Lord Prajapati

2.2 - prajāpatiḥ prajā asṛjata - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Prajapati Prajah Asrijata in English (IAST))

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This sacred text is an excerpt from the Krishna Yajurveda, specifically the second Kanda of the Taittiriya Samhita. It narrates the creation by Prajapati, the lord of progeny, and the subsequent ritual intervention required to restore and protect his creations from the influence of Indra and Agni. By performing the prescribed Aindragna sacrifice, one seeks to restore harmony and ensure the flourishing of progeny and success in endeavors. Reciting this Vedic hymn is considered highly auspicious, believed to invoke divine order, stabilize one's professional and personal life, and bestow the blessings of long-lasting prosperity and abundance.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
prajāpa̭tiḥ prajā a̭sṛjata tā-ssṛṣṭā indrāgnī apā̭gūhatāgṃ so̭-'cāya-tprajāpa̭tirindrāgnī vai me prajā apā̭ghukṣatāmiti sa etamaindrāgna- mekā̭daśakapāla-mapaśya-tta-nnira̭vapa-ttāva̭smai prajāḥ prāsā̭dhayatā- mindrāgnī vā etasya̭ prajāmapa̭ gūhato yo-'laṃ̭ prajāyai sa-nprajā-nna vindata̭ aindrāgna-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pet-prajākā̭ma indrāgnī [ ] 1
eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmai prajā-mpra sā̭dhayato vindate prajā-maindrāgna-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-thspardha̭mānaḥ, kṣetrḙ vā sajāteṣṷ vendrāgnī eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tābhyā̭mevendriyaṃ ~vīrya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte vi pāpmanā bhrātṛ̭vyeṇa jayate-'pa vā etasmā̭dindriyaṃ-vī~rya̭-ṅkrāmati ya-ssa̭grāmma-mṷpaprayātyaindrāgna-mekā̭daśakapāla-nni- [-mekā̭daśakapāla-nniḥ, vape-thsaṅgrāma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrāma-mṷpaprayāsya-nni̭ndrāgnī eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmi̭-nnindriyaṃ-vī~rya̭-ndhatta-ssahendriyeṇa̭ vīryḙṇopa pra yā̭ti jaya̭ti tagṃ sa̭grāmmaṃ-vi~ vā eṣa i̭ndriyeṇa̭ vīryḙṇardhyate ya-ssa̭grāmma-ñjaya̭tyaindrāgna-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-thsaṅgrāma-ñjitvendrāgnī eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmi̭-nnidriyaṃ-vī~rya̭n- [vīryam, dhatto nendriyeṇa̭] 3
-dhatto nendriyeṇa̭ vīryḙṇa vyṛ̭ddhyate-'pa vā etasmā̭dindriyaṃ-vī~rya̭-ṅkrāmati ya eti̭ janatā̭maindrāgna-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-jjanatā̭meṣya-nni̭ndrāgnī eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmi̭-nnindriyaṃ-vī~rya̭-ndhatta-ssahendriyeṇa̭ vīryḙṇa janatā̭meti pauṣṇa-ñcarumanu nirva̭pe-tpūṣā vā i̭ndriyasya̭ vīrya̭syā-'nupradātā pūṣaṇa̭meva [ ] 4
svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmā̭ indriyaṃ-vī~rya̭manu praya̭cchati kṣaitrapatya-ñcaru-nnirva̭pe-jjanatā̭-māgatyeyaṃ-vai~ kṣetra̭sya pati̭rasyāmeva prati̭ tiṣṭhatyaindrāgna-mekā̭daśakapāla-mupari̭ṣṭā-nnirva̭pedasyāmeva pra̭tiṣṭhāyendriyaṃ-vī~rya̭-mupari̭ṣṭā-dātma-ndha̭tte || 5 ||
(prajākā̭ma indrāgnī - ṷpaprayātyaindrāgnamekā̭daśakapāla-nni- rvīryaṃ̭ - pūṣaṇa̭me vai - kānnaca̭tvārigṃśacca̭ ) (a. 1)
agnayḙ pathikṛtḙ puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyo da̭rśapūrṇamāsayājī sanna̭māvāsyāṃ-vā~ paurṇamāsīṃ-vā~̭-'tipādaye-tpatho vā eṣoddhyapa̭thenaiti yo da̭rśapūrṇamāsayājī sanna̭māvāsyāṃ-vā~ paurṇamāsīṃ-vā~̭tipādaya̭tyagnimeva pa̭thikṛtagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evainamapa̭thā-tpanthāmapi̭ nayatyanaḍvā-ndakṣi̭ṇā vahī hyḙṣa samṛ̭ddhyā agnaye vratapa̭taye [vratapa̭taye, puroḍāśa̭-] 6
puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedya āhi̭tāgni-ssanna̭vratyami̭va carḙdagnimeva vratapa̭tigg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evainaṃ̭-vra~tamā la̭bhaṃya~ti vratyo̭ bhavatyagnayḙ rakṣoghne pṷroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyagṃ rakṣāgṃ̭si sacḙrannagnimeva ra̭kṣohaṇagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmā-drakṣāgsyapa̭ hanti niśi̭tāyā-nnirva̭pe- [nirva̭pet, niśi̭tāyāgṃ hi] 7
-nniśi̭tāyāgṃ hi rakṣāgṃ̭si preratḙ sapreṃrṇānyevainā̭ni hanti pari̭śrite yājaye-drakṣa̭sā-mana̭nvavacārāya rakṣoghnī yājyānuvākyḙ bhavato rakṣa̭sāg stṛtyā̭ agnayḙ rudrava̭te puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dabhicara̭-nneṣā vā a̭sya ghorā tanūrya-drudrastasmā̭ evainamāvṛ̭ścati tājagārti-mārccha̭tyagnayḙ surabhimatḙ puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyasya gāvo̭ vā purṷṣā [vā purṷṣāḥ, vā pramīyḙran] 8
