Lord Agni

4.4 - ৰশ্মিৰসি ক্ষযায ত্ৱা - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয সংহিতা পাঠঃ

(Rashmirasi Kshayaya Tva - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita in Assamese)

From Krishna Yajurveda

This sacred text originates from the fourth kanda of the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda. It is a part of the ritualistic instructions for the construction of the sacred fire altar (citi). The verses serve as an invocation to the divine energy of fire, connecting the cosmic elements of space, sky, and earth to the practitioner. Chanting these ancient Vedic mantras is believed to bestow spiritual stability, cosmic harmony, and prosperity. It is a foundational liturgical passage utilized by priests to sanctify the ritual space and establish a profound connection between the human realm and divine cosmic forces.

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ঞ্চতুৰ্থকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্নঃ - পঞ্চমচিতিশেষনিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
ৰশ্মিৰসি ক্ষযায ত্ৱা ক্ষয-ঞ্জিন্ৱ প্ৰেতিৰসি ধৰ্মায ত্ৱা ধৰ্ম-ঞ্জিন্ৱান্ৱিতিৰসি দিৱে ত্ৱা দিৱ-ঞ্জিন্ৱ সন্ধিৰস্যন্তৰিক্ষায ত্ৱা-ঽন্তৰিক্ষ-ঞ্জিন্ৱ প্ৰতিধিৰসি পৃথিৱ্যৈ ত্ৱা পৃথিৱী-ঞ্জিন্ৱ ৱিষ্টভোং-ঽসি ৱৃষ্ট্যৈ ত্ৱা ৱৃষ্টি-ঞ্জিন্ৱ প্ৰৱা-ঽস্যহ্নে ত্ৱা-ঽহৰ্জিন্ৱানু ৱা-ঽসি ৰাত্ৰিযৈ ত্ৱা ৰাত্ৰি-ঞ্জিন্ৱো শিগসি [ৰাত্ৰি-ঞ্জিন্ৱো শিগসি, ৱসুভ্যস্ত্ৱা] 1
ৱসুভ্যস্ত্ৱা ৱসূঞ্জিন্ৱ প্ৰকেতো-ঽসি ৰুদ্ৰেভ্যস্ত্ৱা ৰুদ্ৰাঞ্জিন্ৱ সুদীতিৰস্যাদিত্যেভ্যস্ত্ৱা ঽঽদিত্যাঞ্জিন্ৱৌজো-ঽসি পিতৃভ্যস্ত্ৱা পিতৄঞ্জিন্ৱ তন্তুৰসি প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰজা জিন্ৱ পৃতনাষাডসি পশুভ্যস্ত্ৱা পশূঞ্জিন্ৱ ৰেৱদস্যোষধীভ্য-স্ত্ৱৌষধী-ৰ্জিন্ৱাভিজিদসি যুক্তগ্ৰাৱেন্দ্ৰায ত্ৱেন্দ্ৰ-ঞ্জিন্ৱাধিপতিৰসি প্ৰাণায [প্ৰাণায, ত্ৱা প্ৰাণ-ঞ্জিন্ৱ] 2
ত্ৱা প্ৰাণ-ঞ্জিন্ৱ যন্তা-ঽস্যপানায ত্ৱা-ঽপান-ঞ্জিন্ৱ সগ্ংসৰ্পো-ঽসি চক্ষুষে ত্ৱা চক্ষুৰ্জিন্ৱ ৱযোধা অসি শ্ৰোত্ৰায ত্ৱা শ্ৰোত্ৰ-ঞ্জিন্ৱ ত্ৰিৱৃদসি প্ৰৱৃদসি সংৱৃঁদসি ৱিৱৃদসি সগ্ংৰোহো-ঽসি নীৰোহো-ঽসি প্ৰৰোহো-ঽস্যনুৰোহো-ঽসি ৱসুকো-ঽসি ৱেষশ্ৰিৰসি ৱস্যষ্টিৰসি ॥ 3 ॥
(উশিগসি - প্ৰাণায - ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)
