ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
સ-ન્ત્વા સિઞ્ચામિ યજુષા પ્રજામાયુર્ધન-ઞ્ચ । બૃહસ્પતિપ્રસૂતો યજમાન ઇહ મા રિષત્ ॥ આજ્યમસિ સત્યમસિ સત્યસ્યાદ્ધ્યક્ષમસિ હવિરસિ વૈશ્વાનરં-વૈઁશ્વદેવ-મુત્પૂતશુષ્મગ્ં સત્યૌજા-સ્સહો-ઽસિ સહમાનમસિ સહસ્વારાતી-સ્સહસ્વારાતીયત-સ્સહસ્વ પૃતના-સ્સહસ્વ પૃતન્યતઃ । સહસ્રવીર્યમસિ તન્મા જિન્વાજ્યસ્યાજ્યમસિ સત્યસ્ય સત્યમસિ સત્યાયુ- [સત્યાયુઃ, અસિ સત્યશુષ્મમસિ] 1
-રસિ સત્યશુષ્મમસિ સત્યેન ત્વા-ઽભિ ઘારયામિ તસ્ય તે ભક્ષીય પઞ્ચાના-ન્ત્વા વાતાનાં-યઁન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ પઞ્ચાના-ન્ત્વર્તૂનાં-યઁન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ પઞ્ચાના-ન્ત્વા દિશાં-યઁન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ પઞ્ચાના-ન્ત્વા પઞ્ચજનાનાં-યઁન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ ચરોસ્ત્વા પઞ્ચબિલસ્ય યન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ બ્રહ્મણસ્ત્વા તેજસે યન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ ક્ષત્રસ્ય ત્વૌજસે યન્ત્રાય [ ] 2
ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ વિશે ત્વા યન્ત્રાય ધર્ત્રાય ગૃહ્ણામિ સુવીર્યાય ત્વા ગૃહ્ણામિ સુપ્રજાસ્ત્વાય ત્વા ગૃહ્ણામિ રાયસ્પોષાય ત્વા ગૃહ્ણામિ બ્રહ્મવર્ચસાય ત્વા ગૃહ્ણામિ ભૂરસ્માકગ્ં હવિર્દેવાના-માશિષો યજમાનસ્ય દેવાના-ન્ત્વા દેવતાભ્યો ગૃહ્ણામિ કામાય ત્વા ગૃહ્ણામિ ॥ 3 ॥
ધ્રુવો-ઽસિ ધ્રુવો-ઽહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસ-ન્ધીરશ્ચેત્તા વસુવિદુગ્રો-ઽસ્યુગ્રો-ઽહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસ-મુગ્રશ્ચેત્તા વસુવિદભિ-ભૂરસ્યભિભૂરહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસમભિભૂશ્ચેત્તા વસુવિ-દ્યુનજ્મિ ત્વા બ્રહ્મણા દૈવ્યેન હવ્યાયાસ્મૈ વોઢવે જાતવેદઃ ॥ ઇન્ધાનાસ્ત્વા સુપ્રજસઃ સુવીરા જ્યોગ્જીવેમ બલિહૃતો વય-ન્તે ॥ યન્મે અગ્ને અસ્ય યજ્ઞસ્ય રિષ્યા- [રિષ્યાત્, દ્યદ્વા] 4
-દ્યદ્વા સ્કન્દા-દાજ્યસ્યોત વિષ્ણો । તેન હન્મિ સપત્ન-ન્દુર્મરાયુમૈન-ન્દધામિ નિર્-ઋત્યા ઉપસ્થે । ભૂ-ર્ભુવ-સ્સુવરુચ્છુષ્મો અગ્ને યજમાનાયૈધિ નિશુષ્મો અભિદાસતે । અગ્ને દેવેદ્ધ મન્વિદ્ધ મન્દ્રજિહ્વા-મર્ત્યસ્ય તે હોતર્મૂર્ધન્ના જિઘર્મિ રાયસ્પોષાય સુપ્રજાસ્ત્વાય સુવીર્યાય મનો-ઽસિ પ્રાજાપત્ય-મ્મનસા મા ભૂતેના વિશ વાગસ્યૈન્દ્રી સપત્નક્ષયણી [ ] 5
વાચા મેન્દ્રિયેણા વિશ વસન્તમૃતૂના-મ્પ્રીણામિ સ મા પ્રીતઃ પ્રીણાતુ ગ્રીષ્મમૃતૂના-મ્પ્રીણામિ સ મા પ્રીતઃ પ્રીણાતુ વર્ષા ઋતૂના-મ્પ્રીણામિ તા મા પ્રીતાઃ પ્રીણન્તુ શરદમૃતૂના-મ્પ્રીણામિ સા મા પ્રીતા પ્રીણાતુ હેમન્તશિશિરાવૃતૂના-મ્પ્રીણામિ તૌ મા પ્રીતૌ પ્રીણીતા-મગ્નીષોમયો-રહ-ન્દેવયજ્યયા ચક્ષુષ્મા-ન્ભૂયાસમગ્નેરહ-ન્દેવયજ્યયા-ઽન્નાદો ભૂયાસ- [ભૂયાસમ્, દબ્ધિરસ્યદબ્ધો] 6
