o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
hira̭ṇyavarṇā-śśuca̭yaḥ pāvakā yāsṷ jātaḥ kaśyapo yāsvindraḥ̭ | agniṃ-yā~ garbha̭-ndadhire virṷ̄pāstā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || yāsāgṃ rājā varṷṇo yāti maddhyḙ satyānṛte a̭vapaśyan janā̭nām | madhuścuta-śśuca̭yo yāḥ pā̭vakāstā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || yāsā-ndevā divi kṛṇvanti̭ bhakṣaṃ-yā~ antari̭kṣe bahudhā bhava̭nti | yāḥ pṛ̭thivī-mpaya̭sondanti̭ - [ ] 1
śukrāstā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || śivena̭ mā cakṣṷṣā paśyatā-''pa-śśivayā̭ tanuvopa̭ spṛśata tvaca̭-mme | sarvāgṃ̭ agnīgṃ ra̭phsuṣado̭ huve vo mayi varco balamojo ni dha̭tta || yadada-ssa̭-mprayatīrahā vana̭datāhate | tasmādā nadyo̭ nāma̭ stha tā vo nāmā̭ni sindhavaḥ || ya-tpreṣi̭tā varṷṇena tā-śśībhagṃ̭ samava̭lgata | 2
tadāpno-dindro̭ vo yatī-stasmā-dāpo anṷ sthana || apakāmagg syanda̭mānā avī̭varata vo hikam | indro̭ va-śśakti̭bhi rdevī-stasmā-dvārṇāma̭ vo hitam || eko̭ devo apya̭tiṣṭha-thsyanda̭mānā yathā vaśam | udā̭niṣu-rmahīriti tasmā̭-dudaka-mṷcyate || āpo̭ bhadrā ghṛtamidāpa̭ āsuragnī-ṣomaṷ bibhratyāpa i-ttāḥ | tīvro raso̭ madhupṛcā̭- [madhupṛcām, araṅgama ā mā] 3
-maraṅgama ā mā prāṇena̭ saha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyuta vā̭ śṛṇomyā mā ghoṣo̭ gacchati vānna̭ āsām | manyḙ bhejāno amṛta̭sya tarhi hira̭ṇyavarṇā atṛ̭paṃ-ya~dā vaḥ̭ || āpo hi ṣṭhā ma̭yo bhuvastā na̭ ūrje da̭dhātana | mahe raṇā̭ya cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śivata̭mo rasastasya̭ bhājayateha naḥ̭ | uśatīri̭va mātaraḥ̭ || tasmā ara̭-ṅgamāma vo yasya kṣayā̭ya jinva̭tha | āpo̭ janaya̭thā ca naḥ || divi śra̭ya svāntari̭kṣe yatasva pṛthivyā sa-mbha̭va brahmavarca-sama̭si brahmavarcasāya̭ tvā || 4
(udanti̭ - samava̭lgata - madhupṛcāṃ - mātaro - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 1)
apā-ṅgrahā-ngṛhṇātyetadvāva rā̭jasūyaṃ-ya~dete grahā-ssavo 'gnirva̭ruṇasavo rā̭jasūya̭-magnisava-ścityastābhyā̭-meva sṷ̄yate-'tho̭ ubhāveva lokāvabhi ja̭yati yaśca̭ rājasūyḙnejānasya yaścā-'gnicita āpo̭ bhavantyāpo vā agnerbhrātṛ̭vyā yadapo 'gneradhastā̭dupa dadhā̭ti bhrātṛ̭vyābhibhūtyai bhava̭tyātmanā parā-'sya bhrātṛ̭vyo bhavatyamṛtaṃ- [bhrātṛ̭vyo bhavatyamṛtam, vā āpastasmā̭-] 5