ৰাজ্ঞ্যসি প্ৰাচী দিগ্ৱসৱস্তে দেৱা অধিপতযো-ঽগ্নিৰ্হেতীনা-ম্প্ৰতিধৰ্তা ত্ৰিৱৃ-ত্ত্ৱা স্তোমঃ পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰযত্ৱাজ্য-মুক্থমৱ্যথয-থ্স্তভ্নাতু ৰথন্তৰগ্ং সাম প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ৱিৰাডসি দক্ষিণা দিগ্ৰুদ্ৰাস্তে দেৱা অধিপতয ইন্দ্ৰো হেতীনা-ম্প্ৰতিধৰ্তা পঞ্চদশস্ত্ৱা স্তোমঃ পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰযতু প্ৰ-উগমুক্থ-মৱ্যথয-থ্স্তভ্নাতু বৃহ-থ্সাম প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ সম্ৰাডসি প্ৰতীচী দি- [দিক্, আদিত্যাস্তে] 4
-গাদিত্যাস্তে দেৱা অধিপতয-স্সোমো হেতীনা-ম্প্ৰতিধৰ্তা সপ্তদশস্ত্ৱা স্তোমঃ পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰযতু মৰুত্ৱতীযমুক্থ-মৱ্যথয-থ্স্তভ্নাতু ৱৈৰূপগ্ং সাম প্ৰতিষ্ঠিত্যাযৈ স্ৱৰাডস্যুদীচী দিগ্ ৱিশ্ৱে তে দেৱা অধিপতযো ৱৰুণো হেতীনা-ম্প্ৰতিধৰ্তৈকৱিগ্ংশ স্ত্ৱা স্তোমঃ পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰযতু নিষ্কেৱল্য-মুক্থমৱ্যথয-থ্স্তভ্নাতু ৱৈৰাজগ্ং সাম প্ৰতিষ্ঠিত্যা অধিপত্ন্যসি বৃহতী দিম্মৰুতস্তে দেৱা অধিপতযো [অধিপতযঃ, বৃহস্পতিৰ্হেতী-] 5
বৃহস্পতিৰ্হেতীনা-ম্প্ৰতিধৰ্তা ত্ৰিণৱত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশৌ ত্ৱা স্তোমৌ পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰযতাং-ৱৈঁশ্ৱদেৱাগ্নিমাৰুতে উক্থে অৱ্যথযন্তী স্তভ্নীতাগ্ং শাক্ৱৰৰৈৱতে সামনী প্ৰতিষ্ঠিত্যা অন্তৰিক্ষাযৰ্ষযস্ত্ৱা প্ৰথমজা দেৱেষু দিৱো মাত্ৰযা ৱৰিণা প্ৰথন্তু ৱিধৰ্তা চাযমধিপতিশ্চ তে ত্ৱা সৰ্ৱে সংৱিঁদানা নাকস্য পৃষ্ঠে সুৱৰ্গে লোকে যজমান-ঞ্চ সাদযন্তু ॥ 6 ॥
(প্ৰতীচী দিং - মৰুতস্তে দেৱা অধিপতয - শ্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 2)
অয-ম্পুৰো হৰিকেশ-স্সূৰ্যৰশ্মিস্তস্য ৰথগৃথ্সশ্চ ৰথৌজাশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ পুঞ্জিকস্থলা চ কৃতস্থলা চাফ্সৰসৌ যাতুধানা হেতী ৰক্ষাগ্ংসি প্ৰহেতি ৰয-ন্দক্ষিণা ৱিশ্ৱ কৰ্মা তস্য ৰথস্ৱনশ্চ ৰথেচিত্ৰশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ মেনকা চ সহজন্যা চাফ্সৰসৌ দংণৱঃ পশৱো হেতিঃ পৌৰুষেযো ৱধঃ প্ৰহেতি ৰয-ম্পশ্চা-দ্ৱিশ্ৱৱ্যচা স্তস্য ৰথ প্ৰোতশ্চা-সমৰথশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ প্ৰম্লোচন্তী চা- [প্ৰম্লোচন্তী চ, অনুম্লোচন্তী-] 7
