o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
iṣe tvorje tvā̭ vāyavaḥ̭ sthopāyavaḥ̭ stha devo vaḥ̭ savitā prārpa̭yatu śreṣṭha̭tamāya karma̭ṇa ā pyā̭yaddhvamaghniyā devabhāga-mūrja̭svatīḥ paya̭svatīḥ prajāva̭tī-ranamīvā a̭yakṣmā mā vaḥ̭ stena ī̭śata mā-'ghaśagṃ̭so rudrasya̭ hetiḥ pari̭ vo vṛṇaktu dhruvā asmi-ngopa̭tau syāta bahvī-ryaja̭mānasya paśū-npā̭hi || 1 ||
yajñasya̭ ghoṣada̭si pratyṷṣṭagṃ rakṣaḥ pratyṷṣṭā arā̭tayaḥ preya-ma̭gāddhiṣaṇā̭ barhiraccha manṷnā kṛtā svadhayā vita̭ṣṭā ta ā va̭hanti kavayaḥ̭ purastā-ddevebhyo juṣṭa̭miha barhi-rāsadḙ devānā-mpariṣūtama̭si varṣavṛ̭ddhamasi deva̭barhirmā tvā-'nva-mmā tirya-kparva̭ te rāddhyāsamācchettā te mā ri̭ṣa-ndeva̭barhi-śśatava̭lśaṃ-vi~ ro̭ha sahasra̭valśā [sahasra̭valśāḥ, vi vayagṃ rṷhema] 2
vi vayagṃ rṷhema pṛthivyā-ssampṛcaḥ̭ pāhi susambhṛtā tvā sambha̭rāmyadi̭tyai rāsnā̭-'sīndrāṇyai sannaha̭na-mpūṣā te granthi-ṅgra̭thnātu sa te mā-'' sthādindra̭sya tvā bāhubhyāmudya̭cche bṛhaspate-rmūrdhnā ha̭rāmyurva̭ntari̭kṣamanvi̭hi devaṅgamama̭si || 3 ||
śundha̭ddhva-ndaivyā̭ya karma̭ṇe devayajyāyai̭ mātariśva̭no gharmo̭-'si dyaura̭si pṛthivya̭si viśvadhā̭yā asi parameṇa dhāmnā dṛgṃha̭sva mā hvā-rvasṷ̄nā-mpavitra̭masi śatadhā̭raṃ-va~sṷ̄nā-mpavitra̭masi sahasra̭dhāragṃ huta-sstokohuto draphso 'gnayḙ bṛhate nākā̭ya svāhā dyāvā̭pṛthivībhyāgṃ sā viśvāyu-ssā viśvavya̭cā-ssā viśvaka̭rmā sa-mpṛ̭cyaddhva-mṛtāvarī-rūrmiṇīrmadhṷmattamā mandrā dhana̭sya sātaye somḙna tvā-''ta̭nacmīndrā̭ya dadhi viṣṇo̭ havyagṃ ra̭kṣasva || 4 ||
karma̭ṇe vā-ndevebhyaḥ̭ śakeyaṃ-ve~ṣā̭ya tvā pratyṷṣṭagṃ rakṣaḥ pratyṷṣṭā arā̭tayo dhūra̭si dhūrva dhūrva̭nta-ndhūrva taṃ-yo~-'smā-ndhūrva̭ti ta-ndhūrvayaṃ-va~ya-ndhūrvā̭mastva-ndevānā̭masi sasni̭tama-mpapri̭tama-ñjuṣṭa̭tamaṃ-va~hni̭tama-ndevahūta̭ma-mahrṷtamasi havirdhāna-ndṛgṃha̭sva mā hvā-rmitrasya̭ tvā cakṣṷṣā prekṣe mā bhermā saṃ-vi~̭kthā mā tvā̭ - [mā tvā, higṃsiṣamuru] 5
higṃsiṣamuru vātā̭ya devasya̭ tvā savituḥ pra̭save-'śvino-rbāhubhyā-mpūṣṇo hastābhyā-magnaye juṣṭa-nnirva̭pāmyagnīṣomābhyā-mida-ndevānā̭midamṷ na-ssaha sphātyai tvā nārātyai suva̭rabhi vi khyḙṣaṃ-vai~śvānara-ñjyoti-rdṛgṃha̭ntā-nduryā dyāvā̭pṛthivyo- rurva̭ntari̭kṣa manvi-hyadi̭tyā stvopasthḙ sādayāmyagnḙ havyagṃ ra̭kṣasva || 6 ||