-~vā āpastasmā̭-dadbhirava̭tānta-mabhi ṣi̭ñcanti nā-''rtimārccha̭ti sarvamāyṷreti yasyaitā ṷpadhīyante ya ṷ cainā evaṃ-ve~dānnaṃ-vā~ āpaḥ̭ paśava āpo-'nna̭-mpaśavo-'nnādaḥ pa̭śumā-nbha̭vati yasyaitā ṷpadhīyante ya ṷ cainā evaṃ-ve~da dvāda̭śa bhavanti dvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsareṇaivāsmā [-ssaṃ̭va~thsareṇaivāsmā, annamava̭ rundhe] 6
annamava̭ rundhe pātrā̭ṇi bhavanti pātre vā anna̭madyate sayonyevānnamava̭ rundha ā dvā̭daśā-tpurṷṣādanna̭-mattyatho pātrānna chi̭dyate yasyaitā ṷpadhīyante ya ṷ cainā evaṃ-ve~da̭ kumbhāśca̭ kumbhīśca̭ mithunāni̭ bhavanti mithunasya prajātyai pra prajayā̭ paśubhi̭-rmithunai-rjā̭yate yasyaitā ṷpadhīyante ya ṷ [ya ṷ, cainā evaṃ-ve~da] 7
cainā evaṃ-ve~da śugvā agni-sso-'ddhvaryuṃ-ya~ja̭māna-mprajā-śśucā-'rpa̭yati yadapa ṷpadadhā̭ti śuca̭mevāsya̭ śamayati nā-''rtimārccha̭tyaddhvaryurna yaja̭māna-śśāmya̭nti prajā yatraitā ṷpadhīyante 'pāṃ-vā~ etāni hṛda̭yāni yadetā āpo yadetā apa ṷpadadhā̭ti divyābhi̭revainā-ssagṃ sṛ̭jati varṣṷkaḥ parjanyo̭ [parjanyaḥ̭, bhavati yo vā] 8
bhavati yo vā etāsā̭māyata̭na-ṅkḷptiṃ-ve~dā-''yata̭navā-nbhavati kalpa̭te 'smā anusītamupa̭ dadhātyetadvā ā̭sāmāyata̭nameṣā kḷptirya evaṃ-ve~dā-''yata̭navā-nbhavati kalpa̭te-'smai dvadvammanyā upa̭ dadhāti cata̭sro maddhye dhṛtyā annaṃ-vā~ iṣṭa̭kā eta-tkhalu vai sākṣādannaṃ-ya~deṣa caruryadeta-ñcarumṷpa dadhā̭ti sākṣā- [sākṣāt, evā-'smā annamava̭ rundhe] 9
-devā-'smā annamava̭ rundhe maddhyata upa̭ dadhāti maddhyata evāsmā anna̭-ndadhāti tasmā-nmaddhyato-'nna̭madyate bārhaspatyo bha̭vati brahma vai devānā-mbṛhaspati-rbrahma̭ṇaivāsmā annamava̭ rundhe brahmavarcasama̭si brahmavarcasāya tvetyā̭ha tejasvī bra̭hmavarcasī bha̭vati yasyaiṣa ṷpadhīyate ya ṷ cainamevaṃ-ve~da̭ || 10 ||
(amṛta̭ - masmai - jāyate yasyaitā - ṷpadhīyante ya ṷ - parjanya̭ - upadadhā̭ti sākṣāth - saptaca̭tvārigṃśacca) (a. 2)
bhūteṣṭakā upa̭ dadhātyatrātra vai mṛtyurjā̭yate yatra̭yatraiva mṛtyurjāya̭te tata̭ evainamava̭ yajate tasmā̭dagnici-thsarvamāyṷreti sarve hya̭sya mṛtyavo 'veṣṭāstasmā̭-dagnicinnā-bhica̭ritavai pratyagḙna-mabhicāra-sstṛ̭ṇute sūyate vā eṣa yo-'gni-ñci̭nute dḙvasuvāmetāni̭ havīgṃṣi̭ bhavantyetāva̭nto vai devānāgṃ̭ savāsta evā- [savāsta eva, asmai savā-npra] 11
-'smai̭ savā-npra ya̭cchanti ta ḙnagṃ suvante savo-'gnirva̭ruṇasavo rā̭jasūya̭-mbrahmasavaścityo̭ devasya̭ tvā savituḥ pra̭sava ityā̭ha savitṛpra̭sūta evaina-mbrahma̭ṇā devatā̭bhirabhi ṣi̭ñcatyanna̭-syānnasyābhi ṣi̭ñcatyanna̭-syānnasyā-va̭ruddhyai purastā-tpratyañca̭mabhi ṣi̭ñcati purastāddhi pra̭tīcī-namanna̭madyatḙ śīrṣato̭-'bhi ṣi̭ñcati śīrṣato hyanna̭madyata ā mukhā̭-danvava̭srāvayati [mukhā̭-danvava̭srāvayati, mukhata evā-'smā̭] 12
