1.6 - సన్త్వా సిఞ్చామి యజుషా - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - యాజమానకాణ్డం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
స-న్త్వా సిఞ్చామి యజుషా ప్రజామాయుర్ధన-ఞ్చ । బృహస్పతిప్రసూతో యజమాన ఇహ మా రిషత్ ॥ ఆజ్యమసి సత్యమసి సత్యస్యాద్ధ్యక్షమసి హవిరసి వైశ్వానరం-వైఁశ్వదేవ-ముత్పూతశుష్మగ్ం సత్యౌజా-స్సహో-ఽసి సహమానమసి సహస్వారాతీ-స్సహస్వారాతీయత-స్సహస్వ పృతనా-స్సహస్వ పృతన్యతః । సహస్రవీర్యమసి తన్మా జిన్వాజ్యస్యాజ్యమసి సత్యస్య సత్యమసి సత్యాయు- [సత్యాయుః, అసి సత్యశుష్మమసి] 1
-రసి సత్యశుష్మమసి సత్యేన త్వా-ఽభి ఘారయామి తస్య తే భక్షీయ పఞ్చానా-న్త్వా వాతానాం-యఁన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి పఞ్చానా-న్త్వర్తూనాం-యఁన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి పఞ్చానా-న్త్వా దిశాం-యఁన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి పఞ్చానా-న్త్వా పఞ్చజనానాం-యఁన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి చరోస్త్వా పఞ్చబిలస్య యన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి బ్రహ్మణస్త్వా తేజసే యన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి క్షత్రస్య త్వౌజసే యన్త్రాయ [ ] 2
ధర్త్రాయ గృహ్ణామి విశే త్వా యన్త్రాయ ధర్త్రాయ గృహ్ణామి సువీర్యాయ త్వా గృహ్ణామి సుప్రజాస్త్వాయ త్వా గృహ్ణామి రాయస్పోషాయ త్వా గృహ్ణామి బ్రహ్మవర్చసాయ త్వా గృహ్ణామి భూరస్మాకగ్ం హవిర్దేవానా-మాశిషో యజమానస్య దేవానా-న్త్వా దేవతాభ్యో గృహ్ణామి కామాయ త్వా గృహ్ణామి ॥ 3 ॥

(సత్యాయు-రోజసే యన్త్రాయ-త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-న్ధీరశ్చేత్తా వసువిదుగ్రో-ఽస్యుగ్రో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-ముగ్రశ్చేత్తా వసువిదభి-భూరస్యభిభూరహగ్ం సజాతేషు భూయాసమభిభూశ్చేత్తా వసువి-ద్యునజ్మి త్వా బ్రహ్మణా దైవ్యేన హవ్యాయాస్మై వోఢవే జాతవేదః ॥ ఇన్ధానాస్త్వా సుప్రజసః సువీరా జ్యోగ్జీవేమ బలిహృతో వయ-న్తే ॥ యన్మే అగ్నే అస్య యజ్ఞస్య రిష్యా- [రిష్యాత్, ద్యద్వా] 4
-ద్యద్వా స్కన్దా-దాజ్యస్యోత విష్ణో । తేన హన్మి సపత్న-న్దుర్మరాయుమైన-న్దధామి నిర్-ఋత్యా ఉపస్థే । భూ-ర్భువ-స్సువరుచ్ఛుష్మో అగ్నే యజమానాయైధి నిశుష్మో అభిదాసతే । అగ్నే దేవేద్ధ మన్విద్ధ మన్ద్రజిహ్వా-మర్త్యస్య తే హోతర్మూర్ధన్నా జిఘర్మి రాయస్పోషాయ సుప్రజాస్త్వాయ సువీర్యాయ మనో-ఽసి ప్రాజాపత్య-మ్మనసా మా భూతేనా విశ వాగస్యైన్ద్రీ సపత్నక్షయణీ [ ] 5
వాచా మేన్ద్రియేణా విశ వసన్తమృతూనా-మ్ప్రీణామి స మా ప్రీతః ప్రీణాతు గ్రీష్మమృతూనా-మ్ప్రీణామి స మా ప్రీతః ప్రీణాతు వర్షా ఋతూనా-మ్ప్రీణామి తా మా ప్రీతాః ప్రీణన్తు శరదమృతూనా-మ్ప్రీణామి సా మా ప్రీతా ప్రీణాతు హేమన్తశిశిరావృతూనా-మ్ప్రీణామి తౌ మా ప్రీతౌ ప్రీణీతా-మగ్నీషోమయో-రహ-న్దేవయజ్యయా చక్షుష్మా-న్భూయాసమగ్నేరహ-న్దేవయజ్యయా-ఽన్నాదో భూయాస- [భూయాసమ్, దబ్ధిరస్యదబ్ధో] 6