-ન્દબ્ધિરસ્યદબ્ધો ભૂયાસમમુ-ન્દભેય-મગ્નીષોમયો-રહ-ન્દેવયજ્યયા વૃત્રહા ભૂયાસમિન્દ્રાગ્નિયોરહ-ન્દેવયજ્યયેન્દ્રિયાવ્યન્નાદો ભૂયાસમિન્દ્રસ્યા-ઽહ-ન્દેવયજ્યયેન્દ્રિયાવી ભૂયાસ-મ્મહેન્દ્રસ્યા-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા જેમાન-મ્મહિમાન-ઙ્ગમેયમગ્ને-સ્સ્વિષ્ટકૃતો-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા ઽઽયુષ્માન્. યજ્ઞેન પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમેયમ્ ॥ 7 ॥
અગ્નિર્મા દુરિષ્ટા-ત્પાતુ સવિતા-ઽઘશગ્ંસાદ્યો મે-ઽન્તિ દૂરે-ઽરાતીયતિ તમેતેન જેષગ્ં સુરૂપવર્ષવર્ણ એહીમા-ન્ભદ્રા-ન્દુર્યાગ્ં અભ્યેહિ મામનુવ્રતા ન્યુ શીર્ષાણિ મૃઢ્વમિડ એહ્યદિત એહિ સરસ્વત્યેહિ રન્તિરસિ રમતિરસિ સૂનર્યસિ જુષ્ટે જુષ્ટિ-ન્તે-ઽશીયોપહૂત ઉપહવ- [ઉપહવમ્, તે-ઽશીય સા ] 8
-ન્તે-ઽશીય સા મે સત્યા-ઽઽશીરસ્ય યજ્ઞસ્ય ભૂયાદરેડતા મનસા તચ્છકેયં-યઁજ્ઞો દિવગ્ં રોહતુ યજ્ઞો દિવ-ઙ્ગચ્છતુ યો દેવયાનઃ પન્થાસ્તેન યજ્ઞો દેવાગ્ં અપ્યેત્વસ્માસ્વિન્દ્ર ઇન્દ્રિય-ન્દધાત્વસ્માન્રાય ઉત યજ્ઞા-સ્સચન્તામસ્માસુ સન્ત્વાશિષ-સ્સા નઃ પ્રિયા સુપ્રતૂર્તિર્મઘોની જુષ્ટિરસિ જુષસ્વ નો જુષ્ટા નો- [જુષ્ટા નઃ, અસિ જુષ્ટિ-ન્તે] 9
-ઽસિ જુષ્ટિ-ન્તે ગમેય-મ્મનો જ્યોતિ-ર્જુષતામાજ્યં-વિઁચ્છિન્નં-યઁજ્ઞગ્ં સમિમ-ન્દધાતુ । બૃહસ્પતિ-સ્તનુતામિમન્નો વિશ્વે દેવા ઇહ માદયન્તામ્ ॥ બ્રદ્ધ્ન પિન્વસ્વ દદતો મે મા ક્ષાયિ કુર્વતો મે મોપ દસ-ત્પ્રજાપતે-ર્ભાગો-ઽસ્યૂર્જસ્વા-ન્પયસ્વા-ન્પ્રાણાપાનૌ મે પાહિ સમાનવ્યાનૌ મે પાહ્યુદાનવ્યાનૌ મે પાહ્યક્ષિતો-ઽસ્યક્ષિત્યૈ ત્વા મા મે ક્ષેષ્ઠા અમુત્રામુષ્મિન્ ઁલોકે ॥ 10 ॥
બર્હિષો-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા પ્રજાવા-ન્ભૂયાસ-ન્નરાશગ્ંસસ્યાહ-ન્દેવયજ્યયા પશુમા-ન્ભૂયાસમગ્ને-સ્સ્વિષ્ટકૃતો-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા-ઽઽયુષ્માન્. યજ્ઞેન પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમેયમગ્નેરહ-મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષગ્ં સોમસ્યાહ - મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષમગ્નેરહ-મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષ-મગ્નીષોમયોરહ-મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષ-મિન્દ્રાગ્નિયોરહ-મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષ-મિન્દ્રસ્યા-ઽહ- [-મિન્દ્રસ્યા-ઽહમ્, ઉજ્જિતિમનૂજ્જેષં] 11
