તરં - પ્રતિષ્ઠિત્યૈ - પશવ્યઃ સપ્ત ચ) (અ. 10)
(વરુણસ્ય - જા - મીશ્વર - આગ્નેય - મિન્દ્રસ્ય - ય-ત્ત્રિ - ષ્વગ્નિષ્ટોમ - મુપ ત્વે - યં-વૈઁ રજતા - ઽપ્રતિષ્ઠિતો દશ)
(વરુણસ્ય - યદશ્વિભ્યાં - ઁય-ત્ત્રિષુ - તસ્માદુદ્વતી-સ્સપ્તત્રિગ્ંશત્)
વરુણસ્ય - પ્રતિ તિષ્ઠતિ ।
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે અષ્ટમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકં
(વરુણસ્ય - જા - મીશ્વર - આગ્નેય - મિન્દ્રસ્ય - ય-ત્ત્રિ - ષ્વગ્નિષ્ટોમ - મુપ ત્વે - યં-વૈઁ રજતા - ઽપ્રતિષ્ઠિતો દશ)
(વરુણસ્ય - યદશ્વિભ્યાં - ઁય-ત્ત્રિષુ - તસ્માદુદ્વતી-સ્સપ્તત્રિગ્ંશત્)
વરુણસ્ય - પ્રતિ તિષ્ઠતિ ।
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે અષ્ટમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકં
સમાપ્તમ્ ॥