-న్దబ్ధిరస్యదబ్ధో భూయాసమము-న్దభేయ-మగ్నీషోమయో-రహ-న్దేవయజ్యయా వృత్రహా భూయాసమిన్ద్రాగ్నియోరహ-న్దేవయజ్యయేన్ద్రియావ్యన్నాదో భూయాసమిన్ద్రస్యా-ఽహ-న్దేవయజ్యయేన్ద్రియావీ భూయాస-మ్మహేన్ద్రస్యా-ఽహ-న్దేవయజ్యయా జేమాన-మ్మహిమాన-ఙ్గమేయమగ్నే-స్స్విష్టకృతో-ఽహ-న్దేవయజ్యయా ఽఽయుష్మాన్. యజ్ఞేన ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమేయమ్ ॥ 7 ॥

(రిష్యా-థ్సపత్నక్షయణ్య-న్నాదో భూయాసగ్ం-షట్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
అగ్నిర్మా దురిష్టా-త్పాతు సవితా-ఽఘశగ్ంసాద్యో మే-ఽన్తి దూరే-ఽరాతీయతి తమేతేన జేషగ్ం సురూపవర్షవర్ణ ఏహీమా-న్భద్రా-న్దుర్యాగ్ం అభ్యేహి మామనువ్రతా న్యు శీర్షాణి మృఢ్వమిడ ఏహ్యదిత ఏహి సరస్వత్యేహి రన్తిరసి రమతిరసి సూనర్యసి జుష్టే జుష్టి-న్తే-ఽశీయోపహూత ఉపహవ- [ఉపహవమ్, తే-ఽశీయ సా ] 8
-న్తే-ఽశీయ సా మే సత్యా-ఽఽశీరస్య యజ్ఞస్య భూయాదరేడతా మనసా తచ్ఛకేయం-యఁజ్ఞో దివగ్ం రోహతు యజ్ఞో దివ-ఙ్గచ్ఛతు యో దేవయానః పన్థాస్తేన యజ్ఞో దేవాగ్ం అప్యేత్వస్మాస్విన్ద్ర ఇన్ద్రియ-న్దధాత్వస్మాన్రాయ ఉత యజ్ఞా-స్సచన్తామస్మాసు సన్త్వాశిష-స్సా నః ప్రియా సుప్రతూర్తిర్మఘోనీ జుష్టిరసి జుషస్వ నో జుష్టా నో- [జుష్టా నః, అసి జుష్టి-న్తే] 9
-ఽసి జుష్టి-న్తే గమేయ-మ్మనో జ్యోతి-ర్జుషతామాజ్యం-విఁచ్ఛిన్నం-యఁజ్ఞగ్ం సమిమ-న్దధాతు । బృహస్పతి-స్తనుతామిమన్నో విశ్వే దేవా ఇహ మాదయన్తామ్ ॥ బ్రద్ధ్న పిన్వస్వ దదతో మే మా క్షాయి కుర్వతో మే మోప దస-త్ప్రజాపతే-ర్భాగో-ఽస్యూర్జస్వా-న్పయస్వా-న్ప్రాణాపానౌ మే పాహి సమానవ్యానౌ మే పాహ్యుదానవ్యానౌ మే పాహ్యక్షితో-ఽస్యక్షిత్యై త్వా మా మే క్షేష్ఠా అముత్రాముష్మిన్ ఁలోకే ॥ 10 ॥

(ఉపహవం-జుష్టాన-స్త్వా షట్ చ) (అ. 3)
బర్హిషో-ఽహ-న్దేవయజ్యయా ప్రజావా-న్భూయాస-న్నరాశగ్ంసస్యాహ-న్దేవయజ్యయా పశుమా-న్భూయాసమగ్నే-స్స్విష్టకృతో-ఽహ-న్దేవయజ్యయా-ఽఽయుష్మాన్. యజ్ఞేన ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమేయమగ్నేరహ-ముజ్జితి-మనూజ్జేషగ్ం సోమస్యాహ - ముజ్జితి-మనూజ్జేషమగ్నేరహ-ముజ్జితి-మనూజ్జేష-మగ్నీషోమయోరహ-ముజ్జితి-మనూజ్జేష-మిన్ద్రాగ్నియోరహ-ముజ్జితి-మనూజ్జేష-మిన్ద్రస్యా-ఽహ- [-మిన్ద్రస్యా-ఽహమ్, ఉజ్జితిమనూజ్జేషం] 11
-ముజ్జితిమనూజ్జేష-మ్మహేన్ద్రస్యాహముజ్జితి- మనూజ్జేషమగ్నే-స్స్విష్టకృతో-ఽహ ముజ్జితి-మనూజ్జేషం-వాఁజస్య మా ప్రసవేనో-ద్గ్రాభేణోదగ్రభీత్ । అథా సపత్నాగ్ం ఇన్ద్రో మే నిగ్రాభేణాధరాగ్ం అకః ॥ ఉద్గ్రాభ-ఞ్చ నిగ్రాభ-ఞ్చ బ్రహ్మ దేవా అవీవృధన్న్ । అథా సపత్నానిన్ద్రాగ్నీ మే విషూచీనాన్ వ్యస్యతామ్ ॥ ఏమా అగ్మన్నాశిషో దోహకామా ఇన్ద్రవన్తో [ఇన్ద్రవన్తః, వనామహే ధుక్షీమహి] 12
