4.4 - రశ్మిరసి క్షయాయ త్వా - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-ఞ్చతుర్థకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్నః - పఞ్చమచితిశేషనిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
రశ్మిరసి క్షయాయ త్వా క్షయ-ఞ్జిన్వ ప్రేతిరసి ధర్మాయ త్వా ధర్మ-ఞ్జిన్వాన్వితిరసి దివే త్వా దివ-ఞ్జిన్వ సన్ధిరస్యన్తరిక్షాయ త్వా-ఽన్తరిక్ష-ఞ్జిన్వ ప్రతిధిరసి పృథివ్యై త్వా పృథివీ-ఞ్జిన్వ విష్టభోం-ఽసి వృష్ట్యై త్వా వృష్టి-ఞ్జిన్వ ప్రవా-ఽస్యహ్నే త్వా-ఽహర్జిన్వాను వా-ఽసి రాత్రియై త్వా రాత్రి-ఞ్జిన్వో శిగసి [రాత్రి-ఞ్జిన్వో శిగసి, వసుభ్యస్త్వా] 1
వసుభ్యస్త్వా వసూఞ్జిన్వ ప్రకేతో-ఽసి రుద్రేభ్యస్త్వా రుద్రాఞ్జిన్వ సుదీతిరస్యాదిత్యేభ్యస్త్వా ఽఽదిత్యాఞ్జిన్వౌజో-ఽసి పితృభ్యస్త్వా పితౄఞ్జిన్వ తన్తురసి ప్రజాభ్యస్త్వా ప్రజా జిన్వ పృతనాషాడసి పశుభ్యస్త్వా పశూఞ్జిన్వ రేవదస్యోషధీభ్య-స్త్వౌషధీ-ర్జిన్వాభిజిదసి యుక్తగ్రావేన్ద్రాయ త్వేన్ద్ర-ఞ్జిన్వాధిపతిరసి ప్రాణాయ [ప్రాణాయ, త్వా ప్రాణ-ఞ్జిన్వ] 2
త్వా ప్రాణ-ఞ్జిన్వ యన్తా-ఽస్యపానాయ త్వా-ఽపాన-ఞ్జిన్వ సగ్ంసర్పో-ఽసి చక్షుషే త్వా చక్షుర్జిన్వ వయోధా అసి శ్రోత్రాయ త్వా శ్రోత్ర-ఞ్జిన్వ త్రివృదసి ప్రవృదసి సంవృఁదసి వివృదసి సగ్ంరోహో-ఽసి నీరోహో-ఽసి ప్రరోహో-ఽస్యనురోహో-ఽసి వసుకో-ఽసి వేషశ్రిరసి వస్యష్టిరసి ॥ 3 ॥

(ఉశిగసి - ప్రాణాయ - త్రిచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
రాజ్ఞ్యసి ప్రాచీ దిగ్వసవస్తే దేవా అధిపతయో-ఽగ్నిర్హేతీనా-మ్ప్రతిధర్తా త్రివృ-త్త్వా స్తోమః పృథివ్యాగ్ శ్రయత్వాజ్య-ముక్థమవ్యథయ-థ్స్తభ్నాతు రథన్తరగ్ం సామ ప్రతిష్ఠిత్యై విరాడసి దక్షిణా దిగ్రుద్రాస్తే దేవా అధిపతయ ఇన్ద్రో హేతీనా-మ్ప్రతిధర్తా పఞ్చదశస్త్వా స్తోమః పృథివ్యాగ్ శ్రయతు ప్ర-ఉగముక్థ-మవ్యథయ-థ్స్తభ్నాతు బృహ-థ్సామ ప్రతిష్ఠిత్యై సమ్రాడసి ప్రతీచీ ది- [దిక్, ఆదిత్యాస్తే] 4
-గాదిత్యాస్తే దేవా అధిపతయ-స్సోమో హేతీనా-మ్ప్రతిధర్తా సప్తదశస్త్వా స్తోమః పృథివ్యాగ్ శ్రయతు మరుత్వతీయముక్థ-మవ్యథయ-థ్స్తభ్నాతు వైరూపగ్ం సామ ప్రతిష్ఠిత్యాయై స్వరాడస్యుదీచీ దిగ్ విశ్వే తే దేవా అధిపతయో వరుణో హేతీనా-మ్ప్రతిధర్తైకవిగ్ంశ స్త్వా స్తోమః పృథివ్యాగ్ శ్రయతు నిష్కేవల్య-ముక్థమవ్యథయ-థ్స్తభ్నాతు వైరాజగ్ం సామ ప్రతిష్ఠిత్యా అధిపత్న్యసి బృహతీ దిమ్మరుతస్తే దేవా అధిపతయో [అధిపతయః, బృహస్పతిర్హేతీ-] 5
