കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്നഃ - ദര്ശപൂര്ണമാസൌ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ഇഷേ ത്വോര്ജേ ത്വാ വായവഃ സ്ഥോപായവഃ സ്ഥ ദേവോ വഃ സവിതാ പ്രാര്പയതു ശ്രേഷ്ഠതമായ കര്മണ ആ പ്യായദ്ധ്വമഘ്നിയാ ദേവഭാഗ-മൂര്ജസ്വതീഃ പയസ്വതീഃ പ്രജാവതീ-രനമീവാ അയക്ഷ്മാ മാ വഃ സ്തേന ഈശത മാ-ഽഘശഗ്ംസോ രുദ്രസ്യ ഹേതിഃ പരി വോ വൃണക്തു ധ്രുവാ അസ്മി-ന്ഗോപതൌ സ്യാത ബഹ്വീ-ര്യജമാനസ്യ പശൂ-ന്പാഹി ॥ 1 ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ഇഷേ ത്വോര്ജേ ത്വാ വായവഃ സ്ഥോപായവഃ സ്ഥ ദേവോ വഃ സവിതാ പ്രാര്പയതു ശ്രേഷ്ഠതമായ കര്മണ ആ പ്യായദ്ധ്വമഘ്നിയാ ദേവഭാഗ-മൂര്ജസ്വതീഃ പയസ്വതീഃ പ്രജാവതീ-രനമീവാ അയക്ഷ്മാ മാ വഃ സ്തേന ഈശത മാ-ഽഘശഗ്ംസോ രുദ്രസ്യ ഹേതിഃ പരി വോ വൃണക്തു ധ്രുവാ അസ്മി-ന്ഗോപതൌ സ്യാത ബഹ്വീ-ര്യജമാനസ്യ പശൂ-ന്പാഹി ॥ 1 ॥
(ഇഷേ - ത്രിചത്വാരിഗ്ംശത് ) (അ. 1)
യജ്ഞസ്യ ഘോഷദസി പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയഃ പ്രേയ-മഗാദ്ധിഷണാ ബര്ഹിരച്ഛ മനുനാ കൃതാ സ്വധയാ വിതഷ്ടാ ത ആ വഹന്തി കവയഃ പുരസ്താ-ദ്ദേവേഭ്യോ ജുഷ്ടമിഹ ബര്ഹി-രാസദേ ദേവാനാ-മ്പരിഷൂതമസി വര്ഷവൃദ്ധമസി ദേവബര്ഹിര്മാ ത്വാ-ഽന്വ-മ്മാ തിര്യ-ക്പര്വ തേ രാദ്ധ്യാസമാച്ഛേത്താ തേ മാ രിഷ-ന്ദേവബര്ഹി-ശ്ശതവല്ശം-വിഁ രോഹ സഹസ്രവല്ശാ [സഹസ്രവല്ശാഃ, വി വയഗ്ം രുഹേമ] 2
വി വയഗ്ം രുഹേമ പൃഥിവ്യാ-സ്സമ്പൃചഃ പാഹി സുസമ്ഭൃതാ ത്വാ സമ്ഭരാമ്യദിത്യൈ രാസ്നാ-ഽസീന്ദ്രാണ്യൈ സന്നഹന-മ്പൂഷാ തേ ഗ്രന്ഥി-ങ്ഗ്രഥ്നാതു സ തേ മാ-ഽഽ സ്ഥാദിന്ദ്രസ്യ ത്വാ ബാഹുഭ്യാമുദ്യച്ഛേ ബൃഹസ്പതേ-ര്മൂര്ധ്നാ ഹരാമ്യുര്വന്തരിക്ഷമന്വിഹി ദേവങ്ഗമമസി ॥ 3 ॥
യജ്ഞസ്യ ഘോഷദസി പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയഃ പ്രേയ-മഗാദ്ധിഷണാ ബര്ഹിരച്ഛ മനുനാ കൃതാ സ്വധയാ വിതഷ്ടാ ത ആ വഹന്തി കവയഃ പുരസ്താ-ദ്ദേവേഭ്യോ ജുഷ്ടമിഹ ബര്ഹി-രാസദേ ദേവാനാ-മ്പരിഷൂതമസി വര്ഷവൃദ്ധമസി ദേവബര്ഹിര്മാ ത്വാ-ഽന്വ-മ്മാ തിര്യ-ക്പര്വ തേ രാദ്ധ്യാസമാച്ഛേത്താ തേ മാ രിഷ-ന്ദേവബര്ഹി-ശ്ശതവല്ശം-വിഁ രോഹ സഹസ്രവല്ശാ [സഹസ്രവല്ശാഃ, വി വയഗ്ം രുഹേമ] 2
വി വയഗ്ം രുഹേമ പൃഥിവ്യാ-സ്സമ്പൃചഃ പാഹി സുസമ്ഭൃതാ ത്വാ സമ്ഭരാമ്യദിത്യൈ രാസ്നാ-ഽസീന്ദ്രാണ്യൈ സന്നഹന-മ്പൂഷാ തേ ഗ്രന്ഥി-ങ്ഗ്രഥ്നാതു സ തേ മാ-ഽഽ സ്ഥാദിന്ദ്രസ്യ ത്വാ ബാഹുഭ്യാമുദ്യച്ഛേ ബൃഹസ്പതേ-ര്മൂര്ധ്നാ ഹരാമ്യുര്വന്തരിക്ഷമന്വിഹി ദേവങ്ഗമമസി ॥ 3 ॥
(സഹസ്രവല്ശാ - അഷ്ടാത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 2)
ശുന്ധദ്ധ്വ-ന്ദൈവ്യായ കര്മണേ ദേവയജ്യായൈ മാതരിശ്വനോ ഘര്മോ-ഽസി ദ്യൌരസി പൃഥിവ്യസി വിശ്വധായാ അസി പരമേണ ധാമ്നാ ദൃഗ്ംഹസ്വ മാ ഹ്വാ-ര്വസൂനാ-മ്പവിത്രമസി ശതധാരം-വഁസൂനാ-മ്പവിത്രമസി സഹസ്രധാരഗ്ം ഹുത-സ്സ്തോകോഹുതോ ദ്രഫ്സോ ഽഗ്നയേ ബൃഹതേ നാകായ സ്വാഹാ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ്ം സാ വിശ്വായു-സ്സാ വിശ്വവ്യചാ-സ്സാ വിശ്വകര്മാ സ-മ്പൃച്യദ്ധ്വ-മൃതാവരീ-രൂര്മിണീര്മധുമത്തമാ മന്ദ്രാ ധനസ്യ സാതയേ സോമേന ത്വാ-ഽഽതനച്മീന്ദ്രായ ദധി വിഷ്ണോ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ ॥ 4 ॥
ശുന്ധദ്ധ്വ-ന്ദൈവ്യായ കര്മണേ ദേവയജ്യായൈ മാതരിശ്വനോ ഘര്മോ-ഽസി ദ്യൌരസി പൃഥിവ്യസി വിശ്വധായാ അസി പരമേണ ധാമ്നാ ദൃഗ്ംഹസ്വ മാ ഹ്വാ-ര്വസൂനാ-മ്പവിത്രമസി ശതധാരം-വഁസൂനാ-മ്പവിത്രമസി സഹസ്രധാരഗ്ം ഹുത-സ്സ്തോകോഹുതോ ദ്രഫ്സോ ഽഗ്നയേ ബൃഹതേ നാകായ സ്വാഹാ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ്ം സാ വിശ്വായു-സ്സാ വിശ്വവ്യചാ-സ്സാ വിശ്വകര്മാ സ-മ്പൃച്യദ്ധ്വ-മൃതാവരീ-രൂര്മിണീര്മധുമത്തമാ മന്ദ്രാ ധനസ്യ സാതയേ സോമേന ത്വാ-ഽഽതനച്മീന്ദ്രായ ദധി വിഷ്ണോ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ ॥ 4 ॥
