କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଜେ ତ୍ଵା॑ ଵା॒ଯଵଃ॑ ସ୍ଥୋପା॒ଯଵଃ॑ ସ୍ଥ ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯତୁ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭା॒ଗ-ମୂର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀଃ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀଃ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀ-ରନମୀ॒ଵା ଅ॑ଯ॒କ୍ଷ୍ମା ମା ଵଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂ॑ସୋ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ହେ॒ତିଃ ପରି॑ ଵୋ ଵୃଣକ୍ତୁ ଧ୍ରୁ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମି-ନ୍ଗୋପ॑ତୌ ସ୍ଯାତ ବ॒ହ୍ଵୀ-ର୍ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପା॑ହି ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଜେ ତ୍ଵା॑ ଵା॒ଯଵଃ॑ ସ୍ଥୋପା॒ଯଵଃ॑ ସ୍ଥ ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯତୁ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭା॒ଗ-ମୂର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀଃ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀଃ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀ-ରନମୀ॒ଵା ଅ॑ଯ॒କ୍ଷ୍ମା ମା ଵଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂ॑ସୋ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ହେ॒ତିଃ ପରି॑ ଵୋ ଵୃଣକ୍ତୁ ଧ୍ରୁ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମି-ନ୍ଗୋପ॑ତୌ ସ୍ଯାତ ବ॒ହ୍ଵୀ-ର୍ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପା॑ହି ॥ 1 ॥
(ଇ॒ଷେ - ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ ) (ଅ. 1)
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ଷଦ॑ସି॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯଃ॒ ପ୍ରେଯ-ମ॑ଗାଦ୍ଧି॒ଷଣା॑ ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛ॒ ମନୁ॑ନା କୃ॒ତା ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ଵିତ॑ଷ୍ଟା॒ ତ ଆ ଵ॑ହନ୍ତି କ॒ଵଯଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମି॒ହ ବ॒ର୍॒ହି-ରା॒ସଦେ॑ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପରିଷୂ॒ତମ॑ସି ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧମସି॒ ଦେଵ॑ବର୍ହି॒ର୍ମା ତ୍ଵା-ଽ॒ନ୍ଵ-ମ୍ମା ତି॒ର୍ଯ-କ୍ପର୍ଵ॑ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମାଚ୍ଛେ॒ତ୍ତା ତେ॒ ମା ରି॑ଷ॒-ନ୍ଦେଵ॑ବର୍ହି-ଶ୍ଶ॒ତଵ॑ଲ୍ଶଂ॒-ଵିଁ ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା॒ [ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶାଃ, ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ] 2
ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ମ୍ପୃଚଃ॑ ପାହି ସୁସ॒ମ୍ଭୃତା᳚ ତ୍ଵା॒ ସମ୍ଭ॑ରା॒ମ୍ଯଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॑-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ସ॒ନ୍ନହ॑ନ-ମ୍ପୂ॒ଷା ତେ᳚ ଗ୍ର॒ନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ର॑ଥ୍ନାତୁ॒ ସ ତେ॒ ମା-ଽଽ ସ୍ଥା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମୁଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚-ର୍ମୂ॒ର୍ଧ୍ନା ହ॑ରାମ୍ଯୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି ଦେଵଙ୍ଗ॒ମମ॑ସି ॥ 3 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ଷଦ॑ସି॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯଃ॒ ପ୍ରେଯ-ମ॑ଗାଦ୍ଧି॒ଷଣା॑ ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛ॒ ମନୁ॑ନା କୃ॒ତା ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ଵିତ॑ଷ୍ଟା॒ ତ ଆ ଵ॑ହନ୍ତି କ॒ଵଯଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମି॒ହ ବ॒ର୍॒ହି-ରା॒ସଦେ॑ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପରିଷୂ॒ତମ॑ସି ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧମସି॒ ଦେଵ॑ବର୍ହି॒ର୍ମା ତ୍ଵା-ଽ॒ନ୍ଵ-ମ୍ମା ତି॒ର୍ଯ-କ୍ପର୍ଵ॑ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମାଚ୍ଛେ॒ତ୍ତା ତେ॒ ମା ରି॑ଷ॒-ନ୍ଦେଵ॑ବର୍ହି-ଶ୍ଶ॒ତଵ॑ଲ୍ଶଂ॒-ଵିଁ ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା॒ [ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶାଃ, ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ] 2
ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ମ୍ପୃଚଃ॑ ପାହି ସୁସ॒ମ୍ଭୃତା᳚ ତ୍ଵା॒ ସମ୍ଭ॑ରା॒ମ୍ଯଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॑-ଽସୀନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ସ॒ନ୍ନହ॑ନ-ମ୍ପୂ॒ଷା ତେ᳚ ଗ୍ର॒ନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ର॑ଥ୍ନାତୁ॒ ସ ତେ॒ ମା-ଽଽ ସ୍ଥା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମୁଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚-ର୍ମୂ॒ର୍ଧ୍ନା ହ॑ରାମ୍ଯୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି ଦେଵଙ୍ଗ॒ମମ॑ସି ॥ 3 ॥
(ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା - ଅ॒ଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॑ ମାତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନୋ ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସି॒ ଦ୍ଯୌର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ସି ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯା ଅସି ପର॒ମେଣ॒ ଧାମ୍ନା॒ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒-ର୍ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମସି ଶ॒ତଧା॑ରଂ॒-ଵଁସୂ॑ନା-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମସି ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରଗ୍ଂ ହୁ॒ତ-ସ୍ସ୍ତୋ॒କୋହୁ॒ତୋ ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ᳚ ଽଗ୍ନଯେ॑ ବୃହ॒ତେ ନାକା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସା ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ସ-ମ୍ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ-ରୂ॒ର୍ମିଣୀ॒ର୍ମଧୁ॑ମତ୍ତମା ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ଧନ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯେ॒ ସୋମେ॑ନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽତ॑ନ॒ଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦଧି॒ ଵିଷ୍ଣୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ ॥ 4 ॥
ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॑ ମାତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନୋ ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସି॒ ଦ୍ଯୌର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ସି ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯା ଅସି ପର॒ମେଣ॒ ଧାମ୍ନା॒ ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒-ର୍ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମସି ଶ॒ତଧା॑ରଂ॒-ଵଁସୂ॑ନା-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମସି ସ॒ହସ୍ର॑ଧାରଗ୍ଂ ହୁ॒ତ-ସ୍ସ୍ତୋ॒କୋହୁ॒ତୋ ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ᳚ ଽଗ୍ନଯେ॑ ବୃହ॒ତେ ନାକା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସା ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ସ-ମ୍ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ-ରୂ॒ର୍ମିଣୀ॒ର୍ମଧୁ॑ମତ୍ତମା ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ଧନ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯେ॒ ସୋମେ॑ନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽତ॑ନ॒ଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦଧି॒ ଵିଷ୍ଣୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ ॥ 4 ॥
(ସୋମେ॑ - ନା॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
କର୍ମ॑ଣେ ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶକେଯଂ॒-ଵେଁଷା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ଧୂର॑ସି॒ ଧୂର୍ଵ॒ ଧୂର୍ଵ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ଧୂର୍ଵ॒ ତଂ-ଯୋଁ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଧୂର୍ଵ॑ତି॒ ତ-ନ୍ଧୂ᳚ର୍ଵ॒ଯଂ-ଵଁ॒ଯ-ନ୍ଧୂର୍ଵା॑ମ॒ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମସି॒ ସସ୍ନି॑ତମ॒-ମ୍ପପ୍ରି॑ତମ॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ॑ତମଂ॒-ଵଁହ୍ନି॑ତମ-ନ୍ଦେଵ॒ହୂତ॑ମ॒-ମହ୍ରୁ॑ତମସି ହଵି॒ର୍ଧାନ॒-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା᳚-ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ପ୍ରେକ୍ଷେ॒ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ - [ମା ତ୍ଵା᳚, ହି॒ଗ୍ଂ॒ସି॒ଷ॒ମୁ॒ରୁ] 5
ହିଗ୍ଂସିଷମୁ॒ରୁ ଵାତା॑ଯ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପାମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା-ମି॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମୁ॑ ନ-ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଫା॒ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ନାରା᳚ତ୍ଯୈ॒ ସୁଵ॑ର॒ଭି ଵି ଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ॑ନ୍ତା॒-ନ୍ଦୁର୍ଯା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ- ରୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ ମନ୍ଵି॒-ହ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା ସ୍ତ୍ଵୋ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯା॒ମ୍ଯଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ ॥ 6 ॥
କର୍ମ॑ଣେ ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶକେଯଂ॒-ଵେଁଷା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ଧୂର॑ସି॒ ଧୂର୍ଵ॒ ଧୂର୍ଵ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ଧୂର୍ଵ॒ ତଂ-ଯୋଁ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଧୂର୍ଵ॑ତି॒ ତ-ନ୍ଧୂ᳚ର୍ଵ॒ଯଂ-ଵଁ॒ଯ-ନ୍ଧୂର୍ଵା॑ମ॒ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମସି॒ ସସ୍ନି॑ତମ॒-ମ୍ପପ୍ରି॑ତମ॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ॑ତମଂ॒-ଵଁହ୍ନି॑ତମ-ନ୍ଦେଵ॒ହୂତ॑ମ॒-ମହ୍ରୁ॑ତମସି ହଵି॒ର୍ଧାନ॒-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା᳚-ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ପ୍ରେକ୍ଷେ॒ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ - [ମା ତ୍ଵା᳚, ହି॒ଗ୍ଂ॒ସି॒ଷ॒ମୁ॒ରୁ] 5
ହିଗ୍ଂସିଷମୁ॒ରୁ ଵାତା॑ଯ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ମ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପାମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା-ମି॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମୁ॑ ନ-ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଫା॒ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ନାରା᳚ତ୍ଯୈ॒ ସୁଵ॑ର॒ଭି ଵି ଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ॑ନ୍ତା॒-ନ୍ଦୁର୍ଯା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ- ରୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ ମନ୍ଵି॒-ହ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା ସ୍ତ୍ଵୋ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯା॒ମ୍ଯଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ ॥ 6 ॥
( ମା ତ୍ଵା॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 4)
ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ରାପୋ॑ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁ॒ଵୋ-ଽଗ୍ର॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ଧତ୍ତ ଯୁ॒ଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ର॒ତୂର୍ଯେ॑ ଯୂ॒ଯମିନ୍ଦ୍ର॑-ମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ର॒ତୂର୍ଯେ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତା-ସ୍ସ୍ଥା॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚ମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତ॒ଯୋ-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା - [ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା, ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵଧି॒ଷଵ॑ଣମସି] 7
ପୃଥି॒ଵୀ ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵଧି॒ଷଵ॑ଣମସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେସ୍ତ॒ନୂର॑ସି ଵା॒ଚୋ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଦ୍ରି॑ରସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ସ୍ସ ଇ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶମି॑ ଶମି॒ଷ୍ଵେଷ॒ମା ଵ॒ଦୋର୍ଜ॒ମା ଵ॑ଦ ଦ୍ଯୁ॒ମଦ୍ଵ॑ଦତ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଙ୍ଘା॒ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ମ ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧମସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧଂ-ଵେଁତ୍ତୁ॒ ପରା॑ପୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରା॑ପୂତା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑ ଽସି ଵା॒ଯୁର୍ଵୋ॒ ଵି ଵି॑ନକ୍ତୁ ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 8 ॥
ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ରାପୋ॑ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁ॒ଵୋ-ଽଗ୍ର॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ଧତ୍ତ ଯୁ॒ଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ର॒ତୂର୍ଯେ॑ ଯୂ॒ଯମିନ୍ଦ୍ର॑-ମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ର॒ତୂର୍ଯେ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତା-ସ୍ସ୍ଥା॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚ମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତ॒ଯୋ-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା - [ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା, ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵଧି॒ଷଵ॑ଣମସି] 7
ପୃଥି॒ଵୀ ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵଧି॒ଷଵ॑ଣମସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ᳚ତ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେସ୍ତ॒ନୂର॑ସି ଵା॒ଚୋ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଦ୍ରି॑ରସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ-ସ୍ସ ଇ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶମି॑ ଶମି॒ଷ୍ଵେଷ॒ମା ଵ॒ଦୋର୍ଜ॒ମା ଵ॑ଦ ଦ୍ଯୁ॒ମଦ୍ଵ॑ଦତ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଙ୍ଘା॒ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ମ ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧମସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧଂ-ଵେଁତ୍ତୁ॒ ପରା॑ପୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରା॑ପୂତା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑ ଽସି ଵା॒ଯୁର୍ଵୋ॒ ଵି ଵି॑ନକ୍ତୁ ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 8 ॥
( ତ୍ଵା॒ - ଭା॒ଗ - ଏକା॑ଦଶ ଚ ) (ଅ. 5)
ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତ॒ଯୋ-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵୀଵେ᳚ତ୍ତୁ ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର॑ସି॒ ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପର୍ଵ॒ତ୍ଯା ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପାର୍ଵତେ॒ଯୀ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପର୍ଵ॒ତିର୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମଧି॑ ଵପାମିଧା॒ନ୍ଯ॑ମସି ଧିନୁ॒ହି ଦେ॒ଵା-ନ୍ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ଽପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ଵ୍ଯା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ଦୀ॒ର୍ଘାମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ମାଯୁ॑ଷେଧା-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 9 ॥
ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତ॒ଯୋ-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵୀଵେ᳚ତ୍ତୁ ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର॑ସି॒ ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପର୍ଵ॒ତ୍ଯା ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପାର୍ଵତେ॒ଯୀ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପର୍ଵ॒ତିର୍ଵେ᳚ତ୍ତୁ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମଧି॑ ଵପାମିଧା॒ନ୍ଯ॑ମସି ଧିନୁ॒ହି ଦେ॒ଵା-ନ୍ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ଽପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ଵ୍ଯା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା ଦୀ॒ର୍ଘାମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ମାଯୁ॑ଷେଧା-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 9 ॥
(ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା॒ - ପଞ୍ଚ॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 6)
ଧୃଷ୍ଟି॑ରସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଯ॒ଚ୍ଛାପା᳚ଗ୍ନେ॒ ଽଗ୍ନିମା॒ମାଦ॑-ଞ୍ଜହି॒ ନିଷ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ॑ ସେ॒ଧା-ଽଽଦେ॑ଵ॒ଯଜଂ॑-ଵଁହ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧା॒ ଅରା॑ତଯୋ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହା-ଽଽଯୁ॑-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ ଧ॒ର୍ତ୍ରମ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହାପା॒ନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ ଧ॒ରୁଣ॑ମସି॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଚକ୍ଷୁ॑- [ଚକ୍ଷୁଃ॑, ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ] 10
ର୍ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଧର୍ମା॑ସି॒ ଦିଶୋ॑ ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଯୋନି॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପ୍ର॒ଜାମ॒ସ୍ମୈ ର॒ଯିମ॒ସ୍ମୈ ସ॑ଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଭୃଗୂ॑ଣା॒ମଙ୍ଗି॑ରସା॒-ନ୍ତପ॑ସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵଂ॒-ଯାଁନି॑ ଘ॒ର୍ମେ କ॒ପାଲା᳚ନ୍ଯୁପଚି॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ଵେ॒ଧସଃ॑ । ପୂ॒ଷ୍ଣସ୍ତାନ୍ଯପି॑ ଵ୍ର॒ତ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରଵା॒ଯୂ ଵି ମୁ॑ଞ୍ଚତାମ୍ ॥ 11 ॥
ଧୃଷ୍ଟି॑ରସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଯ॒ଚ୍ଛାପା᳚ଗ୍ନେ॒ ଽଗ୍ନିମା॒ମାଦ॑-ଞ୍ଜହି॒ ନିଷ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ॑ ସେ॒ଧା-ଽଽଦେ॑ଵ॒ଯଜଂ॑-ଵଁହ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧା॒ ଅରା॑ତଯୋ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହା-ଽଽଯୁ॑-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ ଧ॒ର୍ତ୍ରମ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହାପା॒ନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ ଧ॒ରୁଣ॑ମସି॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଚକ୍ଷୁ॑- [ଚକ୍ଷୁଃ॑, ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ] 10
ର୍ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଧର୍ମା॑ସି॒ ଦିଶୋ॑ ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଯୋନି॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ସଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଚିତଃ॑ ସ୍ଥ ପ୍ର॒ଜାମ॒ସ୍ମୈ ର॒ଯିମ॒ସ୍ମୈ ସ॑ଜା॒ତାନ॒ସ୍ମୈ ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ ଭୃଗୂ॑ଣା॒ମଙ୍ଗି॑ରସା॒-ନ୍ତପ॑ସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵଂ॒-ଯାଁନି॑ ଘ॒ର୍ମେ କ॒ପାଲା᳚ନ୍ଯୁପଚି॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ଵେ॒ଧସଃ॑ । ପୂ॒ଷ୍ଣସ୍ତାନ୍ଯପି॑ ଵ୍ର॒ତ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରଵା॒ଯୂ ଵି ମୁ॑ଞ୍ଚତାମ୍ ॥ 11 ॥
