କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଇଷେ ତ୍ଵୋର୍ଜେ ତ୍ଵା ଵାଯଵଃ ସ୍ଥୋପାଯଵଃ ସ୍ଥ ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ପ୍ରାର୍ପଯତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମାଯ କର୍ମଣ ଆ ପ୍ଯାଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭାଗ-ମୂର୍ଜସ୍ଵତୀଃ ପଯସ୍ଵତୀଃ ପ୍ରଜାଵତୀ-ରନମୀଵା ଅଯକ୍ଷ୍ମା ମା ଵଃ ସ୍ତେନ ଈଶତ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂସୋ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ହେତିଃ ପରି ଵୋ ଵୃଣକ୍ତୁ ଧ୍ରୁଵା ଅସ୍ମି-ନ୍ଗୋପତୌ ସ୍ଯାତ ବହ୍ଵୀ-ର୍ଯଜମାନସ୍ଯ ପଶୂ-ନ୍ପାହି ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଇଷେ ତ୍ଵୋର୍ଜେ ତ୍ଵା ଵାଯଵଃ ସ୍ଥୋପାଯଵଃ ସ୍ଥ ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ପ୍ରାର୍ପଯତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମାଯ କର୍ମଣ ଆ ପ୍ଯାଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭାଗ-ମୂର୍ଜସ୍ଵତୀଃ ପଯସ୍ଵତୀଃ ପ୍ରଜାଵତୀ-ରନମୀଵା ଅଯକ୍ଷ୍ମା ମା ଵଃ ସ୍ତେନ ଈଶତ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂସୋ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ହେତିଃ ପରି ଵୋ ଵୃଣକ୍ତୁ ଧ୍ରୁଵା ଅସ୍ମି-ନ୍ଗୋପତୌ ସ୍ଯାତ ବହ୍ଵୀ-ର୍ଯଜମାନସ୍ଯ ପଶୂ-ନ୍ପାହି ॥ 1 ॥
(ଇଷେ - ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ ) (ଅ. 1)
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଘୋଷଦସି ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯଃ ପ୍ରେଯ-ମଗାଦ୍ଧିଷଣା ବର୍ହିରଚ୍ଛ ମନୁନା କୃତା ସ୍ଵଧଯା ଵିତଷ୍ଟା ତ ଆ ଵହନ୍ତି କଵଯଃ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଜୁଷ୍ଟମିହ ବର୍ହି-ରାସଦେ ଦେଵାନା-ମ୍ପରିଷୂତମସି ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧମସି ଦେଵବର୍ହିର୍ମା ତ୍ଵା-ଽନ୍ଵ-ମ୍ମା ତିର୍ଯ-କ୍ପର୍ଵ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମାଚ୍ଛେତ୍ତା ତେ ମା ରିଷ-ନ୍ଦେଵବର୍ହି-ଶ୍ଶତଵଲ୍ଶଂ-ଵିଁ ରୋହ ସହସ୍ରଵଲ୍ଶା [ସହସ୍ରଵଲ୍ଶାଃ, ଵି ଵଯଗ୍ଂ ରୁହେମ] 2
ଵି ଵଯଗ୍ଂ ରୁହେମ ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସମ୍ପୃଚଃ ପାହି ସୁସମ୍ଭୃତା ତ୍ଵା ସମ୍ଭରାମ୍ଯଦିତ୍ଯୈ ରାସ୍ନା-ଽସୀନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯୈ ସନ୍ନହନ-ମ୍ପୂଷା ତେ ଗ୍ରନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ରଥ୍ନାତୁ ସ ତେ ମା-ଽଽ ସ୍ଥାଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ବାହୁଭ୍ଯାମୁଦ୍ଯଚ୍ଛେ ବୃହସ୍ପତେ-ର୍ମୂର୍ଧ୍ନା ହରାମ୍ଯୁର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମନ୍ଵିହି ଦେଵଙ୍ଗମମସି ॥ 3 ॥
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଘୋଷଦସି ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯଃ ପ୍ରେଯ-ମଗାଦ୍ଧିଷଣା ବର୍ହିରଚ୍ଛ ମନୁନା କୃତା ସ୍ଵଧଯା ଵିତଷ୍ଟା ତ ଆ ଵହନ୍ତି କଵଯଃ ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଜୁଷ୍ଟମିହ ବର୍ହି-ରାସଦେ ଦେଵାନା-ମ୍ପରିଷୂତମସି ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧମସି ଦେଵବର୍ହିର୍ମା ତ୍ଵା-ଽନ୍ଵ-ମ୍ମା ତିର୍ଯ-କ୍ପର୍ଵ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମାଚ୍ଛେତ୍ତା ତେ ମା ରିଷ-ନ୍ଦେଵବର୍ହି-ଶ୍ଶତଵଲ୍ଶଂ-ଵିଁ ରୋହ ସହସ୍ରଵଲ୍ଶା [ସହସ୍ରଵଲ୍ଶାଃ, ଵି ଵଯଗ୍ଂ ରୁହେମ] 2
ଵି ଵଯଗ୍ଂ ରୁହେମ ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସମ୍ପୃଚଃ ପାହି ସୁସମ୍ଭୃତା ତ୍ଵା ସମ୍ଭରାମ୍ଯଦିତ୍ଯୈ ରାସ୍ନା-ଽସୀନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯୈ ସନ୍ନହନ-ମ୍ପୂଷା ତେ ଗ୍ରନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ରଥ୍ନାତୁ ସ ତେ ମା-ଽଽ ସ୍ଥାଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ବାହୁଭ୍ଯାମୁଦ୍ଯଚ୍ଛେ ବୃହସ୍ପତେ-ର୍ମୂର୍ଧ୍ନା ହରାମ୍ଯୁର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମନ୍ଵିହି ଦେଵଙ୍ଗମମସି ॥ 3 ॥
(ସହସ୍ରଵଲ୍ଶା - ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଶୁନ୍ଧଦ୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯାଯ କର୍ମଣେ ଦେଵଯଜ୍ଯାଯୈ ମାତରିଶ୍ଵନୋ ଘର୍ମୋ-ଽସି ଦ୍ଯୌରସି ପୃଥିଵ୍ଯସି ଵିଶ୍ଵଧାଯା ଅସି ପରମେଣ ଧାମ୍ନା ଦୃଗ୍ଂହସ୍ଵ ମା ହ୍ଵା-ର୍ଵସୂନା-ମ୍ପଵିତ୍ରମସି ଶତଧାରଂ-ଵଁସୂନା-ମ୍ପଵିତ୍ରମସି ସହସ୍ରଧାରଗ୍ଂ ହୁତ-ସ୍ସ୍ତୋକୋହୁତୋ ଦ୍ରଫ୍ସୋ ଽଗ୍ନଯେ ବୃହତେ ନାକାଯ ସ୍ଵାହା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସା ଵିଶ୍ଵାଯୁ-ସ୍ସା ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯଚା-ସ୍ସା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ସ-ମ୍ପୃଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ-ରୂର୍ମିଣୀର୍ମଧୁମତ୍ତମା ମନ୍ଦ୍ରା ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ ସୋମେନ ତ୍ଵା-ଽଽତନଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରାଯ ଦଧି ଵିଷ୍ଣୋ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ॥ 4 ॥
ଶୁନ୍ଧଦ୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯାଯ କର୍ମଣେ ଦେଵଯଜ୍ଯାଯୈ ମାତରିଶ୍ଵନୋ ଘର୍ମୋ-ଽସି ଦ୍ଯୌରସି ପୃଥିଵ୍ଯସି ଵିଶ୍ଵଧାଯା ଅସି ପରମେଣ ଧାମ୍ନା ଦୃଗ୍ଂହସ୍ଵ ମା ହ୍ଵା-ର୍ଵସୂନା-ମ୍ପଵିତ୍ରମସି ଶତଧାରଂ-ଵଁସୂନା-ମ୍ପଵିତ୍ରମସି ସହସ୍ରଧାରଗ୍ଂ ହୁତ-ସ୍ସ୍ତୋକୋହୁତୋ ଦ୍ରଫ୍ସୋ ଽଗ୍ନଯେ ବୃହତେ ନାକାଯ ସ୍ଵାହା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯାଗ୍ଂ ସା ଵିଶ୍ଵାଯୁ-ସ୍ସା ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯଚା-ସ୍ସା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ସ-ମ୍ପୃଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ-ରୂର୍ମିଣୀର୍ମଧୁମତ୍ତମା ମନ୍ଦ୍ରା ଧନସ୍ଯ ସାତଯେ ସୋମେନ ତ୍ଵା-ଽଽତନଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରାଯ ଦଧି ଵିଷ୍ଣୋ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ॥ 4 ॥