బృహస్పతిర్హేతీనా-మ్ప్రతిధర్తా త్రిణవత్రయస్త్రిగ్ంశౌ త్వా స్తోమౌ పృథివ్యాగ్ శ్రయతాం-వైఁశ్వదేవాగ్నిమారుతే ఉక్థే అవ్యథయన్తీ స్తభ్నీతాగ్ం శాక్వరరైవతే సామనీ ప్రతిష్ఠిత్యా అన్తరిక్షాయర్షయస్త్వా ప్రథమజా దేవేషు దివో మాత్రయా వరిణా ప్రథన్తు విధర్తా చాయమధిపతిశ్చ తే త్వా సర్వే సంవిఁదానా నాకస్య పృష్ఠే సువర్గే లోకే యజమాన-ఞ్చ సాదయన్తు ॥ 6 ॥

(ప్రతీచీ దిం - మరుతస్తే దేవా అధిపతయ - శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
అయ-మ్పురో హరికేశ-స్సూర్యరశ్మిస్తస్య రథగృథ్సశ్చ రథౌజాశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ పుఞ్జికస్థలా చ కృతస్థలా చాఫ్సరసౌ యాతుధానా హేతీ రక్షాగ్ంసి ప్రహేతి రయ-న్దక్షిణా విశ్వ కర్మా తస్య రథస్వనశ్చ రథేచిత్రశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ మేనకా చ సహజన్యా చాఫ్సరసౌ దంణవః పశవో హేతిః పౌరుషేయో వధః ప్రహేతి రయ-మ్పశ్చా-ద్విశ్వవ్యచా స్తస్య రథ ప్రోతశ్చా-సమరథశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ ప్రమ్లోచన్తీ చా- [ప్రమ్లోచన్తీ చ, అనుమ్లోచన్తీ-] 7
-ఽనుమ్లోచన్తీ-చాఫ్సరసౌ సర్పా హేతి ర్వ్యాఘ్రాః ప్రహేతి రయ ముత్తరా-థ్సంయఁద్- వసుస్తస్య సేనజిచ్చ సుషేణశ్చ సేనాని గ్రామణ్యౌ విశ్వాచీ చ ఘృతాచీ చాఫ్సరసా వాపో హేతి ర్వాతః ప్రహేతి రయముపర్య ర్వాగ్వ-సుస్తస్య తార్క్ష్య-శ్చారిష్ట-నేమిశ్చ సేనాని గ్రామణ్యా వుర్వశీ చ పూర్వచిత్తిశ్చా-ఫ్సరసౌ విద్యుద్ధేతిర-వస్ఫూర్జ-న్ప్రహేతి స్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే య- [తే యమ్, ద్విష్మో] 8
-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామ్యాయోస్త్వా సదనే సాదయామ్యవత శ్ఛాయాయా-న్నమః సముద్రాయ నమః సముద్రస్య చక్షసే పరమేష్ఠీ త్వా సాదయతు దివః పృష్ఠే వ్యచస్వతీ-మ్ప్రథస్వతీం-విఁభూమతీ-మ్ప్రభూమతీ-మ్పరిభూమతీ-న్దివం-యఁచ్ఛ దివ-న్దృగ్ంహ దివ-మ్మా హిగ్ంసీర్విశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ వ్యానాయోదానాయ ప్రతిష్ఠాయై చరిత్రాయ సూర్యస్త్వా-ఽభి పాతు మహ్యా స్వస్త్యా ఛర్దిషా శన్తమేన తయా దేవతయా-ఽఙ్గిరస్వ-ద్ధ్రువా సీద ॥ ప్రోథదశ్వో న యవసే అవిష్యన్. యదా మహ-స్సఁవరణా-ద్వ్యస్థాత్ । ఆదస్య వాతో అను వాతి శోచిరధ స్మ తే వ్రజన-ఙ్కృష్ణమస్తి ॥ 9 ॥