-મુજ્જિતિમનૂજ્જેષ-મ્મહેન્દ્રસ્યાહમુજ્જિતિ- મનૂજ્જેષમગ્ને-સ્સ્વિષ્ટકૃતો-ઽહ મુજ્જિતિ-મનૂજ્જેષં-વાઁજસ્ય મા પ્રસવેનો-દ્ગ્રાભેણોદગ્રભીત્ । અથા સપત્નાગ્ં ઇન્દ્રો મે નિગ્રાભેણાધરાગ્ં અકઃ ॥ ઉદ્ગ્રાભ-ઞ્ચ નિગ્રાભ-ઞ્ચ બ્રહ્મ દેવા અવીવૃધન્ન્ । અથા સપત્નાનિન્દ્રાગ્ની મે વિષૂચીનાન્ વ્યસ્યતામ્ ॥ એમા અગ્મન્નાશિષો દોહકામા ઇન્દ્રવન્તો [ઇન્દ્રવન્તઃ, વનામહે ધુક્ષીમહિ] 12
વનામહે ધુક્ષીમહિ પ્રજામિષમ્ ॥ રોહિતેન ત્વા-ઽગ્નિ-ર્દેવતા-ઙ્ગમયતુ હરિભ્યા-ન્ત્વેન્દ્રો દેવતા-ઙ્ગમયત્વેતશેન ત્વા સૂર્યો દેવતા-ઙ્ગમયતુ વિ તે મુઞ્ચામિ રશના વિ રશ્મીન્ વિ યોક્ત્રા યાનિ પરિચર્તનાનિ ધત્તાદસ્માસુ દ્રવિણં-યઁચ્ચ ભદ્ર-મ્પ્ર ણો બ્રૂતા-દ્ભાગધા-ન્દેવતાસુ ॥ વિષ્ણો-શ્શંયોઁરહ-ન્દેવયજ્યયા યજ્ઞેન પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમેયગ્ં સોમસ્યાહ-ન્દેવયજ્યયા [દેવયજ્યયા, સુરેતા] 13
સુરેતા રેતો ધિષીય ત્વષ્ટુરહ-ન્દેવયજ્યયા પશૂનાગ્ં રૂપ-મ્પુષેય-ન્દેવાના-મ્પત્નીરગ્નિ-ર્ગૃહપતિ-ર્યજ્ઞસ્ય મિથુન-ન્તયોરહ-ન્દેવયજ્યયા મિથુનેન પ્રભૂયાસં-વેઁદો-ઽસિ વિત્તિરસિ વિદેય કર્મા-ઽસિ કરુણમસિ ક્રિયાસગ્ં સનિરસિ સનિતા-ઽસિ સનેય-ઙ્ઘૃતવન્ત-ઙ્કુલાયિનગ્ં રાયસ્પોષગ્ં સહસ્રિણં-વેઁદો દદાતુ વાજિનમ્ ॥ 14 ॥
આ પ્યાયતા-ન્ધ્રુવા ઘૃતેન યજ્ઞંયઁજ્ઞ-મ્પ્રતિ દેવયદ્ભ્યઃ । સૂર્યાયા ઊધો-ઽદિત્યા ઉપસ્થ ઉરુધારા પૃથિવી યજ્ઞે અસ્મિન્ન્ ॥ પ્રજાપતે-ર્વિભાન્નામ લોકસ્તસ્મિગ્ગ્સ્ત્વા દધામિ સહ યજમાનેન સદસિ સન્મે ભૂયા-સ્સર્વમસિ સર્વ-મ્મે ભૂયાઃ પૂર્ણમસિ પૂર્ણ-મ્મે ભૂયા અક્ષિતમસિ મા મે ક્ષેષ્ઠાઃ પ્રાચ્યા-ન્દિશિ દેવા ઋત્વિજો માર્જયન્તા-ન્દક્ષિણાયા- [દક્ષિણાયામ્, દિશિ] 15
ન્દિશિ માસાઃ પિતરો માર્જયન્તા-મ્પ્રતીચ્યા-ન્દિશિ ગૃહાઃ પશવો માર્જયન્તામુદીચ્યા-ન્દિશ્યાપ ઓષધયો વનસ્પતયો માર્જયન્તામૂર્ધ્વાયા-ન્દિશિ યજ્ઞ-સ્સંવઁથ્સરો યજ્ઞપતિ-ર્માર્જયન્તાં-વિઁષ્ણોઃ ક્રમો-ઽસ્યભિમાતિહા ગાયત્રેણ છન્દસા પૃથિવીમનુ વિ ક્રમે નિર્ભક્ત-સ્સ ય-ન્દ્વિષ્મો વિષ્ણોઃ ક્રમો-ઽસ્યભિશસ્તિહા ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસા ઽન્તરિક્ષમનુ વિ ક્રમે નિર્ભક્ત-સ્સ ય-ન્દ્વિષ્મો વિષ્ણોઃ ક્રમો-ઽસ્યરાતીયતો હન્તા જાગતેન છન્દસા દિવમનુ વિ ક્રમે નિર્ભક્ત-સ્સ ય-ન્દ્વિષ્મો વિષ્ણોઃ ક્રમો-ઽસિ શત્રૂયતો હન્તા-ઽઽનુષ્ટુભેન છન્દસા દિશો-ઽનુ વિ ક્રમે નિર્ભક્ત-સ્સ ય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 16 ॥
અગન્મ સુવ-સ્સુવરગન્મ સન્દૃશસ્તે મા છિથ્સિ યત્તે તપસ્તસ્મૈ તે મા-ઽઽ વૃક્ષિ સુભૂરસિ શ્રેષ્ઠો રશ્મીનામાયુર્ધા અસ્યાયુર્મે ધેહિ વર્ચોધા અસિ વર્ચો મયિ ધેહીદમહમમુ-મ્ભ્રાતૃવ્યમાભ્યો દિગ્ભ્યો-ઽસ્યૈ દિવો-ઽસ્માદન્તરિક્ષાદસ્યૈ પૃથિવ્યા અસ્માદન્નાદ્યાન્નિર્ભજામિ નિર્ભક્ત-સ્સ ય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 17 ॥