vā pramīyḙran yo vā̭ bibhīyādeṣā vā a̭sya bheṣajyā̭ tanūrya-thsṷrabhimatī-tayaivā-'smai̭ bheṣaja-ṅka̭roti surabhimatḙ bhavati pūtīgandhasyā-'pa̭hatyā agnaye kṣāma̭vate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-thsaṅgrāme saṃya~̭tte bhāgadheyḙnaivainagṃ̭ śamayitvā parā̭nabhi nirdi̭śati yamava̭reṣāṃ-vi~ddhya̭nti jīva̭ti sa ya-mparḙṣā-mpra sa mī̭yate jaya̭ti tagṃ sa̭ṅgrāma- [tagṃ sa̭ṅgrāmam, abhi vā eṣa] 9
-mabhi vā eṣa etānṷcyati yeṣā-mpūrvāparā anvañcaḥ̭ pramīya̭nte puruṣāhutir-hya̭sya priyata̭mā-'gnaye kṣāma̭vate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dbhāgadheyḙnaivainagṃ̭ śamayati naiṣā-mpurā-''yuṣo-'pa̭raḥ pramī̭yate-'bhi vā eṣa etasya̭ gṛhānṷcyati yasya̭ gṛhā-ndaha̭tyagnaye kṣāma̭vate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dbhāgadheyḙnaivainagṃ̭ śamayati nā-'syāpa̭ra-ṅgṛhā-nda̭hati || 10 ||
(vratapa̭taye - niśi̭tāyā-nnirva̭pet - purṷṣāḥ - saṅgrāmaṃ - na - catvāri̭ ca) (a. 2)
agnaye kāmā̭ya puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedya-ṅkāmo nopanamḙ-dagnimeva kāmagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina-ṅkāmḙna sama̭rdhayatyupai̭na-ṅkāmo̭ namatyagnaye ya vi̭ṣṭhāya puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-thspardha̭mānaḥ, kṣetrḙ vā sajāteṣṷ vā-'gnimeva yavi̭ṣṭhagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tenaivendriyaṃ-vī~rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yuvate vipāpmanā] 11
yuvate vipāpmanā bhrātṛ̭vyeṇa jayate-'gnaye yavi̭ṣṭhāya puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dabhicaryamā̭ṇo 'gnimeva yavi̭ṣṭhagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmā-drakṣāgṃ̭si yavayati naina̭-mabhicaran-thstṛṇute-'gnaya āyṷṣmate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙta sarva-māyṷ-riyā-mityagni- mevā-''yṷṣmantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evā-'smi- [evā-'sminṋ, āyṷrdadhāti] 12
-nnāyṷrdadhāti sarvamāyṷ-retyagnayḙ jātavḙdase puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dbhūti̭kāmo-'gnimeva jātavḙdasagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina-mbhūti̭-ṅgamayati bhava̭tyevāgnaye rukma̭te puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-drukkā̭mo-'gnimeva rukma̭ntagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmi-nruca̭-ndadhāti-roca̭ta evāgnaye teja̭svate puroḍāśa̭- [puroḍāśam, aṣṭāka̭pāla-nnirva̭pet] 13
-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-tteja̭skāmo-'gnimeva teja̭svantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmi-ntejo̭ dadhāti tejasvyḙva bha̭vatyagnayḙ sāhantyāya̭ puroḍāśa̭maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-thsīkṣa̭māṇo 'gnimeva sā̭hantyagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tenaiva sa̭hate yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smin - teja̭svate puroḍaśa̭ - maṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
agnaye-'nna̭vate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyaḥ kāmayetā-'nna̭vān-thsyāmityagni-mevā-nna̭vantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evainamanna̭vanta-ṅkarotyanna̭vāneva bha̭vatyagnaye-'nnādāya̭ puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙtā-'nnāda-ssyāmityagni-mevānnādagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina̭-mannāda-ṅka̭rotyannāda - [-ka̭rotyannādaḥ, eva bha̭vatyagnaye-'nna̭pataye] 15
eva bha̭vatyagnaye-'nna̭pataye puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyaḥ-kāmayetā-'nna̭pati-ssyā-mityagni-mevā-'nna̭patigg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina-manna̭pati-ṅkarotyanna̭pati-reva bha̭vatyagnaye pava̭mānāya puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedagnayḙ pāvakāyāgnaye śuca̭ye jyogā̭mayāvī yadagnaye pava̭mānāya nirvapa̭ti prāṇa-mevā-'smi-ntena̭ dadhāti yadagnayḙ - [yadagnaye, pāvakāya vāca̭-] 16
pāvakāya vāca̭-mevā-'smi-ntena̭ dadhāti yadagnaye śuca̭ya āyṷ-revā-'smi-ntena̭ dadhātyuta yadītāsu-rbhava̭ti jīva̭tyevaitā-meva nirva̭pe-ccakṣṷṣkāmo yadagnaye pava̭mānāya nirvapa̭ti prāṇa-mevā-'smi-ntena̭ dadhāti yadagnayḙ pāvakāya vāca̭-mevāsmi-ntena̭ dadhāti yadagnaye śuca̭ye cakṣṷ-revāsmi-ntena̭ dadhā- [cakṣṷrevāsmi-ntena̭ dadhāti, uta yadyandho] 17