mukhata evā-'smā̭ annādya̭-ndadhātyagnestvā sāmrājyenābhi ṣi̭ñcāmītyā̭haiṣa vā agne-ssavastenaivaina̭mabhi ṣi̭ñcati bṛhaspatestvā sāmrājyenābhiṣi̭ñcāmītyā̭ha brahma vai devānā-mbṛhaspatirbrahma̭ṇaivaina̭mabhi ṣi̭ñcatīndra̭sya tvā sāmrājyenābhi ṣi̭ñcā-mītyā̭hendriyamevāsmi̭-nnupari̭ṣṭā-ddadhātyeta- [-ddadhātyetat, vai rā̭jasūya̭sya] 13
-dvai rā̭jasūya̭sya rūpaṃ-ya~ evaṃ-vi~dvānagni-ñci̭nuta ubhāveva lokāvabhi ja̭yati yaśca̭ rājasūyḙnejānasya yaścāgnicita indra̭sya suṣuvāṇasya̭ daśadhendriyaṃ-vī~rya̭-mparā̭-'pata-ttaddevā-ssautrāmaṇyā sama̭bharan-thsūyate vā eṣa yo-'gni-ñci̭nute-'gni-ñcitvā sautrāmaṇyā ya̭jetendriyameva vīryagṃ̭ sabhṛntyā-''tma-ndha̭tte || 14 ||
(ta evā - nvava̭srāvayatye - ta - daṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
sajūrabdo-'yā̭vabhi-ssajūruṣā arṷṇībhi-ssajū-ssūrya eta̭śena sajoṣā̭vaśvinā dagṃso̭bhi-ssajūragnirvaiśvānara iḍā̭bhirghṛtena svāhā̭ saṃva~thsaro vā abdo māsā ayā̭vā uṣā arṷṇī sūrya eta̭śa ime aśvinā̭ saṃva~thsaro-'gnirvaiśvānaraḥ paśava iḍā̭ paśavo̭ ghṛtagṃ saṃ̭va~thsara-mpaśavo-'nu pra jā̭yante saṃva~thsareṇaivāsmai̭ paśū-npraja̭nayati darbhastambe jṷhoti ya - [ ] 15
-dvā asyā amṛtaṃ-ya~-dvīrya̭-nta-ddarbhāstasmi̭n juhoti praiva jā̭yate 'nnādo bha̭vati yasyaiva-ñjuhva̭tyetā vai devatā̭ agneḥ purastādbhāgāstā eva prī̭ṇātyatho cakṣṷrevāgneḥ purastā-tprati̭ dadhātyana̭ndho bhavati ya evaṃ-ve~dā-''po vā idamagrḙ salilamā̭sī-thsa prajāpa̭tiḥ puṣkaraparṇe vāto̭ bhūto̭-'lelāya-thsa [bhūto̭-'lelāya-thsa, pratiṣṭhā-nnā-'vi̭ndata] 16
pra̭tiṣṭhā-nnā-'vi̭ndata sa etadapā-ṅkulāya̭mapaśya-ttasmi̭nnagnima̭cinuta tadiyama̭bhava-ttato vai sa pratya̭tiṣṭhadyā-mpurastā̭dupā-da̭dhā-ttacchiro̭ 'bhava-thsā prācī digyā-nda̭kṣiṇata upāda̭dhā-thsa dakṣi̭ṇaḥ pakṣo̭-'bhava-thsā da̭kṣiṇā digyā-mpaścā-dupāda̭dhā-tta-tpuccha̭mabhava-thsā pratīcī digyāmṷttarata upāda̭dhā- [upāda̭dhāt, sa utta̭raḥ] 17
-thsa utta̭raḥ pakṣo̭-'bhava-thsodī̭cī digyāmupari̭ṣṭā-dupāda̭dhā-tta-tpṛṣṭhama̭bhava-thsordhvā digiyaṃ-vā~ agniḥ pañceṣṭaka-stasmā-dyadasyā-ṅkhana̭ntyabhīṣṭa̭kā-ntṛndantyabhi śarka̭rāgṃ sarvā vā iyaṃ-va~yobhyo nakta̭-ndṛśe dīpyate tasmā̭dimāṃ-va~yāgṃ̭si nakta-nnāddhyā̭sate ya evaṃ-vi~dvānagni-ñci̭nute pratyeva [pratyeva, tiṣṭhatyabhi diśo̭] 18