(സോമേ - നാഷ്ടൌ ച) (അ. 3)
കര്മണേ വാ-ന്ദേവേഭ്യഃ ശകേയം-വേഁഷായ ത്വാ പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയോ ധൂരസി ധൂര്വ ധൂര്വന്ത-ന്ധൂര്വ തം-യോഁ-ഽസ്മാ-ന്ധൂര്വതി ത-ന്ധൂര്വയം-വഁയ-ന്ധൂര്വാമസ്ത്വ-ന്ദേവാനാമസി സസ്നിതമ-മ്പപ്രിതമ-ഞ്ജുഷ്ടതമം-വഁഹ്നിതമ-ന്ദേവഹൂതമ-മഹ്രുതമസി ഹവിര്ധാന-ന്ദൃഗ്ംഹസ്വ മാ ഹ്വാ-ര്മിത്രസ്യ ത്വാ ചക്ഷുഷാ പ്രേക്ഷേ മാ ഭേര്മാ സം-വിഁക്ഥാ മാ ത്വാ - [മാ ത്വാ, ഹിഗ്ംസിഷമുരു] 5
ഹിഗ്ംസിഷമുരു വാതായ ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാ-മഗ്നയേ ജുഷ്ട-ന്നിര്വപാമ്യഗ്നീഷോമാഭ്യാ-മിദ-ന്ദേവാനാമിദമു ന-സ്സഹ സ്ഫാത്യൈ ത്വാ നാരാത്യൈ സുവരഭി വി ഖ്യേഷം-വൈഁശ്വാനര-ഞ്ജ്യോതി-ര്ദൃഗ്ംഹന്താ-ന്ദുര്യാ ദ്യാവാപൃഥിവ്യോ- രുര്വന്തരിക്ഷ മന്വി-ഹ്യദിത്യാ സ്ത്വോപസ്ഥേ സാദയാമ്യഗ്നേ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ ॥ 6 ॥
കര്മണേ വാ-ന്ദേവേഭ്യഃ ശകേയം-വേഁഷായ ത്വാ പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയോ ധൂരസി ധൂര്വ ധൂര്വന്ത-ന്ധൂര്വ തം-യോഁ-ഽസ്മാ-ന്ധൂര്വതി ത-ന്ധൂര്വയം-വഁയ-ന്ധൂര്വാമസ്ത്വ-ന്ദേവാനാമസി സസ്നിതമ-മ്പപ്രിതമ-ഞ്ജുഷ്ടതമം-വഁഹ്നിതമ-ന്ദേവഹൂതമ-മഹ്രുതമസി ഹവിര്ധാന-ന്ദൃഗ്ംഹസ്വ മാ ഹ്വാ-ര്മിത്രസ്യ ത്വാ ചക്ഷുഷാ പ്രേക്ഷേ മാ ഭേര്മാ സം-വിഁക്ഥാ മാ ത്വാ - [മാ ത്വാ, ഹിഗ്ംസിഷമുരു] 5
ഹിഗ്ംസിഷമുരു വാതായ ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാ-മഗ്നയേ ജുഷ്ട-ന്നിര്വപാമ്യഗ്നീഷോമാഭ്യാ-മിദ-ന്ദേവാനാമിദമു ന-സ്സഹ സ്ഫാത്യൈ ത്വാ നാരാത്യൈ സുവരഭി വി ഖ്യേഷം-വൈഁശ്വാനര-ഞ്ജ്യോതി-ര്ദൃഗ്ംഹന്താ-ന്ദുര്യാ ദ്യാവാപൃഥിവ്യോ- രുര്വന്തരിക്ഷ മന്വി-ഹ്യദിത്യാ സ്ത്വോപസ്ഥേ സാദയാമ്യഗ്നേ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ ॥ 6 ॥
( മാ ത്വാ - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 4)
ദേവോ വഃ സവിതോ-ത്പുനാത്വച്ഛിദ്രേണ പവിത്രേണ വസോ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിരാപോ ദേവീരഗ്രേപുവോ അഗ്രേഗുവോ-ഽഗ്ര ഇമം-യഁജ്ഞ-ന്നയതാഗ്രേ യജ്ഞപതി-ന്ധത്ത യുഷ്മാനിന്ദ്രോ ഽവൃണീത വൃത്രതൂര്യേ യൂയമിന്ദ്ര-മവൃണീദ്ധ്വം-വൃഁത്രതൂര്യേ പ്രോക്ഷിതാ-സ്സ്ഥാഗ്നയേ വോ ജുഷ്ട-മ്പ്രോക്ഷാമ്യഗ്നീഷോമാഭ്യാഗ്ം ശുന്ധദ്ധ്വ-ന്ദൈവ്യായ കര്മണേ ദേവയജ്യായാ അവധൂതഗ്ം രക്ഷോ-ഽവധൂതാ അരാതയോ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗസി പ്രതി ത്വാ - [പ്രതി ത്വാ, പൃഥിവീ വേത്ത്വധിഷവണമസി] 7
പൃഥിവീ വേത്ത്വധിഷവണമസി വാനസ്പത്യ-മ്പ്രതി ത്വാ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗ്വേത്ത്വഗ്നേസ്തനൂരസി വാചോ വിസര്ജന-ന്ദേവവീതയേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമ്യദ്രിരസി വാനസ്പത്യ-സ്സ ഇദ-ന്ദേവേഭ്യോ ഹവ്യഗ്ം സുശമി ശമിഷ്വേഷമാ വദോര്ജമാ വദ ദ്യുമദ്വദത വയഗ്ം സങ്ഘാത-ഞ്ജേഷ്മ വര്ഷവൃദ്ധമസി പ്രതി ത്വാ വര്ഷവൃദ്ധം-വേഁത്തു പരാപൂതഗ്ം രക്ഷഃ പരാപൂതാ അരാതയോ രക്ഷസാ-മ്ഭാഗോ ഽസി വായുര്വോ വി വിനക്തു ദേവോ വഃ സവിതാ ഹിരണ്യപാണിഃ പ്രതി ഗൃഹ്ണാതു ॥ 8 ॥
ദേവോ വഃ സവിതോ-ത്പുനാത്വച്ഛിദ്രേണ പവിത്രേണ വസോ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിരാപോ ദേവീരഗ്രേപുവോ അഗ്രേഗുവോ-ഽഗ്ര ഇമം-യഁജ്ഞ-ന്നയതാഗ്രേ യജ്ഞപതി-ന്ധത്ത യുഷ്മാനിന്ദ്രോ ഽവൃണീത വൃത്രതൂര്യേ യൂയമിന്ദ്ര-മവൃണീദ്ധ്വം-വൃഁത്രതൂര്യേ പ്രോക്ഷിതാ-സ്സ്ഥാഗ്നയേ വോ ജുഷ്ട-മ്പ്രോക്ഷാമ്യഗ്നീഷോമാഭ്യാഗ്ം ശുന്ധദ്ധ്വ-ന്ദൈവ്യായ കര്മണേ ദേവയജ്യായാ അവധൂതഗ്ം രക്ഷോ-ഽവധൂതാ അരാതയോ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗസി പ്രതി ത്വാ - [പ്രതി ത്വാ, പൃഥിവീ വേത്ത്വധിഷവണമസി] 7