వనామహే ధుక్షీమహి ప్రజామిషమ్ ॥ రోహితేన త్వా-ఽగ్ని-ర్దేవతా-ఙ్గమయతు హరిభ్యా-న్త్వేన్ద్రో దేవతా-ఙ్గమయత్వేతశేన త్వా సూర్యో దేవతా-ఙ్గమయతు వి తే ముఞ్చామి రశనా వి రశ్మీన్ వి యోక్త్రా యాని పరిచర్తనాని ధత్తాదస్మాసు ద్రవిణం-యఁచ్చ భద్ర-మ్ప్ర ణో బ్రూతా-ద్భాగధా-న్దేవతాసు ॥ విష్ణో-శ్శంయోఁరహ-న్దేవయజ్యయా యజ్ఞేన ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమేయగ్ం సోమస్యాహ-న్దేవయజ్యయా [దేవయజ్యయా, సురేతా] 13
సురేతా రేతో ధిషీయ త్వష్టురహ-న్దేవయజ్యయా పశూనాగ్ం రూప-మ్పుషేయ-న్దేవానా-మ్పత్నీరగ్ని-ర్గృహపతి-ర్యజ్ఞస్య మిథున-న్తయోరహ-న్దేవయజ్యయా మిథునేన ప్రభూయాసం-వేఁదో-ఽసి విత్తిరసి విదేయ కర్మా-ఽసి కరుణమసి క్రియాసగ్ం సనిరసి సనితా-ఽసి సనేయ-ఙ్ఘృతవన్త-ఙ్కులాయినగ్ం రాయస్పోషగ్ం సహస్రిణం-వేఁదో దదాతు వాజినమ్ ॥ 14 ॥

(ఇన్ద్రస్యాహ-మిన్ద్రవన్తః-సోమస్యాహ-న్దేవయజ్యయా-చతుశ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
ఆ ప్యాయతా-న్ధ్రువా ఘృతేన యజ్ఞంయఁజ్ఞ-మ్ప్రతి దేవయద్భ్యః । సూర్యాయా ఊధో-ఽదిత్యా ఉపస్థ ఉరుధారా పృథివీ యజ్ఞే అస్మిన్న్ ॥ ప్రజాపతే-ర్విభాన్నామ లోకస్తస్మిగ్గ్స్త్వా దధామి సహ యజమానేన సదసి సన్మే భూయా-స్సర్వమసి సర్వ-మ్మే భూయాః పూర్ణమసి పూర్ణ-మ్మే భూయా అక్షితమసి మా మే క్షేష్ఠాః ప్రాచ్యా-న్దిశి దేవా ఋత్విజో మార్జయన్తా-న్దక్షిణాయా- [దక్షిణాయామ్, దిశి] 15
న్దిశి మాసాః పితరో మార్జయన్తా-మ్ప్రతీచ్యా-న్దిశి గృహాః పశవో మార్జయన్తాముదీచ్యా-న్దిశ్యాప ఓషధయో వనస్పతయో మార్జయన్తామూర్ధ్వాయా-న్దిశి యజ్ఞ-స్సంవఁథ్సరో యజ్ఞపతి-ర్మార్జయన్తాం-విఁష్ణోః క్రమో-ఽస్యభిమాతిహా గాయత్రేణ ఛన్దసా పృథివీమను వి క్రమే నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మో విష్ణోః క్రమో-ఽస్యభిశస్తిహా త్రైష్టుభేన ఛన్దసా ఽన్తరిక్షమను వి క్రమే నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మో విష్ణోః క్రమో-ఽస్యరాతీయతో హన్తా జాగతేన ఛన్దసా దివమను వి క్రమే నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మో విష్ణోః క్రమో-ఽసి శత్రూయతో హన్తా-ఽఽనుష్టుభేన ఛన్దసా దిశో-ఽను వి క్రమే నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మః ॥ 16 ॥

(దక్షిణాయా - మన్తరిక్షమను వి క్రమే నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మో విష్ణో- రేకాన్నత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
అగన్మ సువ-స్సువరగన్మ సన్దృశస్తే మా ఛిథ్సి యత్తే తపస్తస్మై తే మా-ఽఽ వృక్షి సుభూరసి శ్రేష్ఠో రశ్మీనామాయుర్ధా అస్యాయుర్మే ధేహి వర్చోధా అసి వర్చో మయి ధేహీదమహమము-మ్భ్రాతృవ్యమాభ్యో దిగ్భ్యో-ఽస్యై దివో-ఽస్మాదన్తరిక్షాదస్యై పృథివ్యా అస్మాదన్నాద్యాన్నిర్భజామి నిర్భక్త-స్స య-న్ద్విష్మః ॥ 17 ॥
స-ఞ్జ్యోతిషా-ఽభూవమైన్ద్రీ-మావృత-మన్వావర్తే సమహ-మ్ప్రజయా స-మ్మయా ప్రజా సమహగ్ం రాయస్పోషేణ స-మ్మయా రాయస్పోష-స్సమిద్ధో అగ్నే మే దీదిహి సమేద్ధా తే అగ్నే దీద్యాసం-వఁసుమాన్. యజ్ఞో వసీయా-న్భూయాసమగ్న ఆయూగ్ంషి పవస ఆ సువోర్జమిష-ఞ్చ నః । ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్ ॥ అగ్నే పవస్వ స్వపా అస్మే వర్చః సువీర్యమ్ ॥ 18 ॥