ti̭ṣṭhatyabhi diśo̭ jayatyāgneyo vai brāhmaṇastasmā-dbrāhmaṇāya sarvā̭su dikṣvardhṷkagg svāmeva ta-ddiśamanvetyapāṃ-vā~ agniḥ kulāya-ntasmādāpo-'gnigṃ hārṷkā-ssvāmeva ta-dyoni-mpravi̭śanti || 19 ||
(yada̭- lelāya-thsa-ṷttarata upāda̭dhā-deva - dvātrigṃ̭śacca) (a. 4)
saṃva~thsaramukhya̭-mbhṛtvā dvitīyḙ saṃva~thsara āgneyamaṣṭāka̭pāla-nnirva̭pedaindra-mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvadeva-ndvāda̭śakapāla-mbārhaspatya-ñcaruṃ-vai~ṣṇava-ntri̭kapāla-ntṛtīyḙ saṃva~thsarḙ-'bhijitā̭ yajeta yadaṣṭāka̭pālo bhava̭tyaṣṭākṣa̭rā gāyatryāgneya-ṅgā̭yatra-mprā̭tassavana-mprā̭tassavanameva tena̭ dādhāra gāyatrī-ñchando yadekā̭daśakapālo bhavatyekā̭daśākṣarā triṣṭugaindra-ntraiṣṭṷbha-mmāddhya̭ndinagṃ sava̭na-mmāddhya̭ndinameva sava̭na-ntena̭ dādhāra triṣṭubha- [triṣṭubham, chando ya-ddvāda̭śakapālo bhava̭ti] 20
-ñchando ya-ddvāda̭śakapālo bhava̭ti dvāda̭śākṣarā jaga̭tī vaiśvadeva-ñjāga̭ta-ntṛtīyasavana-ntṛ̭tīyasavanameva tena̭ dādhāra jaga̭tī-ñchando ya-dbā̭rhaspatyaścarurbhava̭ti brahma vai devānā-mbṛhaspatirbrahmaiva tena̭ dādhāra ya-dvaiṣṇavastri̭kapālo bhava̭ti yajño vai viṣṇṷryajñameva tena̭ dādhāra ya-ttṛtīyḙ saṃva~thsarḙ-'bhijitā yaja̭te-'bhiji̭tyai ya-thsaṃ̭va~thsaramukhya̭-mbibhartīmameva [ ] 21
tena̭ lokagg spṛ̭ṇoti ya-ddvitīyḙ saṃva~thsare-'gni-ñci̭nute 'ntari̭kṣameva tena̭ spṛṇoti ya-ttṛtīyḙ saṃva~thsare yaja̭te-'mumeva tena̭ lokagg spṛ̭ṇotyetaṃ-vai~ para̭ āṭṇāraḥ kakṣīvāgṃ̭ auśijo vītaha̭vya-śśrāyasastrasada̭syuḥ paurukuthsyaḥ prajākā̭mā acinvata tato vai te sahasragṃ̭ sahasra-mputrāna̭vindanta pratha̭te prajayā̭ paśubhistā-mmātrā̭māpnoti yā-nte-'ga̭cchan ya evaṃ-vi~dvānetamagni-ñci̭nute || 22 ||
(dādhāra triṣṭubha̭ - mimamevai - vaṃ - catvāri̭ ca) (a. 5)
prajāpa̭tiragnima̭cinuta sa kṣurapa̭virbhūtvā-'ti̭ṣṭha-tta-ndevā bibhya̭to nopā̭-''ya-nte chando̭bhirātmāna̭-ñchādayitvopā̭-''ya-ntacchanda̭sā-ñchandastva-mbrahma vai chandāgṃ̭si brahma̭ṇa eta-drūpaṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇājina-ṅkārṣṇī̭ upānahāvupa̭ muñcate chando̭bhirevā-''tmāna̭-ñchādayitvā-'gnimupa̭ caratyātmano-'higṃ̭sāyai devanidhirvā eṣa ni dhī̭yate yadagni- [yadagniḥ, anye vā vai] 23
-ranye vā vai nidhimagṷptaṃ-vi~ndanti na vā prati pra jā̭nātyukhāmā krā̭matyātmāna̭mevādhipā-ṅkṷrute guptyā atho khalvā̭hurnā-''kramyeti̭ nair-ṛtyṷkhā yadākrāmennir-ṛ̭tyā ātmānamapi̭ daddhyā-ttasmānnā-''kramyā̭ puruṣaśīrṣamupa̭ dadhāti guptyā atho yathā brūyādetanmḙ gopāyeti̭ tādṛgeva ta- [tat, prajāpa̭tirvā] 24