പൃഥിവീ വേത്ത്വധിഷവണമസി വാനസ്പത്യ-മ്പ്രതി ത്വാ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗ്വേത്ത്വഗ്നേസ്തനൂരസി വാചോ വിസര്ജന-ന്ദേവവീതയേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമ്യദ്രിരസി വാനസ്പത്യ-സ്സ ഇദ-ന്ദേവേഭ്യോ ഹവ്യഗ്ം സുശമി ശമിഷ്വേഷമാ വദോര്ജമാ വദ ദ്യുമദ്വദത വയഗ്ം സങ്ഘാത-ഞ്ജേഷ്മ വര്ഷവൃദ്ധമസി പ്രതി ത്വാ വര്ഷവൃദ്ധം-വേഁത്തു പരാപൂതഗ്ം രക്ഷഃ പരാപൂതാ അരാതയോ രക്ഷസാ-മ്ഭാഗോ ഽസി വായുര്വോ വി വിനക്തു ദേവോ വഃ സവിതാ ഹിരണ്യപാണിഃ പ്രതി ഗൃഹ്ണാതു ॥ 8 ॥
( ത്വാ - ഭാഗ - ഏകാദശ ച ) (അ. 5)
അവധൂതഗ്ം രക്ഷോ-ഽവധൂതാ അരാതയോ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗസി പ്രതി ത്വാ പൃഥിവീവേത്തു ദിവ-സ്സ്കമ്ഭനിരസി പ്രതി ത്വാ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗ്വേത്തു ധിഷണാ-ഽസി പര്വത്യാ പ്രതി ത്വാ ദിവ-സ്സ്കമ്ഭനിര്വേത്തു ധിഷണാ-ഽസി പാര്വതേയീ പ്രതി ത്വാ പര്വതിര്വേത്തു ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോഹസ്താഭ്യാമധി വപാമിധാന്യമസി ധിനുഹി ദേവാ-ന്പ്രാണായ ത്വാ ഽപാനായ ത്വാ വ്യാനായ ത്വാ ദീര്ഘാമനു പ്രസിതിമായുഷേധാ-ന്ദേവോ വഃ സവിതാ ഹിരണ്യപാണിഃ പ്രതി ഗൃഹ്ണാതു ॥ 9 ॥
അവധൂതഗ്ം രക്ഷോ-ഽവധൂതാ അരാതയോ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗസി പ്രതി ത്വാ പൃഥിവീവേത്തു ദിവ-സ്സ്കമ്ഭനിരസി പ്രതി ത്വാ-ഽദിത്യാസ്ത്വഗ്വേത്തു ധിഷണാ-ഽസി പര്വത്യാ പ്രതി ത്വാ ദിവ-സ്സ്കമ്ഭനിര്വേത്തു ധിഷണാ-ഽസി പാര്വതേയീ പ്രതി ത്വാ പര്വതിര്വേത്തു ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോഹസ്താഭ്യാമധി വപാമിധാന്യമസി ധിനുഹി ദേവാ-ന്പ്രാണായ ത്വാ ഽപാനായ ത്വാ വ്യാനായ ത്വാ ദീര്ഘാമനു പ്രസിതിമായുഷേധാ-ന്ദേവോ വഃ സവിതാ ഹിരണ്യപാണിഃ പ്രതി ഗൃഹ്ണാതു ॥ 9 ॥
(പ്രാണായ ത്വാ - പഞ്ചദശ ച) (അ. 6)
ധൃഷ്ടിരസി ബ്രഹ്മ യച്ഛാപാഗ്നേ ഽഗ്നിമാമാദ-ഞ്ജഹി നിഷ്ക്രവ്യാദഗ്ം സേധാ-ഽഽദേവയജം-വഁഹ നിര്ദഗ്ധഗ്ം രക്ഷോ നിര്ദഗ്ധാ അരാതയോ ധ്രുവമസി പൃഥിവീ-ന്ദൃഗ്ംഹാ-ഽഽയു-ര്ദൃഗ്ംഹ പ്രജാ-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധര്ത്രമസ്യന്തരിക്ഷ-ന്ദൃഗ്ംഹ പ്രാണ-ന്ദൃഗ്ംഹാപാന-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധരുണമസി ദിവ-ന്ദൃഗ്ംഹ ചക്ഷു- [ചക്ഷുഃ, ദൃഗ്ംഹ ശ്രോത്ര-ന്ദൃഗ്ംഹ] 10
ര്ദൃഗ്ംഹ ശ്രോത്ര-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധര്മാസി ദിശോ ദൃഗ്ംഹ യോനി-ന്ദൃഗ്ംഹ പ്രജാ-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ചിതഃ സ്ഥ പ്രജാമസ്മൈ രയിമസ്മൈ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ഭൃഗൂണാമങ്ഗിരസാ-ന്തപസാ തപ്യദ്ധ്വം-യാഁനി ഘര്മേ കപാലാന്യുപചിന്വന്തി വേധസഃ । പൂഷ്ണസ്താന്യപി വ്രത ഇന്ദ്രവായൂ വി മുഞ്ചതാമ് ॥ 11 ॥
ധൃഷ്ടിരസി ബ്രഹ്മ യച്ഛാപാഗ്നേ ഽഗ്നിമാമാദ-ഞ്ജഹി നിഷ്ക്രവ്യാദഗ്ം സേധാ-ഽഽദേവയജം-വഁഹ നിര്ദഗ്ധഗ്ം രക്ഷോ നിര്ദഗ്ധാ അരാതയോ ധ്രുവമസി പൃഥിവീ-ന്ദൃഗ്ംഹാ-ഽഽയു-ര്ദൃഗ്ംഹ പ്രജാ-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധര്ത്രമസ്യന്തരിക്ഷ-ന്ദൃഗ്ംഹ പ്രാണ-ന്ദൃഗ്ംഹാപാന-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധരുണമസി ദിവ-ന്ദൃഗ്ംഹ ചക്ഷു- [ചക്ഷുഃ, ദൃഗ്ംഹ ശ്രോത്ര-ന്ദൃഗ്ംഹ] 10
ര്ദൃഗ്ംഹ ശ്രോത്ര-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ധര്മാസി ദിശോ ദൃഗ്ംഹ യോനി-ന്ദൃഗ്ംഹ പ്രജാ-ന്ദൃഗ്ംഹ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ചിതഃ സ്ഥ പ്രജാമസ്മൈ രയിമസ്മൈ സജാതാനസ്മൈ യജമാനായ പര്യൂഹ ഭൃഗൂണാമങ്ഗിരസാ-ന്തപസാ തപ്യദ്ധ്വം-യാഁനി ഘര്മേ കപാലാന്യുപചിന്വന്തി വേധസഃ । പൂഷ്ണസ്താന്യപി വ്രത ഇന്ദ്രവായൂ വി മുഞ്ചതാമ് ॥ 11 ॥