(ସୋମେ - ନାଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 3)
କର୍ମଣେ ଵା-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶକେଯଂ-ଵେଁଷାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯୋ ଧୂରସି ଧୂର୍ଵ ଧୂର୍ଵନ୍ତ-ନ୍ଧୂର୍ଵ ତଂ-ଯୋଁ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଧୂର୍ଵତି ତ-ନ୍ଧୂର୍ଵଯଂ-ଵଁଯ-ନ୍ଧୂର୍ଵାମସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵାନାମସି ସସ୍ନିତମ-ମ୍ପପ୍ରିତମ-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟତମଂ-ଵଁହ୍ନିତମ-ନ୍ଦେଵହୂତମ-ମହ୍ରୁତମସି ହଵିର୍ଧାନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହସ୍ଵ ମା ହ୍ଵା-ର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ଚକ୍ଷୁଷା ପ୍ରେକ୍ଷେ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁକ୍ଥା ମା ତ୍ଵା - [ମା ତ୍ଵା, ହିଗ୍ଂସିଷମୁରୁ] 5
ହିଗ୍ଂସିଷମୁରୁ ଵାତାଯ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ-ଽଶ୍ଵିନୋ-ର୍ବାହୁଭ୍ଯା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ମଗ୍ନଯେ ଜୁଷ୍ଟ-ନ୍ନିର୍ଵପାମ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯା-ମିଦ-ନ୍ଦେଵାନାମିଦମୁ ନ-ସ୍ସହ ସ୍ଫାତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ନାରାତ୍ଯୈ ସୁଵରଭି ଵି ଖ୍ଯେଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି-ର୍ଦୃଗ୍ଂହନ୍ତା-ନ୍ଦୁର୍ଯା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋ- ରୁର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ ମନ୍ଵି-ହ୍ଯଦିତ୍ଯା ସ୍ତ୍ଵୋପସ୍ଥେ ସାଦଯାମ୍ଯଗ୍ନେ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ॥ 6 ॥
କର୍ମଣେ ଵା-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶକେଯଂ-ଵେଁଷାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯୋ ଧୂରସି ଧୂର୍ଵ ଧୂର୍ଵନ୍ତ-ନ୍ଧୂର୍ଵ ତଂ-ଯୋଁ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଧୂର୍ଵତି ତ-ନ୍ଧୂର୍ଵଯଂ-ଵଁଯ-ନ୍ଧୂର୍ଵାମସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵାନାମସି ସସ୍ନିତମ-ମ୍ପପ୍ରିତମ-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟତମଂ-ଵଁହ୍ନିତମ-ନ୍ଦେଵହୂତମ-ମହ୍ରୁତମସି ହଵିର୍ଧାନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହସ୍ଵ ମା ହ୍ଵା-ର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵା ଚକ୍ଷୁଷା ପ୍ରେକ୍ଷେ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁକ୍ଥା ମା ତ୍ଵା - [ମା ତ୍ଵା, ହିଗ୍ଂସିଷମୁରୁ] 5
ହିଗ୍ଂସିଷମୁରୁ ଵାତାଯ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ-ଽଶ୍ଵିନୋ-ର୍ବାହୁଭ୍ଯା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ମଗ୍ନଯେ ଜୁଷ୍ଟ-ନ୍ନିର୍ଵପାମ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯା-ମିଦ-ନ୍ଦେଵାନାମିଦମୁ ନ-ସ୍ସହ ସ୍ଫାତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ନାରାତ୍ଯୈ ସୁଵରଭି ଵି ଖ୍ଯେଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି-ର୍ଦୃଗ୍ଂହନ୍ତା-ନ୍ଦୁର୍ଯା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋ- ରୁର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ ମନ୍ଵି-ହ୍ଯଦିତ୍ଯା ସ୍ତ୍ଵୋପସ୍ଥେ ସାଦଯାମ୍ଯଗ୍ନେ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ॥ 6 ॥
( ମା ତ୍ଵା - ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 4)
ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିରାପୋ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁଵୋ-ଽଗ୍ର ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତାଗ୍ରେ ଯଜ୍ଞପତି-ନ୍ଧତ୍ତ ଯୁଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ରତୂର୍ଯେ ଯୂଯମିନ୍ଦ୍ର-ମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ରତୂର୍ଯେ ପ୍ରୋକ୍ଷିତା-ସ୍ସ୍ଥାଗ୍ନଯେ ଵୋ ଜୁଷ୍ଟ-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷାମ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁନ୍ଧଦ୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯାଯ କର୍ମଣେ ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଅଵଧୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽଵଧୂତା ଅରାତଯୋ-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା - [ପ୍ରତି ତ୍ଵା, ପୃଥିଵୀ ଵେତ୍ତ୍ଵଧିଷଵଣମସି] 7
ପୃଥିଵୀ ଵେତ୍ତ୍ଵଧିଷଵଣମସି ଵାନସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତି ତ୍ଵା-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେତ୍ତ୍ଵଗ୍ନେସ୍ତନୂରସି ଵାଚୋ ଵିସର୍ଜନ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଦ୍ରିରସି ଵାନସ୍ପତ୍ଯ-ସ୍ସ ଇଦ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁଶମି ଶମିଷ୍ଵେଷମା ଵଦୋର୍ଜମା ଵଦ ଦ୍ଯୁମଦ୍ଵଦତ ଵଯଗ୍ଂ ସଙ୍ଘାତ-ଞ୍ଜେଷ୍ମ ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧମସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧଂ-ଵେଁତ୍ତୁ ପରାପୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପରାପୂତା ଅରାତଯୋ ରକ୍ଷସା-ମ୍ଭାଗୋ ଽସି ଵାଯୁର୍ଵୋ ଵି ଵିନକ୍ତୁ ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ହିରଣ୍ଯପାଣିଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 8 ॥
ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିରାପୋ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁଵୋ-ଽଗ୍ର ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତାଗ୍ରେ ଯଜ୍ଞପତି-ନ୍ଧତ୍ତ ଯୁଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ରତୂର୍ଯେ ଯୂଯମିନ୍ଦ୍ର-ମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ରତୂର୍ଯେ ପ୍ରୋକ୍ଷିତା-ସ୍ସ୍ଥାଗ୍ନଯେ ଵୋ ଜୁଷ୍ଟ-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷାମ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁନ୍ଧଦ୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦୈଵ୍ଯାଯ କର୍ମଣେ ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଅଵଧୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽଵଧୂତା ଅରାତଯୋ-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା - [ପ୍ରତି ତ୍ଵା, ପୃଥିଵୀ ଵେତ୍ତ୍ଵଧିଷଵଣମସି] 7
ପୃଥିଵୀ ଵେତ୍ତ୍ଵଧିଷଵଣମସି ଵାନସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରତି ତ୍ଵା-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେତ୍ତ୍ଵଗ୍ନେସ୍ତନୂରସି ଵାଚୋ ଵିସର୍ଜନ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯଦ୍ରିରସି ଵାନସ୍ପତ୍ଯ-ସ୍ସ ଇଦ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁଶମି ଶମିଷ୍ଵେଷମା ଵଦୋର୍ଜମା ଵଦ ଦ୍ଯୁମଦ୍ଵଦତ ଵଯଗ୍ଂ ସଙ୍ଘାତ-ଞ୍ଜେଷ୍ମ ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧମସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧଂ-ଵେଁତ୍ତୁ ପରାପୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପରାପୂତା ଅରାତଯୋ ରକ୍ଷସା-ମ୍ଭାଗୋ ଽସି ଵାଯୁର୍ଵୋ ଵି ଵିନକ୍ତୁ ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ହିରଣ୍ଯପାଣିଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 8 ॥
( ତ୍ଵା - ଭାଗ - ଏକାଦଶ ଚ ) (ଅ. 5)
ଅଵଧୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽଵଧୂତା ଅରାତଯୋ-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା ପୃଥିଵୀଵେତ୍ତୁ ଦିଵ-ସ୍ସ୍କମ୍ଭନିରସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେତ୍ତୁ ଧିଷଣା-ଽସି ପର୍ଵତ୍ଯା ପ୍ରତି ତ୍ଵା ଦିଵ-ସ୍ସ୍କମ୍ଭନିର୍ଵେତ୍ତୁ ଧିଷଣା-ଽସି ପାର୍ଵତେଯୀ ପ୍ରତି ତ୍ଵା ପର୍ଵତିର୍ଵେତ୍ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ-ଽଶ୍ଵିନୋ-ର୍ବାହୁଭ୍ଯା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋହସ୍ତାଭ୍ଯାମଧି ଵପାମିଧାନ୍ଯମସି ଧିନୁହି ଦେଵା-ନ୍ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ଽପାନାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ଦୀର୍ଘାମନୁ ପ୍ରସିତିମାଯୁଷେଧା-ନ୍ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ହିରଣ୍ଯପାଣିଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 9 ॥
ଅଵଧୂତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽଵଧୂତା ଅରାତଯୋ-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା ପୃଥିଵୀଵେତ୍ତୁ ଦିଵ-ସ୍ସ୍କମ୍ଭନିରସି ପ୍ରତି ତ୍ଵା-ଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେତ୍ତୁ ଧିଷଣା-ଽସି ପର୍ଵତ୍ଯା ପ୍ରତି ତ୍ଵା ଦିଵ-ସ୍ସ୍କମ୍ଭନିର୍ଵେତ୍ତୁ ଧିଷଣା-ଽସି ପାର୍ଵତେଯୀ ପ୍ରତି ତ୍ଵା ପର୍ଵତିର୍ଵେତ୍ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ-ଽଶ୍ଵିନୋ-ର୍ବାହୁଭ୍ଯା-ମ୍ପୂଷ୍ଣୋହସ୍ତାଭ୍ଯାମଧି ଵପାମିଧାନ୍ଯମସି ଧିନୁହି ଦେଵା-ନ୍ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ଽପାନାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ଦୀର୍ଘାମନୁ ପ୍ରସିତିମାଯୁଷେଧା-ନ୍ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତା ହିରଣ୍ଯପାଣିଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 9 ॥
(ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା - ପଞ୍ଚଦଶ ଚ) (ଅ. 6)
ଧୃଷ୍ଟିରସି ବ୍ରହ୍ମ ଯଚ୍ଛାପାଗ୍ନେ ଽଗ୍ନିମାମାଦ-ଞ୍ଜହି ନିଷ୍କ୍ରଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ ସେଧା-ଽଽଦେଵଯଜଂ-ଵଁହ ନିର୍ଦଗ୍ଧଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ ନିର୍ଦଗ୍ଧା ଅରାତଯୋ ଧ୍ରୁଵମସି ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହା-ଽଽଯୁ-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧର୍ତ୍ରମସ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାପାନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧରୁଣମସି ଦିଵ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଚକ୍ଷୁ- [ଚକ୍ଷୁଃ, ଦୃଗ୍ଂହ ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ] 10
ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧର୍ମାସି ଦିଶୋ ଦୃଗ୍ଂହ ଯୋନି-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଚିତଃ ସ୍ଥ ପ୍ରଜାମସ୍ମୈ ରଯିମସ୍ମୈ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଭୃଗୂଣାମଙ୍ଗିରସା-ନ୍ତପସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଯାଁନି ଘର୍ମେ କପାଲାନ୍ଯୁପଚିନ୍ଵନ୍ତି ଵେଧସଃ । ପୂଷ୍ଣସ୍ତାନ୍ଯପି ଵ୍ରତ ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଵି ମୁଞ୍ଚତାମ୍ ॥ 11 ॥
ଧୃଷ୍ଟିରସି ବ୍ରହ୍ମ ଯଚ୍ଛାପାଗ୍ନେ ଽଗ୍ନିମାମାଦ-ଞ୍ଜହି ନିଷ୍କ୍ରଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ ସେଧା-ଽଽଦେଵଯଜଂ-ଵଁହ ନିର୍ଦଗ୍ଧଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ ନିର୍ଦଗ୍ଧା ଅରାତଯୋ ଧ୍ରୁଵମସି ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହା-ଽଽଯୁ-ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧର୍ତ୍ରମସ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରାଣ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାପାନ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧରୁଣମସି ଦିଵ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଚକ୍ଷୁ- [ଚକ୍ଷୁଃ, ଦୃଗ୍ଂହ ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ] 10