-tprajāpa̭tirvā atha̭rvā 'gnireva daddhyaṅṅā̭tharvaṇastasyeṣṭa̭kā asthānyetagṃ ha vāva tad-ṛṣi̭rabhyanṷ̄vācendro̭ dadhīco asthabhiriti yadiṣṭa̭kābhiragni-ñcinoti sātmā̭namevāgni-ñci̭nute sātmāmuṣmi̭n ~loke bha̭vati ya evaṃ-ve~da śarī̭raṃ-vā~ etadagneryaccitya̭ ātmā vaiśvānaro yaccite vaiśvānara-ñjuhoti śarī̭rameva saggskṛtyā- [saggskṛtyā̭, abhyāro̭hati] 25
-'bhyāro̭hati śarī̭raṃ-vā~ eta-dyaja̭māna-ssagg skṷrute yadagni-ñci̭nute yaccite vaiśvānara-ñjuhoti śarī̭rameva saggskṛtyā ''tmanā-'bhyāro̭hati tasmā-ttasya nāva̭ dyanti jīva̭nneva devānapyḙti vaiśvānaryarcā purī̭ṣamupa̭ dadhātīyaṃ-vā~ agnirvaiśvānarastasyaiṣā citirya-tpurī̭ṣamagnimeva vaiśvānara-ñci̭nuta eṣā vā agneḥ priyā tanūrya-dvaiśvānaraḥ priyāmevāsya̭ tanuvamava̭ rundhe || 26 ||
(agni - stath - saggskṛtyā - gne - rdaśa̭ ca) (a. 6)
agnervai dīkṣayā̭ devā virāja̭māpnuva-ntisro rātrīrdīkṣita-ssyā-ttripadā̭ virā-ḍvirāja̭māpnoti ṣaḍ-rātrīrdīkṣita-ssyā-thṣa-ḍvā ṛtavaḥ̭ saṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti daśa rātrīrdīkṣita-ssyā-ddaśākṣarā virā-ḍvirāja̭māpnoti dvāda̭śa rātrīrdīkṣita-ssyā-ddvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti trayo̭daśa rātrīrdīkṣita-ssyā-ttrayo̭daśa [trayo̭daśa, māsā-] 27
māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti pañca̭daśa rātrīrdīkṣita-ssyā-tpañca̭daśa vā a̭rdhamāsasya rātra̭yo-'rdhamāsaśa-ssaṃ̭va~thsara āpyate saṃva~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti saptada̭śa rātrīrdīkṣita-ssyā-ddvāda̭śa māsāḥ pañcartava-ssa saṃ̭va~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti catṷrvigṃśatigṃ rātrīrdīkṣita-ssyā-ccatṷrvigṃśatirardhamāsā-ssaṃ̭va~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti trigṃśatagṃ rātrīrdīkṣita-ssyā- [rātrīrdīkṣita-ssyāt, trigṃśada̭kṣarā] 28
-ttrigṃśada̭kṣarā virā-ḍvirāja̭māpnoti māsa̭-ndīkṣita-ssyā-dyo māsa-ssa saṃ̭va~thsara-ssaṃ̭va~thsaro virā-ḍvirāja̭māpnoti caturo̭ māso dīkṣita-ssyāccaturo vā eta-mmāso vasa̭vo-'bibharuste pṛ̭thivīmā-'ja̭ya-ngāyatrī-ñchando-'ṣṭau rudrāste-'ntari̭kṣamā-'ja̭ya-ntriṣṭubha-ñchando dvāda̭śā-''dityāste divamā-'ja̭yan jaga̭tī-ñchandastato vai te vyāvṛta̭-magacchañchraiṣṭhya̭-ndevānā-ntasmā-ddvāda̭śa māso bhṛtvā-'gni-ñci̭nvīta dvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaro -'gniścityastasyā̭-horātrāṇīṣṭa̭kā āpteṣṭa̭kamena-ñcinute-'tho vyāvṛta̭meva ga̭cchati śraiṣṭhyagṃ̭ samānānām || 29 ||