-tyuta yadyandho bhava̭ti praiva pa̭śyatyagnayḙ putrava̭te puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dindrā̭ya putriṇḙ puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-mprajākā̭mo-'gni-revā-'smai prajā-mpra̭janaya̭ti vṛddhā-mindraḥ pra ya̭cchatyagnaye rasa̭vate-'jakṣīre caru-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙta rasa̭vān-thsyā-mityagni-meva rasa̭vantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evainagṃ rasa̭vanta-ṅkaroti [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāneva] 18
rasa̭vāneva bha̭vatyajakṣīre bha̭vatyāgneyī vā eṣā yadajā sākṣādeva rasamava̭ rundhe-'gnaye vasṷmate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙta vasṷmān-thsyāmityagni-meva vasṷmantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evainaṃ-va~sṷmanta-ṅkaroti vasṷmāneva bha̭vatyagnayḙ vājasṛtḙ puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nniva̭rpe-thsaṅgrāme saṃ-ya~̭tte vājaṃ- [saṃ-ya~̭tte vājam, vā eṣa si̭sīrṣati] 19
-~vā eṣa si̭sīrṣati ya-ssa̭grāmma-ñjigī̭ṣatyagniḥ khalu vai devānāṃ-vā~jasṛ-dagni-meva vā̭jasṛtagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati dhāva̭ti vājagṃ hanti̭ vṛtra-ñjaya̭ti tagṃ sa̭grāmma-matho̭ agniri̭va na pra̭tidhṛṣḙ bhavatyagnaye-'gnivatḙ puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dyasyāgnā- vagni- ma̭bhyuddharḙyu-rnirdi̭ṣṭabhāgo vā etayo̭-ranyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo-'nyastau sabhaṃva~̭ntau yaja̭māna- [yaja̭mānam, abhi] 20
-mabhi sa-mbha̭vata-ssa īśvara ārti-mārto-rya-dagnaye-'gnivatḙ nirvapa̭ti bhāgadheyḙnaivainaṷ śamayati nā-''rtimārccha̭ti yaja̭māno-'gnaye jyoti̭ṣmate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dyasyā-gniruddhṛto-'hṷte-'gnihotra udvāyedapa̭ra ādīpyā̭-'nūddhṛtya ityā̭husta-ttathā na kāryaṃ̭-ya~-dbhā̭gadheya̭mabhi pūrva̭ uddhriyate kimapa̭ro-'bhyu- [kimapa̭ro-'bhyut, hriyeteti tānyevā] 21
-ddhri̭yeteti tānyevā vakṣāṇā̭ni sannidhāya̭ mantheditaḥ pra̭thama-ñja̭jñe agni-ssvādyoneradhi̭ jātavḙdāḥ | sa gā̭yatriyā triṣṭubhā jaga̭tyā devebhyo̭ havyaṃ-va~̭hatu prajānanniti chando̭bhi-revainagg svādyoneḥ praja̭nayatyeṣa vā va so-'gnirityā̭hu rjyotistvā a̭sya parā̭patita-miti yadagnaye jyoti̭ṣmate nirvapa̭ti yadevāsya jyotiḥ parā̭patita-ntadevāva̭ rundhe || 22 ||
(karotyannādo - da̭dhāti yadagnaye - śuca̭ye cakṣṷrevāsmi-ntena̭ dadhāti -karoti - vājaṃ -~yaja̭māna - mu - devāsya - ṣaṭca̭) (a. 4)
vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-dvāruṇa-ñcaru-nda̭dhikrāvṇṇḙ caruma̭bhiśasyamā̭no ya-dvaiśvānaro dvāda̭śakapālo bhava̭ti saṃva~thsaro vā agni rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsareṇaivainagg̭ svadayatyapa̭ pāpaṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāruṇenaivainaṃ̭-va~ruṇapāśā-nmṷñcati dadhikrāvṇṇā̭ punāti hira̭ṇya-ndakṣi̭ṇā pavitraṃ-vai~ hira̭ṇya-mpunātyevaina̭-mādya̭-masyā-'nna̭-mbhavatyetāmeva nirva̭pe-tprajākā̭ma-ssaṃva~thsaro [saṃva~thsaraḥ, vā] 23
vā etasyā-'śānto yoni̭-mprajāyai̭ paśūnā-nnirda̭hati yo-'la̭-mprajāyai sa-nprajā-nna vindate ya-dvaiśvānaro dvāda̭śakapālo bhava̭ti saṃva~thsaro vā agni rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsarameva bhā̭gadheyḙna śamayati so-'smai śānta-ssvādyoneḥ prajā-mpraja̭nayati vāruṇenaivainaṃ̭-va~ruṇapāśā-nmṷñcati dadhikrāvṇṇā̭ punāti hira̭ṇya-ndakṣi̭ṇā pavitraṃ-vai~ hira̭ṇya-mpunātyevainaṃ̭- [punātyevainam, vindate] 24
-~vindate prajāṃ-vai~śvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-tputre jāteyadaṣṭāka̭pālo bhava̭ti gāyatriyaivaina̭-mbrahmavarcasena̭ punāti yannava̭kapāla-strivṛtaivāsmi-ntejo̭ dadhāti ya-ddaśa̭kapālo virājaivā-'smi̭-nnannādya̭-ndadhāti yadekā̭daśakapāla- striṣṭubhaivā-'smi̭-nnindriya-nda̭dhāti ya-ddvāda̭śakapālo jaga̭tyaivā-'smi̭-npaśū-nda̭dhāti yasmi̭n jāta etāmiṣṭi̭-nnirvapa̭ti pūta [pūtaḥ, eva tḙjasvya̭nnāda] 25
eva tḙjasvya̭nnāda i̭ndriyāvī pa̭śumā-nbha̭vatyava vā eṣa sṷvargā-llokā-cchi̭dyate yo da̭rśapūrṇamāsayājī sanna̭māvāsyāṃ-vā~ paurṇamāsīṃ-vā~̭tipādaya̭ti suvargāya hi lokāya̭ darśapūrṇamāsā vijyetḙ vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-damāvāsyāṃ-vā~ paurṇamāsīṃ-vā~̭-'tipādya̭ saṃva~thsaro vā agni rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsarameva prī̭ṇātyatho̭ saṃva~thsaramevāsmā upa̭ dadhāti suvargasya̭ lokasya sama̭ṣṭyā [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ devatā̭ evānvārabhya̭ suvargaṃ-lo~kamḙti vīrahā vā eṣa devānāṃ-yo~-'gni-mṷdvāsaya̭te na vā etasya̭ brāhmaṇā ṛ̭tāyavaḥ̭ purā-'nna̭-makṣa-nnāgneya-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-dvaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-magnimṷdvāsayiṣyan. yadaṣṭāka̭pālo bhava̭tyaṣṭākṣa̭rā gāyatrī-gā̭yatro 'gni-ryāvā̭-nevā-'gnistasmā̭ ātithya-ṅka̭rotyatho yathā janaṃ̭-ya~tḙ-'vasa-ṅkaroti̭ tādṛ- [tādṛk, eva] 27