ର୍ଦୃଗ୍ଂହ ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଧର୍ମାସି ଦିଶୋ ଦୃଗ୍ଂହ ଯୋନି-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପ୍ରଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଚିତଃ ସ୍ଥ ପ୍ରଜାମସ୍ମୈ ରଯିମସ୍ମୈ ସଜାତାନସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ପର୍ଯୂହ ଭୃଗୂଣାମଙ୍ଗିରସା-ନ୍ତପସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଯାଁନି ଘର୍ମେ କପାଲାନ୍ଯୁପଚିନ୍ଵନ୍ତି ଵେଧସଃ । ପୂଷ୍ଣସ୍ତାନ୍ଯପି ଵ୍ରତ ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଵି ମୁଞ୍ଚତାମ୍ ॥ 11 ॥
(ଚକ୍ଷୁ - ରଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ସଂ-ଵଁପାମି ସମାପୋ ଅଦ୍ଭିରଗ୍ମତ ସମୋଷଧଯୋ ରସେନ ସଗ୍ଂ ରେଵତୀ-ର୍ଜଗତୀଭି-ର୍ମଧୁମତୀ-ର୍ମଧୁମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି ପ୍ରଜାତା-ସ୍ସ୍ଥ ସମଦ୍ଭିଃ ପୃଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜନଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସଂ-ଯୌଁମ୍ଯଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯା-ମ୍ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସି ଘର୍ମୋ-ଽସି ଵିଶ୍ଵାଯୁରୁରୁ ପ୍ରଥସ୍ଵୋରୁ ତେ ଯଜ୍ଞପତିଃ ପ୍ରଥତା-ନ୍ତ୍ଵଚ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵାନ୍ତରିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽନ୍ତରିତା ଅରାତଯୋଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ଶ୍ରପଯତୁ ଵର୍ଷିଷ୍ଠେ ଅଧି ନାକେ-ଽଗ୍ନିସ୍ତେ ତନୁଵ-ମ୍ମା-ଽତି ଧାଗଗ୍ନେ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ପୃଚ୍ଯସ୍ଵୈକତାଯ ସ୍ଵାହା ଦ୍ଵିତାଯ ସ୍ଵାହା ତ୍ରିତାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 12 ॥
ସଂ-ଵଁପାମି ସମାପୋ ଅଦ୍ଭିରଗ୍ମତ ସମୋଷଧଯୋ ରସେନ ସଗ୍ଂ ରେଵତୀ-ର୍ଜଗତୀଭି-ର୍ମଧୁମତୀ-ର୍ମଧୁମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି ପ୍ରଜାତା-ସ୍ସ୍ଥ ସମଦ୍ଭିଃ ପୃଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜନଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସଂ-ଯୌଁମ୍ଯଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯା-ମ୍ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସି ଘର୍ମୋ-ଽସି ଵିଶ୍ଵାଯୁରୁରୁ ପ୍ରଥସ୍ଵୋରୁ ତେ ଯଜ୍ଞପତିଃ ପ୍ରଥତା-ନ୍ତ୍ଵଚ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵାନ୍ତରିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ-ଽନ୍ତରିତା ଅରାତଯୋଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ଶ୍ରପଯତୁ ଵର୍ଷିଷ୍ଠେ ଅଧି ନାକେ-ଽଗ୍ନିସ୍ତେ ତନୁଵ-ମ୍ମା-ଽତି ଧାଗଗ୍ନେ ହଵ୍ଯଗ୍ଂ ରକ୍ଷସ୍ଵ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ପୃଚ୍ଯସ୍ଵୈକତାଯ ସ୍ଵାହା ଦ୍ଵିତାଯ ସ୍ଵାହା ତ୍ରିତାଯ ସ୍ଵାହା ॥ 12 ॥
(ସଵିତା - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଆ ଦଦ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବାହୁରସି ଦକ୍ଷିଣ-ସ୍ସହସ୍ରଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶତତେଜା ଵାଯୁରସି ତିଗ୍ମତେଜାଃ ପୃଥିଵି ଦେଵଯଜ - ନ୍ଯୋଷଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ ମୂଲ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସିଷ-ମପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ଵ୍ରଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା ମୌଗପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ଦେଵଯଜନ୍ଯୈ ଵ୍ରଜଂ- [ଵ୍ରଜମ୍, ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ] 13
ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା ମୌଗପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦେଵଯଜନୋ ଵ୍ରଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା- [ମା, ମୌଗରରୁସ୍ତେ ଦିଵ-ମ୍ମା] 14
ମୌଗରରୁସ୍ତେ ଦିଵ-ମ୍ମା ସ୍କାନ୍. ଵସଵସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସାରୁଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସା-ଽଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁ-ସ୍ସଵେ କର୍ମ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେଧସ ଋତମସ୍ଯୃତସଦନ-ମସ୍ଯୃତଶ୍ରୀରସି ଧା ଅସି ସ୍ଵଧା ଅସ୍ଯୁର୍ଵୀ ଚାସି ଵସ୍ଵୀ ଚାସି ପୁରା କ୍ରୂରସ୍ଯ ଵିସୃପୋ ଵିରଫ୍ଶି-ନ୍ନୁଦାଦାଯ ପୃଥିଵୀ-ଞ୍ଜୀରଦାନୁର୍ଯାମୈରଯନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମସି ସ୍ଵଧାଭିସ୍ତା-ନ୍ଧୀରାସୋ ଅନୁଦୃଶ୍ଯ ଯଜନ୍ତେ ॥ 15 ॥
ଆ ଦଦ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବାହୁରସି ଦକ୍ଷିଣ-ସ୍ସହସ୍ରଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶତତେଜା ଵାଯୁରସି ତିଗ୍ମତେଜାଃ ପୃଥିଵି ଦେଵଯଜ - ନ୍ଯୋଷଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ ମୂଲ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସିଷ-ମପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ଵ୍ରଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା ମୌଗପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ଦେଵଯଜନ୍ଯୈ ଵ୍ରଜଂ- [ଵ୍ରଜମ୍, ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ] 13
ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା ମୌଗପହତୋ-ଽରରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦେଵଯଜନୋ ଵ୍ରଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଗୋସ୍ଥାନଂ-ଵଁର୍ଷତୁ ତେ ଦ୍ଯୌର୍ବଧାନ ଦେଵ ସଵିତଃ ପରମସ୍ଯା-ମ୍ପରାଵତି ଶତେନ ପାଶୈର୍ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମତୋ ମା- [ମା, ମୌଗରରୁସ୍ତେ ଦିଵ-ମ୍ମା] 14
ମୌଗରରୁସ୍ତେ ଦିଵ-ମ୍ମା ସ୍କାନ୍. ଵସଵସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସାରୁଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସା-ଽଽଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ପରି ଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁ-ସ୍ସଵେ କର୍ମ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେଧସ ଋତମସ୍ଯୃତସଦନ-ମସ୍ଯୃତଶ୍ରୀରସି ଧା ଅସି ସ୍ଵଧା ଅସ୍ଯୁର୍ଵୀ ଚାସି ଵସ୍ଵୀ ଚାସି ପୁରା କ୍ରୂରସ୍ଯ ଵିସୃପୋ ଵିରଫ୍ଶି-ନ୍ନୁଦାଦାଯ ପୃଥିଵୀ-ଞ୍ଜୀରଦାନୁର୍ଯାମୈରଯନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରମସି ସ୍ଵଧାଭିସ୍ତା-ନ୍ଧୀରାସୋ ଅନୁଦୃଶ୍ଯ ଯଜନ୍ତେ ॥ 15 ॥
(ଦେଵଯଜନ୍ଯୈ ଵ୍ରଜଂ - ତମତୋ ମା - ଵିରଫ୍ଶିନ୍ - ନେକାଦଶ ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯୋ ଽଗ୍ନେ-ର୍ଵ-ସ୍ତେଜିଷ୍ଠେନ ତେଜସା ନି-ଷ୍ଟପାମି ଗୋଷ୍ଠ-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷଂ-ଵାଁଜିନ-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସାହଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମାର୍ଜ୍ମି ଵାଚ-ମ୍ପ୍ରାଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଜାଂ-ଯୋଁନି-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷଂ-ଵାଁଜିନୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସାହୀଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମାର୍ଜ୍ମ୍ଯାଶାସାନା ସୌମନସ-ମ୍ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ସୌଭାଗ୍ଯ-ନ୍ତନୂମ୍ । ଅଗ୍ନେରନୁଵ୍ରତା ଭୂତ୍ଵା ସ-ନ୍ନହ୍ଯେ ସୁକୃତାଯ କମ୍ ॥ ସୁପ୍ରଜସସ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁପତ୍ନୀରୁପ- [ସୁପଥ୍ନୀରୁପ, ସେଦିମି ।] 16
ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ ସପତ୍ନଦମ୍ଭନ-ମଦବ୍ଧାସୋ ଅଦାଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇମଂ-ଵିଁଷ୍ଯାମି ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଂ ଁଯ-ମବଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵିତା ସୁକେତଃ । ଧାତୁ-ଶ୍ଚ ଯୋନୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ସ୍ଯୋନ-ମ୍ମେ ସହ ପତ୍ଯା କରୋମି ॥ ସମାଯୁଷା ସମ୍ପ୍ରଜଯା ସମଗ୍ନେ ଵର୍ଚସା ପୁନଃ । ସ-ମ୍ପତ୍ନୀ ପତ୍ଯା-ଽହ-ଙ୍ଗଚ୍ଛେ ସମାତ୍ମା ତନୁଵା ମମ ॥ ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସ୍ଯୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସସ୍ତସ୍ଯ ତେ-ଽକ୍ଷୀଯମାଣସ୍ଯ ନି- [ନିଃ, ଵପାମି ମହୀନାଂ] 17
ର୍ଵପାମି ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସ୍ଯୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସୋ-ଽଦବ୍ଧେନ ତ୍ଵା ଚକ୍ଷୁଷା-ଽଵେକ୍ଷେ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ତେଜୋ-ଽସି ତେଜୋ-ଽନୁ ପ୍ରେହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତେ ତେଜୋ ମା ଵି ନୈଦଗ୍ନେ-ର୍ଜିହ୍ଵା-ଽସି ସୁଭୂର୍ଦେଵାନା-ନ୍ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଭଵ ଶୁକ୍ରମସି ଜ୍ଯୋତିରସି ତେଜୋ-ଽସି ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା ଶୁକ୍ରାଯା-ନ୍ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଯର୍ଚିସ୍ତ୍ଵା-ଽର୍ଚିଷି ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 18 ॥
ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟା ଅରାତଯୋ ଽଗ୍ନେ-ର୍ଵ-ସ୍ତେଜିଷ୍ଠେନ ତେଜସା ନି-ଷ୍ଟପାମି ଗୋଷ୍ଠ-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷଂ-ଵାଁଜିନ-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସାହଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମାର୍ଜ୍ମି ଵାଚ-ମ୍ପ୍ରାଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଜାଂ-ଯୋଁନି-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷଂ-ଵାଁଜିନୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସପତ୍ନସାହୀଗ୍ଂ ସ-ମ୍ମାର୍ଜ୍ମ୍ଯାଶାସାନା ସୌମନସ-ମ୍ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ସୌଭାଗ୍ଯ-ନ୍ତନୂମ୍ । ଅଗ୍ନେରନୁଵ୍ରତା ଭୂତ୍ଵା ସ-ନ୍ନହ୍ଯେ ସୁକୃତାଯ କମ୍ ॥ ସୁପ୍ରଜସସ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁପତ୍ନୀରୁପ- [ସୁପଥ୍ନୀରୁପ, ସେଦିମି ।] 16
ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ ସପତ୍ନଦମ୍ଭନ-ମଦବ୍ଧାସୋ ଅଦାଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇମଂ-ଵିଁଷ୍ଯାମି ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଂ ଁଯ-ମବଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵିତା ସୁକେତଃ । ଧାତୁ-ଶ୍ଚ ଯୋନୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ସ୍ଯୋନ-ମ୍ମେ ସହ ପତ୍ଯା କରୋମି ॥ ସମାଯୁଷା ସମ୍ପ୍ରଜଯା ସମଗ୍ନେ ଵର୍ଚସା ପୁନଃ । ସ-ମ୍ପତ୍ନୀ ପତ୍ଯା-ଽହ-ଙ୍ଗଚ୍ଛେ ସମାତ୍ମା ତନୁଵା ମମ ॥ ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସ୍ଯୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସସ୍ତସ୍ଯ ତେ-ଽକ୍ଷୀଯମାଣସ୍ଯ ନି- [ନିଃ, ଵପାମି ମହୀନାଂ] 17