devo vaḥ̭ savito-tpṷnātvacchi̭dreṇa pavitrḙṇa vaso-ssūrya̭sya raśmibhirāpo̭ devīragrepuvo agreguvo-'gra̭ imaṃ-ya~jña-nna̭yatāgrḙ yajñapa̭ti-ndhatta yuṣmānindro̭ 'vṛṇīta vṛtratūryḙ yūyamindra̭-mavṛṇīddhvaṃ-vṛ~tratūrye prokṣi̭tā-ssthāgnayḙ vo juṣṭa-mprokṣāmyagnīṣomābhyāgṃ śundha̭ddhva-ndaivyā̭ya karma̭ṇe devayajyāyā ava̭dhūtagṃ rakṣo-'va̭dhūtā arā̭tayo-'di̭tyāstvaga̭si prati̭ tvā - [prati̭ tvā, pṛthivī vettvadhiṣava̭ṇamasi] 7
pṛthivī vettvadhiṣava̭ṇamasi vānaspatya-mprati tvā-'di̭tyāstvagvettvagnestanūra̭si vāco visarja̭na-ndevavī̭taye tvā gṛhṇāmyadri̭rasi vānaspatya-ssa ida-ndevebhyo̭ havyagṃ suśami̭ śamiṣveṣamā vadorjamā va̭da dyumadva̭data vayagṃ sa̭ṅghāta-ñjeṣma varṣavṛ̭ddhamasi prati̭ tvā varṣavṛ̭ddhaṃ-ve~ttu parā̭pūtagṃ rakṣaḥ parā̭pūtā arā̭tayo rakṣa̭sā-mbhāgo̭ 'si vāyurvo vi vi̭naktu devo vaḥ̭ savitā hira̭ṇyapāṇiḥ prati̭ gṛhṇātu || 8 ||
ava̭dhūtagṃ rakṣo-'va̭dhūtā arā̭tayo-'di̭tyāstvaga̭si prati̭ tvā pṛthivīvettu diva-sska̭mbhanira̭si prati tvā-'di̭tyāstvagvettu dhiṣaṇā̭-'si parvatyā prati̭ tvā diva-sska̭mbhanirvettu dhiṣaṇā̭-'si pārvateyī prati̭ tvā parvatirvettu devasya̭ tvā savituḥ pra̭save-'śvino-rbāhubhyā-mpūṣṇohastābhyāmadhi̭ vapāmidhānya̭masi dhinuhi devā-nprāṇāya̭ tvā 'pānāya̭ tvā vyānāya̭ tvā dīrghāmanu prasi̭timāyṷṣedhā-ndevo vaḥ̭ savitā hira̭ṇyapāṇiḥ prati̭ gṛhṇātu || 9 ||
dhṛṣṭi̭rasi brahma̭ yacchāpāgne 'gnimāmāda̭-ñjahi niṣkravyādagṃ̭ sedhā-''dḙvayajaṃ̭-va~ha nirda̭gdhagṃ rakṣo nirda̭gdhā arā̭tayo dhruvama̭si pṛthivī-ndṛgṃhā-''yṷ-rdṛgṃha prajā-ndṛgṃ̭ha sajātānasmai yaja̭mānāya paryṷ̄ha dhartrama̭syantari̭kṣa-ndṛgṃha prāṇa-ndṛgṃ̭hāpāna-ndṛgṃ̭ha sajātānasmai yaja̭mānāya paryṷ̄ha dharuṇa̭masi diva̭-ndṛgṃha cakṣṷ- [cakṣuḥ̭, dṛgṃha śrotra̭-ndṛgṃha] 10
rdṛgṃha śrotra̭-ndṛgṃha sajātānasmai yaja̭mānāya paryṷ̄ha dharmā̭si diśo̭ dṛgṃha yoni̭-ndṛgṃha prajā-ndṛgṃ̭ha sajātānasmai yaja̭mānāya paryṷ̄ha citaḥ̭ stha prajāmasmai rayimasmai sa̭jātānasmai yaja̭mānāya paryṷ̄ha bhṛgṷ̄ṇāmaṅgi̭rasā-ntapa̭sā tapyaddhvaṃ-yā~ni̭ gharme kapālānyupacinvanti̭ vedhasaḥ̭ | pūṣṇastānyapi̭ vrata i̭ndravāyū vi mṷñcatām || 11 ||
saṃ-va~̭pāmi samāpo̭ adbhira̭gmata samoṣa̭dhayo rasḙna sagṃ revatī-rjaga̭tībhi-rmadhṷmatī-rmadhṷmatībhi-ssṛjyaddhvamadbhyaḥ pari prajā̭tā-sstha samadbhiḥ pṛ̭cyaddhva-ñjana̭yatyai tvā saṃ-yau~myagnaye tvā-'gnīṣomābhyā-mmakhasya śiro̭-'si gharmo̭-'si viśvāyṷruru pra̭thasvoru tḙ yajñapa̭tiḥ prathatā-ntvaca̭-ṅgṛhṇīṣvāntari̭tagṃ rakṣo-'ntari̭tā arā̭tayodevastvā̭ savitā śra̭payatu varṣi̭ṣṭhe adhi nāke-'gnistḙ tanuva-mmā-'ti̭ dhāgagnḙ havyagṃ ra̭kṣasva sa-mbrahma̭ṇā pṛcyasvaikatāya svāhā dvitāya svāhā tritāya svāhā || 12 ||