(ప్రమ్లోచన్తీ చ - యగ్గ్ - స్వస్త్యా - ఽష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 3)
అగ్నిర్మూర్ధా దివః కకు-త్పతిః పృథివ్యా అయమ్ । అపాగ్ం రేతాగ్ంసి జిన్వతి ॥ త్వామగ్నే పుష్కరాదద్ధ్యథర్వా నిరమన్థత । మూర్ధ్నో విశ్వస్య వాఘతః ॥ అయమగ్ని-స్సహస్రిణో వాజస్య శతినస్పతిః । మూర్ధా కవీ రయీణామ్ ॥ భువో యజ్ఞస్య రజసశ్చ నేతా యత్రా నియుద్భి-స్సచసే శివాభిః । దివి మూర్ధాన-న్దధిషే సువర్షా-ఞ్జిహ్వామగ్నే చకృషే హవ్యవాహమ్ ॥ అబోద్ధ్యగ్ని-స్సమిధా జనానా- [జనానామ్, ప్రతి] 10
-మ్ప్రతి ధేనుమివా యతీముషాసమ్ । యహ్వా ఇవ ప్రవయా ముజ్జిహానాః ప్ర భానవః సిస్రతే నాకమచ్ఛ ॥ అవోచామ కవయే మేద్ధ్యాయ వచో వన్దారు వృషభాయ వృష్ణే । గవిష్ఠిరో నమసా స్తోమమగ్నౌ దివీవ రుక్మముర్వ్యఞ్చమశ్రేత్ ॥ జనస్య గోపా అజనిష్ట జాగృవిరగ్ని-స్సుదక్షః సువితాయ నవ్యసే । ఘృతప్రతీకో బృహతా దివిస్పృశా ద్యుమద్వి భాతి భరతేభ్య-శ్శుచిః ॥ త్వామగ్నే అఙ్గిరసో [అఙ్గిరసః, గుహా హితమన్వ-] 11
గుహా హితమన్వ-విన్దఞ్ఛిశ్రియాణం-వఁనేవనే । స జాయసే మథ్యమాన-స్సహో మహ-త్త్వామాహు-స్సహసస్పుత్రమఙ్గిరః ॥ యజ్ఞస్య కేతు-మ్ప్రథమ-మ్పురోహితమగ్ని-న్నరస్త్రిషధస్థే సమిన్ధతే । ఇన్ద్రేణ దేవై-స్సరథగ్ం స బర్హిషి సీదన్ని హోతా యజథాయ సుక్రతుః ॥ త్వా-ఞ్చిత్రశ్రవస్తమ హవన్తే విక్షు జన్తవః । శోచిష్కేశ-మ్పురుప్రియాగ్నే హవ్యాయ వోఢవే ॥ సఖాయ-స్సంవః ఁసమ్యఞ్చ-మిషగ్గ్- [-మిషమ్, స్తోమ-ఞ్చాగ్నయే ।] 12
-స్తోమ-ఞ్చాగ్నయే । వర్షిష్ఠాయ క్షితీనామూర్జో నప్త్రే సహస్వతే ॥ సగ్ంసమిద్యువసే వృషన్నగ్నే విశ్వాన్యర్య ఆ । ఇడస్పదే సమిద్ధ్యసే స నో వసూన్యా భర ॥ ఏనా వో అగ్ని-న్నమసోర్జో నపాతమా హువే । ప్రియ-ఞ్చేతిష్ఠమరతిగ్గ్ స్వద్ధ్వరం-విఁశ్వస్య దూతమమృతమ్ ॥ స యోజతే అరుషో విశ్వభోజసా స దుద్రవ-థ్స్వాహుతః । సుబ్రహ్మా యజ్ఞ-స్సుశమీ [యజ్ఞ-స్సుశమీ, వసూనా-] 13