(ଚକ୍ଷୁ॑ - ର॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ସଂ-ଵଁ॑ପାମି॒ ସମାପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଭିର॑ଗ୍ମତ॒ ସମୋଷ॑ଧଯୋ॒ ରସେ॑ନ॒ ସଗ୍ଂ ରେ॒ଵତୀ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀ॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି॒ ପ୍ରଜା॑ତା-ସ୍ସ୍ଥ॒ ସମ॒ଦ୍ଭିଃ ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒-ଞ୍ଜନ॑ଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ସଂ-ଯୌଁ᳚ମ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ରୁ॒ରୁ ପ୍ର॑ଥସ୍ଵୋ॒ରୁ ତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଃ ପ୍ରଥତା॒-ନ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵା॒ନ୍ତରି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒-ଽନ୍ତରି॑ତା॒ ଅରା॑ତଯୋଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ଶ୍ର॑ପଯତୁ॒ ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ନାକେ॒-ଽଗ୍ନିସ୍ତେ॑ ତ॒ନୁଵ॒-ମ୍ମା-ଽତି॑ ଧା॒ଗଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ପୃଚ୍ଯସ୍ଵୈକ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଦ୍ଵି॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ରି॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 12 ॥
ସଂ-ଵଁ॑ପାମି॒ ସମାପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଭିର॑ଗ୍ମତ॒ ସମୋଷ॑ଧଯୋ॒ ରସେ॑ନ॒ ସଗ୍ଂ ରେ॒ଵତୀ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀ॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି॒ ପ୍ରଜା॑ତା-ସ୍ସ୍ଥ॒ ସମ॒ଦ୍ଭିଃ ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒-ଞ୍ଜନ॑ଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ସଂ-ଯୌଁ᳚ମ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ରୁ॒ରୁ ପ୍ର॑ଥସ୍ଵୋ॒ରୁ ତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଃ ପ୍ରଥତା॒-ନ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵା॒ନ୍ତରି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒-ଽନ୍ତରି॑ତା॒ ଅରା॑ତଯୋଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ଶ୍ର॑ପଯତୁ॒ ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ନାକେ॒-ଽଗ୍ନିସ୍ତେ॑ ତ॒ନୁଵ॒-ମ୍ମା-ଽତି॑ ଧା॒ଗଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷସ୍ଵ॒ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ପୃଚ୍ଯସ୍ଵୈକ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଦ୍ଵି॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ରି॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 12 ॥
(ସ॒ଵି॒ତା - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଆ ଦ॑ଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶ॒ତତେ॑ଜା ଵା॒ଯୁର॑ସି ତି॒ଗ୍ମତେ॑ଜାଃ॒ ପୃଥି॑ଵି ଦେଵଯଜ॒ - ନ୍ଯୋଷ॑ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ॒ ମୂଲ॒-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ॒-ମପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା ମୌ॒ଗପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ଦେ॑ଵ॒ଯଜ॑ନ୍ଯୈ ଵ୍ର॒ଜଂ- [ଵ୍ର॒ଜମ୍, ଗ॒ଚ୍ଛ॒ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ] 13
ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା ମୌ॒ଗପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦେ॑ଵଯଜନୋ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା- [ମା, ମୌ॒ଗ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା] 14
ମୌ॑ଗ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନ୍॒. ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସାରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ କର୍ମ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେ॒ଧସ॑ ଋ॒ତମ॑ସ୍ଯୃତ॒ସଦ॑ନ-ମସ୍ଯୃତ॒ଶ୍ରୀର॑ସି॒ ଧା ଅ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॑ସ୍ଯୁ॒ର୍ଵୀ ଚାସି॒ ଵସ୍ଵୀ॑ ଚାସି ପୁ॒ରା କ୍ରୂ॒ରସ୍ଯ॑ ଵି॒ସୃପୋ॑ ଵିରଫ୍ଶି-ନ୍ନୁଦା॒ଦାଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜୀ॒ରଦା॑ନୁ॒ର୍ଯାମୈର॑ଯନ୍ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒ସ୍ତା-ନ୍ଧୀରା॑ସୋ ଅନୁ॒ଦୃଶ୍ଯ॑ ଯଜନ୍ତେ ॥ 15 ॥
ଆ ଦ॑ଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶ॒ତତେ॑ଜା ଵା॒ଯୁର॑ସି ତି॒ଗ୍ମତେ॑ଜାଃ॒ ପୃଥି॑ଵି ଦେଵଯଜ॒ - ନ୍ଯୋଷ॑ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ॒ ମୂଲ॒-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ॒-ମପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା ମୌ॒ଗପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ଦେ॑ଵ॒ଯଜ॑ନ୍ଯୈ ଵ୍ର॒ଜଂ- [ଵ୍ର॒ଜମ୍, ଗ॒ଚ୍ଛ॒ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ] 13
ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା ମୌ॒ଗପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦେ॑ଵଯଜନୋ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଂ॒-ଵଁର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌର୍ବ॑ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା- [ମା, ମୌ॒ଗ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା] 14
ମୌ॑ଗ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନ୍॒. ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସାରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ କର୍ମ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେ॒ଧସ॑ ଋ॒ତମ॑ସ୍ଯୃତ॒ସଦ॑ନ-ମସ୍ଯୃତ॒ଶ୍ରୀର॑ସି॒ ଧା ଅ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॑ସ୍ଯୁ॒ର୍ଵୀ ଚାସି॒ ଵସ୍ଵୀ॑ ଚାସି ପୁ॒ରା କ୍ରୂ॒ରସ୍ଯ॑ ଵି॒ସୃପୋ॑ ଵିରଫ୍ଶି-ନ୍ନୁଦା॒ଦାଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜୀ॒ରଦା॑ନୁ॒ର୍ଯାମୈର॑ଯନ୍ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒ସ୍ତା-ନ୍ଧୀରା॑ସୋ ଅନୁ॒ଦୃଶ୍ଯ॑ ଯଜନ୍ତେ ॥ 15 ॥