-ঽনুম্লোচন্তী-চাফ্সৰসৌ সৰ্পা হেতি ৰ্ৱ্যাঘ্ৰাঃ প্ৰহেতি ৰয মুত্তৰা-থ্সংযঁদ্- ৱসুস্তস্য সেনজিচ্চ সুষেণশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যৌ ৱিশ্ৱাচী চ ঘৃতাচী চাফ্সৰসা ৱাপো হেতি ৰ্ৱাতঃ প্ৰহেতি ৰযমুপৰ্য ৰ্ৱাগ্ৱ-সুস্তস্য তাৰ্ক্ষ্য-শ্চাৰিষ্ট-নেমিশ্চ সেনানি গ্ৰামণ্যা ৱুৰ্ৱশী চ পূৰ্ৱচিত্তিশ্চা-ফ্সৰসৌ ৱিদ্যুদ্ধেতিৰ-ৱস্ফূৰ্জ-ন্প্ৰহেতি স্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে য- [তে যম্, দ্ৱিষ্মো] 8
-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধাম্যাযোস্ত্ৱা সদনে সাদযাম্যৱত শ্ছাযাযা-ন্নমঃ সমুদ্ৰায নমঃ সমুদ্ৰস্য চক্ষসে পৰমেষ্ঠী ত্ৱা সাদযতু দিৱঃ পৃষ্ঠে ৱ্যচস্ৱতী-ম্প্ৰথস্ৱতীং-ৱিঁভূমতী-ম্প্ৰভূমতী-ম্পৰিভূমতী-ন্দিৱং-যঁচ্ছ দিৱ-ন্দৃগ্ংহ দিৱ-ম্মা হিগ্ংসীৰ্ৱিশ্ৱস্মৈ প্ৰাণাযাপানায ৱ্যানাযোদানায প্ৰতিষ্ঠাযৈ চৰিত্ৰায সূৰ্যস্ত্ৱা-ঽভি পাতু মহ্যা স্ৱস্ত্যা ছৰ্দিষা শন্তমেন তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ প্ৰোথদশ্ৱো ন যৱসে অৱিষ্যন্. যদা মহ-স্সঁৱৰণা-দ্ৱ্যস্থাত্ । আদস্য ৱাতো অনু ৱাতি শোচিৰধ স্ম তে ৱ্ৰজন-ঙ্কৃষ্ণমস্তি ॥ 9 ॥
(প্ৰম্লোচন্তী চ - যগ্গ্ - স্ৱস্ত্যা - ঽষ্টাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 3)
অগ্নিৰ্মূৰ্ধা দিৱঃ ককু-ত্পতিঃ পৃথিৱ্যা অযম্ । অপাগ্ং ৰেতাগ্ংসি জিন্ৱতি ॥ ত্ৱামগ্নে পুষ্কৰাদদ্ধ্যথৰ্ৱা নিৰমন্থত । মূৰ্ধ্নো ৱিশ্ৱস্য ৱাঘতঃ ॥ অযমগ্নি-স্সহস্ৰিণো ৱাজস্য শতিনস্পতিঃ । মূৰ্ধা কৱী ৰযীণাম্ ॥ ভুৱো যজ্ঞস্য ৰজসশ্চ নেতা যত্ৰা নিযুদ্ভি-স্সচসে শিৱাভিঃ । দিৱি মূৰ্ধান-ন্দধিষে সুৱৰ্ষা-ঞ্জিহ্ৱামগ্নে চকৃষে হৱ্যৱাহম্ ॥ অবোদ্ধ্যগ্নি-স্সমিধা জনানা- [জনানাম্, প্ৰতি] 10
-ম্প্ৰতি ধেনুমিৱা যতীমুষাসম্ । যহ্ৱা ইৱ প্ৰৱযা মুজ্জিহানাঃ প্ৰ ভানৱঃ সিস্ৰতে নাকমচ্ছ ॥ অৱোচাম কৱযে মেদ্ধ্যায ৱচো ৱন্দাৰু ৱৃষভায ৱৃষ্ণে । গৱিষ্ঠিৰো নমসা স্তোমমগ্নৌ দিৱীৱ ৰুক্মমুৰ্ৱ্যঞ্চমশ্ৰেত্ ॥ জনস্য গোপা অজনিষ্ট জাগৃৱিৰগ্নি-স্সুদক্ষঃ সুৱিতায নৱ্যসে । ঘৃতপ্ৰতীকো বৃহতা দিৱিস্পৃশা দ্যুমদ্ৱি ভাতি ভৰতেভ্য-শ্শুচিঃ ॥ ত্ৱামগ্নে অঙ্গিৰসো [অঙ্গিৰসঃ, গুহা হিতমন্ৱ-] 11
গুহা হিতমন্ৱ-ৱিন্দঞ্ছিশ্ৰিযাণং-ৱঁনেৱনে । স জাযসে মথ্যমান-স্সহো মহ-ত্ত্ৱামাহু-স্সহসস্পুত্ৰমঙ্গিৰঃ ॥ যজ্ঞস্য কেতু-ম্প্ৰথম-ম্পুৰোহিতমগ্নি-ন্নৰস্ত্ৰিষধস্থে সমিন্ধতে । ইন্দ্ৰেণ দেৱৈ-স্সৰথগ্ং স বৰ্হিষি সীদন্নি হোতা যজথায সুক্ৰতুঃ ॥ ত্ৱা-ঞ্চিত্ৰশ্ৰৱস্তম হৱন্তে ৱিক্ষু জন্তৱঃ । শোচিষ্কেশ-ম্পুৰুপ্ৰিযাগ্নে হৱ্যায ৱোঢৱে ॥ সখায-স্সংৱঃ ঁসম্যঞ্চ-মিষগ্গ্- [-মিষম্, স্তোম-ঞ্চাগ্নযে ।] 12