સ-ઞ્જ્યોતિષા-ઽભૂવમૈન્દ્રી-માવૃત-મન્વાવર્તે સમહ-મ્પ્રજયા સ-મ્મયા પ્રજા સમહગ્ં રાયસ્પોષેણ સ-મ્મયા રાયસ્પોષ-સ્સમિદ્ધો અગ્ને મે દીદિહિ સમેદ્ધા તે અગ્ને દીદ્યાસં-વઁસુમાન્. યજ્ઞો વસીયા-ન્ભૂયાસમગ્ન આયૂગ્ંષિ પવસ આ સુવોર્જમિષ-ઞ્ચ નઃ । આરે બાધસ્વ દુચ્છુનામ્ ॥ અગ્ને પવસ્વ સ્વપા અસ્મે વર્ચઃ સુવીર્યમ્ ॥ 18 ॥
દધત્પોષગ્ં રયિ-મ્મયિ । અગ્ને ગૃહપતે સુગૃહપતિરહ-ન્ત્વયા ગૃહપતિના ભૂયાસગ્ં સુગૃહપતિર્મયા ત્વ-ઙ્ગૃહપતિના ભૂયા-શ્શતગ્ં હિમાસ્તામાશિષમા શાસે તન્તવે જ્યોતિષ્મતી-ન્તામાશિષમા શાસે-ઽમુષ્મૈ જ્યોતિષ્મતી-ઙ્કસ્ત્વા યુનક્તિ સ ત્વા વિમુઞ્ચત્વગ્ને વ્રતપતે વ્રતમચારિષ-ન્તદશક-ન્તન્મે-ઽરાધિ યજ્ઞો બભૂવ સ આ [સ આ, બભૂવ સ] 19
બભૂવ સ પ્રજજ્ઞે સ વાવૃધે । સ દેવાનામધિપતિ-ર્બભૂવ સો અસ્માગ્ં અધિપતીન્ કરોતુ વયગ્ગ્ સ્યામ પતયો રયીણામ્ ॥ ગોમાગ્ં અગ્ને-ઽવિમાગ્ં અશ્વી યજ્ઞો નૃવથ્સખા સદમિદપ્રમૃષ્યઃ ।ઇડાવાગ્ં એષો અસુર પ્રજાવા-ન્દીર્ઘો રયિઃ પૃથુબુદ્ધ્ન-સ્સભાવાન્ ॥ 20 ॥
યથા વૈ સમૃતસોમા એવં-વાઁ એતે સમૃતયજ્ઞા યદ્દર્શપૂર્ણમાસૌ કસ્ય વા-ઽહ દેવા યજ્ઞમાગચ્છન્તિ કસ્ય વા ન બહૂનાં-યઁજમાનાનાં-યોઁ વૈ દેવતાઃ પૂર્વઃ પરિગૃહ્ણાતિ સ એના-શ્શ્વો ભૂતે યજત એતદ્વૈ દેવાના-માયતનં-યઁદાહવનીયો-ઽન્તરા-ઽગ્ની પશૂના-ઙ્ગાર્હપત્યો મનુષ્યાણા-મન્વાહાર્યપચનઃ પિતૃણામગ્નિ-ઙ્ગૃહ્ણાતિ સ્વ એવાયતને દેવતાઃ પરિ [દેવતાઃ પરિ, ગૃહ્ણાતિ તા-શ્શ્વો] 21
ગૃહ્ણાતિ તા-શ્શ્વો ભૂતે યજતે વ્રતેન વૈ મેદ્ધ્યો -ઽગ્નિ-ર્વ્રતપતિ-ર્બ્રાહ્મણો વ્રતભૃ-દ્વ્રત-મુપૈષ્ય-ન્બ્રૂયાદગ્ને વ્રતપતે વ્રત-ઞ્ચરિષ્યામીત્યગ્નિ-ર્વૈ દેવાનાં-વ્રઁતપતિસ્તસ્મા એવ પ્રતિપ્રોચ્ય વ્રતમા લભતે બર્હિષા પૂર્ણમાસે વ્રતમુપૈતિ વથ્સૈરમાવાસ્યાયામેતદ્ધ્યેતયો-રાયતનમુપસ્તીર્યઃ પૂર્વશ્ચાગ્નિરપરશ્ચેત્યાહુ-ર્મનુષ્યા [-ર્મનુષ્યાઃ, ઇન્ન્વા] 22
ઇન્ન્વા ઉપસ્તીર્ણ-મિચ્છન્તિ કિમુ દેવા યેષા-ન્નવાવસાન-મુપાસ્મિઞ્છ્વો યક્ષ્યમાણે દેવતા વસન્તિ ય એવં-વિઁદ્વાનગ્નિ-મુપસ્તૃણાતિ યજમાનેન ગ્રામ્યાશ્ચ પશવો-ઽવરુદ્ધ્યા આરણ્યાશ્ચેત્યાહુ-ર્ય-દ્ગ્રામ્યાનુપવસતિ તેન ગ્રામ્યાનવ રુન્ધે યદારણ્યસ્યા-ઽશ્ઞાતિ તેનારણ્યાન્. યદનાશ્વા-નુપવસે-ત્પિતૃદેવત્યઃ સ્યાદારણ્યસ્યા-શ્ઞાતીન્દ્રિયં- [શ્ઞાતીન્દ્રિયમ્, વા આરણ્યં-] 23
-ઁવા આરણ્ય-મિન્દ્રિય-મેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે યદનાશ્વા-નુપવસે-ત્ક્ષોધુક-સ્સ્યાદ્ય-દશ્ઞીયાદ્રુ-દ્રો-ઽસ્ય પશૂનભિ મન્યેતા-ઽપો-ઽશ્ઞાતિ તન્નેવાશિત-ન્નેવા-ઽનશિત-ન્ન ક્ષોધુકો ભવતિ નાસ્ય રુદ્રઃ પશૂનભિ મન્યતે વજ્રો વૈ યજ્ઞઃ, ક્ષુ-ત્ખલુ વૈ મનુષ્યસ્ય ભ્રાતૃવ્યો યદના-ઽશ્વાનુપવસતિ વજ્રેણૈવ સાક્ષા-ત્ક્ષુધ-મ્ભ્રાતૃવ્યગ્ં હન્તિ ॥ 24 ॥