(syā-ttrayo̭daśa - trigṃśatagṃ rātrīrdīkṣita-ssyā-d- vai te - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
suvargāya vā eṣa lokāya̭ cīyate yadagnistaṃ-ya~nnānvārohe-thsuvargāllokā-dyaja̭māno hīyeta pṛthivīmā-'kra̭miṣa-mprāṇo mā mā hā̭sīdantari̭kṣamā-'kra̭miṣa-mprajā mā mā hā̭sī-ddivamā-'kra̭miṣagṃ suva̭raganmetyā̭haiṣa vā agnera̭nvārohastenaivaina̭-manvāro̭hati suvargasya̭ lokasya sama̭ṣṭyai ya-tpakṣasa̭mmitā-mminuyā- [minuyāt, kanī̭yāgṃsa-] 30
-tkanī̭yāgṃsaṃ-ya~jñakratumupḙyā-tpāpī̭yasyasyā ''tmanaḥ̭ prajā syā-dvedi̭sammitā-mminoti jyāyāgṃ̭sameva ya̭jñakratumupai̭ti nāsyā-''tmanaḥ pāpī̭yasī prajā bha̭vati sāhasra-ñci̭nvīta prathama-ñci̭nvāna-ssahasra̭sammito vā ayaṃ-lo~ka imameva lokamabhi ja̭yati dviṣā̭hasra-ñcinvīta dvitīya̭-ñcinvāno dviṣā̭hasraṃ-vā~ antari̭kṣa-mantari̭kṣamevābhi ja̭yati triṣā̭hasra-ñcinvīta tṛtīya̭-ñcinvāna- [tṛtīya̭-ñcinvānaḥ, triṣā̭hasro vā asau] 31
-striṣā̭hasro vā asau loko̭ 'mumeva lokamabhi ja̭yati jānudaghna-ñci̭nvīta prathama-ñci̭nvāno gā̭yatriyaivemaṃ-lo~kamabhyāro̭hati nābhidaghna-ñci̭nvīta dvitīya̭-ñcinvānastriṣṭubhaivā-ntari̭kṣa-mabhyāro̭hati grīvadaghna-ñci̭nvīta tṛtīya̭-ñcinvāno jaga̭tyaivāmun ~lokamabhyāro̭hati nāgni-ñcitvā rāmāmupḙyādayonau reto̭ dhāsyāmīti na dvitīya̭-ñcitvā-'nyasya striya- [striyam, upḙyānna] 32
-mupḙyānna tṛtīya̭-ñcitvā kā-ñcanopḙyā-dreto vā etanni dha̭tte yadagni-ñci̭nute yadṷpeyā-dreta̭sā vyṛ̭ddhyetā-'tho khalvā̭hura prajasya-nta-dyannopeyāditi ya-drḙtassicā̭vupadadhā̭ti te eva yaja̭mānasya reto̭ bibhṛtastasmā-dupḙyā-dretaso-'ska̭ndāya trīṇi vāva retāgṃ̭si pitā putraḥ pautro [pautraḥ̭, ya-ddve rḙtassicā̭] 33
ya-ddve rḙtassicā̭-vupadaddhyā-dreto-'sya vicchi̭ndyā-ttisra upa̭ dadhāti reta̭sa-ssanta̭tyā iyaṃ-vā~va pra̭thamā rḙtassig vāgvā iya-ntasmā-tpaśya̭ntīmā-mpaśya̭nti vācaṃ-va~da̭ntīmantari̭kṣa-ndvitīyā prāṇo vā antari̭kṣa-ntasmānnā-'ntari̭kṣa-mpaśya̭nti na prāṇamasau tṛtīyā cakṣurvā asau tasmā-tpaśya̭ntyamū-mpaśya̭nti cakṣu-ryajṷṣemā-ñcā- [cakṣu-ryajṷṣemā-ñcā̭, amū-ñcopa̭] 34
-'mū-ñcopa̭ dadhāti mana̭sā maddhyamāmeṣāṃ-lo~kānā-ṅkḷptyā atho prāṇānā̭miṣṭo yajño bhṛgṷbhirāśīrdā vasṷbhistasya̭ ta iṣṭasya̭ vītasya dravi̭ṇeha bha̭kṣīyetyā̭ha stutaśastre evaitena̭ duhe pitā mā̭tariśvā-'cchi̭drā padā dhā acchi̭drā uśijaḥ̭ padā-'nṷ takṣu-ssomo̭ viśvavinnetā nḙṣa-dbṛhaspati̭rukthāmadāni̭ śagṃsiṣadityā̭haitadvā agneruktha-ntenaivainamanṷ śagṃsati || 35 ||