-স্তোম-ঞ্চাগ্নযে । ৱৰ্ষিষ্ঠায ক্ষিতীনামূৰ্জো নপ্ত্ৰে সহস্ৱতে ॥ সগ্ংসমিদ্যুৱসে ৱৃষন্নগ্নে ৱিশ্ৱান্যৰ্য আ । ইডস্পদে সমিদ্ধ্যসে স নো ৱসূন্যা ভৰ ॥ এনা ৱো অগ্নি-ন্নমসোৰ্জো নপাতমা হুৱে । প্ৰিয-ঞ্চেতিষ্ঠমৰতিগ্গ্ স্ৱদ্ধ্ৱৰং-ৱিঁশ্ৱস্য দূতমমৃতম্ ॥ স যোজতে অৰুষো ৱিশ্ৱভোজসা স দুদ্ৰৱ-থ্স্ৱাহুতঃ । সুব্ৰহ্মা যজ্ঞ-স্সুশমী [যজ্ঞ-স্সুশমী, ৱসূনা-] 13
ৱসূনা-ন্দেৱগ্ং ৰাধো জনানাম্ ॥ উদস্য শোচিৰস্থাদা-জুহ্ৱানস্য মীঢুষঃ । উদ্ধমাসো অৰুষাসো দিৱিস্পৃশ-স্সমগ্নিমিন্ধতে নৰঃ ॥ অগ্নে ৱাজস্য গোমত ঈশান-স্সহসো যহো । অস্মে ধেহি জাতৱেদো মহি শ্ৰৱঃ ॥ স ইধানো ৱসুষ্কৱি-ৰগ্নিৰীডেন্যো গিৰা । ৰেৱদস্মভ্য-ম্পুৰ্ৱণীক দীদিহি ॥ ক্ষপো ৰাজন্নুত ত্মনা-ঽগ্নে ৱস্তোৰুতোষসঃ । স তিগ্মজম্ভ [ ] 14
ৰক্ষসো দহ প্ৰতি ॥ আ তে অগ্ন ইধীমহি দ্যুমন্ত-ন্দেৱাজৰম্ । যদ্ধ স্যা তে পনীযসী সমি-দ্দীদযতি দ্যৱীষগ্গ্ স্তোতৃভ্য আ ভৰ ॥ আ তে অগ্ন ঋচা হৱি-শ্শুক্ৰস্য জ্যোতিষস্পতে । সুশ্চন্দ্ৰ দস্ম ৱিশ্পতে হৱ্যৱা-ট্তুভ্যগ্ং হূযত ইষগ্গ্ স্তোতৃভ্য আ ভৰ ॥ উভে সুশ্চন্দ্ৰ সৰ্পিষো দৰ্ৱী শ্ৰীণীষ আসনি । উতো ন উ-ত্পুপূৰ্যা [উ-ত্পুপূৰ্যাঃ, উক্থেষু] 15
উক্থেষু শৱসস্পত ইষগ্গ্ স্তোতৃভ্য আ ভৰ ॥ অগ্নে তমদ্যাশ্ৱ-ন্ন স্তোমৈঃ ক্ৰতু-ন্ন ভদ্ৰগ্ং হৃদিস্পৃশম্ । ঋদ্ধ্যামা ত ওহৈঃ ॥ অধা হ্যগ্নে ক্ৰতোৰ্ভদ্ৰস্য দক্ষস্য সাধোঃ । ৰথীৰ্-ঋতস্য বৃহতো বভূথ ॥ আভিষ্টে অদ্য গীৰ্ভিৰ্গৃণন্তো-ঽগ্নে দাশেম । প্ৰ তে দিৱো ন স্তনযন্তি শুষ্মাঃ ॥ এভিৰ্নো অৰ্কৈৰ্ভৱা নো অৰ্ৱা- [অৰ্ৱাঙ্, সুৱৰ্ন জ্যোতিঃ ।] 16
-ঙ্খ্সুৱৰ্ন জ্যোতিঃ । অগ্নে ৱিশ্ৱেভি-স্সুমনা অনীকৈঃ ॥ অগ্নিগ্ং হোতাৰ-ম্মন্যে দাস্ৱন্তং-ৱঁসো-স্সূনুগ্ং সহসো জাতৱেদসম্ । ৱিপ্ৰ-ন্ন জাতৱেদসম্ । য ঊৰ্ধ্ৱযা স্ৱদ্ধ্ৱৰো দেৱো দেৱাচ্যা কৃপা । ঘৃতস্য ৱিভ্ৰাষ্টিমনু শুক্ৰশোচিষ আজুহ্ৱানস্য সৰ্পিষঃ ॥ অগ্নে ত্ৱ-ন্নো অন্তমঃ । উত ত্ৰাতা শিৱো ভৱ ৱৰূথ্যঃ ॥ ত-ন্ত্ৱা শোচিষ্ঠ দীদিৱঃ । সুম্নায নূনমীমহে সখিভ্যঃ ॥ ৱসুৰগ্নিৰ্ৱসুশ্ৰৱাঃ । অচ্ছা নক্ষি দ্যুমত্তমো ৰযি-ন্দাঃ ॥ 17 ॥
(জনানা - মঙ্গিৰস - ইষগ্ং - সুশমী - তিগ্মজম্ভ - পুপূৰ্যা - অৰ্ৱাং - ৱসুশ্ৰৱাঃ - পঞ্চ চ) (অ. 4)
ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱা সযুজা যুজা যুনজ্ম্যা ঘাৰাভ্যা-ন্তেজসা ৱৰ্চসো ক্থেভি-স্স্তোমেভি শ্ছন্দোভী ৰয্যৈ পোষায সজাতানা-ম্মদ্ধ্যমস্থেযায মযা ত্ৱা সযুজা যুজা যুনজ্ম্যবা-ন্দুলা নিতত্নি ৰভ্ৰযন্তী মেঘযন্তী ৱৰ্ষযন্তী চুপুণীকা নামাসি প্ৰজাপতিনা ত্ৱা ৱিশ্ৱাভিৰ্ধীভিৰুপ দধামি পৃথিৱ্যুদপুৰমন্নেন ৱিষ্টা মনুষ্যাস্তে গোপ্তাৰো ঽগ্নিৰ্ৱিযত্তো-ঽস্যাং সা তামহ-ম্প্ৰ পদ্যে সা [ ] 18