వసూనా-న్దేవగ్ం రాధో జనానామ్ ॥ ఉదస్య శోచిరస్థాదా-జుహ్వానస్య మీఢుషః । ఉద్ధమాసో అరుషాసో దివిస్పృశ-స్సమగ్నిమిన్ధతే నరః ॥ అగ్నే వాజస్య గోమత ఈశాన-స్సహసో యహో । అస్మే ధేహి జాతవేదో మహి శ్రవః ॥ స ఇధానో వసుష్కవి-రగ్నిరీడేన్యో గిరా । రేవదస్మభ్య-మ్పుర్వణీక దీదిహి ॥ క్షపో రాజన్నుత త్మనా-ఽగ్నే వస్తోరుతోషసః । స తిగ్మజమ్భ [ ] 14
రక్షసో దహ ప్రతి ॥ ఆ తే అగ్న ఇధీమహి ద్యుమన్త-న్దేవాజరమ్ । యద్ధ స్యా తే పనీయసీ సమి-ద్దీదయతి ద్యవీషగ్గ్ స్తోతృభ్య ఆ భర ॥ ఆ తే అగ్న ఋచా హవి-శ్శుక్రస్య జ్యోతిషస్పతే । సుశ్చన్ద్ర దస్మ విశ్పతే హవ్యవా-ట్తుభ్యగ్ం హూయత ఇషగ్గ్ స్తోతృభ్య ఆ భర ॥ ఉభే సుశ్చన్ద్ర సర్పిషో దర్వీ శ్రీణీష ఆసని । ఉతో న ఉ-త్పుపూర్యా [ఉ-త్పుపూర్యాః, ఉక్థేషు] 15
ఉక్థేషు శవసస్పత ఇషగ్గ్ స్తోతృభ్య ఆ భర ॥ అగ్నే తమద్యాశ్వ-న్న స్తోమైః క్రతు-న్న భద్రగ్ం హృదిస్పృశమ్ । ఋద్ధ్యామా త ఓహైః ॥ అధా హ్యగ్నే క్రతోర్భద్రస్య దక్షస్య సాధోః । రథీర్-ఋతస్య బృహతో బభూథ ॥ ఆభిష్టే అద్య గీర్భిర్గృణన్తో-ఽగ్నే దాశేమ । ప్ర తే దివో న స్తనయన్తి శుష్మాః ॥ ఏభిర్నో అర్కైర్భవా నో అర్వా- [అర్వాఙ్, సువర్న జ్యోతిః ।] 16
-ఙ్ఖ్సువర్న జ్యోతిః । అగ్నే విశ్వేభి-స్సుమనా అనీకైః ॥ అగ్నిగ్ం హోతార-మ్మన్యే దాస్వన్తం-వఁసో-స్సూనుగ్ం సహసో జాతవేదసమ్ । విప్ర-న్న జాతవేదసమ్ । య ఊర్ధ్వయా స్వద్ధ్వరో దేవో దేవాచ్యా కృపా । ఘృతస్య విభ్రాష్టిమను శుక్రశోచిష ఆజుహ్వానస్య సర్పిషః ॥ అగ్నే త్వ-న్నో అన్తమః । ఉత త్రాతా శివో భవ వరూథ్యః ॥ త-న్త్వా శోచిష్ఠ దీదివః । సుమ్నాయ నూనమీమహే సఖిభ్యః ॥ వసురగ్నిర్వసుశ్రవాః । అచ్ఛా నక్షి ద్యుమత్తమో రయి-న్దాః ॥ 17 ॥

(జనానా - మఙ్గిరస - ఇషగ్ం - సుశమీ - తిగ్మజమ్భ - పుపూర్యా - అర్వాం - వసుశ్రవాః - పఞ్చ చ) (అ. 4)
ఇన్ద్రాగ్నిభ్యా-న్త్వా సయుజా యుజా యునజ్మ్యా ఘారాభ్యా-న్తేజసా వర్చసో క్థేభి-స్స్తోమేభి శ్ఛన్దోభీ రయ్యై పోషాయ సజాతానా-మ్మద్ధ్యమస్థేయాయ మయా త్వా సయుజా యుజా యునజ్మ్యబా-న్దులా నితత్ని రభ్రయన్తీ మేఘయన్తీ వర్షయన్తీ చుపుణీకా నామాసి ప్రజాపతినా త్వా విశ్వాభిర్ధీభిరుప దధామి పృథివ్యుదపురమన్నేన విష్టా మనుష్యాస్తే గోప్తారో ఽగ్నిర్వియత్తో-ఽస్యాం సా తామహ-మ్ప్ర పద్యే సా [ ] 18