(minuyāt - tṛtīya̭-ñcinvānaḥ - striyaṃ - pautra̭ - śca - vai - sapta ca̭) (a. 8)
sūyate vā eṣo-'gnīnāṃ-ya~ ukhāyā-mbhriyate yadadha-ssādaye-dgarbhāḥ prapādṷkā-ssyuratho yathā̭ savā-tpra̭tyavaroha̭ti tādṛgeva tadā̭sandī sā̭dayati garbhā̭ṇā-ndhṛtyā apra̭pādāyātho̭ savamevaina̭-ṅkaroti garbho vā eṣa yadukhyo yoniḥ̭ śikyaṃ̭-ya~cchikyā̭dukhā-nnirūhe-dyonergarbha-nnirha̭ṇyā-thṣaḍṷdyāmagṃ śikya̭-mbhavati ṣoḍhā vihito vai [ ] 36
purṷṣa ātmā ca śira̭śca catvāryaṅgānyātmannevaina̭-mbibharti prajāpa̭tirvā eṣa yadagnistasyokhā colūkha̭la-ñca stanau tāva̭sya prajā upa̭ jīvanti yadukhā-ñcolūkha̭la-ñcopadadhā̭ti tābhyā̭meva yaja̭māno-'muṣmi̭n ~loke-'gni-ndṷhe saṃva~thsaro vā eṣa yadagnistasya̭ tredhāvihitā iṣṭa̭kāḥ prājāpatyā vaiṣṇavī- [vaiṣṇavīḥ, vaiśvakarmaṇī-] 37
-rvaiśvakarmaṇī-ra̭horātrāṇyevā-'sya̭ prājāpatyā yadukhya̭-mbibharti̭ prājāpatyā eva tadupa̭ dhatte ya-thsamidha̭ ādadhā̭ti vaiṣṇavā vai vanaspata̭yo vaiṣṇavīreva tadupa̭ dhatte yadiṣṭa̭kābhiragni-ñcinotīyaṃ-vai~ viśvaka̭rmā vaiśvakarmaṇīreva tadupa̭ dhatte tasmā̭-dāhu-strivṛdagniriti taṃ-vā~ etaṃ-ya~ja̭māna eva ci̭nvīta yada̭syānya ści̭nuyādya-tta-ndakṣi̭ṇābhirna rādhayḙdagnima̭sya vṛñjīta yo-'syā-'gni-ñci̭nuyā-tta-ndakṣi̭ṇābhī rādhayedagnimeva ta-thspṛ̭ṇoti || 38 ||
(ṣoḍhāvihito vai - vaiṣṇavī - ranyo - vigṃ̭śatiśca̭) (a. 9)
prajāpa̭ti-ragni-ma̭cinutartubhiḥ̭ saṃva~thsaraṃ-va~̭santenaivāsya̭ pūrvārdhama̭cinuta grīṣmeṇa dakṣi̭ṇa-mpakṣaṃ-va~rṣābhiḥ pucchagṃ̭ śaradotta̭ra-mpakṣagṃ hḙmantena maddhya-mbrahma̭ṇā vā a̭sya ta-tpūrvārdhama̭cinuta kṣatreṇa dakṣi̭ṇa-mpakṣa-mpaśubhiḥ pucchaṃ̭-vi~śotta̭ra-mpakṣamāśayā maddhyaṃ-ya~ evaṃ-vi~dvānagni-ñci̭nuta ṛtubhi̭revaina̭-ñcinute-'tho̭ etadeva sarvamava̭ - [sarvamava̭, rundhe śṛṇvantyḙna] 39
rundhe śṛṇvantyḙna-magni-ñci̭kyānamattyannagṃ roca̭ta iyaṃ-vā~va pra̭thamā citiroṣa̭dhayo vanaspata̭yaḥ purī̭ṣamantari̭kṣa-ndvitīyā vayāgṃ̭si purī̭ṣamasau tṛtīyā nakṣa̭trāṇi purī̭ṣaṃ-ya~jñaśca̭turthī dakṣi̭ṇā purī̭ṣaṃ-ya~ja̭mānaḥ pañcamī prajā purī̭ṣaṃ-ya~-ttrici̭tīka-ñcinvīta yajña-ndakṣi̭ṇāmātmāna̭-mprajāmantari̭yā-ttasmā-tpañca̭citīkaścetavya̭ etadeva sarvagg̭ spṛṇoti ya-ttisraścita̭ya- [ya-ttisraścita̭yaḥ, trivṛddhya̭gnirya-ddve] 40