ā da̭da indra̭sya bāhura̭si dakṣi̭ṇa-ssahasra̭bhṛṣṭi-śśatatḙjā vāyura̭si tigmatḙjāḥ pṛthi̭vi devayaja - nyoṣa̭ddhyāste mūla-mmā higṃ̭siṣa-mapa̭hato-'raruḥ̭ pṛthivyai vraja-ṅga̭ccha gosthānaṃ-va~rṣa̭tu te dyaurba̭dhāna dḙva savitaḥ paramasyā-mparāvati̭ śatena pāśairyo-'smā-ndveṣṭi ya-ñca̭ vaya-ndviṣmastamato mā maugapa̭hato-'raruḥ̭ pṛthivyai dḙvayaja̭nyai vrajaṃ- [vrajam, gaccha gosthānaṃ-va~rṣa̭tu] 13
ga̭ccha gosthānaṃ-va~rṣa̭tu te dyaurba̭dhāna dḙva savitaḥ paramasyā-mparāvati̭ śatena pāśairyo-'smā-ndveṣṭi ya-ñca̭ vaya-ndviṣmastamato mā maugapa̭hato-'raruḥ̭ pṛthivyā adḙvayajano vraja-ṅga̭ccha gosthānaṃ-va~rṣa̭tu te dyaurba̭dhāna dḙva savitaḥ paramasyā-mparāvati̭ śatena pāśairyo-'smā-ndveṣṭi ya-ñca̭ vaya-ndviṣmastamato mā- [mā, maugararṷste diva-mmā] 14
maṷgararṷste diva-mmā skān. vasa̭vastvā pari̭ gṛhṇantu gāyatreṇa chanda̭sārudrāstvā pari̭ gṛhṇantu traiṣṭṷbhena chanda̭sā-''dityāstvā pari̭ gṛhṇantu jāga̭tena chanda̭sā devasya̭ savitu-ssave karma̭ kṛṇvanti vedhasa̭ ṛtama̭syṛtasada̭na-masyṛtaśrīra̭si dhā a̭si svadhā a̭syurvī cāsi vasvī̭ cāsi purā krūrasya̭ visṛpo̭ viraphśi-nnudādāya̭ pṛthivī-ñjīradā̭nuryāmaira̭yan candrama̭si svadhābhistā-ndhīrā̭so anudṛśya̭ yajante || 15 ||
pratyṷṣṭagṃ rakṣaḥ pratyṷṣṭā arā̭tayo 'gne-rva-steji̭ṣṭhena teja̭sā ni-ṣṭa̭pāmi goṣṭha-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~jina̭-ntvā sapatnasāhagṃ sa-mmārjmi vāca̭-mprāṇa-ñcakṣu-śśrotra̭-mprajāṃ-yo~ni-mmā nirmṛ̭kṣaṃ-vā~jinī-ntvā sapatnasāhīgṃ sa-mmārjmyāśāsā̭nā saumanasa-mprajāgṃ saubhāgya-ntanūm | agneranṷvratā bhūtvā sa-nna̭hye sukṛtāya kam || suprajasa̭stvā vayagṃ supatnīrupa̭- [supathnīrupa̭, sedimi |] 16
sedima | agnḙ sapatnadambha̭na-mada̭bdhāso adābhyam || imaṃ-vi~ṣyā̭mi varṷṇasya pāśaṃ ~ya-maba̭ddhnīta savitā suketaḥ̭ | dhātu-śca yonaṷ sukṛtasya̭ loke syona-mmḙ saha patyā̭ karomi || samāyṷṣā samprajayā sama̭gne varca̭sā punaḥ̭ | sa-mpatnī patyā-'ha-ṅga̭cche samātmā tanuvā mama̭ || mahīnā-mpayo-'syoṣa̭dhīnāgṃ rasastasya te-'kṣī̭yamāṇasya ni- [niḥ, vapāmi mahīnāṃ] 17