યો વૈ શ્રદ્ધામનારભ્ય યજ્ઞેન યજતે નાસ્યેષ્ટાય શ્રદ્દધતે-ઽપઃ પ્ર ણયતિ શ્રદ્ધા વા આપઃ શ્રદ્ધામેવા-ઽઽરભ્ય યજ્ઞેન યજત ઉભયે-ઽસ્ય દેવમનુષ્યા ઇષ્ટાય શ્રદ્દધતે તદાહુરતિ વા એતા વર્ત્ર-ન્નેદન્ત્યતિ વાચ-મ્મનો વાવૈતા નાતિ નેદન્તીતિ મનસા પ્ર ણયતીયં-વૈઁ મનો- [મનઃ, અનયૈવૈનાઃ] 25
-ઽનયૈવૈનાઃ પ્ર ણયત્ય-સ્કન્નહવિ-ર્ભવતિ ય એવં-વેઁદ યજ્ઞાયુધાનિ સ-મ્ભરતિ યજ્ઞો વૈ યજ્ઞાયુધાનિ યજ્ઞમેવ તથ્સ-મ્ભરતિ યદેકમેકગ્ં સમ્ભરેત્-પિતૃદેવત્યાનિ સ્યુર્ય-થ્સહ સર્વાણિ માનુષાણિ દ્વેદ્વે સમ્ભરતિ યાજ્યાનુવાક્યયોરેવ રૂપ-ઙ્કરોત્યથો મિથુનમેવયો વૈ દશ યજ્ઞાયુધાનિ વેદ મુખતો-ઽસ્ય યજ્ઞઃ કલ્પતે સ્ફ્ય- [કલ્પતે સ્ફ્યઃ, ચ કપાલાનિ] 26
-શ્ચ કપાલાનિ ચાગ્નિહોત્રહવણી ચ શૂર્પ-ઞ્ચ કૃષ્ણાજિન-ઞ્ચ શમ્યા ચોલૂખલ-ઞ્ચ મુસલ-ઞ્ચ દૃષચ્ચોપલા ચૈતાનિ વૈ દશ યજ્ઞાયુધાનિ ય એવં-વેઁદ મુખતો-ઽસ્ય યજ્ઞઃ કલ્પતે યો વૈ દેવેભ્યઃ પ્રતિપ્રોચ્ય યજ્ઞેન યજતે જુષન્તે-ઽસ્ય દેવા હવ્યગ્ં હવિ-ર્નિરુપ્યમાણમભિ મન્ત્રયેતા-ઽગ્નિગ્ં હોતારમિહ તગ્ં હુવ ઇતિ [ ] 27
દેવેભ્ય એવ પ્રતિપ્રોચ્ય યજ્ઞેન યજતે જુષન્તે-ઽસ્ય દેવા હવ્યમેષ વૈ યજ્ઞસ્ય ગ્રહો ગૃહીત્વૈવ યજ્ઞેન યજતે તદુદિત્વા વાચં-યઁચ્છતિ યજ્ઞસ્ય ધૃત્યા અથો મનસા વૈ પ્રજાપતિ-ર્યજ્ઞમતનુત મનસૈવ ત-દ્યજ્ઞ-ન્તનુતે રક્ષસા-મનન્વવચારાય યો વૈ યજ્ઞં-યોઁગ આગતે યુનક્તિ યુઙ્ક્તે યુઞ્જાનેષુ કસ્ત્વા યુનક્તિ સ ત્વા યુનક્ત્વિ-( ) -ત્યાહ પ્રજાપતિ-ર્વૈ કઃ પ્રજાપતિનૈવૈનં-યુઁનક્તિ યુઙ્ક્તે યુઞ્જાનેષુ ॥ 28 ॥
પ્રજાપતિ-ર્યજ્ઞાનસૃજતા-ગ્નિહોત્ર-ઞ્ચાગ્નિષ્ટોમ-ઞ્ચ પૌર્ણમાસી-ઞ્ચોક્થ્ય-ઞ્ચામાવાસ્યા-ઞ્ચાતિરાત્ર-ઞ્ચ તાનુદમિમીત યાવદગ્નિહોત્ર-માસી-ત્તાવાનગ્નિષ્ટોમો યાવતી પૌર્ણમાસી તાવાનુક્થ્યો યાવત્યમાવાસ્યા તાવાનતિરાત્રો ય એવં-વિઁદ્વાનગ્નિહોત્ર-ઞ્જુહોતિ યાવદગ્નિષ્ટોમેનો પાપ્નોતિ તાવદુપા-ઽઽપ્નોતિ ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પૌર્ણમાસીં-યઁજતે યાવદુક્થ્યેનોપાપ્નોતિ [યાવદુક્થ્યેનોપાપ્નોતિ, તાવદુપા-ઽઽપ્નોતિ] 29
તાવદુપા-ઽઽપ્નોતિ ય એવં-વિઁદ્વાનમાવાસ્યાં-યઁજતે યાવદતિરાત્રેણોપાપ્નોતિ તાવદુપા-ઽઽપ્નોતિ પરમેષ્ઠિનો વા એષ યજ્ઞો-ઽગ્ર આસી-ત્તેન સ પરમા-ઙ્કાષ્ઠામગચ્છ-ત્તેન પ્રજાપતિ-ન્નિરવાસાયય-ત્તેન પ્રજાપતિઃ પરમા-ઙ્કાષ્ઠામગચ્છ-ત્તેનેન્દ્ર-ન્નિરવાસાયય-ત્તેનેન્દ્રઃ પરમા-ઙ્કાષ્ઠામગચ્છ-ત્તેના-ઽગ્નીષોમૌ નિરવાસાયય-ત્તેનાગ્નીષોમૌ પરમા-ઙ્કાષ્ઠામગચ્છતાં-યઁ [કાષ્ઠામગચ્છતાં-યઃ, ઁએવં-વિઁદ્વા-ન્દર્શપૂર્ણમાસૌ] 30
એવં-વિઁદ્વા-ન્દર્શપૂર્ણમાસૌ યજતે પરમામેવ કાષ્ઠા-ઙ્ગચ્છતિ યો વૈ પ્રજાતેન યજ્ઞેન યજતે પ્ર પ્રજયા પશુભિ-ર્મિથુનૈ-ર્જાયતે દ્વાદશ માસા-સ્સંવઁથ્સરો દ્વાદશ દ્વન્દ્વાનિ દર્શપૂર્ણમાસયોસ્તાનિ સમ્પાદ્યાનીત્યાહુ-ર્વથ્સ-ઞ્ચોપાવસૃજત્યુખા-ઞ્ચાધિ શ્રયત્યવ ચ હન્તિ દૃષદૌ ચ સમાહન્ત્યધિ ચ વપતે કપાલાનિ ચોપ દધાતિ પુરોડાશ-ઞ્ચા- [પુરોડાશ-ઞ્ચ, અધિશ્રયત્યાજ્ય-ઞ્ચ] 31