(ଦେ॒ଵ॒ଯଜ॑ନ୍ଯୈ ଵ୍ର॒ଜଂ - ତମତୋ॒ ମା - ଵି॑ରଫ୍ଶି॒ନ୍ - ନେକା॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ଽଗ୍ନେ-ର୍ଵ॒-ସ୍ତେଜି॑ଷ୍ଠେନ॒ ତେଜ॑ସା॒ ନି-ଷ୍ଟ॑ପାମି ଗୋ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷଂ-ଵାଁ॒ଜିନ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସା॒ହଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଜ୍ମି॒ ଵାଚ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯୋଁନି॒-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷଂ-ଵାଁ॒ଜିନୀ᳚-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସା॒ହୀଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଜ୍ମ୍ଯା॒ଶାସା॑ନା ସୌମନ॒ସ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସୌଭା᳚ଗ୍ଯ-ନ୍ତ॒ନୂମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେରନୁ॑ଵ୍ରତା ଭୂ॒ତ୍ଵା ସ-ନ୍ନ॑ହ୍ଯେ ସୁକୃ॒ତାଯ॒ କମ୍ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜସ॑ସ୍ତ୍ଵା ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରୁପ॑- [ସୁ॒ପଥ୍ନୀ॒ରୁପ॑, ସେ॒ଦି॒ମି॒ ।] 16
ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ॑ ସପତ୍ନ॒ଦମ୍ଭ॑ନ॒-ମଦ॑ବ୍ଧାସୋ॒ ଅଦା᳚ଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇ॒ମଂ-ଵିଁଷ୍ଯା॑ମି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଂ॒ ଁଯ-ମବ॑ଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵି॒ତା ସୁ॒କେତଃ॑ । ଧା॒ତୁ-ଶ୍ଚ॒ ଯୋନୌ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ସ୍ଯୋ॒ନ-ମ୍ମେ॑ ସ॒ହ ପତ୍ଯା॑ କରୋମି ॥ ସମାଯୁ॑ଷା॒ ସମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॒ ସମ॑ଗ୍ନେ॒ ଵର୍ଚ॑ସା॒ ପୁନଃ॑ । ସ-ମ୍ପତ୍ନୀ॒ ପତ୍ଯା॒-ଽହ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛେ॒ ସମା॒ତ୍ମା ତ॒ନୁଵା॒ ମମ॑ ॥ ମ॒ହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॒-ଽସ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତେ-ଽକ୍ଷୀ॑ଯମାଣସ୍ଯ॒ ନି- [ନିଃ, ଵ॒ପା॒ମି॒ ମ॒ହୀ॒ନାଂ] 17
ର୍ଵ॑ପାମି ମହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॒-ଽସ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ-ଽଦ॑ବ୍ଧେନ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॒ଷା-ଽଵେ᳚କ୍ଷେ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॒ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ରେହ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତେ॒ ତେଜୋ॒ ମା ଵି ନୈ॑ଦ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜି॒ହ୍ଵା-ଽସି॑ ସୁ॒ଭୂର୍ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଭଵ ଶୁ॒କ୍ରମ॑ସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ତେଜୋ॑-ଽସି ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଶୁ॒କ୍ରାଯା॒-ନ୍ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ଯ॒ର୍ଚିସ୍ତ୍ଵା॒-ଽର୍ଚିଷି॒ ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 18 ॥
ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯୋ॒ ଽଗ୍ନେ-ର୍ଵ॒-ସ୍ତେଜି॑ଷ୍ଠେନ॒ ତେଜ॑ସା॒ ନି-ଷ୍ଟ॑ପାମି ଗୋ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷଂ-ଵାଁ॒ଜିନ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସା॒ହଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଜ୍ମି॒ ଵାଚ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯୋଁନି॒-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷଂ-ଵାଁ॒ଜିନୀ᳚-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସା॒ହୀଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଜ୍ମ୍ଯା॒ଶାସା॑ନା ସୌମନ॒ସ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସୌଭା᳚ଗ୍ଯ-ନ୍ତ॒ନୂମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେରନୁ॑ଵ୍ରତା ଭୂ॒ତ୍ଵା ସ-ନ୍ନ॑ହ୍ଯେ ସୁକୃ॒ତାଯ॒ କମ୍ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜସ॑ସ୍ତ୍ଵା ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ପତ୍ନୀ॒ରୁପ॑- [ସୁ॒ପଥ୍ନୀ॒ରୁପ॑, ସେ॒ଦି॒ମି॒ ।] 16
ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ॑ ସପତ୍ନ॒ଦମ୍ଭ॑ନ॒-ମଦ॑ବ୍ଧାସୋ॒ ଅଦା᳚ଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇ॒ମଂ-ଵିଁଷ୍ଯା॑ମି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଂ॒ ଁଯ-ମବ॑ଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵି॒ତା ସୁ॒କେତଃ॑ । ଧା॒ତୁ-ଶ୍ଚ॒ ଯୋନୌ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ସ୍ଯୋ॒ନ-ମ୍ମେ॑ ସ॒ହ ପତ୍ଯା॑ କରୋମି ॥ ସମାଯୁ॑ଷା॒ ସମ୍ପ୍ର॒ଜଯା॒ ସମ॑ଗ୍ନେ॒ ଵର୍ଚ॑ସା॒ ପୁନଃ॑ । ସ-ମ୍ପତ୍ନୀ॒ ପତ୍ଯା॒-ଽହ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛେ॒ ସମା॒ତ୍ମା ତ॒ନୁଵା॒ ମମ॑ ॥ ମ॒ହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॒-ଽସ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତେ-ଽକ୍ଷୀ॑ଯମାଣସ୍ଯ॒ ନି- [ନିଃ, ଵ॒ପା॒ମି॒ ମ॒ହୀ॒ନାଂ] 17
ର୍ଵ॑ପାମି ମହୀ॒ନା-ମ୍ପଯୋ॒-ଽସ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ-ଽଦ॑ବ୍ଧେନ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॒ଷା-ଽଵେ᳚କ୍ଷେ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॒ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ରେହ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତେ॒ ତେଜୋ॒ ମା ଵି ନୈ॑ଦ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜି॒ହ୍ଵା-ଽସି॑ ସୁ॒ଭୂର୍ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଭଵ ଶୁ॒କ୍ରମ॑ସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ତେଜୋ॑-ଽସି ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଶୁ॒କ୍ରାଯା॒-ନ୍ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ଯ॒ର୍ଚିସ୍ତ୍ଵା॒-ଽର୍ଚିଷି॒ ଧାମ୍ନେ॑ଧାମ୍ନେ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଜୁ॑ଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 18 ॥
(ଉପ॒ - ନୀ - ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରଗ୍ଂ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 10)
କୃଷ୍ଣୋ᳚-ଽସ୍ଯାଖରେ॒ଷ୍ଠୋ᳚-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵେଦି॑ରସି ବ॒ର୍॒ହିଷେ᳚ ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା ॑ବ॒ର୍॒ହିର॑ସି ସ୍ରୁ॒ଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା᳚ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଊର୍ଗ୍ଭ॑ଵ ବର୍ହି॒ଷଦ୍ଭ୍ଯ॑ ଊ॒ର୍ଜା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ ଵିଷ୍ଣୋ॒-ସ୍ସ୍ତୂପୋ॒-ଽସ୍ଯୂର୍ଣା᳚ମ୍ରଦସ-ନ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୃଣାମି ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁ॒-ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମା॒ଦୀଷ॑ତୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒- [ବା॒ହୁର॑ସି, ଦକ୍ଷି॑ଣୋ॒] 19