దధత్పోషగ్ం రయి-మ్మయి । అగ్నే గృహపతే సుగృహపతిరహ-న్త్వయా గృహపతినా భూయాసగ్ం సుగృహపతిర్మయా త్వ-ఙ్గృహపతినా భూయా-శ్శతగ్ం హిమాస్తామాశిషమా శాసే తన్తవే జ్యోతిష్మతీ-న్తామాశిషమా శాసే-ఽముష్మై జ్యోతిష్మతీ-ఙ్కస్త్వా యునక్తి స త్వా విముఞ్చత్వగ్నే వ్రతపతే వ్రతమచారిష-న్తదశక-న్తన్మే-ఽరాధి యజ్ఞో బభూవ స ఆ [స ఆ, బభూవ స] 19
బభూవ స ప్రజజ్ఞే స వావృధే । స దేవానామధిపతి-ర్బభూవ సో అస్మాగ్ం అధిపతీన్ కరోతు వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ గోమాగ్ం అగ్నే-ఽవిమాగ్ం అశ్వీ యజ్ఞో నృవథ్సఖా సదమిదప్రమృష్యః ।ఇడావాగ్ం ఏషో అసుర ప్రజావా-న్దీర్ఘో రయిః పృథుబుద్ధ్న-స్సభావాన్ ॥ 20 ॥

(ద్విష్మః-సువీర్యగ్ం-స ఆ-పఞ్చత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
యథా వై సమృతసోమా ఏవం-వాఁ ఏతే సమృతయజ్ఞా యద్దర్శపూర్ణమాసౌ కస్య వా-ఽహ దేవా యజ్ఞమాగచ్ఛన్తి కస్య వా న బహూనాం-యఁజమానానాం-యోఁ వై దేవతాః పూర్వః పరిగృహ్ణాతి స ఏనా-శ్శ్వో భూతే యజత ఏతద్వై దేవానా-మాయతనం-యఁదాహవనీయో-ఽన్తరా-ఽగ్నీ పశూనా-ఙ్గార్హపత్యో మనుష్యాణా-మన్వాహార్యపచనః పితృణామగ్ని-ఙ్గృహ్ణాతి స్వ ఏవాయతనే దేవతాః పరి [దేవతాః పరి, గృహ్ణాతి తా-శ్శ్వో] 21
గృహ్ణాతి తా-శ్శ్వో భూతే యజతే వ్రతేన వై మేద్ధ్యో -ఽగ్ని-ర్వ్రతపతి-ర్బ్రాహ్మణో వ్రతభృ-ద్వ్రత-ముపైష్య-న్బ్రూయాదగ్నే వ్రతపతే వ్రత-ఞ్చరిష్యామీత్యగ్ని-ర్వై దేవానాం-వ్రఁతపతిస్తస్మా ఏవ ప్రతిప్రోచ్య వ్రతమా లభతే బర్హిషా పూర్ణమాసే వ్రతముపైతి వథ్సైరమావాస్యాయామేతద్ధ్యేతయో-రాయతనముపస్తీర్యః పూర్వశ్చాగ్నిరపరశ్చేత్యాహు-ర్మనుష్యా [-ర్మనుష్యాః, ఇన్న్వా] 22
ఇన్న్వా ఉపస్తీర్ణ-మిచ్ఛన్తి కిము దేవా యేషా-న్నవావసాన-ముపాస్మిఞ్ఛ్వో యక్ష్యమాణే దేవతా వసన్తి య ఏవం-విఁద్వానగ్ని-ముపస్తృణాతి యజమానేన గ్రామ్యాశ్చ పశవో-ఽవరుద్ధ్యా ఆరణ్యాశ్చేత్యాహు-ర్య-ద్గ్రామ్యానుపవసతి తేన గ్రామ్యానవ రున్ధే యదారణ్యస్యా-ఽశ్ఞాతి తేనారణ్యాన్. యదనాశ్వా-నుపవసే-త్పితృదేవత్యః స్యాదారణ్యస్యా-శ్ఞాతీన్ద్రియం- [శ్ఞాతీన్ద్రియమ్, వా ఆరణ్యం-] 23
-ఁవా ఆరణ్య-మిన్ద్రియ-మేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే యదనాశ్వా-నుపవసే-త్క్షోధుక-స్స్యాద్య-దశ్ఞీయాద్రు-ద్రో-ఽస్య పశూనభి మన్యేతా-ఽపో-ఽశ్ఞాతి తన్నేవాశిత-న్నేవా-ఽనశిత-న్న క్షోధుకో భవతి నాస్య రుద్రః పశూనభి మన్యతే వజ్రో వై యజ్ఞః, క్షు-త్ఖలు వై మనుష్యస్య భ్రాతృవ్యో యదనా-ఽశ్వానుపవసతి వజ్రేణైవ సాక్షా-త్క్షుధ-మ్భ్రాతృవ్యగ్ం హన్తి ॥ 24 ॥

(పరి-మనుష్యా-ఇన్ద్రియగ్ం-సాక్షాత్-త్రీణి చ) (అ. 7)