মে শৰ্ম চ ৱৰ্ম চাস্ত্ৱধি দ্যৌৰন্তৰিক্ষ-ম্ব্ৰহ্মণা ৱিষ্টা মৰুতস্তে গোপ্তাৰো ৱাযুৰ্ৱিযত্তো-ঽস্যা-ন্তামহ-ম্প্ৰ পদ্যে সা মে শৰ্ম চ ৱৰ্ম চাস্তু দ্যৌৰপৰাজিতা-ঽমৃতেন ৱিষ্টা-ঽঽদিত্যাস্তে গোপ্তাৰ-স্সূৰ্যো ৱিযত্তো-ঽস্যা-ন্তামহ-ম্প্ৰ পদ্যে সা মে শৰ্ম চ ৱৰ্ম চাস্তু ॥ 19 ॥
(সা - ঽষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 5)
বৃহস্পতিস্ত্ৱা সাদযতু পৃথিৱ্যাঃ পৃষ্ঠে জ্যোতিষ্মতীং-ৱিঁশ্ৱস্মৈ প্ৰাণাযাপানায ৱিশ্ৱ-ঞ্জ্যোতিৰ্যচ্ছা- গ্নিস্তে-ঽধিপতি ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা ত্ৱা সাদযত্ৱন্তৰিক্ষস্য পৃষ্ঠে জ্যোতিষ্মতীং-ৱিঁশ্ৱস্মৈ প্ৰাণাযাপানায ৱিশ্ৱ-ঞ্জ্যোতিৰ্যচ্ছ ৱাযুস্তে-ঽধিপতিঃ প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু দিৱঃ পৃষ্ঠে জ্যোতিষ্মতীং-ৱিঁশ্ৱস্মৈ প্ৰাণাযাপানায ৱিশ্ৱ-ঞ্জ্যোতিৰ্যচ্ছ পৰমেষ্ঠী তে-ঽধিপতিঃ পুৰোৱাতসনিৰস্য ভ্ৰসনিৰসি ৱিদ্যুথ্সনি- [ৱিদ্যুথ্সনিঃ, অসি স্তনযিত্নুসনিৰসি] 20
-ৰসি স্তনযিত্নুসনিৰসি ৱৃষ্টিসনিৰস্য-গ্নেৰ্যান্যসি দেৱানামগ্নে যান্যসি ৱাযোৰ্যান্যসি দেৱানাং-ৱাঁযোযান্যস্যন্তৰিক্ষস্য যান্যসি দেৱানা- মন্তৰিক্ষযান্যস্য-ন্তৰিক্ষমস্যন্তৰিক্ষায ত্ৱা সলিলায ত্ৱা সৰ্ণীকায ত্ৱা সতীকায ত্ৱা কেতায ত্ৱা প্ৰচেতসে ত্ৱা ৱিৱস্ৱতে ত্ৱা দিৱস্ত্ৱা জ্যোতিষ আদিত্যেভ্যস্ত্ৱৰ্চে ত্ৱা ৰুচে ত্ৱা দ্যুতে ত্ৱা ভাসে ত্ৱা জ্যোতিষে ত্ৱা যশোদা-ন্ত্ৱা যশসি তেজোদা-ন্ত্ৱা তেজসি পযোদা-ন্ত্ৱা পযসি ৱৰ্চোদা-ন্ত্ৱা ৱৰ্চসি দ্ৰৱিণোদা-ন্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামি তেনৰ্ষিণা তেন ব্ৰহ্মণা তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 21 ॥
(ৱিদ্যুথ্সনি - ৰ্দ্যুতে ত্ৱৈ - কান্ন ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
ভূযস্কৃদসি ৱৰিৱস্কৃদসি প্ৰাচ্যস্যূৰ্ধ্ৱা-ঽস্য-ন্তৰিক্ষসদস্য-ন্তৰিক্ষে সীদা-ফ্সুষদসি শ্যেনসদসি গৃদ্ধ্ৰসদসি সুপৰ্ণসদসি নাকসদসি পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযাম্য-ন্তৰিক্ষস্য ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামি দিৱস্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামি দিশা-ন্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামি দ্ৰৱিণোদা-ন্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামি প্ৰাণ-ম্মে পাহ্য-পান-ম্মে পাহি ৱ্যান-ম্মে [ৱ্যান-ম্মে, পাহ্যাযুৰ্মে পাহি] 22