-ઽધિશ્રયત્યાજ્ય-ઞ્ચ સ્તમ્બયજુશ્ચ હરત્યભિ ચ ગૃહ્ણાતિ વેદિ-ઞ્ચ પરિ ગૃહ્ણાતિ પત્ની-ઞ્ચ સન્નહ્યતિ પ્રોક્ષણીશ્ચા ઽઽસાદયત્યાજ્ય-ઞ્ચૈતાનિ વૈ દ્વાદશ દ્વન્દ્વાનિ દર્શપૂર્ણમાસયોસ્તાનિ ય એવગ્ં સમ્પાદ્ય યજતે પ્રજાતેનૈવ યજ્ઞેન યજતે પ્ર પ્રજયા પશુભિ-ર્મિથુનૈ-ર્જાયતે ॥ 32 ॥
ધ્રુવો-ઽસિ ધ્રુવો-ઽહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસમિત્યાહ ધ્રુવાનેવૈનાન્ કુરુત ઉગ્રો-ઽસ્યુગ્રો-ઽહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસ-મિત્યાહાપ્રતિવાદિન એવૈનાન્ કુરુતે-ઽભિભૂરસ્યભિભૂરહગ્ં સજાતેષુ ભૂયાસમિત્યાહ ય એવૈન-મ્પ્રત્યુત્પિપીતે તમુપાસ્યતે યુનજ્મિ ત્વા બ્રહ્મણા દૈવ્યેનેત્યાહૈષ વાઅગ્નેર્યોગસ્તેનૈ - [વાઅગ્નેર્યોગસ્તેન, એવૈનં-યુઁનક્તિ] 33
વૈનં-યુઁનક્તિ યજ્ઞસ્ય વૈ સમૃદ્ધેન દેવા-સ્સુવર્ગં-લોઁકમાયન્. યજ્ઞસ્ય વ્યૃદ્ધેનાસુરા-ન્પરાભાવયન્. યન્મે અગ્ને અસ્ય યજ્ઞસ્ય રિષ્યાદિત્યાહ યજ્ઞસ્યૈવ તથ્સમૃદ્ધેન યજમાન-સ્સુવર્ગં-લોઁકમેતિ યજ્ઞસ્ય વ્યૃદ્ધેન ભ્રાતૃવ્યા-ન્પરા ભાવયત્યગ્નિહોત્ર-મેતાભિ-ર્વ્યાહૃતીભિરુપ સાદયેદ્યજ્ઞમુખં-વાઁ અગ્નિહોત્ર-મ્બ્રહ્મૈતા વ્યાહૃતયો યજ્ઞમુખ એવ બ્રહ્મ - [બ્રહ્મ, કુરુતે સંવઁથ્સરે] 34
કુરુતે સંવઁથ્સરે પર્યાગત એતાભિરેવોપ સાદયે-દ્બ્રહ્મણૈવોભયતઃ સંવઁથ્સર-મ્પરિ ગૃહ્ણાતિ દર્શપૂર્ણમાસૌ ચાતુર્માસ્યાન્યાલભમાન એતાભિ-ર્વ્યાહૃતીભિર્-હવીગ્ષ્યાસાદયે-દ્યજ્ઞમુખં-વૈઁ દર્શપૂર્ણમાસૌ ચાતુર્માસ્યાનિ બ્રહ્મૈતા વ્યાહૃતયો યજ્ઞમુખ એવ બ્રહ્મ કુરુતે સંવઁથ્સરે પર્યાગત એતાભિરેવાસાદયે-દ્બ્રહ્મણૈવોભયતઃ સંવઁથ્સર-મ્પરિગૃહ્ણાતિ યદ્વૈ યજ્ઞસ્ય સામ્ના ક્રિયતે રાષ્ટ્રં- [રાષ્ટ્રમ્, યજ્ઞસ્યા-શીર્ગચ્છતિ] 35
-ઁયજ્ઞસ્યા-શીર્ગચ્છતિ યદૃચા વિશં-યઁજ્ઞસ્યા- શીર્ગચ્છત્યથ બ્રાહ્મણો-ઽનાશીર્કેણ યજ્ઞેન યજતે સામિધેની-રનુવક્ષ્યન્નેતા વ્યાહૃતીઃ પુરસ્તાદ્દદ્ધ્યા-દ્બ્રહ્મૈવ પ્રતિપદ-ઙ્કુરુતે તથા બ્રાહ્મણ-સ્સાશીર્કેણ યજ્ઞેન યજતે ય-ઙ્કામયેત યજમાન-મ્ભ્રાતૃવ્યમસ્ય યજ્ઞસ્યાશીર્ગચ્છેદિતિ તસ્યૈતા વ્યાહૃતીઃ પુરોનુવાક્યાયા-ન્દદ્ધ્યા-દ્ભ્રાતૃવ્યદેવત્યા વૈ પુરોનુવાક્યા ભ્રાતૃવ્યમેવાસ્ય યજ્ઞસ્યા-[યજ્ઞસ્યા, આશીર્ગચ્છતિ] 36
-ઽઽશીર્ગચ્છતિ યાન્ કામયેત યજમાનાન્-થ્સમાવત્યેનાન્ યજ્ઞસ્યા ઽઽશીર્ગચ્છેદિતિ તેષામેતા વ્યાહૃતીઃ પુરોનુવાક્યાયા અર્ધર્ચ એકા-ન્દદ્ધ્યા-દ્યાજ્યાયૈ પુરસ્તાદેકાં-યાઁજ્યાયા અર્ધર્ચ એકા-ન્તથૈનાન્-થ્સમાવતી યજ્ઞસ્યા ઽઽશીર્ગચ્છતિ યથા વૈ પર્જન્ય-સ્સુવૃષ્ટં-વઁર્ષત્યેવં-યઁજ્ઞો યજમાનાય વર્ષતિ સ્થલયોદક-મ્પરિગૃહ્ણન્ત્યાશિષા યજ્ઞં-યઁજમાનઃ પરિ ગૃહ્ણાતિ મનો-ઽસિ પ્રાજાપત્યં- [પ્રાજાપત્યમ્, મનસા] 37