(ചക്ഷു - രഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 7)
സം-വഁപാമി സമാപോ അദ്ഭിരഗ്മത സമോഷധയോ രസേന സഗ്ം രേവതീ-ര്ജഗതീഭി-ര്മധുമതീ-ര്മധുമതീഭി-സ്സൃജ്യദ്ധ്വമദ്ഭ്യഃ പരി പ്രജാതാ-സ്സ്ഥ സമദ്ഭിഃ പൃച്യദ്ധ്വ-ഞ്ജനയത്യൈ ത്വാ സം-യൌഁമ്യഗ്നയേ ത്വാ-ഽഗ്നീഷോമാഭ്യാ-മ്മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി ഘര്മോ-ഽസി വിശ്വായുരുരു പ്രഥസ്വോരു തേ യജ്ഞപതിഃ പ്രഥതാ-ന്ത്വച-ങ്ഗൃഹ്ണീഷ്വാന്തരിതഗ്ം രക്ഷോ-ഽന്തരിതാ അരാതയോദേവസ്ത്വാ സവിതാ ശ്രപയതു വര്ഷിഷ്ഠേ അധി നാകേ-ഽഗ്നിസ്തേ തനുവ-മ്മാ-ഽതി ധാഗഗ്നേ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ സ-മ്ബ്രഹ്മണാ പൃച്യസ്വൈകതായ സ്വാഹാ ദ്വിതായ സ്വാഹാ ത്രിതായ സ്വാഹാ ॥ 12 ॥
സം-വഁപാമി സമാപോ അദ്ഭിരഗ്മത സമോഷധയോ രസേന സഗ്ം രേവതീ-ര്ജഗതീഭി-ര്മധുമതീ-ര്മധുമതീഭി-സ്സൃജ്യദ്ധ്വമദ്ഭ്യഃ പരി പ്രജാതാ-സ്സ്ഥ സമദ്ഭിഃ പൃച്യദ്ധ്വ-ഞ്ജനയത്യൈ ത്വാ സം-യൌഁമ്യഗ്നയേ ത്വാ-ഽഗ്നീഷോമാഭ്യാ-മ്മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി ഘര്മോ-ഽസി വിശ്വായുരുരു പ്രഥസ്വോരു തേ യജ്ഞപതിഃ പ്രഥതാ-ന്ത്വച-ങ്ഗൃഹ്ണീഷ്വാന്തരിതഗ്ം രക്ഷോ-ഽന്തരിതാ അരാതയോദേവസ്ത്വാ സവിതാ ശ്രപയതു വര്ഷിഷ്ഠേ അധി നാകേ-ഽഗ്നിസ്തേ തനുവ-മ്മാ-ഽതി ധാഗഗ്നേ ഹവ്യഗ്ം രക്ഷസ്വ സ-മ്ബ്രഹ്മണാ പൃച്യസ്വൈകതായ സ്വാഹാ ദ്വിതായ സ്വാഹാ ത്രിതായ സ്വാഹാ ॥ 12 ॥
(സവിതാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 8)
ആ ദദ ഇന്ദ്രസ്യ ബാഹുരസി ദക്ഷിണ-സ്സഹസ്രഭൃഷ്ടി-ശ്ശതതേജാ വായുരസി തിഗ്മതേജാഃ പൃഥിവി ദേവയജ - ന്യോഷദ്ധ്യാസ്തേ മൂല-മ്മാ ഹിഗ്ംസിഷ-മപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യൈ വ്രജ-ങ്ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ മൌഗപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യൈ ദേവയജന്യൈ വ്രജം- [വ്രജമ്, ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു] 13
ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ മൌഗപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യാ അദേവയജനോ വ്രജ-ങ്ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ- [മാ, മൌഗരരുസ്തേ ദിവ-മ്മാ] 14
മൌഗരരുസ്തേ ദിവ-മ്മാ സ്കാന്. വസവസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാരുദ്രാസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ-ഽഽദിത്യാസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ ദേവസ്യ സവിതു-സ്സവേ കര്മ കൃണ്വന്തി വേധസ ഋതമസ്യൃതസദന-മസ്യൃതശ്രീരസി ധാ അസി സ്വധാ അസ്യുര്വീ ചാസി വസ്വീ ചാസി പുരാ ക്രൂരസ്യ വിസൃപോ വിരഫ്ശി-ന്നുദാദായ പൃഥിവീ-ഞ്ജീരദാനുര്യാമൈരയന് ചന്ദ്രമസി സ്വധാഭിസ്താ-ന്ധീരാസോ അനുദൃശ്യ യജന്തേ ॥ 15 ॥
ആ ദദ ഇന്ദ്രസ്യ ബാഹുരസി ദക്ഷിണ-സ്സഹസ്രഭൃഷ്ടി-ശ്ശതതേജാ വായുരസി തിഗ്മതേജാഃ പൃഥിവി ദേവയജ - ന്യോഷദ്ധ്യാസ്തേ മൂല-മ്മാ ഹിഗ്ംസിഷ-മപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യൈ വ്രജ-ങ്ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ മൌഗപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യൈ ദേവയജന്യൈ വ്രജം- [വ്രജമ്, ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു] 13
ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ മൌഗപഹതോ-ഽരരുഃ പൃഥിവ്യാ അദേവയജനോ വ്രജ-ങ്ഗച്ഛ ഗോസ്ഥാനം-വഁര്ഷതു തേ ദ്യൌര്ബധാന ദേവ സവിതഃ പരമസ്യാ-മ്പരാവതി ശതേന പാശൈര്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മസ്തമതോ മാ- [മാ, മൌഗരരുസ്തേ ദിവ-മ്മാ] 14