পাহ্যাযুৰ্মে পাহি ৱিশ্ৱাযুৰ্মে পাহি সৰ্ৱাযুৰ্মে পাহ্যগ্নে য-ত্তে পৰগ্ং হৃন্নাম তাৱেহি সগ্ং ৰভাৱহৈ পাঞ্চ জন্যেষ্ৱ-প্যেদ্ধ্যগ্নে যাৱা অযাৱা এৱা ঊমা-স্সব্দ-স্সগৰ-স্সুমেকঃ ॥ 23 ॥
(ৱ্যান-ম্মে-দ্ৱাত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 7)
অগ্নিনা ৱিশ্ৱাষাট্ সূৰ্যেণ স্ৱৰা-ট্ক্ৰত্ৱা শচীপতিৰ্-ঋষভেণ ত্ৱষ্টা যজ্ঞেন মঘৱা-ন্দক্ষিণযা সুৱৰ্গো মন্যুনা ৱৃত্ৰহা সৌহাৰ্দ্যেন তনূধা অন্নেন গযঃ পৃথিৱ্যা-ঽসনো দৃগ্ভিৰন্নাদো ৱষট্কাৰেণৰ্ধ-স্সাম্না তনূপা ৱিৰাজা জ্যোতিষ্মা-ন্ব্ৰহ্মণা সোমপা গোভিৰ্যজ্ঞ-ন্দাধাৰ ক্ষত্ৰেণ মনুষ্যা-নশ্ৱেন চ ৰথেন চ ৱজ্ৰ্যৃতুভিঃ প্ৰভু-স্সংৱঁথ্সৰেণ পৰিভূ স্তপসা-ঽনাধৃষ্ট-স্সূৰ্য-স্স-ন্তনূভিঃ ॥ 24 ॥
(অগ্নি - ৰৈকান্ন পঞ্চাশত্) (অ. 8)
প্ৰজাপতিৰ্মনসা ঽন্ধো-ঽচ্ছেতো ধাতা দীক্ষাযাগ্ং সৱিতা ভৃত্যা-ম্পূষা সোমক্ৰযণ্যাং-ৱঁৰুণ উপনদ্ধো ঽসুৰঃ ক্ৰীযমাণো মিত্ৰঃ ক্ৰীত-শ্শিপিৱিষ্ট আসাদিতো নৰন্ধিষঃ প্ৰোহ্যমাণো ঽধিপতিৰাগতঃ প্ৰজাপতিঃ প্ৰণীযমানো ঽগ্নিৰাগ্নীদ্ধ্ৰে বৃহস্পতিৰাগ্নীদ্ধ্ৰা-ত্প্ৰণীযমান ইন্দ্ৰো হৱিৰ্ধানে ঽদিতিৰাসাদিতো ৱিষ্ণুৰুপাৱহ্ৰিযমাণো ঽথৰ্ৱোপোত্তো যমো-ঽভিষুতো ঽপূতপা আধূযমানো ৱাযুঃ পূযমানো মিত্ৰঃ, ক্ষীৰশ্ৰীৰ্মন্থী সক্তুশ্ৰীৰ্ৱৈশ্ৱদেৱ উন্নীতো ৰুদ্ৰ আহুতো ৱাযুৰাৱৃত্তো নৃচক্ষাঃ প্ৰতিখ্যাতো ভক্ষ আগতঃ পিতৃণা-ন্নাৰাশগ্ংসো ঽসুৰাত্ত-স্সিন্ধুৰ-ৱভৃথমৱপ্ৰযন্-থ্সমুদ্ৰো ঽৱগত-স্সলিলঃ প্ৰপ্লুত-স্সুৱৰুদৃচ-ঙ্গতঃ ॥ 25 ॥
(ৰুদ্ৰ - একৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 9)
কৃত্তিকা নক্ষত্ৰ-মগ্নিৰ্দেৱতা-ঽগ্নে ৰুচঃ স্থ প্ৰজাপতেৰ্ধাতু-স্সোমস্যৰ্চে ত্ৱা ৰুচে ত্ৱা দ্যুতে ত্ৱা ভাসে ত্ৱা জ্যোতিষে ত্ৱা ৰোহিণী নক্ষত্ৰ-ম্প্ৰজাপতিৰ্দেৱতা মৃগশীৰ্ষ-ন্নক্ষত্ৰগ্ং সোমো দেৱতা ঽঽৰ্দ্ৰা নক্ষত্ৰগ্ং ৰুদ্ৰো দেৱতা পুনৰ্ৱসূ নক্ষত্ৰমদিতিৰ্দেৱতা- তিষ্যো নক্ষত্ৰ-ম্বৃহস্পতিৰ্দেৱতা ঽঽশ্ৰেষা নক্ষত্ৰগ্ং সৰ্পা দেৱতা মঘা নক্ষত্ৰ-ম্পিতৰো দেৱতা ফল্গুনী নক্ষত্ৰ- [নক্ষত্ৰম্, অৰ্যমা] 26
-মৰ্যমা দেৱতা ফল্গুনী নক্ষত্ৰ-ম্ভগো দেৱতা হস্তো নক্ষত্ৰগ্ং সৱিতা দেৱতা চিত্ৰা নক্ষত্ৰমিন্দ্ৰো দেৱতা স্ৱাতী নক্ষত্ৰং-ৱাঁযুৰ্দেৱতা ৱিশাখে নক্ষত্ৰমিন্দ্ৰাগ্নী দেৱতা ঽনূৰাধা নক্ষত্ৰ-ম্মিত্ৰো দেৱতা ৰোহিণী নক্ষত্ৰমিন্দ্ৰো দেৱতা ৱিচৃতৌ নক্ষত্ৰ-ম্পিতৰো দেৱতা ঽষাঢা নক্ষত্ৰমাপো দেৱতা ঽষাঢা নক্ষত্ৰং-ৱিঁশ্ৱে দেৱা দেৱতা শ্ৰোণা নক্ষত্ৰং-ৱিঁষ্ণুৰ্দেৱতা শ্ৰৱিষ্ঠা নক্ষত্ৰং-ৱঁসৱো [নক্ষত্ৰং-ৱঁসৱঃ, দেৱতা] 27