ର୍ଵପାମି ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସ୍ଯୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସୋ-ଽଦବ୍ଧେନ ତ୍ଵା ଚକ୍ଷୁଷା-ଽଵେକ୍ଷେ ସୁପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଯ ତେଜୋ-ଽସି ତେଜୋ-ଽନୁ ପ୍ରେହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତେ ତେଜୋ ମା ଵି ନୈଦଗ୍ନେ-ର୍ଜିହ୍ଵା-ଽସି ସୁଭୂର୍ଦେଵାନା-ନ୍ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଭଵ ଶୁକ୍ରମସି ଜ୍ଯୋତିରସି ତେଜୋ-ଽସି ଦେଵୋ ଵଃ ସଵିତୋ-ତ୍ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା ଶୁକ୍ରାଯା-ନ୍ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଯର୍ଚିସ୍ତ୍ଵା-ଽର୍ଚିଷି ଧାମ୍ନେଧାମ୍ନେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜୁଷେଯଜୁଷେ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 18 ॥
(ଉପ - ନୀ - ରଶ୍ମିଭିଃ ଶୁକ୍ରଗ୍ଂ - ଷୋଡଶ ଚ) (ଅ. 10)
କୃଷ୍ଣୋ-ଽସ୍ଯାଖରେଷ୍ଠୋ-ଽଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ଵେଦିରସି ବର୍ହିଷେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ବର୍ହିରସି ସ୍ରୁଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସ୍ଵଧା ପିତୃଭ୍ଯ ଊର୍ଗ୍ଭଵ ବର୍ହିଷଦ୍ଭ୍ଯ ଊର୍ଜା ପୃଥିଵୀ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ତୂପୋ-ଽସ୍ଯୂର୍ଣାମ୍ରଦସ-ନ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୃଣାମି ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ-ଽସି ଵିଶ୍ଵାଵସୁ-ର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ମାଦୀଷତୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବାହୁରସି- [ବାହୁରସି, ଦକ୍ଷିଣୋ] 19
ଦକ୍ଷିଣୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ତ୍ଵୋତ୍ତରତଃ ପରି ଧତ୍ତା-ନ୍ଧ୍ରୁଵେଣ ଧର୍ମଣା ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପାତୁ କସ୍ଯାଶ୍ଚିଦଭିଶସ୍ତ୍ଯା ଵୀତିହୋତ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା କଵେ ଦ୍ଯୁମନ୍ତଗ୍ଂ ସମିଧୀମହ୍ଯଗ୍ନେ ବୃହନ୍ତମଦ୍ଧ୍ଵରେ ଵିଶୋ ଯନ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ ଵସୂନାଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରାଣା-ମାଦିତ୍ଯାନାଗ୍ଂ ସଦସି ସୀଦ ଜୁହୂରୁପଭୃ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଘୃତାଚୀ ନାମ୍ନା ପ୍ରିଯେଣ ନାମ୍ନା ପ୍ରିଯେ ସଦସି ସୀଦୈତା ଅସଦନ୍-ଥ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ତା ଵିଷ୍ଣୋ ପାହି ପାହି ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପାହି ଯଜ୍ଞପତି-ମ୍ପାହି ମାଂ-ଯଁଜ୍ଞନିଯମ୍ ॥ 20 ॥
କୃଷ୍ଣୋ-ଽସ୍ଯାଖରେଷ୍ଠୋ-ଽଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ଵେଦିରସି ବର୍ହିଷେ ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ବର୍ହିରସି ସ୍ରୁଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାହା ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସ୍ଵଧା ପିତୃଭ୍ଯ ଊର୍ଗ୍ଭଵ ବର୍ହିଷଦ୍ଭ୍ଯ ଊର୍ଜା ପୃଥିଵୀ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ତୂପୋ-ଽସ୍ଯୂର୍ଣାମ୍ରଦସ-ନ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୃଣାମି ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ-ଽସି ଵିଶ୍ଵାଵସୁ-ର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ମାଦୀଷତୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବାହୁରସି- [ବାହୁରସି, ଦକ୍ଷିଣୋ] 19
ଦକ୍ଷିଣୋ ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ତ୍ଵୋତ୍ତରତଃ ପରି ଧତ୍ତା-ନ୍ଧ୍ରୁଵେଣ ଧର୍ମଣା ଯଜମାନସ୍ଯ ପରିଧିରିଡ ଈଡିତ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପାତୁ କସ୍ଯାଶ୍ଚିଦଭିଶସ୍ତ୍ଯା ଵୀତିହୋତ୍ର-ନ୍ତ୍ଵା କଵେ ଦ୍ଯୁମନ୍ତଗ୍ଂ ସମିଧୀମହ୍ଯଗ୍ନେ ବୃହନ୍ତମଦ୍ଧ୍ଵରେ ଵିଶୋ ଯନ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ ଵସୂନାଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରାଣା-ମାଦିତ୍ଯାନାଗ୍ଂ ସଦସି ସୀଦ ଜୁହୂରୁପଭୃ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଘୃତାଚୀ ନାମ୍ନା ପ୍ରିଯେଣ ନାମ୍ନା ପ୍ରିଯେ ସଦସି ସୀଦୈତା ଅସଦନ୍-ଥ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ତା ଵିଷ୍ଣୋ ପାହି ପାହି ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପାହି ଯଜ୍ଞପତି-ମ୍ପାହି ମାଂ-ଯଁଜ୍ଞନିଯମ୍ ॥ 20 ॥
(ବାହୁରସି - ପ୍ରିଯେ ସଦସି - ପଞ୍ଚଦଶ ଚ) (ଅ. 11)
ଭୁଵନମସି ଵି ପ୍ରଥସ୍ଵାଗ୍ନେ ଯଷ୍ଟରିଦ-ନ୍ନମଃ । ଜୁହ୍ଵେହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଉପଭୃଦେହି ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଅଗ୍ନାଵିଷ୍ଣୂ ମା ଵାମଵ କ୍ରମିଷଂ-ଵିଁ ଜିହାଥା-ମ୍ମା ମା ସ-ନ୍ତାପ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ମେ ଲୋକକୃତୌ କୃଣୁତଂ-ଵିଁଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ଥାନମସୀତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅକୃଣୋ-ଦ୍ଵୀର୍ଯାଣି ସମାରଭ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମହ୍ରୁତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞପତେ-ରିନ୍ଦ୍ରାଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା ବୃହଦ୍ଭାଃ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ଦୁଶ୍ଚରିତାଦା ମା ସୁଚରିତେ ଭଜ ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସି ସଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଜ୍ଯୋତିରଙ୍କ୍ତାମ୍ ॥ 21 ॥
ଭୁଵନମସି ଵି ପ୍ରଥସ୍ଵାଗ୍ନେ ଯଷ୍ଟରିଦ-ନ୍ନମଃ । ଜୁହ୍ଵେହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଉପଭୃଦେହି ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ହ୍ଵଯତି ଦେଵଯଜ୍ଯାଯା ଅଗ୍ନାଵିଷ୍ଣୂ ମା ଵାମଵ କ୍ରମିଷଂ-ଵିଁ ଜିହାଥା-ମ୍ମା ମା ସ-ନ୍ତାପ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ମ୍ମେ ଲୋକକୃତୌ କୃଣୁତଂ-ଵିଁଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ଥାନମସୀତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅକୃଣୋ-ଦ୍ଵୀର୍ଯାଣି ସମାରଭ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମହ୍ରୁତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞପତେ-ରିନ୍ଦ୍ରାଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା ବୃହଦ୍ଭାଃ ପାହି ମା-ଽଗ୍ନେ ଦୁଶ୍ଚରିତାଦା ମା ସୁଚରିତେ ଭଜ ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସି ସଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଜ୍ଯୋତିରଙ୍କ୍ତାମ୍ ॥ 21 ॥