-મનસા મા ભૂતેના-ઽઽવિશેત્યાહ મનો વૈ પ્રાજાપત્ય-મ્પ્રાજાપત્યો યજ્ઞો મન એવ યજ્ઞમાત્મ-ન્ધત્તે વાગસ્યૈન્દ્રી સપત્નક્ષયણી વાચા મેન્દ્રિયેણા-ઽઽવિશેત્યાહૈન્દ્રી વૈ વાગ્વાચ-મેવૈન્દ્રી- માત્મ-ન્ધત્તે ॥ 38 ॥
યો વૈ સપ્તદશ-મ્પ્રજાપતિં-યઁજ્ઞમન્વાયત્તં-વેઁદ પ્રતિ યજ્ઞેન તિષ્ઠતિ ન યજ્ઞા-દ્ભ્રગ્ંશત આ શ્રાવયેતિ ચતુરક્ષરમસ્તુ શ્રૌષડિતિ ચતુરક્ષરં-યઁજેતિ દ્વ્યક્ષરં-યેઁ યજામહ ઇતિ પઞ્ચાક્ષર-ન્દ્વ્યક્ષરો વષટ્કાર એષ વૈ સપ્તદશઃ પ્રજાપતિ-ર્યજ્ઞમન્વાયત્તો ય એવં-વેઁદ પ્રતિ યજ્ઞેન તિષ્ઠતિ ન યજ્ઞાદ્- ભ્રગ્ંશતે યો વૈ યજ્ઞસ્ય પ્રાયણ-મ્પ્રતિષ્ઠા- [પ્રતિષ્ઠામ્, ઉદયનં-વેઁદ] 39
મુદયનં-વેઁદ પ્રતિષ્ઠિતેનારિષ્ટેન યજ્ઞેન સગ્ગ્સ્થા-ઙ્ગચ્છત્યાશ્રાવયાસ્તુ શ્રૌષડ્યજ યે યજામહે વષટ્કાર એતદ્વૈ યજ્ઞસ્ય પ્રાયણમેષા પ્રતિષ્ઠૈતદુદયનં-યઁ એવં-વેઁદ પ્રતિષ્ઠિતેના-ઽરિષ્ટેન યજ્ઞેન સગ્ગ્સ્થા-ઙ્ગચ્છતિ યો વૈ સૂનૃતાયૈ દોહં-વેઁદ દુહ એવૈનાં-યઁજ્ઞો વૈ સૂનૃતા ઽઽ શ્રાવયેત્યૈવૈના-મહ્વદસ્તુ [-મહ્વદસ્તુ, શ્રૌષડિત્યુપાવાસ્રા-] 40
શ્રૌષડિત્યુપાવાસ્રા-ગ્યજેત્યુદનૈષીદ્યે યજામહ ઇત્યુપા-ઽસદ-દ્વષટ્કારેણ દોગ્દ્ધ્યેષ વૈ સૂનૃતાયૈ દોહો ય એવં-વેઁદ દુહ એવૈના-ન્દેવા વૈ સત્રમાસત તેષા-ન્દિશો-ઽદસ્યન્ત એતામાર્દ્રા-મ્પઙ્ક્તિમપશ્યન્ના શ્રાવયેતિ પુરોવાત-મજનયન્નસ્તુ શ્રૌષડિત્યભ્રગ્ં સમપ્લાવયન્. યજેતિ વિદ્યુત- [વિદ્યુતમ્, અજનયન્ યે] 41
મજનયન્ યે યજામહ ઇતિ પ્રાવર્ષયન્નભ્યસ્તનયન્ વષટ્કારેણ તતો વૈ તેભ્યો દિશઃ પ્રાપ્યાયન્ત ય એવં-વેઁદ પ્રાસ્મૈ દિશઃ પ્યાયન્તે પ્રજાપતિ-ન્ત્વોવેદ પ્રજાપતિ સ્ત્વંવેઁદ ય-મ્પ્રજાપતિ-ર્વેદ સ પુણ્યો ભવત્યેષ વૈ છન્દસ્યઃ પ્રજાપતિરા શ્રાવયા-ઽસ્તુ શ્રૌષડ્યજ યે યજામહે વષટ્કારો ય એવં-વેઁદ પુણ્યો ભવતિ વસન્ત- [વસન્તમ્, ઋતૂનાં] 42
-મૃતૂના-મ્પ્રીણામીત્યાહર્તવો વૈ પ્રયાજા ઋતૂનેવ પ્રીણાતિ તે-ઽસ્મૈ પ્રીતા યથાપૂર્વ-ઙ્કલ્પન્તે કલ્પન્તે-ઽસ્મા ઋતવો ય એવં-વેઁદાગ્નીષોમયોરહ-ન્દેવયજ્યયા ચક્ષુષ્મા-ન્ભૂયાસમિત્યા-હાગ્નીષોમાભ્યાં-વૈઁ યજ્ઞશ્ચક્ષુષ્મા-ન્તાભ્યામેવ ચક્ષુરાત્મ-ન્ધત્તે ઽગ્નેરહ-ન્દેવયજ્યયા-ઽન્નાદો ભૂયાસમિત્યાહાગ્નિર્વૈ દેવાના-મન્નાદસ્તે નૈવા- [મન્નાદસ્તે નૈવા, અન્નાદ્યમાત્મન્] 43
-ઽન્નાદ્યમાત્મ-ન્ધત્તે દબ્ધિરસ્યદબ્ધો ભૂયાસમમુ-ન્દભેયમિત્યાહૈતયા વૈ દબ્દ્ધ્યા દેવા અસુરાનદભ્નુવન્તયૈવ ભ્રાતૃવ્ય-ન્દભ્નોત્યગ્નીષોમયોરહ-ન્દેવયજ્યયા વૃત્રહા ભૂયાસમિત્યાહા-ઽગ્નીષોમાભ્યાં-વાઁ ઇન્દ્રો વૃત્રમહન્તાભ્યામેવ ભ્રાતૃવ્યગ્ગ્ સ્તૃણુત ઇન્દ્રાગ્નિયોરહ-ન્દેવયજ્યયેન્દ્રિયાવ્યન્નાદો ભૂયાસમિત્યાહેન્દ્રિયાવ્યેવાન્નાદો ભવતીન્દ્રસ્યા- [ભવતીન્દ્રસ્ય, અહ-ન્દેવયજ્યયેન્દ્રિયાવી] 44