యో వై శ్రద్ధామనారభ్య యజ్ఞేన యజతే నాస్యేష్టాయ శ్రద్దధతే-ఽపః ప్ర ణయతి శ్రద్ధా వా ఆపః శ్రద్ధామేవా-ఽఽరభ్య యజ్ఞేన యజత ఉభయే-ఽస్య దేవమనుష్యా ఇష్టాయ శ్రద్దధతే తదాహురతి వా ఏతా వర్త్ర-న్నేదన్త్యతి వాచ-మ్మనో వావైతా నాతి నేదన్తీతి మనసా ప్ర ణయతీయం-వైఁ మనో- [మనః, అనయైవైనాః] 25
-ఽనయైవైనాః ప్ర ణయత్య-స్కన్నహవి-ర్భవతి య ఏవం-వేఁద యజ్ఞాయుధాని స-మ్భరతి యజ్ఞో వై యజ్ఞాయుధాని యజ్ఞమేవ తథ్స-మ్భరతి యదేకమేకగ్ం సమ్భరేత్-పితృదేవత్యాని స్యుర్య-థ్సహ సర్వాణి మానుషాణి ద్వేద్వే సమ్భరతి యాజ్యానువాక్యయోరేవ రూప-ఙ్కరోత్యథో మిథునమేవయో వై దశ యజ్ఞాయుధాని వేద ముఖతో-ఽస్య యజ్ఞః కల్పతే స్ఫ్య- [కల్పతే స్ఫ్యః, చ కపాలాని] 26
-శ్చ కపాలాని చాగ్నిహోత్రహవణీ చ శూర్ప-ఞ్చ కృష్ణాజిన-ఞ్చ శమ్యా చోలూఖల-ఞ్చ ముసల-ఞ్చ దృషచ్చోపలా చైతాని వై దశ యజ్ఞాయుధాని య ఏవం-వేఁద ముఖతో-ఽస్య యజ్ఞః కల్పతే యో వై దేవేభ్యః ప్రతిప్రోచ్య యజ్ఞేన యజతే జుషన్తే-ఽస్య దేవా హవ్యగ్ం హవి-ర్నిరుప్యమాణమభి మన్త్రయేతా-ఽగ్నిగ్ం హోతారమిహ తగ్ం హువ ఇతి [ ] 27
దేవేభ్య ఏవ ప్రతిప్రోచ్య యజ్ఞేన యజతే జుషన్తే-ఽస్య దేవా హవ్యమేష వై యజ్ఞస్య గ్రహో గృహీత్వైవ యజ్ఞేన యజతే తదుదిత్వా వాచం-యఁచ్ఛతి యజ్ఞస్య ధృత్యా అథో మనసా వై ప్రజాపతి-ర్యజ్ఞమతనుత మనసైవ త-ద్యజ్ఞ-న్తనుతే రక్షసా-మనన్వవచారాయ యో వై యజ్ఞం-యోఁగ ఆగతే యునక్తి యుఙ్క్తే యుఞ్జానేషు కస్త్వా యునక్తి స త్వా యునక్త్వి-( ) -త్యాహ ప్రజాపతి-ర్వై కః ప్రజాపతినైవైనం-యుఁనక్తి యుఙ్క్తే యుఞ్జానేషు ॥ 28 ॥

(వైమనః-స్ఫ్య-ఇతి-యునక్త్వే-కాదశ చ) (అ. 8)
ప్రజాపతి-ర్యజ్ఞానసృజతా-గ్నిహోత్ర-ఞ్చాగ్నిష్టోమ-ఞ్చ పౌర్ణమాసీ-ఞ్చోక్థ్య-ఞ్చామావాస్యా-ఞ్చాతిరాత్ర-ఞ్చ తానుదమిమీత యావదగ్నిహోత్ర-మాసీ-త్తావానగ్నిష్టోమో యావతీ పౌర్ణమాసీ తావానుక్థ్యో యావత్యమావాస్యా తావానతిరాత్రో య ఏవం-విఁద్వానగ్నిహోత్ర-ఞ్జుహోతి యావదగ్నిష్టోమేనో పాప్నోతి తావదుపా-ఽఽప్నోతి య ఏవం-విఁద్వా-న్పౌర్ణమాసీం-యఁజతే యావదుక్థ్యేనోపాప్నోతి [యావదుక్థ్యేనోపాప్నోతి, తావదుపా-ఽఽప్నోతి] 29
తావదుపా-ఽఽప్నోతి య ఏవం-విఁద్వానమావాస్యాం-యఁజతే యావదతిరాత్రేణోపాప్నోతి తావదుపా-ఽఽప్నోతి పరమేష్ఠినో వా ఏష యజ్ఞో-ఽగ్ర ఆసీ-త్తేన స పరమా-ఙ్కాష్ఠామగచ్ఛ-త్తేన ప్రజాపతి-న్నిరవాసాయయ-త్తేన ప్రజాపతిః పరమా-ఙ్కాష్ఠామగచ్ఛ-త్తేనేన్ద్ర-న్నిరవాసాయయ-త్తేనేన్ద్రః పరమా-ఙ్కాష్ఠామగచ్ఛ-త్తేనా-ఽగ్నీషోమౌ నిరవాసాయయ-త్తేనాగ్నీషోమౌ పరమా-ఙ్కాష్ఠామగచ్ఛతాం-యఁ [కాష్ఠామగచ్ఛతాం-యః, ఁఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ] 30
ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే పరమామేవ కాష్ఠా-ఙ్గచ్ఛతి యో వై ప్రజాతేన యజ్ఞేన యజతే ప్ర ప్రజయా పశుభి-ర్మిథునై-ర్జాయతే ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సరో ద్వాదశ ద్వన్ద్వాని దర్శపూర్ణమాసయోస్తాని సమ్పాద్యానీత్యాహు-ర్వథ్స-ఞ్చోపావసృజత్యుఖా-ఞ్చాధి శ్రయత్యవ చ హన్తి దృషదౌ చ సమాహన్త్యధి చ వపతే కపాలాని చోప దధాతి పురోడాశ-ఞ్చా- [పురోడాశ-ఞ్చ, అధిశ్రయత్యాజ్య-ఞ్చ] 31