മൌഗരരുസ്തേ ദിവ-മ്മാ സ്കാന്. വസവസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാരുദ്രാസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ-ഽഽദിത്യാസ്ത്വാ പരി ഗൃഹ്ണന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ ദേവസ്യ സവിതു-സ്സവേ കര്മ കൃണ്വന്തി വേധസ ഋതമസ്യൃതസദന-മസ്യൃതശ്രീരസി ധാ അസി സ്വധാ അസ്യുര്വീ ചാസി വസ്വീ ചാസി പുരാ ക്രൂരസ്യ വിസൃപോ വിരഫ്ശി-ന്നുദാദായ പൃഥിവീ-ഞ്ജീരദാനുര്യാമൈരയന് ചന്ദ്രമസി സ്വധാഭിസ്താ-ന്ധീരാസോ അനുദൃശ്യ യജന്തേ ॥ 15 ॥
(ദേവയജന്യൈ വ്രജം - തമതോ മാ - വിരഫ്ശിന് - നേകാദശ ച) (അ. 9)
പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയോ ഽഗ്നേ-ര്വ-സ്തേജിഷ്ഠേന തേജസാ നി-ഷ്ടപാമി ഗോഷ്ഠ-മ്മാ നിര്മൃക്ഷം-വാഁജിന-ന്ത്വാ സപത്നസാഹഗ്ം സ-മ്മാര്ജ്മി വാച-മ്പ്രാണ-ഞ്ചക്ഷു-ശ്ശ്രോത്ര-മ്പ്രജാം-യോഁനി-മ്മാ നിര്മൃക്ഷം-വാഁജിനീ-ന്ത്വാ സപത്നസാഹീഗ്ം സ-മ്മാര്ജ്മ്യാശാസാനാ സൌമനസ-മ്പ്രജാഗ്ം സൌഭാഗ്യ-ന്തനൂമ് । അഗ്നേരനുവ്രതാ ഭൂത്വാ സ-ന്നഹ്യേ സുകൃതായ കമ് ॥ സുപ്രജസസ്ത്വാ വയഗ്ം സുപത്നീരുപ- [സുപഥ്നീരുപ, സേദിമി ।] 16
സേദിമ । അഗ്നേ സപത്നദമ്ഭന-മദബ്ധാസോ അദാഭ്യമ് ॥ ഇമം-വിഁഷ്യാമി വരുണസ്യ പാശം ഁയ-മബദ്ധ്നീത സവിതാ സുകേതഃ । ധാതു-ശ്ച യോനൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ സ്യോന-മ്മേ സഹ പത്യാ കരോമി ॥ സമായുഷാ സമ്പ്രജയാ സമഗ്നേ വര്ചസാ പുനഃ । സ-മ്പത്നീ പത്യാ-ഽഹ-ങ്ഗച്ഛേ സമാത്മാ തനുവാ മമ ॥ മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസ്യോഷധീനാഗ്ം രസസ്തസ്യ തേ-ഽക്ഷീയമാണസ്യ നി- [നിഃ, വപാമി മഹീനാം] 17
ര്വപാമി മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസ്യോഷധീനാഗ്ം രസോ-ഽദബ്ധേന ത്വാ ചക്ഷുഷാ-ഽവേക്ഷേ സുപ്രജാസ്ത്വായ തേജോ-ഽസി തേജോ-ഽനു പ്രേഹ്യഗ്നിസ്തേ തേജോ മാ വി നൈദഗ്നേ-ര്ജിഹ്വാ-ഽസി സുഭൂര്ദേവാനാ-ന്ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഭവ ശുക്രമസി ജ്യോതിരസി തേജോ-ഽസി ദേവോ വഃ സവിതോ-ത്പുനാത്വച്ഛിദ്രേണ പവിത്രേണ വസോ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിഃ ശുക്ര-ന്ത്വാ ശുക്രായാ-ന്ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഗൃഹ്ണാമി ജ്യോതിസ്ത്വാ ജ്യോതിഷ്യര്ചിസ്ത്വാ-ഽര്ചിഷി ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഗൃഹ്ണാമി ॥ 18 ॥
പ്രത്യുഷ്ടഗ്ം രക്ഷഃ പ്രത്യുഷ്ടാ അരാതയോ ഽഗ്നേ-ര്വ-സ്തേജിഷ്ഠേന തേജസാ നി-ഷ്ടപാമി ഗോഷ്ഠ-മ്മാ നിര്മൃക്ഷം-വാഁജിന-ന്ത്വാ സപത്നസാഹഗ്ം സ-മ്മാര്ജ്മി വാച-മ്പ്രാണ-ഞ്ചക്ഷു-ശ്ശ്രോത്ര-മ്പ്രജാം-യോഁനി-മ്മാ നിര്മൃക്ഷം-വാഁജിനീ-ന്ത്വാ സപത്നസാഹീഗ്ം സ-മ്മാര്ജ്മ്യാശാസാനാ സൌമനസ-മ്പ്രജാഗ്ം സൌഭാഗ്യ-ന്തനൂമ് । അഗ്നേരനുവ്രതാ ഭൂത്വാ സ-ന്നഹ്യേ സുകൃതായ കമ് ॥ സുപ്രജസസ്ത്വാ വയഗ്ം സുപത്നീരുപ- [സുപഥ്നീരുപ, സേദിമി ।] 16
സേദിമ । അഗ്നേ സപത്നദമ്ഭന-മദബ്ധാസോ അദാഭ്യമ് ॥ ഇമം-വിഁഷ്യാമി വരുണസ്യ പാശം ഁയ-മബദ്ധ്നീത സവിതാ സുകേതഃ । ധാതു-ശ്ച യോനൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ സ്യോന-മ്മേ സഹ പത്യാ കരോമി ॥ സമായുഷാ സമ്പ്രജയാ സമഗ്നേ വര്ചസാ പുനഃ । സ-മ്പത്നീ പത്യാ-ഽഹ-ങ്ഗച്ഛേ സമാത്മാ തനുവാ മമ ॥ മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസ്യോഷധീനാഗ്ം രസസ്തസ്യ തേ-ഽക്ഷീയമാണസ്യ നി- [നിഃ, വപാമി മഹീനാം] 17