(ଅହ୍ରୁତ - ଏକଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 12)
ଵାଜସ୍ଯ ମା ପ୍ରସଵେନୋଦ୍ଗ୍ରାଭେଣୋଦଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା ସପତ୍ନାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେ ନିଗ୍ରାଭେଣାଧରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉଦ୍ଗ୍ରାଭ-ଞ୍ଚ ନିଗ୍ରାଭ-ଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଦେଵା ଅଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା ସପତ୍ନାନିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ମେ ଵିଷୂଚୀନାନ୍ ଵ୍ଯସ୍ଯତାମ୍ ॥ ଵସୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦିତ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା-ଽକ୍ତଗ୍ଂ ରିହାଣା ଵିଯନ୍ତୁ ଵଯଃ ॥ ପ୍ରଜାଂ-ଯୋଁନି-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷମା ପ୍ଯାଯନ୍ତାମାପ ଓଷଧଯୋ ମରୁତା-ମ୍ପୃଷତଯ-ସ୍ସ୍ଥ ଦିଵଂ- [ଦିଵମ୍, ଗଚ୍ଛ ତତୋ ନୋ] 22
ଗଚ୍ଛ ତତୋ ନୋ ଵୃଷ୍ଟିମେରଯ । ଆଯୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସ୍ଯାଯୁର୍ମେ ପାହି ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସି ଚକ୍ଷୁର୍ମେ ପାହି ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଯ-ମ୍ପରିଧି-ମ୍ପର୍ଯଧତ୍ଥା ଅଗ୍ନେ ଦେଵ ପଣିଭି-ର୍ଵୀଯମାଣଃ । ତ-ନ୍ତ ଏତମନୁ ଜୋଷ-ମ୍ଭରାମି ନେଦେଷ ତ୍ଵଦପଚେତଯାତୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପାଥ ଉପ ସମିତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରାଵଭାଗା-ସ୍ସ୍ଥେଷା ବୃହନ୍ତଃ ପ୍ରସ୍ତରେଷ୍ଠା ବର୍ହିଷଦଶ୍ଚ [ ] 23
ଦେଵା ଇମାଂ-ଵାଁଚମଭି ଵିଶ୍ଵେ ଗୃଣନ୍ତ ଆସଦ୍ଯାସ୍ମି-ନ୍ବର୍ହିଷି ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମଗ୍ନେ-ର୍ଵାମପନ୍ନଗୃହସ୍ଯ ସଦସି ସାଦଯାମି ସୁମ୍ନାଯ ସୁମ୍ନିନୀ ସୁମ୍ନେ ମା ଧତ୍ତ-ନ୍ଧୁରି ଧର୍ଯୌ ପାତମଗ୍ନେ ଽଦବ୍ଧାଯୋ ଽଶୀତତନୋ ପାହି ମା-ଽଦ୍ଯ ଦିଵଃ ପାହି ପ୍ରସିତ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରିଷ୍ଟ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରଦ୍ମନ୍ଯୈ ପାହି ଦୁଶ୍ଚରିତାଦଵିଷ-ନ୍ନଃ ପିତୁ-ଙ୍କୃଣୁ ସୁଷଦା ଯୋନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ଦେଵା ଗାତୁଵିଦୋ ଗାତୁଂଵିଁତ୍ତ୍ଵା ଗାତୁ ମିତ ମନସସ୍ପତ ଇମ-ନ୍ନୋ ଦେଵ ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ଵାଚି ସ୍ଵାହା ଵାତେ ଧାଃ ॥ 24 ॥
ଵାଜସ୍ଯ ମା ପ୍ରସଵେନୋଦ୍ଗ୍ରାଭେଣୋଦଗ୍ରଭୀତ୍ । ଅଥା ସପତ୍ନାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେ ନିଗ୍ରାଭେଣାଧରାଗ୍ଂ ଅକଃ ॥ ଉଦ୍ଗ୍ରାଭ-ଞ୍ଚ ନିଗ୍ରାଭ-ଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଦେଵା ଅଵୀଵୃଧନ୍ନ୍ । ଅଥା ସପତ୍ନାନିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ମେ ଵିଷୂଚୀନାନ୍ ଵ୍ଯସ୍ଯତାମ୍ ॥ ଵସୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା-ଽଽଦିତ୍ଯେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା-ଽକ୍ତଗ୍ଂ ରିହାଣା ଵିଯନ୍ତୁ ଵଯଃ ॥ ପ୍ରଜାଂ-ଯୋଁନି-ମ୍ମା ନିର୍ମୃକ୍ଷମା ପ୍ଯାଯନ୍ତାମାପ ଓଷଧଯୋ ମରୁତା-ମ୍ପୃଷତଯ-ସ୍ସ୍ଥ ଦିଵଂ- [ଦିଵମ୍, ଗଚ୍ଛ ତତୋ ନୋ] 22
ଗଚ୍ଛ ତତୋ ନୋ ଵୃଷ୍ଟିମେରଯ । ଆଯୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସ୍ଯାଯୁର୍ମେ ପାହି ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଅଗ୍ନେ-ଽସି ଚକ୍ଷୁର୍ମେ ପାହି ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଯ-ମ୍ପରିଧି-ମ୍ପର୍ଯଧତ୍ଥା ଅଗ୍ନେ ଦେଵ ପଣିଭି-ର୍ଵୀଯମାଣଃ । ତ-ନ୍ତ ଏତମନୁ ଜୋଷ-ମ୍ଭରାମି ନେଦେଷ ତ୍ଵଦପଚେତଯାତୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପାଥ ଉପ ସମିତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ରାଵଭାଗା-ସ୍ସ୍ଥେଷା ବୃହନ୍ତଃ ପ୍ରସ୍ତରେଷ୍ଠା ବର୍ହିଷଦଶ୍ଚ [ ] 23
ଦେଵା ଇମାଂ-ଵାଁଚମଭି ଵିଶ୍ଵେ ଗୃଣନ୍ତ ଆସଦ୍ଯାସ୍ମି-ନ୍ବର୍ହିଷି ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଵମଗ୍ନେ-ର୍ଵାମପନ୍ନଗୃହସ୍ଯ ସଦସି ସାଦଯାମି ସୁମ୍ନାଯ ସୁମ୍ନିନୀ ସୁମ୍ନେ ମା ଧତ୍ତ-ନ୍ଧୁରି ଧର୍ଯୌ ପାତମଗ୍ନେ ଽଦବ୍ଧାଯୋ ଽଶୀତତନୋ ପାହି ମା-ଽଦ୍ଯ ଦିଵଃ ପାହି ପ୍ରସିତ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରିଷ୍ଟ୍ଯୈ ପାହି ଦୁରଦ୍ମନ୍ଯୈ ପାହି ଦୁଶ୍ଚରିତାଦଵିଷ-ନ୍ନଃ ପିତୁ-ଙ୍କୃଣୁ ସୁଷଦା ଯୋନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ଦେଵା ଗାତୁଵିଦୋ ଗାତୁଂଵିଁତ୍ତ୍ଵା ଗାତୁ ମିତ ମନସସ୍ପତ ଇମ-ନ୍ନୋ ଦେଵ ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା ଵାଚି ସ୍ଵାହା ଵାତେ ଧାଃ ॥ 24 ॥
(ଦିଵଂ - ଚ - ଵିତ୍ତ୍ଵା ଗାତୁଂ - ତ୍ରଯୋଦଶ ଚ) (ଅ. 13)
ଉଭା ଵାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆହୁଵଦ୍ଧ୍ଯା ଉଭା ରାଧସ-ସ୍ସହ ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉଭା ଦାତାରାଵିଷାଗ୍ଂ ରଯୀଣାମୁଭା ଵାଜସ୍ଯ ସାତଯେ ହୁଵେ ଵାମ୍ ॥ ଅଶ୍ରଵଗ୍ଂ ହି ଭୂରିଦାଵତ୍ତରା ଵାଂ-ଵିଁଜାମାତୁରୁତ ଵା ଘା ସ୍ଯାଲାତ୍ । ଅଥା ସୋମସ୍ଯ ପ୍ରଯତୀ ଯୁଵଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ସ୍ତୋମ-ଞ୍ଜନଯାମି ନଵ୍ଯମ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ନଵତି-ମ୍ପୁରୋ ଦାସପତ୍ନୀରଧୂନୁତମ୍ । ସାକମେକେନ କର୍ମଣା ॥ ଶୁଚି-ନ୍ନୁ ସ୍ତୋମ-ନ୍ନଵଜାତ-ମଦ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ଜୁଷେଥାମ୍ ॥ 25 ॥