-ఽధిశ్రయత్యాజ్య-ఞ్చ స్తమ్బయజుశ్చ హరత్యభి చ గృహ్ణాతి వేది-ఞ్చ పరి గృహ్ణాతి పత్నీ-ఞ్చ సన్నహ్యతి ప్రోక్షణీశ్చా ఽఽసాదయత్యాజ్య-ఞ్చైతాని వై ద్వాదశ ద్వన్ద్వాని దర్శపూర్ణమాసయోస్తాని య ఏవగ్ం సమ్పాద్య యజతే ప్రజాతేనైవ యజ్ఞేన యజతే ప్ర ప్రజయా పశుభి-ర్మిథునై-ర్జాయతే ॥ 32 ॥

(ఉక్థ్యేనోపాప్నోత్య-గచ్ఛతాం-యః ఁ- పురోడాశం-చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 9)
ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాసమిత్యాహ ధ్రువానేవైనాన్ కురుత ఉగ్రో-ఽస్యుగ్రో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-మిత్యాహాప్రతివాదిన ఏవైనాన్ కురుతే-ఽభిభూరస్యభిభూరహగ్ం సజాతేషు భూయాసమిత్యాహ య ఏవైన-మ్ప్రత్యుత్పిపీతే తముపాస్యతే యునజ్మి త్వా బ్రహ్మణా దైవ్యేనేత్యాహైష వాఅగ్నేర్యోగస్తేనై - [వాఅగ్నేర్యోగస్తేన, ఏవైనం-యుఁనక్తి] 33
వైనం-యుఁనక్తి యజ్ఞస్య వై సమృద్ధేన దేవా-స్సువర్గం-లోఁకమాయన్. యజ్ఞస్య వ్యృద్ధేనాసురా-న్పరాభావయన్. యన్మే అగ్నే అస్య యజ్ఞస్య రిష్యాదిత్యాహ యజ్ఞస్యైవ తథ్సమృద్ధేన యజమాన-స్సువర్గం-లోఁకమేతి యజ్ఞస్య వ్యృద్ధేన భ్రాతృవ్యా-న్పరా భావయత్యగ్నిహోత్ర-మేతాభి-ర్వ్యాహృతీభిరుప సాదయేద్యజ్ఞముఖం-వాఁ అగ్నిహోత్ర-మ్బ్రహ్మైతా వ్యాహృతయో యజ్ఞముఖ ఏవ బ్రహ్మ - [బ్రహ్మ, కురుతే సంవఁథ్సరే] 34
కురుతే సంవఁథ్సరే పర్యాగత ఏతాభిరేవోప సాదయే-ద్బ్రహ్మణైవోభయతః సంవఁథ్సర-మ్పరి గృహ్ణాతి దర్శపూర్ణమాసౌ చాతుర్మాస్యాన్యాలభమాన ఏతాభి-ర్వ్యాహృతీభిర్-హవీగ్ష్యాసాదయే-ద్యజ్ఞముఖం-వైఁ దర్శపూర్ణమాసౌ చాతుర్మాస్యాని బ్రహ్మైతా వ్యాహృతయో యజ్ఞముఖ ఏవ బ్రహ్మ కురుతే సంవఁథ్సరే పర్యాగత ఏతాభిరేవాసాదయే-ద్బ్రహ్మణైవోభయతః సంవఁథ్సర-మ్పరిగృహ్ణాతి యద్వై యజ్ఞస్య సామ్నా క్రియతే రాష్ట్రం- [రాష్ట్రమ్, యజ్ఞస్యా-శీర్గచ్ఛతి] 35
-ఁయజ్ఞస్యా-శీర్గచ్ఛతి యదృచా విశం-యఁజ్ఞస్యా- శీర్గచ్ఛత్యథ బ్రాహ్మణో-ఽనాశీర్కేణ యజ్ఞేన యజతే సామిధేనీ-రనువక్ష్యన్నేతా వ్యాహృతీః పురస్తాద్దద్ధ్యా-ద్బ్రహ్మైవ ప్రతిపద-ఙ్కురుతే తథా బ్రాహ్మణ-స్సాశీర్కేణ యజ్ఞేన యజతే య-ఙ్కామయేత యజమాన-మ్భ్రాతృవ్యమస్య యజ్ఞస్యాశీర్గచ్ఛేదితి తస్యైతా వ్యాహృతీః పురోనువాక్యాయా-న్దద్ధ్యా-ద్భ్రాతృవ్యదేవత్యా వై పురోనువాక్యా భ్రాతృవ్యమేవాస్య యజ్ఞస్యా-[యజ్ఞస్యా, ఆశీర్గచ్ఛతి] 36
-ఽఽశీర్గచ్ఛతి యాన్ కామయేత యజమానాన్-థ్సమావత్యేనాన్ యజ్ఞస్యా ఽఽశీర్గచ్ఛేదితి తేషామేతా వ్యాహృతీః పురోనువాక్యాయా అర్ధర్చ ఏకా-న్దద్ధ్యా-ద్యాజ్యాయై పురస్తాదేకాం-యాఁజ్యాయా అర్ధర్చ ఏకా-న్తథైనాన్-థ్సమావతీ యజ్ఞస్యా ఽఽశీర్గచ్ఛతి యథా వై పర్జన్య-స్సువృష్టం-వఁర్షత్యేవం-యఁజ్ఞో యజమానాయ వర్షతి స్థలయోదక-మ్పరిగృహ్ణన్త్యాశిషా యజ్ఞం-యఁజమానః పరి గృహ్ణాతి మనో-ఽసి ప్రాజాపత్యం- [ప్రాజాపత్యమ్, మనసా] 37