-ઽહ-ન્દેવયજ્યયેન્દ્રિયાવી ભૂયાસમિત્યાહેન્દ્રિયાવ્યેવ ભવતિ મહેન્દ્રસ્યા-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા જેમાન-મ્મહિમાન-ઙ્ગમેયમિત્યાહ જેમાનમેવ મહિમાન-ઙ્ગચ્છત્યગ્ને-સ્સ્વિષ્ટકૃતો-ઽહ-ન્દેવયજ્યયા ઽઽયુષ્માન્. યજ્ઞેન પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમેયમિત્યા-હાયુરેવાત્મ-ન્ધત્તે પ્રતિ યજ્ઞેન -તિષ્ઠતિ ॥ 45 ॥
ઇન્દ્રં-વોઁ વિશ્વતસ્પરિ હવામહે જનેભ્યઃ । અસ્માકમસ્તુ કેવલઃ ॥ ઇન્દ્ર-ન્નરો નેમધિતા હવન્તે યત્પાર્યા યુનજતે ધિયસ્તાઃ । શૂરો નૃષાતા શવસશ્ચકાન આ ગોમતિ વ્રજે ભજા ત્વન્નઃ ॥ ઇન્દ્રિયાણિ શતક્રતો યા તે જનેષુ પઞ્ચસુ ॥ ઇન્દ્ર તાનિ ત આ વૃણે ॥ અનુ તે દાયિ મહ ઇન્દ્રિયાય સત્રા તે વિશ્વમનુ વૃત્રહત્યે । અનુ [ ] 46
ક્ષત્રમનુ સહો યજત્રેન્દ્ર દેવેભિરનુ તે નૃષહ્યે ॥ આયસ્મિન્-થ્સપ્તવાસવા સ્તિષ્ઠન્તિ સ્વારુહો યથા । ઋષિર્હ દીર્ઘશ્રુત્તમ ઇન્દ્રસ્ય ઘર્મો અતિથિઃ ॥ આમાસુ પક્વમૈરય આ સૂર્યગ્ં રોહયો દિવિ । ઘર્મ-ન્ન સામ-ન્તપતા સુવૃક્તિભિ-ર્જુષ્ટ-ઙ્ગિર્વણસે ગિરઃ ॥ ઇન્દ્રમિ-દ્ગાથિનો બૃહદિન્દ્ર-મર્કેભિ-રર્કિણઃ । ઇન્દ્રં-વાઁણીરનૂષત ॥ ગાયન્તિ ત્વા ગાયત્રિણો- [ગાયત્રિણઃ, અર્ચન્ત્યર્ક-મર્કિણઃ ।] 47
-ઽર્ચન્ત્યર્ક-મર્કિણઃ । બ્રહ્માણસ્ત્વા શતક્રતવુ-દ્વગ્ંશ-મિવ યેમિરે ॥ અગ્ંહોમુચે પ્ર ભરેમા મનીષામોષિષ્ઠદાવંને સુમતિ-ઙ્ગૃણાનાઃ । ઇદમિન્દ્ર પ્રતિ હવ્ય-ઙ્ગૃભાય સત્યા-સ્સન્તુ યજમાનસ્ય કામાઃ ॥ વિવેષ યન્મા ધિષણા જજાન સ્તવૈ પુરા પાર્યાદિન્દ્ર-મહ્નઃ । અગ્ંહસો યત્ર પીપરદ્યથા નો નાવેવ યાન્ત મુભયે હવન્તે ॥ પ્ર સમ્રાજ-મ્પ્રથમ-મદ્ધ્વરાણા- [મદ્ધ્વરાણામ્, અગ્ંહોમુચં] 48
-મગ્ંહોમુચં-વૃઁષભં-યઁજ્ઞિયાનામ્ । અપા-ન્નપાતમશ્વિના હયન્ત-મસ્મિન્નર ઇન્દ્રિય-ન્ધત્તમોજઃ ॥ વિ ન ઇન્દ્ર મૃધો જહિ નીચા યચ્છ પૃતન્યતઃ । અધસ્પદ-ન્તમી-ઙ્કૃધિ યો અસ્માગ્ં અભિદાસતિ ॥ ઇન્દ્ર ક્ષત્રમભિ વામમોજો ઽજાયથા વૃષભ ચર્ષણીનામ્ । અપાનુદો જન-મમિત્રયન્ત-મુરુ-ન્દેવેભ્યો અકૃણો-રુ લોકમ્ ॥ મૃગો ન ભીમઃ કુચરો ગિરિષ્ઠાઃ પરાવત [પરાવતઃ, આ જગામા પરસ્યાઃ ।] 49
આ જગામા પરસ્યાઃ । સૃકગ્ં સગ્ંશાય પવિમિન્દ્ર તિગ્મં-વિઁ શત્રૂ-ન્તાઢિ વિમૃધો નુદસ્વ ॥ વિ શત્રૂન્. વિ મૃધો નુદ વિવૃત્રસ્ય હનૂ રુજ । વિ મન્યુમિન્દ્ર ભામિતો-ઽમિત્રસ્યા-ઽભિદાસતઃ ॥ ત્રાતાર-મિન્દ્ર-મવિતાર-મિન્દ્રગ્ં હવેહવે સુહવગ્ં શૂરમિન્દ્રમ્ । હુવે નુ શક્ર-મ્પુરુહૂતમિન્દ્રગ્ગ્ સ્વસ્તિ નો મઘવા ધાત્વિન્દ્રઃ ॥ મા તે અસ્યાગ્ં [અસ્યાગ્ં, સહસાવ-ન્પરિષ્ટાવઘાય] 50
સહસાવ-ન્પરિષ્ટાવઘાય ભૂમ હરિવઃ પરાદૈ । ત્રાયસ્વ નો ઽવૃકેભિ-ર્વરૂથૈ-સ્તવ પ્રિયાસઃ સૂરિષુ સ્યામ ॥ અનવસ્તે રથમશ્વાય તક્ષ-ન્ત્વષ્ટા વજ્ર-મ્પુરુહૂત દ્યુમન્તમ્ । બ્રહ્માણ ઇન્દ્ર-મ્મહયન્તો અર્કૈરવર્ધયન્નહયે હન્તવા ઉ ॥ વૃષ્ણે ય-ત્તે વૃષણો અર્કમર્ચાનિન્દ્ર ગ્રાવાણો અદિતિ-સ્સજોષાઃ । અનશ્વાસો યે પવયો-ઽરથા ઇન્દ્રેષિતા અભ્યવર્ત ન્ત દસ્યૂન્ ॥ 51 ॥