మే శర్మ చ వర్మ చాస్త్వధి ద్యౌరన్తరిక్ష-మ్బ్రహ్మణా విష్టా మరుతస్తే గోప్తారో వాయుర్వియత్తో-ఽస్యా-న్తామహ-మ్ప్ర పద్యే సా మే శర్మ చ వర్మ చాస్తు ద్యౌరపరాజితా-ఽమృతేన విష్టా-ఽఽదిత్యాస్తే గోప్తార-స్సూర్యో వియత్తో-ఽస్యా-న్తామహ-మ్ప్ర పద్యే సా మే శర్మ చ వర్మ చాస్తు ॥ 19 ॥

(సా - ఽష్టాచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
బృహస్పతిస్త్వా సాదయతు పృథివ్యాః పృష్ఠే జ్యోతిష్మతీం-విఁశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ విశ్వ-ఞ్జ్యోతిర్యచ్ఛా- గ్నిస్తే-ఽధిపతి ర్విశ్వకర్మా త్వా సాదయత్వన్తరిక్షస్య పృష్ఠే జ్యోతిష్మతీం-విఁశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ విశ్వ-ఞ్జ్యోతిర్యచ్ఛ వాయుస్తే-ఽధిపతిః ప్రజాపతిస్త్వా సాదయతు దివః పృష్ఠే జ్యోతిష్మతీం-విఁశ్వస్మై ప్రాణాయాపానాయ విశ్వ-ఞ్జ్యోతిర్యచ్ఛ పరమేష్ఠీ తే-ఽధిపతిః పురోవాతసనిరస్య భ్రసనిరసి విద్యుథ్సని- [విద్యుథ్సనిః, అసి స్తనయిత్నుసనిరసి] 20
-రసి స్తనయిత్నుసనిరసి వృష్టిసనిరస్య-గ్నేర్యాన్యసి దేవానామగ్నే యాన్యసి వాయోర్యాన్యసి దేవానాం-వాఁయోయాన్యస్యన్తరిక్షస్య యాన్యసి దేవానా- మన్తరిక్షయాన్యస్య-న్తరిక్షమస్యన్తరిక్షాయ త్వా సలిలాయ త్వా సర్ణీకాయ త్వా సతీకాయ త్వా కేతాయ త్వా ప్రచేతసే త్వా వివస్వతే త్వా దివస్త్వా జ్యోతిష ఆదిత్యేభ్యస్త్వర్చే త్వా రుచే త్వా ద్యుతే త్వా భాసే త్వా జ్యోతిషే త్వా యశోదా-న్త్వా యశసి తేజోదా-న్త్వా తేజసి పయోదా-న్త్వా పయసి వర్చోదా-న్త్వా వర్చసి ద్రవిణోదా-న్త్వా ద్రవిణే సాదయామి తేనర్షిణా తేన బ్రహ్మణా తయా దేవతయా-ఽఙ్గిరస్వ-ద్ధ్రువా సీద ॥ 21 ॥

(విద్యుథ్సని - ర్ద్యుతే త్వై - కాన్న త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
భూయస్కృదసి వరివస్కృదసి ప్రాచ్యస్యూర్ధ్వా-ఽస్య-న్తరిక్షసదస్య-న్తరిక్షే సీదా-ఫ్సుషదసి శ్యేనసదసి గృద్ధ్రసదసి సుపర్ణసదసి నాకసదసి పృథివ్యాస్త్వా ద్రవిణే సాదయామ్య-న్తరిక్షస్య త్వా ద్రవిణే సాదయామి దివస్త్వా ద్రవిణే సాదయామి దిశా-న్త్వా ద్రవిణే సాదయామి ద్రవిణోదా-న్త్వా ద్రవిణే సాదయామి ప్రాణ-మ్మే పాహ్య-పాన-మ్మే పాహి వ్యాన-మ్మే [వ్యాన-మ్మే, పాహ్యాయుర్మే పాహి] 22
పాహ్యాయుర్మే పాహి విశ్వాయుర్మే పాహి సర్వాయుర్మే పాహ్యగ్నే య-త్తే పరగ్ం హృన్నామ తావేహి సగ్ం రభావహై పాఞ్చ జన్యేష్వ-ప్యేద్ధ్యగ్నే యావా అయావా ఏవా ఊమా-స్సబ్ద-స్సగర-స్సుమేకః ॥ 23 ॥