ര്വപാമി മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസ്യോഷധീനാഗ്ം രസോ-ഽദബ്ധേന ത്വാ ചക്ഷുഷാ-ഽവേക്ഷേ സുപ്രജാസ്ത്വായ തേജോ-ഽസി തേജോ-ഽനു പ്രേഹ്യഗ്നിസ്തേ തേജോ മാ വി നൈദഗ്നേ-ര്ജിഹ്വാ-ഽസി സുഭൂര്ദേവാനാ-ന്ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഭവ ശുക്രമസി ജ്യോതിരസി തേജോ-ഽസി ദേവോ വഃ സവിതോ-ത്പുനാത്വച്ഛിദ്രേണ പവിത്രേണ വസോ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിഃ ശുക്ര-ന്ത്വാ ശുക്രായാ-ന്ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഗൃഹ്ണാമി ജ്യോതിസ്ത്വാ ജ്യോതിഷ്യര്ചിസ്ത്വാ-ഽര്ചിഷി ധാമ്നേധാമ്നേ ദേവേഭ്യോ യജുഷേയജുഷേ ഗൃഹ്ണാമി ॥ 18 ॥
(ഉപ - നീ - രശ്മിഭിഃ ശുക്രഗ്ം - ഷോഡശ ച) (അ. 10)
കൃഷ്ണോ-ഽസ്യാഖരേഷ്ഠോ-ഽഗ്നയേ ത്വാ സ്വാഹാ വേദിരസി ബര്ഹിഷേ ത്വാ സ്വാഹാ ബര്ഹിരസി സ്രുഗ്ഭ്യസ്ത്വാ സ്വാഹാ ദിവേ ത്വാ-ഽന്തരിക്ഷായ ത്വാ പൃഥിവ്യൈ ത്വാ സ്വധാ പിതൃഭ്യ ഊര്ഗ്ഭവ ബര്ഹിഷദ്ഭ്യ ഊര്ജാ പൃഥിവീ-ങ്ഗച്ഛത വിഷ്ണോ-സ്സ്തൂപോ-ഽസ്യൂര്ണാമ്രദസ-ന്ത്വാ സ്തൃണാമി സ്വാസസ്ഥ-ന്ദേവേഭ്യോ ഗന്ധര്വോ-ഽസി വിശ്വാവസു-ര്വിശ്വസ്മാദീഷതോ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിത ഇന്ദ്രസ്യ ബാഹുരസി- [ബാഹുരസി, ദക്ഷിണോ] 19
ദക്ഷിണോ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിതോ മിത്രാവരുണൌ ത്വോത്തരതഃ പരി ധത്താ-ന്ധ്രുവേണ ധര്മണാ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിത-സ്സൂര്യസ്ത്വാ പുരസ്താ-ത്പാതു കസ്യാശ്ചിദഭിശസ്ത്യാ വീതിഹോത്ര-ന്ത്വാ കവേ ദ്യുമന്തഗ്ം സമിധീമഹ്യഗ്നേ ബൃഹന്തമദ്ധ്വരേ വിശോ യന്ത്രേ സ്ഥോ വസൂനാഗ്ം രുദ്രാണാ-മാദിത്യാനാഗ്ം സദസി സീദ ജുഹൂരുപഭൃ-ദ്ധ്രുവാ-ഽസി ഘൃതാചീ നാമ്നാ പ്രിയേണ നാമ്നാ പ്രിയേ സദസി സീദൈതാ അസദന്-ഥ്സുകൃതസ്യ ലോകേ താ വിഷ്ണോ പാഹി പാഹി യജ്ഞ-മ്പാഹി യജ്ഞപതി-മ്പാഹി മാം-യഁജ്ഞനിയമ് ॥ 20 ॥
കൃഷ്ണോ-ഽസ്യാഖരേഷ്ഠോ-ഽഗ്നയേ ത്വാ സ്വാഹാ വേദിരസി ബര്ഹിഷേ ത്വാ സ്വാഹാ ബര്ഹിരസി സ്രുഗ്ഭ്യസ്ത്വാ സ്വാഹാ ദിവേ ത്വാ-ഽന്തരിക്ഷായ ത്വാ പൃഥിവ്യൈ ത്വാ സ്വധാ പിതൃഭ്യ ഊര്ഗ്ഭവ ബര്ഹിഷദ്ഭ്യ ഊര്ജാ പൃഥിവീ-ങ്ഗച്ഛത വിഷ്ണോ-സ്സ്തൂപോ-ഽസ്യൂര്ണാമ്രദസ-ന്ത്വാ സ്തൃണാമി സ്വാസസ്ഥ-ന്ദേവേഭ്യോ ഗന്ധര്വോ-ഽസി വിശ്വാവസു-ര്വിശ്വസ്മാദീഷതോ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിത ഇന്ദ്രസ്യ ബാഹുരസി- [ബാഹുരസി, ദക്ഷിണോ] 19
ദക്ഷിണോ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിതോ മിത്രാവരുണൌ ത്വോത്തരതഃ പരി ധത്താ-ന്ധ്രുവേണ ധര്മണാ യജമാനസ്യ പരിധിരിഡ ഈഡിത-സ്സൂര്യസ്ത്വാ പുരസ്താ-ത്പാതു കസ്യാശ്ചിദഭിശസ്ത്യാ വീതിഹോത്ര-ന്ത്വാ കവേ ദ്യുമന്തഗ്ം സമിധീമഹ്യഗ്നേ ബൃഹന്തമദ്ധ്വരേ വിശോ യന്ത്രേ സ്ഥോ വസൂനാഗ്ം രുദ്രാണാ-മാദിത്യാനാഗ്ം സദസി സീദ ജുഹൂരുപഭൃ-ദ്ധ്രുവാ-ഽസി ഘൃതാചീ നാമ്നാ പ്രിയേണ നാമ്നാ പ്രിയേ സദസി സീദൈതാ അസദന്-ഥ്സുകൃതസ്യ ലോകേ താ വിഷ്ണോ പാഹി പാഹി യജ്ഞ-മ്പാഹി യജ്ഞപതി-മ്പാഹി മാം-യഁജ്ഞനിയമ് ॥ 20 ॥
(ബാഹുരസി - പ്രിയേ സദസി - പഞ്ചദശ ച) (അ. 11)
ഭുവനമസി വി പ്രഥസ്വാഗ്നേ യഷ്ടരിദ-ന്നമഃ । ജുഹ്വേഹ്യഗ്നിസ്ത്വാ ഹ്വയതി ദേവയജ്യായാ ഉപഭൃദേഹി ദേവസ്ത്വാ സവിതാ ഹ്വയതി ദേവയജ്യായാ അഗ്നാവിഷ്ണൂ മാ വാമവ ക്രമിഷം-വിഁ ജിഹാഥാ-മ്മാ മാ സ-ന്താപ്തം-ലോഁക-മ്മേ ലോകകൃതൌ കൃണുതം-വിഁഷ്ണോ-സ്സ്ഥാനമസീത ഇന്ദ്രോ അകൃണോ-ദ്വീര്യാണി സമാരഭ്യോര്ധ്വോ അദ്ധ്വരോ ദിവിസ്പൃശമഹ്രുതോ യജ്ഞോ യജ്ഞപതേ-രിന്ദ്രാവാന്-ഥ്സ്വാഹാ ബൃഹദ്ഭാഃ പാഹി മാ-ഽഗ്നേ ദുശ്ചരിതാദാ മാ സുചരിതേ ഭജ മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി സഞ്ജ്യോതിഷാ ജ്യോതിരങ്ക്താമ് ॥ 21 ॥