ଦକ୍ଷି॑ଣୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତୋ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ତ୍ଵୋତ୍ତର॒ତଃ ପରି॑ ଧତ୍ତା-ନ୍ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତ-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପାତୁ॒ କସ୍ଯା᳚ଶ୍ଚିଦ॒ଭିଶ॑ସ୍ତ୍ଯା ଵୀ॒ତିହୋ᳚ତ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା କଵେ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ଧୀମ॒ହ୍ଯଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ଵି॒ଶୋ ଯ॒ନ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ॒ ଵସୂ॑ନାଗ୍ଂ ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॑-ମାଦି॒ତ୍ଯାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ସି ସୀଦ ଜୁ॒ହୂରୁ॑ପ॒ଭୃ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଘୃ॒ତାଚୀ॒ ନାମ୍ନା᳚ ପ୍ରି॒ଯେଣ॒ ନାମ୍ନା᳚ ପ୍ରି॒ଯେ ସଦ॑ସି ସୀଦୈ॒ତା ଅ॑ସଦନ୍-ଥ୍ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ତା ଵି॑ଷ୍ଣୋ ପାହି ପା॒ହି ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପା॒ହି ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପା॒ହି ମାଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ॒ନିଯ᳚ମ୍ ॥ 20 ॥
କୃଷ୍ଣୋ᳚-ଽସ୍ଯାଖରେ॒ଷ୍ଠୋ᳚-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵେଦି॑ରସି ବ॒ର୍॒ହିଷେ᳚ ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା ॑ବ॒ର୍॒ହିର॑ସି ସ୍ରୁ॒ଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା᳚ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଊର୍ଗ୍ଭ॑ଵ ବର୍ହି॒ଷଦ୍ଭ୍ଯ॑ ଊ॒ର୍ଜା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ ଵିଷ୍ଣୋ॒-ସ୍ସ୍ତୂପୋ॒-ଽସ୍ଯୂର୍ଣା᳚ମ୍ରଦସ-ନ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୃଣାମି ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁ॒-ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମା॒ଦୀଷ॑ତୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒- [ବା॒ହୁର॑ସି, ଦକ୍ଷି॑ଣୋ॒] 19
ଦକ୍ଷି॑ଣୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତୋ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ତ୍ଵୋତ୍ତର॒ତଃ ପରି॑ ଧତ୍ତା-ନ୍ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପରି॒ଧିରି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତ-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପାତୁ॒ କସ୍ଯା᳚ଶ୍ଚିଦ॒ଭିଶ॑ସ୍ତ୍ଯା ଵୀ॒ତିହୋ᳚ତ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା କଵେ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ଧୀମ॒ହ୍ଯଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ଵି॒ଶୋ ଯ॒ନ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ॒ ଵସୂ॑ନାଗ୍ଂ ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॑-ମାଦି॒ତ୍ଯାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ସି ସୀଦ ଜୁ॒ହୂରୁ॑ପ॒ଭୃ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॑ ଘୃ॒ତାଚୀ॒ ନାମ୍ନା᳚ ପ୍ରି॒ଯେଣ॒ ନାମ୍ନା᳚ ପ୍ରି॒ଯେ ସଦ॑ସି ସୀଦୈ॒ତା ଅ॑ସଦନ୍-ଥ୍ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ତା ଵି॑ଷ୍ଣୋ ପାହି ପା॒ହି ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପା॒ହି ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପା॒ହି ମାଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞ॒ନିଯ᳚ମ୍ ॥ 20 ॥
(ବା॒ହୁର॑ସି - ପ୍ରି॒ଯେ ସଦ॑ସି॒ - ପଞ୍ଚ॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 11)
ଭୁଵ॑ନମସି॒ ଵି ପ୍ର॑ଥ॒ସ୍ଵାଗ୍ନେ॒ ଯଷ୍ଟ॑ରି॒ଦ-ନ୍ନମଃ॑ । ଜୁହ୍ଵେହ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା᳚ ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଉପ॑ଭୃ॒ଦେହି॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ହ୍ଵ॑ଯତି ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଅଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ॒ ମା ଵା॒ମଵ॑ କ୍ରମିଷଂ॒-ଵିଁ ଜି॑ହାଥା॒-ମ୍ମା ମା॒ ସ-ନ୍ତା᳚ପ୍ତଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ମେ॑ ଲୋକକୃତୌ କୃଣୁତଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣୋ॒-ସ୍ସ୍ଥାନ॑ମସୀ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅକୃଣୋ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଣି ସମା॒ରଭ୍ଯୋ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ଦି॑ଵି॒ସ୍ପୃଶ॒ମହ୍ରୁ॑ତୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତେ॒-ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ବୃ॒ହଦ୍ଭାଃ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ଦୁଶ୍ଚ॑ରିତା॒ଦା ମା॒ ସୁଚ॑ରିତେ ଭଜ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି॒ ସଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରଙ୍କ୍ତାମ୍ ॥ 21 ॥
ଭୁଵ॑ନମସି॒ ଵି ପ୍ର॑ଥ॒ସ୍ଵାଗ୍ନେ॒ ଯଷ୍ଟ॑ରି॒ଦ-ନ୍ନମଃ॑ । ଜୁହ୍ଵେହ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା᳚ ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଉପ॑ଭୃ॒ଦେହି॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ହ୍ଵ॑ଯତି ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଅଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ॒ ମା ଵା॒ମଵ॑ କ୍ରମିଷଂ॒-ଵିଁ ଜି॑ହାଥା॒-ମ୍ମା ମା॒ ସ-ନ୍ତା᳚ପ୍ତଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ମେ॑ ଲୋକକୃତୌ କୃଣୁତଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣୋ॒-ସ୍ସ୍ଥାନ॑ମସୀ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅକୃଣୋ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଣି ସମା॒ରଭ୍ଯୋ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ଦି॑ଵି॒ସ୍ପୃଶ॒ମହ୍ରୁ॑ତୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତେ॒-ରିନ୍ଦ୍ରା॑ଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ ବୃ॒ହଦ୍ଭାଃ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ଦୁଶ୍ଚ॑ରିତା॒ଦା ମା॒ ସୁଚ॑ରିତେ ଭଜ ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॑-ଽସି॒ ସଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରଙ୍କ୍ତାମ୍ ॥ 21 ॥
(ଅହ୍ରୁ॑ତ॒ - ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 12)
ଵାଜ॑ସ୍ଯ ମା ପ୍ରସ॒ଵେନୋ᳚ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭେଣୋଦ॑ଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॒ଗ୍ଂ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ନିଗ୍ରା॒ଭେଣାଧ॑ରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉ॒ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ ନିଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॑ ଵିଷୂ॒ଚୀନା॒ନ୍ ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯତାମ୍ ॥ ଵସୁ॑ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା॒-ଽକ୍ତଗ୍ଂ ରିହା॑ଣା ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ଵଯଃ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯୋଁନି॒-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷ॒ମା ପ୍ଯା॑ଯନ୍ତା॒ମାପ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ ମ॒ରୁତା॒-ମ୍ପୃଷ॑ତଯ-ସ୍ସ୍ଥ॒ ଦିଵଂ॑- [ଦିଵ᳚ମ୍, ଗ॒ଚ୍ଛ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒] 22