-మనసా మా భూతేనా-ఽఽవిశేత్యాహ మనో వై ప్రాజాపత్య-మ్ప్రాజాపత్యో యజ్ఞో మన ఏవ యజ్ఞమాత్మ-న్ధత్తే వాగస్యైన్ద్రీ సపత్నక్షయణీ వాచా మేన్ద్రియేణా-ఽఽవిశేత్యాహైన్ద్రీ వై వాగ్వాచ-మేవైన్ద్రీ- మాత్మ-న్ధత్తే ॥ 38 ॥

(తేనై-వ బ్రహ్మ- రాష్ట్రమే-వాస్య యజ్ఞస్య-ప్రాజాపత్యగ్ం-షట్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
యో వై సప్తదశ-మ్ప్రజాపతిం-యఁజ్ఞమన్వాయత్తం-వేఁద ప్రతి యజ్ఞేన తిష్ఠతి న యజ్ఞా-ద్భ్రగ్ంశత ఆ శ్రావయేతి చతురక్షరమస్తు శ్రౌషడితి చతురక్షరం-యఁజేతి ద్వ్యక్షరం-యేఁ యజామహ ఇతి పఞ్చాక్షర-న్ద్వ్యక్షరో వషట్కార ఏష వై సప్తదశః ప్రజాపతి-ర్యజ్ఞమన్వాయత్తో య ఏవం-వేఁద ప్రతి యజ్ఞేన తిష్ఠతి న యజ్ఞాద్- భ్రగ్ంశతే యో వై యజ్ఞస్య ప్రాయణ-మ్ప్రతిష్ఠా- [ప్రతిష్ఠామ్, ఉదయనం-వేఁద] 39
ముదయనం-వేఁద ప్రతిష్ఠితేనారిష్టేన యజ్ఞేన సగ్గ్స్థా-ఙ్గచ్ఛత్యాశ్రావయాస్తు శ్రౌషడ్యజ యే యజామహే వషట్కార ఏతద్వై యజ్ఞస్య ప్రాయణమేషా ప్రతిష్ఠైతదుదయనం-యఁ ఏవం-వేఁద ప్రతిష్ఠితేనా-ఽరిష్టేన యజ్ఞేన సగ్గ్స్థా-ఙ్గచ్ఛతి యో వై సూనృతాయై దోహం-వేఁద దుహ ఏవైనాం-యఁజ్ఞో వై సూనృతా ఽఽ శ్రావయేత్యైవైనా-మహ్వదస్తు [-మహ్వదస్తు, శ్రౌషడిత్యుపావాస్రా-] 40
శ్రౌషడిత్యుపావాస్రా-గ్యజేత్యుదనైషీద్యే యజామహ ఇత్యుపా-ఽసద-ద్వషట్కారేణ దోగ్ద్ధ్యేష వై సూనృతాయై దోహో య ఏవం-వేఁద దుహ ఏవైనా-న్దేవా వై సత్రమాసత తేషా-న్దిశో-ఽదస్యన్త ఏతామార్ద్రా-మ్పఙ్క్తిమపశ్యన్నా శ్రావయేతి పురోవాత-మజనయన్నస్తు శ్రౌషడిత్యభ్రగ్ం సమప్లావయన్. యజేతి విద్యుత- [విద్యుతమ్, అజనయన్ యే] 41
మజనయన్ యే యజామహ ఇతి ప్రావర్షయన్నభ్యస్తనయన్ వషట్కారేణ తతో వై తేభ్యో దిశః ప్రాప్యాయన్త య ఏవం-వేఁద ప్రాస్మై దిశః ప్యాయన్తే ప్రజాపతి-న్త్వోవేద ప్రజాపతి స్త్వంవేఁద య-మ్ప్రజాపతి-ర్వేద స పుణ్యో భవత్యేష వై ఛన్దస్యః ప్రజాపతిరా శ్రావయా-ఽస్తు శ్రౌషడ్యజ యే యజామహే వషట్కారో య ఏవం-వేఁద పుణ్యో భవతి వసన్త- [వసన్తమ్, ఋతూనాం] 42
-మృతూనా-మ్ప్రీణామీత్యాహర్తవో వై ప్రయాజా ఋతూనేవ ప్రీణాతి తే-ఽస్మై ప్రీతా యథాపూర్వ-ఙ్కల్పన్తే కల్పన్తే-ఽస్మా ఋతవో య ఏవం-వేఁదాగ్నీషోమయోరహ-న్దేవయజ్యయా చక్షుష్మా-న్భూయాసమిత్యా-హాగ్నీషోమాభ్యాం-వైఁ యజ్ఞశ్చక్షుష్మా-న్తాభ్యామేవ చక్షురాత్మ-న్ధత్తే ఽగ్నేరహ-న్దేవయజ్యయా-ఽన్నాదో భూయాసమిత్యాహాగ్నిర్వై దేవానా-మన్నాదస్తే నైవా- [మన్నాదస్తే నైవా, అన్నాద్యమాత్మన్] 43
-ఽన్నాద్యమాత్మ-న్ధత్తే దబ్ధిరస్యదబ్ధో భూయాసమము-న్దభేయమిత్యాహైతయా వై దబ్ద్ధ్యా దేవా అసురానదభ్నువన్తయైవ భ్రాతృవ్య-న్దభ్నోత్యగ్నీషోమయోరహ-న్దేవయజ్యయా వృత్రహా భూయాసమిత్యాహా-ఽగ్నీషోమాభ్యాం-వాఁ ఇన్ద్రో వృత్రమహన్తాభ్యామేవ భ్రాతృవ్యగ్గ్ స్తృణుత ఇన్ద్రాగ్నియోరహ-న్దేవయజ్యయేన్ద్రియావ్యన్నాదో భూయాసమిత్యాహేన్ద్రియావ్యేవాన్నాదో భవతీన్ద్రస్యా- [భవతీన్ద్రస్య, అహ-న్దేవయజ్యయేన్ద్రియావీ] 44