-geva ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvānaro bha̭vati dvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaraḥ khalu vā agneryoni-ssvāmevainaṃ-yo~ni̭-ṅgamaya-tyādya̭masyānna̭-mbhavati vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭penmārutagṃ saptaka̭pāla-ṅgrāma̭kāma āhavanīyḙ vaiśvānaramadhi̭ śrayati gārha̭patye māruta-mpā̭pavasyasasya vidhṛ̭tyai dvāda̭śakapālo vaiśvānaro bha̭vati dvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsareṇaivāsmai̭ sajātāgścyā̭vayati māruto bha̭vati [ ] 28
maruto vai devānāṃ-vi~śo̭ devaviśenaivā-'smai̭ manuṣya viśamava̭ rundhe saptaka̭pālo bhavati sapta ga̭ṇā vai maruto̭ gaṇaśa evāsmai̭ sajātānava̭ rundhe 'nūcyamā̭na ā sā̭dayati viśa̭mevāsmā anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(prajākā̭ma-ssaṃva~thsaraḥ - punātyevainaṃ̭ - pūtaḥ - sama̭ṣṭyai -tādṛṃ - mā̭ruto bha̭va - tyekānna trigṃśacca̭ ) (a. 5)
āditya-ñcaru-nnirva̭pe-thsaṅgrāma-mṷpaprayāsya-nniyaṃ-vā~ adi̭ti-rasyāmeva pūrve prati̭tiṣṭhanti vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-dāyata̭na-ṅgatvā-saṃ̭va~thsaro vā agni rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsaraḥ khalu vai devānā̭-māyata̭na-metasmādvā āyata̭nā-ddevā asṷrā-najayan. ya-dvaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirvapa̭ti devānā̭-mevā-''yata̭ne yatate jaya̭ti tagṃ sa̭grāmma-metasmin vā etau mṛ̭jāte [etau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣāṇayo-ranna-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣāṇayo-ranna-matti̭ vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-dvidviṣāṇayoranna̭-ñjagdhvā saṃ̭va~thsaro vā agni-rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsara sva̭dita-mevā-'tti nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsarāya vā etau sama̭māte yau sa̭mamāte tayoryaḥ pūrvo̭-'bhidruhya̭ti taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-thsamamānayoḥ pūrvo̭-'bhidruhya̭ saṃva~thsaro vā agni-rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsara-mevā-''ptvā ni̭rvaruṇaṃ- [ni̭rvaruṇam, parastā̭-dabhi] || 31 ||
-parastā̭-dabhi drṷhyati nainaṃ-va~rṷṇo gṛhṇātyāvyaṃ̭-vā~ eṣa prati̭ gṛhṇāti yo-'vi̭-mpratigṛhṇāti̭ vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pedavi̭-mpratigṛhya̭ saṃva~thsaro vā agni-rvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsara-sva̭ditāmeva prati̭gṛhṇāti nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyātmano vā eṣa mātrā̭māpnoti ya ṷbhayāda̭-tpratigṛhṇātyaśvaṃ̭-vā~ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-dubhayāda̭- [nirva̭pe-dubhayāda̭t, pratigṛhya̭] || 32 ||
-tpratigṛhya̭ saṃva~thsaro vā agnirvaiśvānara-ssaṃ̭va~thsara-sva̭ditameva prati̭ gṛhṇāti nātmano mātrā̭māpnoti vaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-thsani-meṣyan-thsaṃ̭va~thsaro vā agni-rvaiśvānaro yadā khalu vai saṃ̭va~thsara-ñjanatā̭yā-ñcaratyatha sa dha̭nārgho bha̭vatiya-dvaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-nnirvapa̭ti saṃva~thsara-sā̭tāmeva sanimabhi pracya̭vate dāna̭kāmā asmai prajā bha̭vanti yo vai saṃ̭va~thsaraṃ- [vai saṃ̭va~thsaram, prayujya na] || 33 ||
-prayujya na vi̭muñcatya̭pratiṣṭhāno vai sa bha̭vatyeta-meva vaiśvānara-mpuna̭rāgatya nirva̭pedya-meva pra̭yuṅkte ta-mbhā̭gadheyḙna vi mṷñcati prati̭ṣṭhityai yayā rajvottamā-ṅgāmāje-ttā-mbhrātṛ̭vyāya pra hi̭ṇuyā-nnir-ṛ̭ti-mevāsmai pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛjāte - nirvaruṇaṃ - ~va̭pedubhayāda--dyo vai saṃ̭va~thsaragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
aindra-ñcaru-nnirva̭pe-tpaśukā̭ma aindrā vai paśava indra̭meva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmai̭ paśū-npraya̭cchati paśumā-neva bha̭vati carurbha̭vati svādevāsmai yoneḥ paśū-npraja̭nayatīndrā̭yendriyāva̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-tpaśukā̭ma indriyaṃ-vai~ paśava indra̭-mevendriyāva̭ntagg svena ̭bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa [dhāvati saḥ, evā-'smā̭] || 35 ||