(వ్యాన-మ్మే-ద్వాత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
అగ్నినా విశ్వాషాట్ సూర్యేణ స్వరా-ట్క్రత్వా శచీపతిర్-ఋషభేణ త్వష్టా యజ్ఞేన మఘవా-న్దక్షిణయా సువర్గో మన్యునా వృత్రహా సౌహార్ద్యేన తనూధా అన్నేన గయః పృథివ్యా-ఽసనో దృగ్భిరన్నాదో వషట్కారేణర్ధ-స్సామ్నా తనూపా విరాజా జ్యోతిష్మా-న్బ్రహ్మణా సోమపా గోభిర్యజ్ఞ-న్దాధార క్షత్రేణ మనుష్యా-నశ్వేన చ రథేన చ వజ్ర్యృతుభిః ప్రభు-స్సంవఁథ్సరేణ పరిభూ స్తపసా-ఽనాధృష్ట-స్సూర్య-స్స-న్తనూభిః ॥ 24 ॥

(అగ్ని - రైకాన్న పఞ్చాశత్) (అ. 8)
ప్రజాపతిర్మనసా ఽన్ధో-ఽచ్ఛేతో ధాతా దీక్షాయాగ్ం సవితా భృత్యా-మ్పూషా సోమక్రయణ్యాం-వఁరుణ ఉపనద్ధో ఽసురః క్రీయమాణో మిత్రః క్రీత-శ్శిపివిష్ట ఆసాదితో నరన్ధిషః ప్రోహ్యమాణో ఽధిపతిరాగతః ప్రజాపతిః ప్రణీయమానో ఽగ్నిరాగ్నీద్ధ్రే బృహస్పతిరాగ్నీద్ధ్రా-త్ప్రణీయమాన ఇన్ద్రో హవిర్ధానే ఽదితిరాసాదితో విష్ణురుపావహ్రియమాణో ఽథర్వోపోత్తో యమో-ఽభిషుతో ఽపూతపా ఆధూయమానో వాయుః పూయమానో మిత్రః, క్షీరశ్రీర్మన్థీ సక్తుశ్రీర్వైశ్వదేవ ఉన్నీతో రుద్ర ఆహుతో వాయురావృత్తో నృచక్షాః ప్రతిఖ్యాతో భక్ష ఆగతః పితృణా-న్నారాశగ్ంసో ఽసురాత్త-స్సిన్ధుర-వభృథమవప్రయన్-థ్సముద్రో ఽవగత-స్సలిలః ప్రప్లుత-స్సువరుదృచ-ఙ్గతః ॥ 25 ॥

(రుద్ర - ఏకవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 9)
కృత్తికా నక్షత్ర-మగ్నిర్దేవతా-ఽగ్నే రుచః స్థ ప్రజాపతేర్ధాతు-స్సోమస్యర్చే త్వా రుచే త్వా ద్యుతే త్వా భాసే త్వా జ్యోతిషే త్వా రోహిణీ నక్షత్ర-మ్ప్రజాపతిర్దేవతా మృగశీర్ష-న్నక్షత్రగ్ం సోమో దేవతా ఽఽర్ద్రా నక్షత్రగ్ం రుద్రో దేవతా పునర్వసూ నక్షత్రమదితిర్దేవతా- తిష్యో నక్షత్ర-మ్బృహస్పతిర్దేవతా ఽఽశ్రేషా నక్షత్రగ్ం సర్పా దేవతా మఘా నక్షత్ర-మ్పితరో దేవతా ఫల్గునీ నక్షత్ర- [నక్షత్రమ్, అర్యమా] 26
-మర్యమా దేవతా ఫల్గునీ నక్షత్ర-మ్భగో దేవతా హస్తో నక్షత్రగ్ం సవితా దేవతా చిత్రా నక్షత్రమిన్ద్రో దేవతా స్వాతీ నక్షత్రం-వాఁయుర్దేవతా విశాఖే నక్షత్రమిన్ద్రాగ్నీ దేవతా ఽనూరాధా నక్షత్ర-మ్మిత్రో దేవతా రోహిణీ నక్షత్రమిన్ద్రో దేవతా విచృతౌ నక్షత్ర-మ్పితరో దేవతా ఽషాఢా నక్షత్రమాపో దేవతా ఽషాఢా నక్షత్రం-విఁశ్వే దేవా దేవతా శ్రోణా నక్షత్రం-విఁష్ణుర్దేవతా శ్రవిష్ఠా నక్షత్రం-వఁసవో [నక్షత్రం-వఁసవః, దేవతా] 27