-ఽహ-న్దేవయజ్యయేన్ద్రియావీ భూయాసమిత్యాహేన్ద్రియావ్యేవ భవతి మహేన్ద్రస్యా-ఽహ-న్దేవయజ్యయా జేమాన-మ్మహిమాన-ఙ్గమేయమిత్యాహ జేమానమేవ మహిమాన-ఙ్గచ్ఛత్యగ్నే-స్స్విష్టకృతో-ఽహ-న్దేవయజ్యయా ఽఽయుష్మాన్. యజ్ఞేన ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమేయమిత్యా-హాయురేవాత్మ-న్ధత్తే ప్రతి యజ్ఞేన -తిష్ఠతి ॥ 45 ॥

( ప్రతిష్ఠా-మహ్వదస్తు-విద్యుతంవఁసన్తన్-తేనైవే-న్ద్రస్యా-ఽష్టాత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 11)
ఇన్ద్రం-వోఁ విశ్వతస్పరి హవామహే జనేభ్యః । అస్మాకమస్తు కేవలః ॥ ఇన్ద్ర-న్నరో నేమధితా హవన్తే యత్పార్యా యునజతే ధియస్తాః । శూరో నృషాతా శవసశ్చకాన ఆ గోమతి వ్రజే భజా త్వన్నః ॥ ఇన్ద్రియాణి శతక్రతో యా తే జనేషు పఞ్చసు ॥ ఇన్ద్ర తాని త ఆ వృణే ॥ అను తే దాయి మహ ఇన్ద్రియాయ సత్రా తే విశ్వమను వృత్రహత్యే । అను [ ] 46
క్షత్రమను సహో యజత్రేన్ద్ర దేవేభిరను తే నృషహ్యే ॥ ఆయస్మిన్-థ్సప్తవాసవా స్తిష్ఠన్తి స్వారుహో యథా । ఋషిర్హ దీర్ఘశ్రుత్తమ ఇన్ద్రస్య ఘర్మో అతిథిః ॥ ఆమాసు పక్వమైరయ ఆ సూర్యగ్ం రోహయో దివి । ఘర్మ-న్న సామ-న్తపతా సువృక్తిభి-ర్జుష్ట-ఙ్గిర్వణసే గిరః ॥ ఇన్ద్రమి-ద్గాథినో బృహదిన్ద్ర-మర్కేభి-రర్కిణః । ఇన్ద్రం-వాఁణీరనూషత ॥ గాయన్తి త్వా గాయత్రిణో- [గాయత్రిణః, అర్చన్త్యర్క-మర్కిణః ।] 47
-ఽర్చన్త్యర్క-మర్కిణః । బ్రహ్మాణస్త్వా శతక్రతవు-ద్వగ్ంశ-మివ యేమిరే ॥ అగ్ంహోముచే ప్ర భరేమా మనీషామోషిష్ఠదావంనే సుమతి-ఙ్గృణానాః । ఇదమిన్ద్ర ప్రతి హవ్య-ఙ్గృభాయ సత్యా-స్సన్తు యజమానస్య కామాః ॥ వివేష యన్మా ధిషణా జజాన స్తవై పురా పార్యాదిన్ద్ర-మహ్నః । అగ్ంహసో యత్ర పీపరద్యథా నో నావేవ యాన్త ముభయే హవన్తే ॥ ప్ర సమ్రాజ-మ్ప్రథమ-మద్ధ్వరాణా- [మద్ధ్వరాణామ్, అగ్ంహోముచం] 48
-మగ్ంహోముచం-వృఁషభం-యఁజ్ఞియానామ్ । అపా-న్నపాతమశ్వినా హయన్త-మస్మిన్నర ఇన్ద్రియ-న్ధత్తమోజః ॥ వి న ఇన్ద్ర మృధో జహి నీచా యచ్ఛ పృతన్యతః । అధస్పద-న్తమీ-ఙ్కృధి యో అస్మాగ్ం అభిదాసతి ॥ ఇన్ద్ర క్షత్రమభి వామమోజో ఽజాయథా వృషభ చర్షణీనామ్ । అపానుదో జన-మమిత్రయన్త-మురు-న్దేవేభ్యో అకృణో-రు లోకమ్ ॥ మృగో న భీమః కుచరో గిరిష్ఠాః పరావత [పరావతః, ఆ జగామా పరస్యాః ।] 49
ఆ జగామా పరస్యాః । సృకగ్ం సగ్ంశాయ పవిమిన్ద్ర తిగ్మం-విఁ శత్రూ-న్తాఢి విమృధో నుదస్వ ॥ వి శత్రూన్. వి మృధో నుద వివృత్రస్య హనూ రుజ । వి మన్యుమిన్ద్ర భామితో-ఽమిత్రస్యా-ఽభిదాసతః ॥ త్రాతార-మిన్ద్ర-మవితార-మిన్ద్రగ్ం హవేహవే సుహవగ్ం శూరమిన్ద్రమ్ । హువే ను శక్ర-మ్పురుహూతమిన్ద్రగ్గ్ స్వస్తి నో మఘవా ధాత్విన్ద్రః ॥ మా తే అస్యాగ్ం [అస్యాగ్ం, సహసావ-న్పరిష్టావఘాయ] 50
సహసావ-న్పరిష్టావఘాయ భూమ హరివః పరాదై । త్రాయస్వ నో ఽవృకేభి-ర్వరూథై-స్తవ ప్రియాసః సూరిషు స్యామ ॥ అనవస్తే రథమశ్వాయ తక్ష-న్త్వష్టా వజ్ర-మ్పురుహూత ద్యుమన్తమ్ । బ్రహ్మాణ ఇన్ద్ర-మ్మహయన్తో అర్కైరవర్ధయన్నహయే హన్తవా ఉ ॥ వృష్ణే య-త్తే వృషణో అర్కమర్చానిన్ద్ర గ్రావాణో అదితి-స్సజోషాః । అనశ్వాసో యే పవయో-ఽరథా ఇన్ద్రేషితా అభ్యవర్త న్త దస్యూన్ ॥ 51 ॥