evā-'smā̭ indriya-mpaśū-npraya̭cchati paśumāneva bha̭vatīndrā̭ya-gharmava̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dbrahmavarcasakā̭mo brahmavarcasaṃ-vai~ gharma indra̭meva gharmava̭ntagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmi̭-nbrahmavarcasa-nda̭dhāti brahmavarcasyḙva bha̭vatīndrā̭yā-'rkava̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-danna̭kāmo-'rko vai devānā-manna-mindra̭-mevā-'rkava̭ntagg svena̭ bhāgadheyeno- [svena̭ bhāgadheyḙna, upa̭ dhāvati sa] || 36||
-pa̭ dhāvati sa evāsmā anna-mpraya̭cchatyannāda eva bha̭vatīndrā̭ya gharmava̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dindrā̭ye-ndriyāva̭ta indrā̭yā-'rkava̭te bhūti̭kāmo yadindrā̭ya gharmava̭te nirvapa̭ti śira̭ evāsya tena̭ karoti yadindrā̭yendriyāva̭ta ātmāna̭-mevāsya tena̭ karoti-ya-dindrā̭yā-'rkava̭te bhūta evānnādye prati̭-tiṣṭhati bhava̭tyevendrā̭yā- [bhava̭tyevendrā̭yā, agṃ homucḙ] || 37 ||
-'gṃ homucḙ puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pedyaḥ pāpmanā̭ gṛhīta-ssyā-tpāpmā vā agṃha indra̭mevā-'gṃ homucagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina̭-mpāpmano-'gṃha̭so muñcatīndrā̭ya vaimṛdhāya̭ puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pedya-mmṛdho-'bhi pravepḙran-rāṣṭrāṇi̭ vā-'bhi sa̭miyu-rindra̭-meva vai̭mṛdhagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evā-'smānmṛdho- [evā-'smānmṛdhaḥ̭, apa̭ hantīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ hantīndrā̭ya trātre pṷroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dbaddho vā pari̭yatto vendra̭meva trātāragg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina̭-ntrāyata indrā̭yā-'rkāśvamedhava̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pedya-mma̭hāyajño nopanamḙdete vai ma̭hāyajñasyā-'ntyḙ tanū ya-da̭rkāśvamedhā-vindra̭-mevā-'rkāśvamedha- va̭ntagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmā̭ antato ma̭hāyajña-ñcyā̭vayatyupai̭na-mmahāyajño na̭mati || 39 ||
(indriyāva̭ntagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati so - 'rkava̭ntagg svena̭ bhāgadheyḙnai - vendrā̭yā - smā-nmṛdho - 'smai - sapta ca̭ ) (a. 7)
indrāyā-'nvṛ̭jave puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dgrāma̭kāma indra̭-mevā-'nvṛ̭jugg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmai̭ sajātā-nanṷkān karoti grāmyḙva bha̭vatīndrāṇyai caru-nnirva̭pedyasya senā-'sagṃ̭śiteva syā-di̭ndrāṇī vai senā̭yai devatendrāṇī-meva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati saivāsya senāgṃ sagg śya̭ti balba̭jānapī- [balba̭jānapi̭, iddhme sa-nna̭hyedgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hyedgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā-nyamḙha-ttato balba̭jā uda̭tiṣṭha-ngavā̭-mevaina̭-nnyāya-ma̭pinīya gā vḙdayatīndrā̭ya manyumate mana̭svate puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-thsaṅgrāme saṃya~̭tta indriyeṇa vai manyunā mana̭sā saṅgrāma-ñja̭yatīndra̭-meva ma̭nyumanta-mmana̭svantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmi̭nnindriya-mmanyu-mmano̭ dadhāti jaya̭ti tagṃ [jaya̭ti tam, sagrāma-metā-meva] || 41 ||
sa̭grāma-metā-meva nirva̭pedyo hatama̭nā-ssvaya-mpā̭pa iva syādetāni hi vā etasmā dapa̭krāntānyathaiṣa hatama̭nā-ssvaya-mpā̭pa indra̭meva ma̭nyumanta-mmana̭svantagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmi̭-nnindriya-mmanyu-mmano̭ dadhāti na hatama̭nā-ssvaya-mpā̭po bhavatīndrā̭ya dātre pṷroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙta dāna̭kāmā me prajā-ssyu- [dāna̭kāmā me prajā-ssyuḥ̭, itīndra̭-meva] || 42 ||
-ritīndra̭-meva dātāragg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evāsmai dāna̭kāmāḥ prajāḥ ka̭roti dāna̭kāmā asmai prajā bha̭vantīndrā̭ya pradātre pṷroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dyasmai pratta̭miva sanna pra̭dīyetendra̭-meva pra̭dātāragg svena̭ bhāgadheyenopa̭-dhāvati sa evāsmai pra-dā̭payatīndrā̭ya sutrāmṇḙ puroḍāśa-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, aparuddhayamā̭no] || 43 ||
-'paruddhyamā̭no vendra̭meva sutrāmā̭ṇagg svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evaina̭-ntrāyate 'naparuddhyo bha̭vatīndro vai sadṛ-ndevatā̭bhirāsī-thsa na vyāvṛta̭magaccha-thsa prajāpa̭ti-mupā̭dhāva-ttasmā̭ eta-maindra-mekā̭daśakapāla-nnira̭vapa-ttenai-vā-'smi̭-nnindriya-ma̭dadhā-cchakva̭rī yājyānuvākyḙ akaro-dvajro vai śakva̭rī sa ḙnaṃ-va~jro bhūtyā̭ aindha- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhavathso̭-'bibhe-dbhūtaḥ pra mā̭ dhakṣyatīti sa prajāpa̭ti-mpunarupā̭-'dhāva-thsa prajāpa̭ti-śśakva̭ryā adhi̭ revatī-nnira̭mimīta śāntyā apra̭dāhāya yo-'lagg̭ śriyai san-thsadṛṅkhsa̭mānai-ssyā-ttasmā̭ eta-maindra-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dindra̭meva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati sa evā-'smi̭-nnindriya-nda̭dhāti revatī̭ puronuvākyā̭ bhavati śāntyā apra̭dāhāya śakva̭rī yājyā̭ vajro vai śakva̭rīsa ḙnaṃ-va~jro bhūtyā̭ indhe bhava̭tyeva || 45 ||