ଗଚ୍ଛ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଵୃଷ୍ଟି॒ମେର॑ଯ । ଆ॒ଯୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ଗ୍ନେ॒-ଽସ୍ଯାଯୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ଗ୍ନେ-ଽସି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॒ ଯ-ମ୍ପ॑ରି॒ଧି-ମ୍ପ॒ର୍ଯଧ॑ତ୍ଥା॒ ଅଗ୍ନେ॑ ଦେଵ ପ॒ଣିଭି॑-ର୍ଵୀ॒ଯମା॑ଣଃ । ତ-ନ୍ତ॑ ଏ॒ତମନୁ॒ ଜୋଷ॑-ମ୍ଭରାମି॒ ନେଦେ॒ଷ ତ୍ଵଦ॑ପଚେ॒ତଯା॑ତୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପାଥ॒ ଉପ॒ ସମି॑ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରା॒ଵଭା॑ଗା-ସ୍ସ୍ଥେ॒ଷା ବୃ॒ହନ୍ତଃ॑ ପ୍ରସ୍ତରେ॒ଷ୍ଠା ବ॑ର୍ହି॒ଷଦ॑ଶ୍ଚ [ ] 23
ଦେ॒ଵା ଇ॒ମାଂ-ଵାଁଚ॑ମ॒ଭି ଵିଶ୍ଵେ॑ ଗୃ॒ଣନ୍ତ॑ ଆ॒ସଦ୍ଯା॒ସ୍ମି-ନ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵା॒ମପ॑ନ୍ନଗୃହସ୍ଯ॒ ସଦ॑ସି ସାଦଯାମି ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ସୁମ୍ନିନୀ ସୁ॒ମ୍ନେ ମା॑ ଧତ୍ତ-ନ୍ଧୁ॒ରି ଧ॒ର୍ଯୌ॑ ପାତ॒ମଗ୍ନେ॑ ଽଦବ୍ଧାଯୋ ଽଶୀତତନୋ ପା॒ହି ମା॒-ଽଦ୍ଯ ଦି॒ଵଃ ପା॒ହି ପ୍ରସି॑ତ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁରି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁ॑ରଦ୍ମ॒ନ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁଶ୍ଚ॑ରିତା॒ଦଵି॑ଷ-ନ୍ନଃ ପି॒ତୁ-ଙ୍କୃ॑ଣୁ ସୁ॒ଷଦା॒ ଯୋନି॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦେଵା॑ ଗାତୁଵିଦୋ ଗା॒ତୁଂଵିଁ॒ତ୍ତ୍ଵା ଗା॒ତୁ ମି॑ତ॒ ମନ॑ସସ୍ପତ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଦେଵ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚି ସ୍ଵାହା॒ ଵାତେ॑ ଧାଃ ॥ 24 ॥
ଵାଜ॑ସ୍ଯ ମା ପ୍ରସ॒ଵେନୋ᳚ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭେଣୋଦ॑ଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॒ଗ୍ଂ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ନିଗ୍ରା॒ଭେଣାଧ॑ରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉ॒ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ ନିଗ୍ରା॒ଭ-ଞ୍ଚ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ନିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॑ ଵିଷୂ॒ଚୀନା॒ନ୍ ଵ୍ଯ॑ସ୍ଯତାମ୍ ॥ ଵସୁ॑ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା॒-ଽକ୍ତଗ୍ଂ ରିହା॑ଣା ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ଵଯଃ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯୋଁନି॒-ମ୍ମା ନିର୍ମୃ॑କ୍ଷ॒ମା ପ୍ଯା॑ଯନ୍ତା॒ମାପ॒ ଓଷ॑ଧଯୋ ମ॒ରୁତା॒-ମ୍ପୃଷ॑ତଯ-ସ୍ସ୍ଥ॒ ଦିଵଂ॑- [ଦିଵ᳚ମ୍, ଗ॒ଚ୍ଛ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒] 22
ଗଚ୍ଛ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଵୃଷ୍ଟି॒ମେର॑ଯ । ଆ॒ଯୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ଗ୍ନେ॒-ଽସ୍ଯାଯୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ଗ୍ନେ-ଽସି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଧ୍ରୁ॒ଵା-ଽସି॒ ଯ-ମ୍ପ॑ରି॒ଧି-ମ୍ପ॒ର୍ଯଧ॑ତ୍ଥା॒ ଅଗ୍ନେ॑ ଦେଵ ପ॒ଣିଭି॑-ର୍ଵୀ॒ଯମା॑ଣଃ । ତ-ନ୍ତ॑ ଏ॒ତମନୁ॒ ଜୋଷ॑-ମ୍ଭରାମି॒ ନେଦେ॒ଷ ତ୍ଵଦ॑ପଚେ॒ତଯା॑ତୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପାଥ॒ ଉପ॒ ସମି॑ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରା॒ଵଭା॑ଗା-ସ୍ସ୍ଥେ॒ଷା ବୃ॒ହନ୍ତଃ॑ ପ୍ରସ୍ତରେ॒ଷ୍ଠା ବ॑ର୍ହି॒ଷଦ॑ଶ୍ଚ [ ] 23
ଦେ॒ଵା ଇ॒ମାଂ-ଵାଁଚ॑ମ॒ଭି ଵିଶ୍ଵେ॑ ଗୃ॒ଣନ୍ତ॑ ଆ॒ସଦ୍ଯା॒ସ୍ମି-ନ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵା॒ମପ॑ନ୍ନଗୃହସ୍ଯ॒ ସଦ॑ସି ସାଦଯାମି ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ସୁମ୍ନିନୀ ସୁ॒ମ୍ନେ ମା॑ ଧତ୍ତ-ନ୍ଧୁ॒ରି ଧ॒ର୍ଯୌ॑ ପାତ॒ମଗ୍ନେ॑ ଽଦବ୍ଧାଯୋ ଽଶୀତତନୋ ପା॒ହି ମା॒-ଽଦ୍ଯ ଦି॒ଵଃ ପା॒ହି ପ୍ରସି॑ତ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁରି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁ॑ରଦ୍ମ॒ନ୍ଯୈ ପା॒ହି ଦୁଶ୍ଚ॑ରିତା॒ଦଵି॑ଷ-ନ୍ନଃ ପି॒ତୁ-ଙ୍କୃ॑ଣୁ ସୁ॒ଷଦା॒ ଯୋନି॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦେଵା॑ ଗାତୁଵିଦୋ ଗା॒ତୁଂଵିଁ॒ତ୍ତ୍ଵା ଗା॒ତୁ ମି॑ତ॒ ମନ॑ସସ୍ପତ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଦେଵ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା॑ ଵା॒ଚି ସ୍ଵାହା॒ ଵାତେ॑ ଧାଃ ॥ 24 ॥
(ଦିଵଂ॑ - ଚ - ଵି॒ତ୍ତ୍ଵା ଗା॒ତୁଂ - ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 13)
ଉ॒ଭା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆହୁ॒ଵଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଉ॒ଭା ରାଧ॑ସ-ସ୍ସ॒ହ ମା॑ଦ॒ଯଦ୍ଧ୍ଯୈ᳚ । ଉ॒ଭା ଦା॒ତାରା॑ଵି॒ଷାଗ୍ଂ ର॑ଯୀ॒ଣାମୁ॒ଭା ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯେ॑ ହୁଵେ ଵାମ୍ ॥ ଅଶ୍ର॑ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ଭୂ॑ରି॒ଦାଵ॑ତ୍ତରା ଵାଂ॒-ଵିଁଜା॑ମାତୁରୁ॒ତ ଵା॑ ଘା ସ୍ଯା॒ଲାତ୍ । ଅଥା॒ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ପ୍ରଯ॑ତୀ ଯୁ॒ଵଭ୍ଯା॒ମିନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ସ୍ତୋମ॑-ଞ୍ଜନଯାମି॒ ନଵ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ନଵ॒ତି-ମ୍ପୁରୋ॑ ଦା॒ସପ॑ତ୍ନୀରଧୂନୁତମ୍ । ସା॒କମେକେ॑ନ॒ କର୍ମ॑ଣା ॥ ଶୁଚି॒-ନ୍ନୁ ସ୍ତୋମ॒-ନ୍ନଵ॑ଜାତ-ମ॒ଦ୍ଯେନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ଜୁ॒ଷେଥା᳚ମ୍ ॥ 25 ॥
ଉ॒ଭା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆହୁ॒ଵଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଉ॒ଭା ରାଧ॑ସ-ସ୍ସ॒ହ ମା॑ଦ॒ଯଦ୍ଧ୍ଯୈ᳚ । ଉ॒ଭା ଦା॒ତାରା॑ଵି॒ଷାଗ୍ଂ ର॑ଯୀ॒ଣାମୁ॒ଭା ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯେ॑ ହୁଵେ ଵାମ୍ ॥ ଅଶ୍ର॑ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ଭୂ॑ରି॒ଦାଵ॑ତ୍ତରା ଵାଂ॒-ଵିଁଜା॑ମାତୁରୁ॒ତ ଵା॑ ଘା ସ୍ଯା॒ଲାତ୍ । ଅଥା॒ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ପ୍ରଯ॑ତୀ ଯୁ॒ଵଭ୍ଯା॒ମିନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ସ୍ତୋମ॑-ଞ୍ଜନଯାମି॒ ନଵ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ନଵ॒ତି-ମ୍ପୁରୋ॑ ଦା॒ସପ॑ତ୍ନୀରଧୂନୁତମ୍ । ସା॒କମେକେ॑ନ॒ କର୍ମ॑ଣା ॥ ଶୁଚି॒-ନ୍ନୁ ସ୍ତୋମ॒-ନ୍ନଵ॑ଜାତ-ମ॒ଦ୍ଯେନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ଜୁ॒ଷେଥା᳚ମ୍ ॥ 25 ॥