দেৱতা শতভিষ-ন্নক্ষত্ৰমিন্দ্ৰো দেৱতা প্ৰোষ্ঠপদা নক্ষত্ৰমজ একপা-দ্দেৱতা প্ৰোষ্ঠপদা নক্ষত্ৰমহিৰ্বুদ্ধ্নিযো দেৱতা ৰেৱতী নক্ষত্ৰ-ম্পূষা দেৱতা ঽশ্ৱযুজৌ নক্ষত্ৰমশ্ৱিনৌ দেৱতা ঽপভৰণীৰ্নক্ষত্ৰং-যঁমো দেৱতা, পূৰ্ণা পশ্চাদ্য-ত্তে দেৱা অদধুঃ ॥ 28 ॥
(ফল্গুনী নক্ষত্ৰং - ঁৱসৱ - স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
মধুশ্চ মাধৱশ্চ ৱাসন্তিকাৱৃতূ শুক্ৰশ্চ শুচিশ্চ গ্ৰৈষ্মাৱৃতূ নভশ্চ নভস্যশ্চ ৱাৰ্ষিকাৱৃতূ ইষশ্চোৰ্জশ্চ শাৰদাৱৃতূ সহশ্চ সহস্যশ্চ হৈমন্তিকাৱৃতূ তপশ্চ তপস্যশ্চ শৈশিৰাৱৃতূ অগ্নেৰন্ত-শ্শ্লেষো-ঽসি কল্পেতা-ন্দ্যাৱাপৃথিৱী কল্পন্তামাপ ওষধীঃ কল্পন্তামগ্নযঃ পৃথম্মম জ্যৈষ্ঠ্যয সৱ্ৰতা [সৱ্ৰতাঃ, যে-ঽগ্নয-] 29
যে-ঽগ্নয-স্সমনসো-ঽন্তৰা দ্যাৱাপৃথিৱী শৈশিৰাৱৃতূ অভি কল্পমানা ইন্দ্ৰমিৱ দেৱা অভি সংৱিঁশন্তু সংযঁচ্চ প্ৰচেতাশ্চাগ্নে-স্সোমস্য সূৰ্যস্যো-গ্ৰা চ ভীমা চ পিতৃণাং-যঁমস্যেন্দ্ৰস্য ধ্ৰুৱা চ পৃথিৱী চ দেৱস্য সৱিতুৰ্মৰুতাং-ৱঁৰুণস্য ধৰ্ত্ৰী চ ধৰিত্ৰী চ মিত্ৰাৱৰুণযো ৰ্মিত্ৰস্য ধাতুঃ প্ৰাচী চ প্ৰতীচী চ ৱসূনাগ্ং ৰুদ্ৰাণা- [ৰুদ্ৰাণাম্, আদিত্যানা-ন্তে] 30
-মাদিত্যানা-ন্তে তে-ঽধিপতযস্তেভ্যো নমস্তে নো মৃডযন্তু তে য-ন্দ্ৱিষ্মো যশ্চ নো দ্ৱেষ্টি তং-ৱোঁ জম্ভে দধামি সহস্ৰস্য প্ৰমা অসি সহস্ৰস্য প্ৰতিমা অসি সহস্ৰস্য ৱিমা অসি সহস্ৰস্যোন্মা অসি সাহস্ৰো-ঽসি সহস্ৰায ত্ৱেমা মে অগ্ন ইষ্টকা ধেনৱঃ সন্ত্ৱেকা চ শত-ঞ্চ সহস্ৰ-ঞ্চাযুত-ঞ্চ [ ] 31
নিযুত-ঞ্চ প্ৰযুত-ঞ্চাৰ্বুদ-ঞ্চ ন্যৰ্বুদ-ঞ্চ সমুদ্ৰশ্চ মদ্ধ্য-ঞ্চান্তশ্চ পৰাৰ্ধশ্চেমা মে অগ্ন ইষ্টকা ধেনৱঃ সন্তু ষষ্ঠি-স্সহস্ৰমযুত-মক্ষীযমাণা ঋতস্থা স্থৰ্তাৱৃধো ঘৃতশ্চুতো মধুশ্চুত ঊৰ্জস্ৱতী-স্স্ৱধাৱিনীস্তা মে অগ্ন ইষ্টকা ধেনৱঃ সন্তু ৱিৰাজো নাম কামদুঘা অমুত্ৰামুষ্মিন্ ঁলোকে ॥ 32 ॥
(সৱ্ৰতা - ৰুদ্ৰাণা - মযুতঞ্চ - পঞ্চচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 11)
সমি-দ্দিশামাশযা ন-স্সুৱৰ্ৱিন্মধোৰতো মাধৱঃ পাত্ৱস্মান্ । অগ্নিৰ্দেৱো দুষ্টৰীতুৰদাভ্য ইদ-ঙ্ক্ষত্ৰগ্ং ৰক্ষতু পাত্ৱস্মান্ ॥ ৰথন্তৰগ্ং সামভিঃ পাত্ৱস্মা-ন্গাযত্ৰী ছন্দসাং-ৱিঁশ্ৱৰূপা । ত্ৰিৱৃন্নো ৱিষ্ঠযা স্তোমো অহ্নাগ্ং সমুদ্ৰো ৱাত ইদমোজঃ পিপৰ্তু ॥ উগ্ৰা দিশামভি-ভূতিৰ্ৱযোধা-শ্শুচিঃ শুক্ৰে অহন্যোজসীনা । ইন্দ্ৰাধিপতিঃ পিপৃতাদতো নো মহি [ ] 33