(api - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
āgnā-vaiṣṇava-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dabhicaran-thsara̭svatyājya̭ bhāgā syā-dbā̭rhaspat yaścaruryadāgnā-vaiṣṇava ekā̭daśakapālo bhava̭tyagni-ssarvā̭ devatā viṣṇṷryajño devatā̭bhi-ścaivainaṃ̭-ya~jñena̭ cābhi ca̭rati-sara̭svatyājya̭bhāgā bhavati vāgvai sara̭svatī vācaivaina̭-mabhi ca̭rati bārhaspatya-ścaru rbha̭vati brahma vai devānā-mbṛhaspati rbrahma̭ṇaivaina̭-mabhi ca̭rati [-mabhi ca̭rati, prati vai] || 46 ||
prati vai parastā̭-dabhicara̭nta-mabhi ca̭ranti dvedvḙ puro-'nuvākyḙ kuryādati prayṷktyā etayaiva ya̭jetābhi caryamā̭ṇo devatā̭bhi-reva devatāḥ praticara̭ti yajñena̭ yajñaṃ-vā~cā vāca-mbrahma̭ṇā brahma sa devatāścaiva yajña-ñca̭ maddhyato vyava̭sarpati tasya na kuta̭-ścanopāvyādho bha̭vati naina̭-mabhicaran-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇava-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pedyaṃ-ya~jño no- [-yajño na, upanamḙdagni-ssarvā̭] || 47 ||
-panamḙdagni-ssarvā̭ devatā viṣṇṷ-ryajño-'gni-ñcaiva viṣṇṷ-ñca svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmai̭ yajña-mpraya̭cchata upai̭naṃ-ya~jño na̭matyāgnā- vaiṣṇava-ṅghṛte caru-nnirva̭peccakṣṷṣkāmo-'gnervai cakṣṷṣā manuṣyā̭ vi pa̭śyanti yajñasya̭ devā agni-ñcaiva viṣṇṷ-ñca svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevā- [tāveva, asmin cakṣṷrdhatta-] || 48 ||
-'smin cakṣṷ-rdhatta-ścakṣṷṣmā-neva bha̭vati dhenvai vā eta-dreto yadājya̭-manaḍuha̭-staṇḍulā mi̭thunā-devāsmai cakṣuḥ praja̭nayati ghṛte bha̭vati tejo vai ghṛta-ntejaścakṣu-steja̭saivāsmai teja-ścakṣurava̭ rundha indriyaṃ-vai~ vīryaṃ̭-vṛ~ṅkte bhrātṛ̭vyo yaja̭māno-'ya̭jamānasyā-dhvaraka̭lpā-mprati nirva̭pe-dbhrātṛ̭vye yaja̭māne nā-'syendriyaṃ- [nā-'syendriyam, vīryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vīryaṃ̭ ~vṛṅkte purāvācaḥ prava̭dito-rnirva̭pe-dyāva̭tyeva vā-ktāmapro̭ditā-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte tāma̭sya vāca̭-mpravada̭ntī-manyā vāco-'nu prava̭danti tā i̭ndriyaṃ-vī~ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇava-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-tprāta-ssavanasyā̭-'' kāle sara̭svatyājya̭bhāgā syā-dbā̭rhaspatyaścaru- ryadaṣṭāka̭pālo bhava̭tyaṣṭākṣa̭rā gāyatrī gā̭yatra-mprā̭ta-ssavana-mprā̭ta-ssavanameva tenā-''pno- [tenā-''pnoti, āgnāvaiṣṇava-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇava-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-nmāddhya̭ndinasya sava̭nasyā-'' kāle sara̭svatyājya̭bhāgā syā-dbā̭rhaspatya-ścaru ryadekā̭daśakapālo bhavatyekā̭daśākṣarā triṣṭu-ptraiṣṭṷbha-mmāddhya̭ndinagṃ sava̭na-mmāddhya̭dinnameva sava̭na-ntenā-''pnotyāgnāvaiṣṇava-ndvāda̭śakapāla-nnirva̭pe-ttṛtīyasavanasyā̭-''kāle sara̭svatyājya̭bhāgā syā-dbā̭rhaspatya-ścarurya-ddvāda̭śakapālo bhava̭ti dvāda̭śākṣarā jaga̭tī jāga̭ta-ntṛtīyasavana-ntṛ̭tīya savanameva tenā-''pnoti devatā̭bhireva devatāḥ [devatāḥ, praticara̭ti] || 51 ||
praticara̭ti yajñena̭ yajñaṃ-vā~cā vāca-mbrahma̭ṇā brahma̭ kapālai̭reva chandāg̭syāpnoti̭ puroḍāśai-ssava̭nāni maitrāvaruṇa-meka̭kapāla-nnirva̭pe-dvaśāyai̭ kāle yaivāsau bhrātṛ̭vyasya vaśā-'nṷ̄bandhyā̭ so evaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati na hi kapālaiḥ paśu-marhatyāptum || 52 ||
(brahma̭ṇaivaina̭mabhi ca̭rati - yajño na - tāvevā - 'syendriya - māpnoti -devatāḥ - saptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