ଉ॒ଭା ହି ଵାଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ହଵା॒ ଜୋହ॑ଵୀମି॒ ତା ଵାଜଗ୍ଂ॑ ସ॒ଦ୍ଯ ଉ॑ଶ॒ତେ ଧେଷ୍ଠା᳚ ॥ ଵ॒ଯମୁ॑ ତ୍ଵା ପଥସ୍ପତେ॒ ରଥ॒-ନ୍ନ ଵାଜ॑ସାତଯେ । ଧି॒ଯେ ପୂ॑ଷନ୍ନଯୁଜ୍ମହି ॥ ପ॒ଥସ୍ପ॑ଥଃ॒ ପରି॑ପତିଂ-ଵଁଚ॒ସ୍ଯା କାମେ॑ନ କୃ॒ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯା॑ନଡ॒ର୍କମ୍ । ସନୋ॑ ରାସଚ୍ଛୁ॒ରୁଧ॑ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରାଗ୍ରା॒ ଧିଯ॑ନ୍ଧିଯଗ୍ଂ ସୀଷଧାତି॒ ପ୍ର ପୂ॒ଷା ॥ କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ପତି॑ନା ଵ॒ଯଗ୍ଂ ହି॒ତେନେ॑ଵ ଜଯାମସି । ଗାମଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୋଷଯି॒ତ୍ନ୍ଵା ସ ନୋ॑ [ସ ନଃ॑, ମୃ॒ଡା॒ତୀ॒ଦୃଶେ᳚ ।] 26
ମୃଡାତୀ॒ଦୃଶେ᳚ ॥ କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ଯ ପତେ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତ-ମୂ॒ର୍ମି-ନ୍ଧେ॒ନୁରି॑ଵ॒ ପଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ । ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑-ଙ୍ଘୃ॒ତମି॑ଵ॒ ସୁପୂ॑ତ-ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ନଃ॒ ପତ॑ଯୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ନଯ॑ ସୁ॒ପଥା॑ ରା॒ଯେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଦେଵ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁ॒ଯୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମ-ଜ୍ଜୁ॑ହୁରା॒ଣମେନୋ॒ ଭୂଯି॑ଷ୍ଠା-ନ୍ତେ॒ ନମ॑ଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ଆ ଦେ॒ଵାନା॒ମପି॒ ପନ୍ଥା॑-ମଗନ୍ମ॒ ଯଚ୍ଛ॒କ୍ନଵା॑ମ॒ ତଦନୁ॒ ପ୍ରଵୋ॑ଢୁମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ ଯ॑ଜା॒- [ସ ଯ॑ଜାତ୍, ସେଦୁ॒ ହୋତା॒ ସୋ] 27
ଥ୍ସେଦୁ॒ ହୋତା॒ ସୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାନ୍-ଥ୍ସ ଋ॒ତୂନ୍ କ॑ଲ୍ପଯାତି ॥ ଯଦ୍ଵାହି॑ଷ୍ଠ॒-ନ୍ତଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ବୃ॒ହଦ॑ର୍ଚ ଵିଭାଵସୋ । ମହି॑ଷୀଵ॒ ତ୍ଵଦ୍ର॒ଯିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଜା॒ ଉଦୀ॑ରତେ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ପା॑ରଯା॒ ନଵ୍ଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒ରତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ପୂଶ୍ଚ॑ ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ବ॑ହୁ॒ଲା ନ॑ ଉ॒ର୍ଵୀ ଭଵା॑ ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ॒ ଶଂ-ଯୋଃ ଁ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଵ୍ରତ॒ପା ଅ॑ସି ଦେ॒ଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ॑ ॥ ଯଦ୍ଵୋ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ମି॒ନାମ॑ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ଵି॒ଦୁଷା᳚-ନ୍ଦେଵା॒ ଅଵି॑ଦୁଷ୍ଟରାସଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒ମା ପୃ॑ଣାତି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯେଭି॑-ର୍ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଋ॒ତୁଭିଃ॑ କ॒ଲ୍ପଯା॑ତି ॥ 28 ॥
(ଜୁ॒ଷେଥା॒ମା - ସ ନୋ॑ - ଯଜା॒ - ଦା - ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା॑ - ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ - ଶୁନ୍ଧ॑ଧ୍ଵଂ॒ - କର୍ମ॑ଣେ ଵାଂ - ଦେ॒ଵୋ-ଽଵ॑ଧୂତଂ॒ - ଧୁଷ୍ଟିଃ॒ - ସଂ-ଵଁ॑ପା॒- ମ୍ଯା ଦ॑ଦେ॒ - ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟଂ॒ - କୃଷ୍ଣୋ॑-ଽସି॒ - ଭୁଵ॑ନମସି॒ - ଵାଜ॑ସ୍ଯୋ॒ଭା ଵାଂ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ )
(ଇ॒ଷେ - ଦୃଗ୍ଂ॑ହ॒ - ଭୁଵ॑ନ - ମ॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ )
(ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା॑, କ॒ଲ୍ପଯା॑ତି)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ମୃଡାତୀ॒ଦୃଶେ᳚ ॥ କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ଯ ପତେ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତ-ମୂ॒ର୍ମି-ନ୍ଧେ॒ନୁରି॑ଵ॒ ପଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ । ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॑-ଙ୍ଘୃ॒ତମି॑ଵ॒ ସୁପୂ॑ତ-ମୃ॒ତସ୍ଯ॑ ନଃ॒ ପତ॑ଯୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ନଯ॑ ସୁ॒ପଥା॑ ରା॒ଯେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଦେଵ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁ॒ଯୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମ-ଜ୍ଜୁ॑ହୁରା॒ଣମେନୋ॒ ଭୂଯି॑ଷ୍ଠା-ନ୍ତେ॒ ନମ॑ଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ଆ ଦେ॒ଵାନା॒ମପି॒ ପନ୍ଥା॑-ମଗନ୍ମ॒ ଯଚ୍ଛ॒କ୍ନଵା॑ମ॒ ତଦନୁ॒ ପ୍ରଵୋ॑ଢୁମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ ଯ॑ଜା॒- [ସ ଯ॑ଜାତ୍, ସେଦୁ॒ ହୋତା॒ ସୋ] 27
ଥ୍ସେଦୁ॒ ହୋତା॒ ସୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାନ୍-ଥ୍ସ ଋ॒ତୂନ୍ କ॑ଲ୍ପଯାତି ॥ ଯଦ୍ଵାହି॑ଷ୍ଠ॒-ନ୍ତଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ବୃ॒ହଦ॑ର୍ଚ ଵିଭାଵସୋ । ମହି॑ଷୀଵ॒ ତ୍ଵଦ୍ର॒ଯିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଜା॒ ଉଦୀ॑ରତେ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ପା॑ରଯା॒ ନଵ୍ଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒ରତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ପୂଶ୍ଚ॑ ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ବ॑ହୁ॒ଲା ନ॑ ଉ॒ର୍ଵୀ ଭଵା॑ ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ॒ ଶଂ-ଯୋଃ ଁ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଵ୍ରତ॒ପା ଅ॑ସି ଦେ॒ଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେ॒ଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ॑ ॥ ଯଦ୍ଵୋ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ମି॒ନାମ॑ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ଵି॒ଦୁଷା᳚-ନ୍ଦେଵା॒ ଅଵି॑ଦୁଷ୍ଟରାସଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॒ମା ପୃ॑ଣାତି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯେଭି॑-ର୍ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଋ॒ତୁଭିଃ॑ କ॒ଲ୍ପଯା॑ତି ॥ 28 ॥
(ଜୁ॒ଷେଥା॒ମା - ସ ନୋ॑ - ଯଜା॒ - ଦା - ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା॑ - ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ - ଶୁନ୍ଧ॑ଧ୍ଵଂ॒ - କର୍ମ॑ଣେ ଵାଂ - ଦେ॒ଵୋ-ଽଵ॑ଧୂତଂ॒ - ଧୁଷ୍ଟିଃ॒ - ସଂ-ଵଁ॑ପା॒- ମ୍ଯା ଦ॑ଦେ॒ - ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟଂ॒ - କୃଷ୍ଣୋ॑-ଽସି॒ - ଭୁଵ॑ନମସି॒ - ଵାଜ॑ସ୍ଯୋ॒ଭା ଵାଂ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ )
(ଇ॒ଷେ - ଦୃଗ୍ଂ॑ହ॒ - ଭୁଵ॑ନ - ମ॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ )
(ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା॑, କ॒ଲ୍ପଯା॑ତି)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