దేవతా శతభిష-న్నక్షత్రమిన్ద్రో దేవతా ప్రోష్ఠపదా నక్షత్రమజ ఏకపా-ద్దేవతా ప్రోష్ఠపదా నక్షత్రమహిర్బుద్ధ్నియో దేవతా రేవతీ నక్షత్ర-మ్పూషా దేవతా ఽశ్వయుజౌ నక్షత్రమశ్వినౌ దేవతా ఽపభరణీర్నక్షత్రం-యఁమో దేవతా, పూర్ణా పశ్చాద్య-త్తే దేవా అదధుః ॥ 28 ॥

(ఫల్గునీ నక్షత్రం - ఁవసవ - స్త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
మధుశ్చ మాధవశ్చ వాసన్తికావృతూ శుక్రశ్చ శుచిశ్చ గ్రైష్మావృతూ నభశ్చ నభస్యశ్చ వార్షికావృతూ ఇషశ్చోర్జశ్చ శారదావృతూ సహశ్చ సహస్యశ్చ హైమన్తికావృతూ తపశ్చ తపస్యశ్చ శైశిరావృతూ అగ్నేరన్త-శ్శ్లేషో-ఽసి కల్పేతా-న్ద్యావాపృథివీ కల్పన్తామాప ఓషధీః కల్పన్తామగ్నయః పృథమ్మమ జ్యైష్ఠ్యయ సవ్రతా [సవ్రతాః, యే-ఽగ్నయ-] 29
యే-ఽగ్నయ-స్సమనసో-ఽన్తరా ద్యావాపృథివీ శైశిరావృతూ అభి కల్పమానా ఇన్ద్రమివ దేవా అభి సంవిఁశన్తు సంయఁచ్చ ప్రచేతాశ్చాగ్నే-స్సోమస్య సూర్యస్యో-గ్రా చ భీమా చ పితృణాం-యఁమస్యేన్ద్రస్య ధ్రువా చ పృథివీ చ దేవస్య సవితుర్మరుతాం-వఁరుణస్య ధర్త్రీ చ ధరిత్రీ చ మిత్రావరుణయో ర్మిత్రస్య ధాతుః ప్రాచీ చ ప్రతీచీ చ వసూనాగ్ం రుద్రాణా- [రుద్రాణామ్, ఆదిత్యానా-న్తే] 30
-మాదిత్యానా-న్తే తే-ఽధిపతయస్తేభ్యో నమస్తే నో మృడయన్తు తే య-న్ద్విష్మో యశ్చ నో ద్వేష్టి తం-వోఁ జమ్భే దధామి సహస్రస్య ప్రమా అసి సహస్రస్య ప్రతిమా అసి సహస్రస్య విమా అసి సహస్రస్యోన్మా అసి సాహస్రో-ఽసి సహస్రాయ త్వేమా మే అగ్న ఇష్టకా ధేనవః సన్త్వేకా చ శత-ఞ్చ సహస్ర-ఞ్చాయుత-ఞ్చ [ ] 31
నియుత-ఞ్చ ప్రయుత-ఞ్చార్బుద-ఞ్చ న్యర్బుద-ఞ్చ సముద్రశ్చ మద్ధ్య-ఞ్చాన్తశ్చ పరార్ధశ్చేమా మే అగ్న ఇష్టకా ధేనవః సన్తు షష్ఠి-స్సహస్రమయుత-మక్షీయమాణా ఋతస్థా స్థర్తావృధో ఘృతశ్చుతో మధుశ్చుత ఊర్జస్వతీ-స్స్వధావినీస్తా మే అగ్న ఇష్టకా ధేనవః సన్తు విరాజో నామ కామదుఘా అముత్రాముష్మిన్ ఁలోకే ॥ 32 ॥

(సవ్రతా - రుద్రాణా - మయుతఞ్చ - పఞ్చచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 11)