asāvā̭dityo na vya̭rocata tasmai̭ devāḥ prāya̭ścitti-maiccha-ntasmā̭ etagṃ so̭māraudra-ñcaru-nnira̭vapa-ntenaivāsmi-nruca̭madadhuryo bra̭hmavarcasakā̭ma-ssyā-ttasmā̭ etagṃ so̭māraudra-ñcaru-nnirva̭pe-thsoma̭-ñcaiva rudra-ñca svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati tāvevāsmi̭-nbrahmavarcasa-ndha̭tto brahmavarcasyḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamāse nirva̭pedrudro [nirva̭pedrudraḥ, vai tiṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai tiṣyaḥ̭ somaḥ̭ pūrṇamā̭sa-ssākṣādeva bra̭hmavarcasamava̭ rundhe pari̭śrite yājayati brahmavarcasasya pari̭gṛhītyai śvetāyai śvetava̭thsāyai dugdha-mma̭thitamājya̭-mbhavatyājya-mprokṣa̭ṇamājyḙna mārjayante yāva̭deva bra̭hmavarcasa-nta-thsarva̭-ṅkarotyati̭ brahmavarcasa-ṅkri̭yata ityā̭hurīśvaro duścarmā bhavi̭toriti̭ mānavī ṛcaṷ dhāyyḙ kuryā-dyadvai kiñca manu-rava̭datta-dbhḙṣajaṃ- [-dbhḙṣajam, bheṣaja-mevā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣaja-mevā-'smai̭ karoti yadi̭ bibhīyā-dduścarmā̭ bhaviṣyāmīti̭ somāpauṣṇa-ñcaru-nnirva̭pe-thsaumyo vai devata̭yā purṷṣaḥ pauṣṇāḥ paśava-ssvayai vāsmai̭ devata̭yā paśubhi-stvaca̭-ṅkaroti na duścarmā̭ bhavati somāraudra-ñcaru-nnirva̭pe-tprajākā̭ma-ssomo vai rḙtodhā agniḥ prajānā-mprajanayitā soma̭ evāsmai reto dadhātyagniḥ prajā-mpraja̭nayati vindate - [ ] || 55 ||
prajāgṃ so̭māraudra-ñcaru-nnirva̭pe-dabhicaran-thsaumyo vai devata̭yā purṷṣa eṣa rudro yadagni-ssvāyā̭ evaina̭-ndevatā̭yai niṣkrīya̭ rudrāyāpi̭ dadhāti tājagārti-mārccha̭ti somāraudra-ñcaru-nnirva̭pe-jjyogā̭mayāvī somaṃ-vā~ etasya raso̭ gacchatyagnigṃ śarī̭raṃ-ya~sya jyogāmaya̭ti somā̭devāsya rasa̭-nniṣkrīṇātyagne-śśarī̭ramuta yadī- [yadi̭, itāsu rbhava̭ti] || 56 ||
-tāsu rbhava̭ti jīva̭tyeva so̭mārudrayorvā eta-ṅgra̭sitagṃ hotā niṣkhi̭dati sa īśvara ārtimārto̭-ranaḍvān. hotrā deyo vahnirvā a̭naḍvān. vahnirhotā vahni̭naiva vahni̭-mātmānagg̭ spṛṇoti somāraudra-ñcaru-nnirva̭pedyaḥ kāmayḙta sve-'smā āyata̭ne bhrātṛ̭vya-ñjanayeyamiti vedi̭-mparigṛhyā-'rdha-mṷddhanyā-dardha-nnārdha-mbarhiṣaḥ̭ stṛṇīyā-dardha-nnārdha-middhmasyā-'bhyā-daddhyā-dadrdha-nna sva evāsmā̭ āyata̭ne bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(rudro - bhḙṣajaṃ - vindate- yadi̭ - stṛṇīyādardhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
aindra-mekā̭daśakapāla-nnirva̭penmārutagṃ saptaka̭pāla-ṅgrāma̭kāma indra̭-ñcaiva maruta̭śca svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati ta evāsmai̭ sajātā-npraya̭cchanti grāmyḙva bha̭vatyāhavanīya̭ aindramadhi̭ śrayati gārha̭patye māruta-mpā̭pavasyasasya vidhṛ̭tyai saptaka̭pālo māruto bha̭vati saptaga̭ṇā vai maruto̭gaṇaśa evāsmai̭ sajātānava̭ rundhe-'nūcyamā̭na ā sā̭dayati viśa̭mevā- [viśa̭meva, asmā anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā anṷvartmāna-ṅkarotyetāmeva nirva̭pedyaḥ kāmayḙta kṣatrāya̭ ca viśe ca̭ samada̭-ndaddhyā-mityaindrasyā̭-'vadya-nbrṷ̄yā-dindrāyā-'nṷ brūhītyāśrāvya̭ brūyā-nmaruto̭ yajeti̭ mārutasyā̭-'vadya-nbrṷ̄yā-nmarudbhyo-'nṷ brūhītyāśrāvya̭ brūyādindraṃ̭-ya~jeti sva evaibhyo̭ bhāgadheyḙ samada̭-ndadhāti vitṛgṃhāṇā-sti̭ṣṭhantye tāmeva [ ] || 59 ||
nirva̭pedyaḥ kāmayḙta kalpḙranniti̭ yathādevata-ma̭vadāya̭ yathā devataṃ-ya~̭je-dbhāgadheyḙnaivaināṋ yathāyatha-ṅka̭lpayati kalpa̭nta evaindra-mekā̭daśakapāla-nnirva̭pe-dvaiśvadeva-ndvāda̭śakapāla-ṅgrāma̭kāma indra̭-ñcaiva viśvāg̭śca devān-thsvena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati ta evāsmai̭ sajātā-npraya̭cchanti grāmyḙva bha̭vatyaindrasyā̭-'vadāya̭ vaiśvadevasyāva̭ dye-dathaindrasyo- [-dathaindrasya̭, upari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindriyeṇaivāsmā̭ ubhayataḥ̭ sajātā-npari̭ gṛhṇātyupādhāyya̭ pūrvayaṃ-vā~so dakṣi̭ṇā sajātānāmupa̭hityai pṛśñi̭yai dugdhe praiya̭ṅgava-ñcaru-nnirva̭penmarudbhyo grāma̭kāmaḥ pṛśñi̭yai vai paya̭so maruto̭ jātāḥ pṛśñi̭yai priyaṅga̭vo mārutāḥ khalu vai devata̭yā sajātā maruta̭ eva svena̭ bhāgadheyenopa̭ dhāvati ta evāsmai̭ sajātā-npraya̭cchanti grāmyḙva bha̭vati priyava̭tī yājyānuvākyḙ [yājyānuvākye, bhavataḥ priyamevainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ priyamevainagṃ̭ samānānā-ṅkaroti dvipadā̭ puro-'nuvākyā̭ bhavati dvipada̭ evāva̭ rundhe catṷṣpadā yājyā̭ catṷṣpada eva paśūnava̭ rundhe devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsa-nte devā mitho vipri̭yā āsa-nte(1) 'nyo-'nyasmai jyaiṣṭhyāyā-ti̭ṣṭhamānā-ścaturdhā vya̭krāma-nnagni-rvasṷbhi-ssomo̭ rudrairindro̭ marudbhi-rvarṷṇa ādityai-ssa indraḥ̭ prajāpa̭ti-mupā̭-'dhāva-tta- [-'dhāva-ttam, etayā̭] || 62 ||
-metayā̭ saṃ(2)jñānyā̭-'yājaya-dagnaye vasṷmate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnira̭vapa-thsomā̭ya rudrava̭te carumindrā̭ya marutva̭te puroḍāśa -mekā̭daśakapālaṃ-va~rṷṇāyā-''dityava̭te caru-ntato vā indra̭-ndevā jyaiṣṭhyā̭yābhi sama̭jānata ya-ssa̭mānai-rmitho vipri̭ya-ssyā-ttametayā̭ saṃ(2)jñānyā̭ yājaye-dagnaye vasṷmate puroḍāśa̭-maṣṭāka̭pāla-nnirva̭pe-thsomā̭ya rudrava̭te caru-mindrā̭ya marutva̭te puroḍāśa-mekā̭daśakapālaṃ-va~rṷṇāyā ''dityava̭te caru-mindra̭-mevaina̭-mbhūta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samānā abhi sa-ñjā̭nate vasi̭ṣṭha-ssamānānā-mbhavati || 63 ||