ഭുവനമസി വി പ്രഥസ്വാഗ്നേ യഷ്ടരിദ-ന്നമഃ । ജുഹ്വേഹ്യഗ്നിസ്ത്വാ ഹ്വയതി ദേവയജ്യായാ ഉപഭൃദേഹി ദേവസ്ത്വാ സവിതാ ഹ്വയതി ദേവയജ്യായാ അഗ്നാവിഷ്ണൂ മാ വാമവ ക്രമിഷം-വിഁ ജിഹാഥാ-മ്മാ മാ സ-ന്താപ്തം-ലോഁക-മ്മേ ലോകകൃതൌ കൃണുതം-വിഁഷ്ണോ-സ്സ്ഥാനമസീത ഇന്ദ്രോ അകൃണോ-ദ്വീര്യാണി സമാരഭ്യോര്ധ്വോ അദ്ധ്വരോ ദിവിസ്പൃശമഹ്രുതോ യജ്ഞോ യജ്ഞപതേ-രിന്ദ്രാവാന്-ഥ്സ്വാഹാ ബൃഹദ്ഭാഃ പാഹി മാ-ഽഗ്നേ ദുശ്ചരിതാദാ മാ സുചരിതേ ഭജ മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി സഞ്ജ്യോതിഷാ ജ്യോതിരങ്ക്താമ് ॥ 21 ॥
(അഹ്രുത - ഏകവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 12)
വാജസ്യ മാ പ്രസവേനോദ്ഗ്രാഭേണോദഗ്രഭീത് । അഥാ സപത്നാഗ്ം ഇന്ദ്രോ മേ നിഗ്രാഭേണാധരാഗ്ം അകഃ ॥ ഉദ്ഗ്രാഭ-ഞ്ച നിഗ്രാഭ-ഞ്ച ബ്രഹ്മ ദേവാ അവീവൃധന്ന് । അഥാ സപത്നാനിന്ദ്രാഗ്നീ മേ വിഷൂചീനാന് വ്യസ്യതാമ് ॥ വസുഭ്യസ്ത്വാ രുദ്രേഭ്യസ്ത്വാ-ഽഽദിത്യേഭ്യസ്ത്വാ-ഽക്തഗ്ം രിഹാണാ വിയന്തു വയഃ ॥ പ്രജാം-യോഁനി-മ്മാ നിര്മൃക്ഷമാ പ്യായന്താമാപ ഓഷധയോ മരുതാ-മ്പൃഷതയ-സ്സ്ഥ ദിവം- [ദിവമ്, ഗച്ഛ തതോ നോ] 22
ഗച്ഛ തതോ നോ വൃഷ്ടിമേരയ । ആയുഷ്പാ അഗ്നേ-ഽസ്യായുര്മേ പാഹി ചക്ഷുഷ്പാ അഗ്നേ-ഽസി ചക്ഷുര്മേ പാഹി ധ്രുവാ-ഽസി യ-മ്പരിധി-മ്പര്യധത്ഥാ അഗ്നേ ദേവ പണിഭി-ര്വീയമാണഃ । ത-ന്ത ഏതമനു ജോഷ-മ്ഭരാമി നേദേഷ ത്വദപചേതയാതൈ യജ്ഞസ്യ പാഥ ഉപ സമിതഗ്ം സഗ്ഗ്സ്രാവഭാഗാ-സ്സ്ഥേഷാ ബൃഹന്തഃ പ്രസ്തരേഷ്ഠാ ബര്ഹിഷദശ്ച [ ] 23
ദേവാ ഇമാം-വാഁചമഭി വിശ്വേ ഗൃണന്ത ആസദ്യാസ്മി-ന്ബര്ഹിഷി മാദയദ്ധ്വമഗ്നേ-ര്വാമപന്നഗൃഹസ്യ സദസി സാദയാമി സുമ്നായ സുമ്നിനീ സുമ്നേ മാ ധത്ത-ന്ധുരി ധര്യൌ പാതമഗ്നേ ഽദബ്ധായോ ഽശീതതനോ പാഹി മാ-ഽദ്യ ദിവഃ പാഹി പ്രസിത്യൈ പാഹി ദുരിഷ്ട്യൈ പാഹി ദുരദ്മന്യൈ പാഹി ദുശ്ചരിതാദവിഷ-ന്നഃ പിതു-ങ്കൃണു സുഷദാ യോനിഗ്ഗ് സ്വാഹാ ദേവാ ഗാതുവിദോ ഗാതുംവിഁത്ത്വാ ഗാതു മിത മനസസ്പത ഇമ-ന്നോ ദേവ ദേവേഷു യജ്ഞഗ്ഗ് സ്വാഹാ വാചി സ്വാഹാ വാതേ ധാഃ ॥ 24 ॥
വാജസ്യ മാ പ്രസവേനോദ്ഗ്രാഭേണോദഗ്രഭീത് । അഥാ സപത്നാഗ്ം ഇന്ദ്രോ മേ നിഗ്രാഭേണാധരാഗ്ം അകഃ ॥ ഉദ്ഗ്രാഭ-ഞ്ച നിഗ്രാഭ-ഞ്ച ബ്രഹ്മ ദേവാ അവീവൃധന്ന് । അഥാ സപത്നാനിന്ദ്രാഗ്നീ മേ വിഷൂചീനാന് വ്യസ്യതാമ് ॥ വസുഭ്യസ്ത്വാ രുദ്രേഭ്യസ്ത്വാ-ഽഽദിത്യേഭ്യസ്ത്വാ-ഽക്തഗ്ം രിഹാണാ വിയന്തു വയഃ ॥ പ്രജാം-യോഁനി-മ്മാ നിര്മൃക്ഷമാ പ്യായന്താമാപ ഓഷധയോ മരുതാ-മ്പൃഷതയ-സ്സ്ഥ ദിവം- [ദിവമ്, ഗച്ഛ തതോ നോ] 22
ഗച്ഛ തതോ നോ വൃഷ്ടിമേരയ । ആയുഷ്പാ അഗ്നേ-ഽസ്യായുര്മേ പാഹി ചക്ഷുഷ്പാ അഗ്നേ-ഽസി ചക്ഷുര്മേ പാഹി ധ്രുവാ-ഽസി യ-മ്പരിധി-മ്പര്യധത്ഥാ അഗ്നേ ദേവ പണിഭി-ര്വീയമാണഃ । ത-ന്ത ഏതമനു ജോഷ-മ്ഭരാമി നേദേഷ ത്വദപചേതയാതൈ യജ്ഞസ്യ പാഥ ഉപ സമിതഗ്ം സഗ്ഗ്സ്രാവഭാഗാ-സ്സ്ഥേഷാ ബൃഹന്തഃ പ്രസ്തരേഷ്ഠാ ബര്ഹിഷദശ്ച [ ] 23
ദേവാ ഇമാം-വാഁചമഭി വിശ്വേ ഗൃണന്ത ആസദ്യാസ്മി-ന്ബര്ഹിഷി മാദയദ്ധ്വമഗ്നേ-ര്വാമപന്നഗൃഹസ്യ സദസി സാദയാമി സുമ്നായ സുമ്നിനീ സുമ്നേ മാ ധത്ത-ന്ധുരി ധര്യൌ പാതമഗ്നേ ഽദബ്ധായോ ഽശീതതനോ പാഹി മാ-ഽദ്യ ദിവഃ പാഹി പ്രസിത്യൈ പാഹി ദുരിഷ്ട്യൈ പാഹി ദുരദ്മന്യൈ പാഹി ദുശ്ചരിതാദവിഷ-ന്നഃ പിതു-ങ്കൃണു സുഷദാ യോനിഗ്ഗ് സ്വാഹാ ദേവാ ഗാതുവിദോ ഗാതുംവിഁത്ത്വാ ഗാതു മിത മനസസ്പത ഇമ-ന്നോ ദേവ ദേവേഷു യജ്ഞഗ്ഗ് സ്വാഹാ വാചി സ്വാഹാ വാതേ ധാഃ ॥ 24 ॥
(ദിവം - ച - വിത്ത്വാ ഗാതും - ത്രയോദശ ച) (അ. 13)
ഉഭാ വാമിന്ദ്രാഗ്നീ ആഹുവദ്ധ്യാ ഉഭാ രാധസ-സ്സഹ മാദയദ്ധ്യൈ । ഉഭാ ദാതാരാവിഷാഗ്ം രയീണാമുഭാ വാജസ്യ സാതയേ ഹുവേ വാമ് ॥ അശ്രവഗ്ം ഹി ഭൂരിദാവത്തരാ വാം-വിഁജാമാതുരുത വാ ഘാ സ്യാലാത് । അഥാ സോമസ്യ പ്രയതീ യുവഭ്യാമിന്ദ്രാഗ്നീ സ്തോമ-ഞ്ജനയാമി നവ്യമ് ॥ ഇന്ദ്രാഗ്നീ നവതി-മ്പുരോ ദാസപത്നീരധൂനുതമ് । സാകമേകേന കര്മണാ ॥ ശുചി-ന്നു സ്തോമ-ന്നവജാത-മദ്യേന്ദ്രാഗ്നീ വൃത്രഹണാ ജുഷേഥാമ് ॥ 25 ॥