సమి-ద్దిశామాశయా న-స్సువర్విన్మధోరతో మాధవః పాత్వస్మాన్ । అగ్నిర్దేవో దుష్టరీతురదాభ్య ఇద-ఙ్క్షత్రగ్ం రక్షతు పాత్వస్మాన్ ॥ రథన్తరగ్ం సామభిః పాత్వస్మా-న్గాయత్రీ ఛన్దసాం-విఁశ్వరూపా । త్రివృన్నో విష్ఠయా స్తోమో అహ్నాగ్ం సముద్రో వాత ఇదమోజః పిపర్తు ॥ ఉగ్రా దిశామభి-భూతిర్వయోధా-శ్శుచిః శుక్రే అహన్యోజసీనా । ఇన్ద్రాధిపతిః పిపృతాదతో నో మహి [ ] 33
క్షత్రం-విఁశ్వతో ధారయేదమ్ ॥ బృహ-థ్సామ క్షత్రభృ-ద్వృద్ధ వృష్ణియ-న్త్రిష్టుభౌజః శుభిత ముగ్రవీరమ్ । ఇన్ద్ర స్తోమేన పఞ్చదశేన మద్ధ్యమిదం-వాఁతేన సగరేణ రక్ష ॥ ప్రాచీ దిశాగ్ం సహయశా యశస్వతీ విశ్వే దేవాః ప్రావృషా ఽహ్నాగ్ం సువర్వతీ । ఇద-ఙ్క్షత్ర-న్దుష్టరమస్త్వోజో ఽనాధృష్టగ్ం సహస్రియగ్ం సహస్వత్ ॥ వైరూపే సామన్నిహ తచ్ఛకేమ జగత్యైనం-విఁక్ష్వా వేశయామః । విశ్వే దేవా-స్సప్తదశేన [సప్తదశేన, వర్చ ఇద-ఙ్క్షత్రగ్ం] 34
వర్చ ఇద-ఙ్క్షత్రగ్ం సలిలవాతముగ్రమ్ ॥ ధర్త్రీ దిశా-ఙ్క్షత్రమిద-న్దాధారోపస్థా-ఽఽశానా-మ్మిత్రవదస్త్వోజః । మిత్రావరుణా శరదా-ఽహ్నా-ఞ్చికిత్నూ అస్మై రాష్ట్రాయ మహి శర్మ యచ్ఛతమ్ ॥ వైరాజే సామన్నధి మే మనీషా-ఽనుష్టుభా సమ్భృతం-వీఁర్యగ్ం సహః । ఇద-ఙ్క్షత్ర-మ్మిత్రవదార్ద్రదాను మిత్రావరుణా రక్షత-మాధిపత్యైః ॥ సమ్రా-డ్దిశాగ్ం సహసామ్నీ సహస్వత్యృతుర్హేమన్తో విష్ఠయా నః పిపర్తు । అవస్యువాతా [అవస్యువాతాః, బృహతీర్ను] 35
బృహతీర్ను శక్వరీరిమం-యఁజ్ఞమవన్తు నో ఘృతాచీః ॥ సువర్వతీ సుదుఘా నః పయస్వతీ దిశా-న్దేవ్యవతు నో ఘృతాచీ । త్వ-ఙ్గోపాః పురఏతోత పశ్చా-ద్బృహస్పతే యామ్యాం-యుఁఙ్గ్ధి వాచమ్ ॥ ఊర్ధ్వా దిశాగ్ం రన్తిరాశౌషధీనాగ్ం సంవఁథ్సరేణ సవితా నో అహ్నామ్ । రేవ-థ్సామాతిచ్ఛన్దా ఉ ఛన్దో-ఽజాత శత్రు-స్స్యోనా నో అస్తు ॥ స్తోమత్రయస్త్రిగ్ంశే భువనస్య పత్ని వివస్వద్వాతే అభి నో [అభి నః, గృణాహి ।] 36
గృణాహి । ఘృతవతీ సవితరాధిపత్యైః పయస్వతీ రన్తిరాశా నో అస్తు ॥ ధ్రువా దిశాం-విఁష్ణుపత్న్యఘోరా-ఽస్యేశానా సహసో యా మనోతా । బృహస్పతి ర్మాతరిశ్వోత వాయు-స్సన్ధువానా వాతా అభి నో గృణన్తు ॥ విష్టభో-న్దివో ధరుణః పృథివ్యా అస్యేశానా జగతో విష్ణుపత్నీ । విశ్వవ్యచా ఇషయన్తీ సుభూతి-శ్శివా నో అస్త్వదితిరుపస్థే ॥ వైశ్వానరో న ఊత్యాపృష్టో దివ్యను నో ఽద్యానుమతిరన్విదనుమతే త్వ-ఙ్కయా నశ్చిత్ర ఆభువత్కో అద్య యుఙ్క్తే ॥ 37 ॥