ক্ষত্ৰং-ৱিঁশ্ৱতো ধাৰযেদম্ ॥ বৃহ-থ্সাম ক্ষত্ৰভৃ-দ্ৱৃদ্ধ ৱৃষ্ণিয-ন্ত্ৰিষ্টুভৌজঃ শুভিত মুগ্ৰৱীৰম্ । ইন্দ্ৰ স্তোমেন পঞ্চদশেন মদ্ধ্যমিদং-ৱাঁতেন সগৰেণ ৰক্ষ ॥ প্ৰাচী দিশাগ্ং সহযশা যশস্ৱতী ৱিশ্ৱে দেৱাঃ প্ৰাৱৃষা ঽহ্নাগ্ং সুৱৰ্ৱতী । ইদ-ঙ্ক্ষত্ৰ-ন্দুষ্টৰমস্ত্ৱোজো ঽনাধৃষ্টগ্ং সহস্ৰিযগ্ং সহস্ৱত্ ॥ ৱৈৰূপে সামন্নিহ তচ্ছকেম জগত্যৈনং-ৱিঁক্ষ্ৱা ৱেশযামঃ । ৱিশ্ৱে দেৱা-স্সপ্তদশেন [সপ্তদশেন, ৱৰ্চ ইদ-ঙ্ক্ষত্ৰগ্ং] 34
ৱৰ্চ ইদ-ঙ্ক্ষত্ৰগ্ং সলিলৱাতমুগ্ৰম্ ॥ ধৰ্ত্ৰী দিশা-ঙ্ক্ষত্ৰমিদ-ন্দাধাৰোপস্থা-ঽঽশানা-ম্মিত্ৰৱদস্ত্ৱোজঃ । মিত্ৰাৱৰুণা শৰদা-ঽহ্না-ঞ্চিকিত্নূ অস্মৈ ৰাষ্ট্ৰায মহি শৰ্ম যচ্ছতম্ ॥ ৱৈৰাজে সামন্নধি মে মনীষা-ঽনুষ্টুভা সম্ভৃতং-ৱীঁৰ্যগ্ং সহঃ । ইদ-ঙ্ক্ষত্ৰ-ম্মিত্ৰৱদাৰ্দ্ৰদানু মিত্ৰাৱৰুণা ৰক্ষত-মাধিপত্যৈঃ ॥ সম্ৰা-ড্দিশাগ্ং সহসাম্নী সহস্ৱত্যৃতুৰ্হেমন্তো ৱিষ্ঠযা নঃ পিপৰ্তু । অৱস্যুৱাতা [অৱস্যুৱাতাঃ, বৃহতীৰ্নু] 35
বৃহতীৰ্নু শক্ৱৰীৰিমং-যঁজ্ঞমৱন্তু নো ঘৃতাচীঃ ॥ সুৱৰ্ৱতী সুদুঘা নঃ পযস্ৱতী দিশা-ন্দেৱ্যৱতু নো ঘৃতাচী । ত্ৱ-ঙ্গোপাঃ পুৰএতোত পশ্চা-দ্বৃহস্পতে যাম্যাং-যুঁঙ্গ্ধি ৱাচম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱা দিশাগ্ং ৰন্তিৰাশৌষধীনাগ্ং সংৱঁথ্সৰেণ সৱিতা নো অহ্নাম্ । ৰেৱ-থ্সামাতিচ্ছন্দা উ ছন্দো-ঽজাত শত্ৰু-স্স্যোনা নো অস্তু ॥ স্তোমত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশে ভুৱনস্য পত্নি ৱিৱস্ৱদ্ৱাতে অভি নো [অভি নঃ, গৃণাহি ।] 36
গৃণাহি । ঘৃতৱতী সৱিতৰাধিপত্যৈঃ পযস্ৱতী ৰন্তিৰাশা নো অস্তু ॥ ধ্ৰুৱা দিশাং-ৱিঁষ্ণুপত্ন্যঘোৰা-ঽস্যেশানা সহসো যা মনোতা । বৃহস্পতি ৰ্মাতৰিশ্ৱোত ৱাযু-স্সন্ধুৱানা ৱাতা অভি নো গৃণন্তু ॥ ৱিষ্টভো-ন্দিৱো ধৰুণঃ পৃথিৱ্যা অস্যেশানা জগতো ৱিষ্ণুপত্নী । ৱিশ্ৱৱ্যচা ইষযন্তী সুভূতি-শ্শিৱা নো অস্ত্ৱদিতিৰুপস্থে ॥ ৱৈশ্ৱানৰো ন ঊত্যাপৃষ্টো দিৱ্যনু নো ঽদ্যানুমতিৰন্ৱিদনুমতে ত্ৱ-ঙ্কযা নশ্চিত্ৰ আভুৱত্কো অদ্য যুঙ্ক্তে ॥ 37 ॥
(মহি - সপ্তদশেনা - ঽৱস্যুৱাতা - অভি নো - ঽনু ন - শ্চতুৰ্দশ চ) (অ. 12) (ৰশ্মিৰসি - ৰাজ্ঞ্যস্য - য-ম্পুৰো হৰিকেশো - ঽগ্নিৰ্মূৰ্ধ - ন্দ্ৰাগ্নিভ্যাং - বৃহস্পতি - ৰ্ভূযস্কৃদ - স্যগ্নিনা ৱিশ্ৱাষাট্ - প্ৰজাপতিৰ্মনসা - কৃত্তিকা - মধুশ্চ - সমিদ্দিশাং - দ্ৱাদশ ) (ৰশ্মিৰসি - প্ৰতি ধেনু- মসি স্তনযিত্নুসনিৰ - স্যাদিত্যানাগ্ং - সপ্তত্ৰিগ্ংশত্ ) (ৰশ্মিৰসি, কো অদ্য যুঙ্ক্তে) ॥ হৰিঃ ওম্ ॥ ॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ঞ্চতুৰ্থ কাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥

Explore More