rva̭pāmi mahīnā-mpayo-'syoṣa̭dhīnāgṃ raso-'da̭bdhena tvā cakṣuṣā-'vekṣe suprajāstvāya tejo̭-'si tejo-'nu prehyagniste tejo mā vi nai̭dagne-rjihvā-'si̭ subhūrdevānā-ndhāmnḙdhāmne devebhyo yajṷṣeyajuṣe bhava śukrama̭si jyoti̭rasi tejo̭-'si devo vaḥ̭ savito-tpṷnātvacchi̭dreṇa pavitrḙṇa vaso-ssūrya̭sya raśmibhiḥ̭ śukra-ntvā̭ śukrāyā-ndhāmnḙdhāmne devebhyo yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi jyoti̭stvā jyoti̭ṣyarcistvā-'rciṣi dhāmnḙdhāmne devebhyo yajṷṣeyajuṣe gṛhṇāmi || 18 ||
kṛṣṇo-'syākhareṣṭho-'gnaye tvā svāhā vedi̭rasi barhiṣe tvā svāhā ̭barhira̭si srugbhyastvā svāhā̭ dive tvā-'ntari̭kṣāya tvā pṛthivyai tvā svadhā pitṛbhya ūrgbha̭va barhiṣadbhya̭ ūrjā pṛ̭thivī-ṅga̭cchata viṣṇo-sstūpo-'syūrṇāmradasa-ntvā stṛṇāmi svāsastha-ndevebhyo̭ gandharvo̭-'si viśvāva̭su-rviśva̭smādīṣa̭to yaja̭mānasya paridhiriḍa ī̭ḍita indra̭sya bāhura̭si- [bāhura̭si, dakṣi̭ṇo] 19
dakṣi̭ṇo yaja̭mānasya paridhiriḍa ī̭ḍito mitrāvarṷṇau tvottarataḥ pari̭ dhattā-ndhruveṇa dharma̭ṇā yaja̭mānasya paridhiriḍa ī̭ḍita-ssūrya̭stvā purastā-tpātu kasyāścidabhiśa̭styā vītihotra-ntvā kave dyumantagṃ sami̭dhīmahyagnḙ bṛhanta̭maddhvare viśo yantre stho vasṷ̄nāgṃ rudrāṇā̭-mādityānāgṃ sada̭si sīda juhūrṷpabhṛ-ddhruvā-'si̭ ghṛtācī nāmnā priyeṇa nāmnā priye sada̭si sīdaitā a̭sadan-thsukṛtasya̭ loke tā vi̭ṣṇo pāhi pāhi yajña-mpāhi yajñapa̭ti-mpāhi māṃ-ya~̭jñaniyam || 20 ||
bhuva̭namasi vi pra̭thasvāgne yaṣṭa̭rida-nnamaḥ̭ | juhvehyagnistvā hvayati devayajyāyā upa̭bhṛdehi̭ devastvā̭ savitā hva̭yati devayajyāyā agnā̭viṣṇū mā vāmava̭ kramiṣaṃ-vi~ ji̭hāthā-mmā mā sa-ntāptaṃ-lo~ka-mmḙ lokakṛtau kṛṇutaṃ-vi~ṣṇo-ssthāna̭masīta indro̭ akṛṇo-dvīryā̭ṇi samārabhyordhvo a̭ddhvaro di̭vispṛśamahrṷto yajño yajñapa̭te-rindrā̭vān-thsvāhā̭ bṛhadbhāḥ pāhi mā-'gne duśca̭ritādā mā suca̭rite bhaja makhasya śiro̭-'si sañjyoti̭ṣā jyoti̭raṅktām || 21 ||
vāja̭sya mā prasavenodgrābheṇoda̭grabhīt | athā̭ sapatnāgṃ indro̭ me nigrābheṇādha̭rāgṃ akaḥ || udgrābha-ñca̭ nigrābha-ñca brahma̭ devā a̭vīvṛdhann | athā̭ sapatnā̭nindrāgnī mḙ viṣūcīnān vya̭syatām || vasṷbhyastvā rudrebhya̭stvā-''dityebhya̭stvā-'ktagṃ rihā̭ṇā viyantu vayaḥ̭ || prajāṃ-yo~ni-mmā nirmṛ̭kṣamā pyā̭yantāmāpa oṣa̭dhayo marutā-mpṛṣa̭taya-sstha divaṃ̭- [divam, gaccha tato̭ no] 22