ഉഭാ വാമിന്ദ്രാഗ്നീ ആഹുവദ്ധ്യാ ഉഭാ രാധസ-സ്സഹ മാദയദ്ധ്യൈ । ഉഭാ ദാതാരാവിഷാഗ്ം രയീണാമുഭാ വാജസ്യ സാതയേ ഹുവേ വാമ് ॥ അശ്രവഗ്ം ഹി ഭൂരിദാവത്തരാ വാം-വിഁജാമാതുരുത വാ ഘാ സ്യാലാത് । അഥാ സോമസ്യ പ്രയതീ യുവഭ്യാമിന്ദ്രാഗ്നീ സ്തോമ-ഞ്ജനയാമി നവ്യമ് ॥ ഇന്ദ്രാഗ്നീ നവതി-മ്പുരോ ദാസപത്നീരധൂനുതമ് । സാകമേകേന കര്മണാ ॥ ശുചി-ന്നു സ്തോമ-ന്നവജാത-മദ്യേന്ദ്രാഗ്നീ വൃത്രഹണാ ജുഷേഥാമ് ॥ 25 ॥
ഉഭാ ഹി വാഗ്ം സുഹവാ ജോഹവീമി താ വാജഗ്ം സദ്യ ഉശതേ ധേഷ്ഠാ ॥ വയമു ത്വാ പഥസ്പതേ രഥ-ന്ന വാജസാതയേ । ധിയേ പൂഷന്നയുജ്മഹി ॥ പഥസ്പഥഃ പരിപതിം-വഁചസ്യാ കാമേന കൃതോ അഭ്യാനഡര്കമ് । സനോ രാസച്ഛുരുധശ്ചന്ദ്രാഗ്രാ ധിയന്ധിയഗ്ം സീഷധാതി പ്ര പൂഷാ ॥ ക്ഷേത്രസ്യ പതിനാ വയഗ്ം ഹിതേനേവ ജയാമസി । ഗാമശ്വ-മ്പോഷയിത്ന്വാ സ നോ [സ നഃ, മൃഡാതീദൃശേ ।] 26
മൃഡാതീദൃശേ ॥ ക്ഷേത്രസ്യ പതേ മധുമന്ത-മൂര്മി-ന്ധേനുരിവ പയോ അസ്മാസു ധുക്ഷ്വ । മധുശ്ചുത-ങ്ഘൃതമിവ സുപൂത-മൃതസ്യ നഃ പതയോ മൃഡയന്തു ॥ അഗ്നേ നയ സുപഥാ രായേ അസ്മാന്. വിശ്വാനി ദേവ വയുനാനി വിദ്വാന് । യുയോദ്ധ്യസ്മ-ജ്ജുഹുരാണമേനോ ഭൂയിഷ്ഠാ-ന്തേ നമഉക്തിം-വിഁധേമ ॥ ആ ദേവാനാമപി പന്ഥാ-മഗന്മ യച്ഛക്നവാമ തദനു പ്രവോഢുമ് । അഗ്നി-ര്വിദ്വാന്-ഥ്സ യജാ- [സ യജാത്, സേദു ഹോതാ സോ] 27
ഥ്സേദു ഹോതാ സോ അദ്ധ്വരാന്-ഥ്സ ഋതൂന് കല്പയാതി ॥ യദ്വാഹിഷ്ഠ-ന്തദഗ്നയേ ബൃഹദര്ച വിഭാവസോ । മഹിഷീവ ത്വദ്രയിസ്ത്വദ്വാജാ ഉദീരതേ ॥ അഗ്നേ ത്വ-മ്പാരയാ നവ്യോ അസ്മാന്-ഥ്സ്വസ്തിഭിരതി ദുര്ഗാണി വിശ്വാ । പൂശ്ച പൃഥ്വീ ബഹുലാ ന ഉര്വീ ഭവാ തോകായ തനയായ ശം-യോഃ ഁ॥ ത്വമഗ്നേ വ്രതപാ അസി ദേവ ആ മര്ത്യേഷ്വാ । ത്വം-യഁജ്ഞേഷ്വീഡ്യഃ ॥ യദ്വോ വയ-മ്പ്രമിനാമ വ്രതാനി വിദുഷാ-ന്ദേവാ അവിദുഷ്ടരാസഃ । അഗ്നിഷ്ട-ദ്വിശ്വമാ പൃണാതി വിദ്വാന്. യേഭി-ര്ദേവാഗ്ം ഋതുഭിഃ കല്പയാതി ॥ 28 ॥
(ജുഷേഥാമാ - സ നോ - യജാ - ദാ - ത്രയോവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 14)
(ഇഷേ ത്വാ - യജ്ഞസ്യ - ശുന്ധധ്വം - കര്മണേ വാം - ദേവോ-ഽവധൂതം - ധുഷ്ടിഃ - സം-വഁപാ- മ്യാ ദദേ - പ്രത്യുഷ്ടം - കൃഷ്ണോ-ഽസി - ഭുവനമസി - വാജസ്യോഭാ വാം - ചതുര്ദശ )
(ഇഷേ - ദൃഗ്ംഹ - ഭുവന - മഷ്ടാവിഗ്ംശതിഃ )
(ഇഷേ ത്വാ, കല്പയാതി)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
മൃഡാതീദൃശേ ॥ ക്ഷേത്രസ്യ പതേ മധുമന്ത-മൂര്മി-ന്ധേനുരിവ പയോ അസ്മാസു ധുക്ഷ്വ । മധുശ്ചുത-ങ്ഘൃതമിവ സുപൂത-മൃതസ്യ നഃ പതയോ മൃഡയന്തു ॥ അഗ്നേ നയ സുപഥാ രായേ അസ്മാന്. വിശ്വാനി ദേവ വയുനാനി വിദ്വാന് । യുയോദ്ധ്യസ്മ-ജ്ജുഹുരാണമേനോ ഭൂയിഷ്ഠാ-ന്തേ നമഉക്തിം-വിഁധേമ ॥ ആ ദേവാനാമപി പന്ഥാ-മഗന്മ യച്ഛക്നവാമ തദനു പ്രവോഢുമ് । അഗ്നി-ര്വിദ്വാന്-ഥ്സ യജാ- [സ യജാത്, സേദു ഹോതാ സോ] 27
ഥ്സേദു ഹോതാ സോ അദ്ധ്വരാന്-ഥ്സ ഋതൂന് കല്പയാതി ॥ യദ്വാഹിഷ്ഠ-ന്തദഗ്നയേ ബൃഹദര്ച വിഭാവസോ । മഹിഷീവ ത്വദ്രയിസ്ത്വദ്വാജാ ഉദീരതേ ॥ അഗ്നേ ത്വ-മ്പാരയാ നവ്യോ അസ്മാന്-ഥ്സ്വസ്തിഭിരതി ദുര്ഗാണി വിശ്വാ । പൂശ്ച പൃഥ്വീ ബഹുലാ ന ഉര്വീ ഭവാ തോകായ തനയായ ശം-യോഃ ഁ॥ ത്വമഗ്നേ വ്രതപാ അസി ദേവ ആ മര്ത്യേഷ്വാ । ത്വം-യഁജ്ഞേഷ്വീഡ്യഃ ॥ യദ്വോ വയ-മ്പ്രമിനാമ വ്രതാനി വിദുഷാ-ന്ദേവാ അവിദുഷ്ടരാസഃ । അഗ്നിഷ്ട-ദ്വിശ്വമാ പൃണാതി വിദ്വാന്. യേഭി-ര്ദേവാഗ്ം ഋതുഭിഃ കല്പയാതി ॥ 28 ॥
(ജുഷേഥാമാ - സ നോ - യജാ - ദാ - ത്രയോവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 14)
(ഇഷേ ത്വാ - യജ്ഞസ്യ - ശുന്ധധ്വം - കര്മണേ വാം - ദേവോ-ഽവധൂതം - ധുഷ്ടിഃ - സം-വഁപാ- മ്യാ ദദേ - പ്രത്യുഷ്ടം - കൃഷ്ണോ-ഽസി - ഭുവനമസി - വാജസ്യോഭാ വാം - ചതുര്ദശ )
(ഇഷേ - ദൃഗ്ംഹ - ഭുവന - മഷ്ടാവിഗ്ംശതിഃ )
(ഇഷേ ത്വാ, കല്പയാതി)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