(viśa̭meva - ti̭ṣṭhantyetāme - vāthaindrasya̭ - yājyānuvākyḙ - taṃ - ~varṷṇāya -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hiraṇyagarbha āpo̭ ha yatprajā̭pate || sa vḙda putraḥ pitaragṃ sa mātaragṃ sa sūnubha̭rva-thsa bhṷva-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭dantari̭kṣagṃ sa suva-ssa viśvā bhuvo̭ abhava-thsa ā-'bha̭vat || udu tya-ñcitram || sa pra̭tnavannavī̭yasā-'gne dyumnena̭ saṃya~tā | bṛha-tta̭tantha bhānunā || ni kāvyā̭ vedhasa-śśaśva̭taskarhaste dadhā̭no [dadhā̭naḥ, naryā̭ purūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ purūṇi̭ | agnirbhṷvadrayipatī̭ rayīṇāgṃ satrā ca̭krāṇo amṛtā̭ni viśvā || hira̭ṇyapāṇimūtayḙ savitāramupa̭ hvaye | sa cettā̭ devatā̭ padam || vāmamadya sa̭vitarvāmamu śvo divedi̭ve vāmamasmabhyagṃ̭ sāvīḥ | vāmasya hi kṣaya̭sya deva bhūrḙrayā dhiyā vā̭mabhājaḥ̭ syāma || baḍitthā parva̭tānā-ṅkhidra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati mahnā jinoṣi̭ [jinoṣi̭, mahini |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi prati̭ṣṭobhantyaktubhiḥ̭ | prayā vāja-nna heṣa̭nta-mperu-masya̭syarjuni || ṛdūdarḙṇa sakhyā̭ saceya yo mā na riṣyeddharyaśva pītaḥ | ayaṃ-ya~-ssomo nyadhāyyasme tasmā indra̭-mpratira̭-memyaccha̭ || āpāntamanyu-stṛpala̭-prabharmā dhuni-śśimī̭ vāñcharṷmāgṃ ṛjīṣī | somo viśvānyatasā vanā̭ni nārvāgindra̭-mpratimānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, suvāna-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvāna-ssoma̭ ṛtayu-ści̭ketendrā̭ya brahma̭ jamada̭gni-rarcanṋ | vṛṣā̭ yantā-'si śava̭sa-sturasyā-'nta-rya̭ccha gṛṇate dhartra-ndṛgṃ̭ha || sabādha̭ste mada̭-ñca śuṣmaya-ñca brahma naro brahmakṛtaḥ̭ saparyann | arko vā ya-tturate soma̭cakṣā-statre-dindro̭ dadhate pṛthsu turyām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavāsa ā kṛ̭ṇomi tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa havyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭutayo giro̭ me yūya-mpā̭ta svastibhi-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ adya śi̭piviṣṭa nāmā-'rya-śśagṃ̭ sāmi vayunā̭ni vidvān | tantvā̭ gṛṇāmi tavasa-mata̭vīyān kṣaya̭ntamasya raja̭saḥ parāke || kimi-ttḙ viṣṇo paricakṣya̭-mbhū-tpra yadva̭vakṣe śi̭piviṣṭo a̭smi | mā varpo̭ asmadapa̭ gūha etadya-danyarṷ̄pa-ssamithe babhūtha̭ | || 68 ||
agne dā dāśuṣḙ rayiṃ-vī~rava̭nta-mparī̭ṇasam | śiśīhi naḥ̭ sūnumataḥ̭ || dā no̭ agne śatino dā-ssa̭hasriṇo̭ duro na vājagg śrutyā apā̭ vṛdhi | prācī dyāvā̭pṛthivī brahma̭ṇā kṛdhi suvarṇa śukramuṣaso vi di̭dyutuḥ || agnirdā dravi̭ṇaṃ-vī~rapḙśā agnir-ṛṣiṃ-ya~-ssahasrā̭ sanoti̭ | agnirdivi havyamā ta̭tānā-'gne-rdhāmā̭ni vibhṛ̭tā purutrā || mā [mā, no mardhī rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī rā tū bha̭ra || ghṛta-nna pūta-ntanūra̭repā-śśuci hira̭ṇyam | ta-ttḙ rukmo na ro̭cata svadhāvaḥ || ubhe sṷścandra sarpiṣo darvī śrīṇīṣa āsani̭ | uto na u-tpṷpūryā uktheṣṷ śavasaspata iṣagg̭ stotṛbhya ā bha̭ra || vāyo̭ śatagṃ harī̭ṇāṃ-yu~vasva poṣyā̭ṇām | uta vā̭ te sahasriṇo ratha ā yā̭tu pāja̭sā || pra yābhi- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dāśvāgṃsamacchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dāśvāgṃsamacchā̭ niyudbhi̭-rvāyaviṣṭayḙ duroṇe | ni no̭ rayigṃ subhoja̭saṃ-yu~veha ni vīrava-dgavyamaśvi̭ya-ñca rādhaḥ̭ ||revatīrna-ssadhamāda indrḙ santu tuvivā̭jāḥ | kṣumanto yābhirmadḙma || revāgṃ idrevataḥ̭ stotā syā-ttvāva̭to maghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśrutasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - jinoṣi̭ - debhuḥ pra - havyaṃ - babhūtha - mā - yābhi̭ - ścatvārigṃśacca̭ ) (a. 12)
(prajāpa̭tistā-ssṛṣṭā - agnayḙ pathikṛte - gnaye kāmā̭yā - gnayenna̭vate -vaiśvānara -mā̭ditya-ñcaru - maindra-ñcaru - mindrāyānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇava -masau so̭māraudra - maindramakā̭daśakapālagṃ- hiraṇyagarbho - dvāda̭śa )
(prajāpa̭ti - ragnaye kāmā̭yā - 'bhi sa-mbha̭vato - yo vi̭dviṣāṇayo̭ -ridhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇavamu - pari̭ṣṭā - dyāsi̭ dāśvāgṃsa - meka̭saptatiḥ )
(prajāpa̭tiḥ, predṷ hariva-śśrutasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More