ଉଭା ଵାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଆହୁଵଦ୍ଧ୍ଯା ଉଭା ରାଧସ-ସ୍ସହ ମାଦଯଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉଭା ଦାତାରାଵିଷାଗ୍ଂ ରଯୀଣାମୁଭା ଵାଜସ୍ଯ ସାତଯେ ହୁଵେ ଵାମ୍ ॥ ଅଶ୍ରଵଗ୍ଂ ହି ଭୂରିଦାଵତ୍ତରା ଵାଂ-ଵିଁଜାମାତୁରୁତ ଵା ଘା ସ୍ଯାଲାତ୍ । ଅଥା ସୋମସ୍ଯ ପ୍ରଯତୀ ଯୁଵଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ସ୍ତୋମ-ଞ୍ଜନଯାମି ନଵ୍ଯମ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ନଵତି-ମ୍ପୁରୋ ଦାସପତ୍ନୀରଧୂନୁତମ୍ । ସାକମେକେନ କର୍ମଣା ॥ ଶୁଚି-ନ୍ନୁ ସ୍ତୋମ-ନ୍ନଵଜାତ-ମଦ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ଜୁଷେଥାମ୍ ॥ 25 ॥
ଉଭା ହି ଵାଗ୍ଂ ସୁହଵା ଜୋହଵୀମି ତା ଵାଜଗ୍ଂ ସଦ୍ଯ ଉଶତେ ଧେଷ୍ଠା ॥ ଵଯମୁ ତ୍ଵା ପଥସ୍ପତେ ରଥ-ନ୍ନ ଵାଜସାତଯେ । ଧିଯେ ପୂଷନ୍ନଯୁଜ୍ମହି ॥ ପଥସ୍ପଥଃ ପରିପତିଂ-ଵଁଚସ୍ଯା କାମେନ କୃତୋ ଅଭ୍ଯାନଡର୍କମ୍ । ସନୋ ରାସଚ୍ଛୁରୁଧଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଗ୍ରା ଧିଯନ୍ଧିଯଗ୍ଂ ସୀଷଧାତି ପ୍ର ପୂଷା ॥ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ପତିନା ଵଯଗ୍ଂ ହିତେନେଵ ଜଯାମସି । ଗାମଶ୍ଵ-ମ୍ପୋଷଯିତ୍ନ୍ଵା ସ ନୋ [ସ ନଃ, ମୃଡାତୀଦୃଶେ ।] 26
ମୃଡାତୀଦୃଶେ ॥ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ପତେ ମଧୁମନ୍ତ-ମୂର୍ମି-ନ୍ଧେନୁରିଵ ପଯୋ ଅସ୍ମାସୁ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ । ମଧୁଶ୍ଚୁତ-ଙ୍ଘୃତମିଵ ସୁପୂତ-ମୃତସ୍ଯ ନଃ ପତଯୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ ନଯ ସୁପଥା ରାଯେ ଅସ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵାନି ଦେଵ ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁଯୋଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମ-ଜ୍ଜୁହୁରାଣମେନୋ ଭୂଯିଷ୍ଠା-ନ୍ତେ ନମଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ଆ ଦେଵାନାମପି ପନ୍ଥା-ମଗନ୍ମ ଯଚ୍ଛକ୍ନଵାମ ତଦନୁ ପ୍ରଵୋଢୁମ୍ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ ଯଜା- [ସ ଯଜାତ୍, ସେଦୁ ହୋତା ସୋ] 27
ଥ୍ସେଦୁ ହୋତା ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରାନ୍-ଥ୍ସ ଋତୂନ୍ କଲ୍ପଯାତି ॥ ଯଦ୍ଵାହିଷ୍ଠ-ନ୍ତଦଗ୍ନଯେ ବୃହଦର୍ଚ ଵିଭାଵସୋ । ମହିଷୀଵ ତ୍ଵଦ୍ରଯିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଜା ଉଦୀରତେ ॥ ଅଗ୍ନେ ତ୍ଵ-ମ୍ପାରଯା ନଵ୍ଯୋ ଅସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵସ୍ତିଭିରତି ଦୁର୍ଗାଣି ଵିଶ୍ଵା । ପୂଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ବହୁଲା ନ ଉର୍ଵୀ ଭଵା ତୋକାଯ ତନଯାଯ ଶଂ-ଯୋଃ ଁ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵ୍ରତପା ଅସି ଦେଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ॥ ଯଦ୍ଵୋ ଵଯ-ମ୍ପ୍ରମିନାମ ଵ୍ରତାନି ଵିଦୁଷା-ନ୍ଦେଵା ଅଵିଦୁଷ୍ଟରାସଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵମା ପୃଣାତି ଵିଦ୍ଵାନ୍. ଯେଭି-ର୍ଦେଵାଗ୍ଂ ଋତୁଭିଃ କଲ୍ପଯାତି ॥ 28 ॥
(ଜୁଷେଥାମା - ସ ନୋ - ଯଜା - ଦା - ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଇଷେ ତ୍ଵା - ଯଜ୍ଞସ୍ଯ - ଶୁନ୍ଧଧ୍ଵଂ - କର୍ମଣେ ଵାଂ - ଦେଵୋ-ଽଵଧୂତଂ - ଧୁଷ୍ଟିଃ - ସଂ-ଵଁପା- ମ୍ଯା ଦଦେ - ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଂ - କୃଷ୍ଣୋ-ଽସି - ଭୁଵନମସି - ଵାଜସ୍ଯୋଭା ଵାଂ - ଚତୁର୍ଦଶ )
(ଇଷେ - ଦୃଗ୍ଂହ - ଭୁଵନ - ମଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ )
(ଇଷେ ତ୍ଵା, କଲ୍ପଯାତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ମୃଡାତୀଦୃଶେ ॥ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ପତେ ମଧୁମନ୍ତ-ମୂର୍ମି-ନ୍ଧେନୁରିଵ ପଯୋ ଅସ୍ମାସୁ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ । ମଧୁଶ୍ଚୁତ-ଙ୍ଘୃତମିଵ ସୁପୂତ-ମୃତସ୍ଯ ନଃ ପତଯୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ ନଯ ସୁପଥା ରାଯେ ଅସ୍ମାନ୍. ଵିଶ୍ଵାନି ଦେଵ ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଯୁଯୋଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମ-ଜ୍ଜୁହୁରାଣମେନୋ ଭୂଯିଷ୍ଠା-ନ୍ତେ ନମଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥ ଆ ଦେଵାନାମପି ପନ୍ଥା-ମଗନ୍ମ ଯଚ୍ଛକ୍ନଵାମ ତଦନୁ ପ୍ରଵୋଢୁମ୍ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ ଯଜା- [ସ ଯଜାତ୍, ସେଦୁ ହୋତା ସୋ] 27
ଥ୍ସେଦୁ ହୋତା ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରାନ୍-ଥ୍ସ ଋତୂନ୍ କଲ୍ପଯାତି ॥ ଯଦ୍ଵାହିଷ୍ଠ-ନ୍ତଦଗ୍ନଯେ ବୃହଦର୍ଚ ଵିଭାଵସୋ । ମହିଷୀଵ ତ୍ଵଦ୍ରଯିସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଜା ଉଦୀରତେ ॥ ଅଗ୍ନେ ତ୍ଵ-ମ୍ପାରଯା ନଵ୍ଯୋ ଅସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵସ୍ତିଭିରତି ଦୁର୍ଗାଣି ଵିଶ୍ଵା । ପୂଶ୍ଚ ପୃଥ୍ଵୀ ବହୁଲା ନ ଉର୍ଵୀ ଭଵା ତୋକାଯ ତନଯାଯ ଶଂ-ଯୋଃ ଁ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵ୍ରତପା ଅସି ଦେଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ॥ ଯଦ୍ଵୋ ଵଯ-ମ୍ପ୍ରମିନାମ ଵ୍ରତାନି ଵିଦୁଷା-ନ୍ଦେଵା ଅଵିଦୁଷ୍ଟରାସଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵମା ପୃଣାତି ଵିଦ୍ଵାନ୍. ଯେଭି-ର୍ଦେଵାଗ୍ଂ ଋତୁଭିଃ କଲ୍ପଯାତି ॥ 28 ॥
(ଜୁଷେଥାମା - ସ ନୋ - ଯଜା - ଦା - ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଇଷେ ତ୍ଵା - ଯଜ୍ଞସ୍ଯ - ଶୁନ୍ଧଧ୍ଵଂ - କର୍ମଣେ ଵାଂ - ଦେଵୋ-ଽଵଧୂତଂ - ଧୁଷ୍ଟିଃ - ସଂ-ଵଁପା- ମ୍ଯା ଦଦେ - ପ୍ରତ୍ଯୁଷ୍ଟଂ - କୃଷ୍ଣୋ-ଽସି - ଭୁଵନମସି - ଵାଜସ୍ଯୋଭା ଵାଂ - ଚତୁର୍ଦଶ )
(ଇଷେ - ଦୃଗ୍ଂହ - ଭୁଵନ - ମଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଃ )
(ଇଷେ ତ୍ଵା, କଲ୍ପଯାତି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