gaccha tato̭ no vṛṣṭimera̭ya | āyuṣpā a̭gne-'syāyṷrme pāhi cakṣuṣpā a̭gne-'si cakṣṷrme pāhi dhruvā-'si ya-mpa̭ridhi-mparyadha̭tthā agnḙ deva paṇibhi̭-rvīyamā̭ṇaḥ | ta-nta̭ etamanu joṣa̭-mbharāmi nedeṣa tvada̭pacetayā̭tai yajñasya pātha upa sami̭tagṃ saggsrāvabhā̭gā-sstheṣā bṛhantaḥ̭ prastareṣṭhā ba̭rhiṣada̭śca [ ] 23
devā imāṃ-vā~ca̭mabhi viśvḙ gṛṇanta̭ āsadyāsmi-nbarhiṣi̭ mādayaddhvamagne-rvāmapa̭nnagṛhasya sada̭si sādayāmi sumnāya̭ sumninī sumne mā̭ dhatta-ndhuri dharyaṷ pātamagnḙ 'dabdhāyo 'śītatano pāhi mā-'dya divaḥ pāhi prasi̭tyai pāhi duri̭ṣṭyai pāhi dṷradmanyai pāhi duśca̭ritādavi̭ṣa-nnaḥ pitu-ṅkṛ̭ṇu suṣadā yonigg svāhā devā̭ gātuvido gātuṃvi~ttvā gātu mi̭ta mana̭saspata ima-nno̭ deva deveṣṷ yajñagg svāhā̭ vāci svāhā vātḙ dhāḥ || 24 ||
ubhā vā̭mindrāgnī āhuvaddhyā̭ ubhā rādha̭sa-ssaha mā̭dayaddhyai | ubhā dātārā̭viṣāgṃ ra̭yīṇāmubhā vāja̭sya sātayḙ huve vām || aśra̭vagṃ hi bhṷ̄ridāva̭ttarā vāṃ-vi~jā̭māturuta vā̭ ghā syālāt | athā soma̭sya praya̭tī yuvabhyāmindrāgnī stoma̭-ñjanayāmi navyam || indrāgnī navati-mpuro̭ dāsapa̭tnīradhūnutam | sākamekḙna karma̭ṇā || śuci-nnu stoma-nnava̭jāta-madyendrāgnī vṛtrahaṇā juṣethām || 25 ||
mṛḍātīdṛśe || kṣetra̭sya pate madhṷmanta-mūrmi-ndhenuri̭va payo̭ asmāsṷ dhukṣva | madhuścuta̭-ṅghṛtami̭va supṷ̄ta-mṛtasya̭ naḥ pata̭yo mṛḍayantu || agne naya̭ supathā̭ rāye asmān. viśvā̭ni deva vayunā̭ni vidvān | yuyoddhya̭sma-jjṷhurāṇameno bhūyi̭ṣṭhā-nte nama̭uktiṃ-vi~dhema || ā devānāmapi panthā̭-maganma yacchaknavā̭ma tadanu pravo̭ḍhum | agni-rvidvān-thsa ya̭jā- [sa ya̭jāt, sedu hotā so] 27
thsedu hotā so a̭ddhvarān-thsa ṛtūn ka̭lpayāti || yadvāhi̭ṣṭha-ntadagnayḙ bṛhada̭rca vibhāvaso | mahi̭ṣīva tvadrayistvadvājā udī̭rate || agne tva-mpā̭rayā navyo̭ asmān-thsvastibhirati̭ durgāṇi viśvā | pūśca̭ pṛthvī ba̭hulā na̭ urvī bhavā̭ tokāya tana̭yāya śaṃ-yoḥ ~|| tvama̭gne vratapā a̭si deva ā martyeṣvā | tvaṃ-ya~jñeṣvīḍyaḥ̭ || yadvo̭ vaya-mpra̭mināma̭ vratāni̭ viduṣā-ndevā avi̭duṣṭarāsaḥ | agniṣṭa-dviśvamā pṛ̭ṇāti vidvān. yebhi̭-rdevāgṃ ṛtubhiḥ̭ kalpayā̭ti || 28 ||
(juṣethāmā - sa no̭ - yajā - dā - trayo̭vigṃśatiśca) (a. 14)
(iṣe tvā̭ - yajñasya - śundha̭dhvaṃ - karma̭ṇe vāṃ - devo-'va̭dhūtaṃ - dhuṣṭiḥ - saṃ-va~̭pā- myā da̭de - pratyṷṣṭaṃ - kṛṣṇo̭-'si - bhuva̭namasi - vāja̭syobhā vāṃ - catṷrdaśa )
(iṣe - dṛgṃ̭ha - bhuva̭na - maṣṭāvigṃ̭śatiḥ )
(iṣe tvā̭, kalpayā̭ti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