-strivṛddhya̭gnirya-ddve dvipā-dyaja̭mānaḥ prati̭ṣṭhityai pañca cita̭yo bhavanti pāṅktaḥ purṷṣa ātmāna̭meva spṛ̭ṇoti pañca cita̭yo bhavanti pañcabhiḥ purī̭ṣairabhyṷ̄hati daśa sa-mpa̭dyante daśākṣaro vai purṷṣo yāvā̭neva purṷṣastagg spṛ̭ṇotyatho daśākṣarā virāḍannaṃ̭-vi~rā-ḍvirājyevānnādye prati̭ tiṣṭhati saṃva~thsaro vai ṣaṣṭhī citi̭r-ṛtavaḥ purī̭ṣagṃ ṣaṭ cita̭yo bhavanti ṣaṭ purī̭ṣāṇi dvāda̭śa sa-mpa̭dyante dvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsara eva prati̭ tiṣṭhati || 41 ||
(ava - cita̭yaḥ - purī̭ṣaṃ - pañca̭daśa ca) (a. 10)
rohi̭to dhūmraro̭hitaḥ karkandhṷrohitaste prā̭jāpatyā babhrura̭ruṇaba̭bhru-śśuka̭babhruste raudrā-śśyetaḥ̭ śyetākṣa-śśyeta̭grīvaste pi̭tṛdevatyāstisraḥ kṛṣṇā vaśā vā̭ruṇya̭stisra-śśvetā vaśā-ssauryo̭ maitrābārhaspatyā dhūmrala̭lāmāstūparāḥ || 42 ||
(rohi̭taḥ-ṣaḍvagṃ̭śatiḥ) (a. 11)
pṛśñi̭-stiraścīna̭-pṛśñirūrdhva-pṛ̭śñiste mā̭rutāḥ phalgūrlo̭hitorṇī ba̭lakṣī tā-ssā̭rasvatyaḥ̭ pṛṣa̭tī sthūlapṛ̭ṣatī kṣudrapṛ̭ṣatī tā vaiśvadevya̭stisra-śśyāmā vaśāḥ pauṣṇiya̭stisro rohi̭ṇīrvaśā maitriya̭ aindrābārhaspatyā a̭ruṇala̭lāmāstūparāḥ || 43 ||
(pṛśñiḥ - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
śitibāhu-ranyata̭śśitibāhu-ssamanta śi̭tibāhusta aindravāyavā-śśi̭tirandhro 'nyata̭śśitirandhra-ssamantaśi̭tirandhraste maitrāvaruṇā-śśuddhavā̭la-ssarvaśṷddhavālo maṇivā̭lasta āśvināstisra-śśilpā vaśā vaiśvadevya̭stisra-śśyenīḥ parameṣṭhinḙ somāpauṣṇā-śśyāmala̭lāmāstūparāḥ || 44 ||
(śitibāhuḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
unnata ṛ̭ṣabho vā̭manasta aindrāvaruṇā-śśiti̭kakucchitipṛṣṭha-śśiti̭bhasa-tta aindrābārhaspatyā-śśi̭tipācchityoṣṭhaḥ̭ śitibhrusta aindrāvaiṣṇavāstisra-ssiddhmā vaśā vaiśvakarmaṇya̭stisro dhātre pṛ̭ṣodarā aindrāpauṣṇā-śśyeta̭lalāmāstūparāḥ || 45 ||
(unnataḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
karṇāstrayo̭ yāmā-ssaumyāstrayaḥ̭ śvitiṅgā agnaye yavi̭ṣṭhāya trayo̭ nakulāstisro rohi̭ṇīstryavyastā vasṷ̄nā-ntisro̭-'ruṇā di̭tyauhya̭stā rudrāṇāgṃ̭ somaindrā babhrula̭lāmāstūparāḥ || 46 ||
(karṇāstrayo̭ - vigṃśatiḥ) (a. 15)
śuṇṭhāstrayo̭ vaiṣṇavā a̭dhīlodhakarṇāstrayo viṣṇa̭va urukramāya̭ laphsudinastrayo viṣṇa̭va urugāyāya pañcā̭vīstisra ā̭dityānā-ntrivathsā-stisro-'ṅgi̭rasāmaindrāvaiṣṇavā gaurala̭lāmāstūparāḥ || 47 ||
(śuṇṭhā - vigṃ̭śatiḥ) (a. 16)
indrā̭ya rājñe trayaḥ̭ śitipṛṣṭhā indrā̭yā-dhirājāya traya-śśiti̭kakuda indrā̭ya svarājñe traya-śśiti̭bhasa-dastisrastṷryauhyaḥ̭ sāddhyānā-ntisraḥ pa̭ṣṭhauhyo̭ viśvḙṣā-ndevānā̭māgnendrāḥ kṛṣṇala̭lāmāstūparāḥ || 48 ||
(indrā̭ya rājñe - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
adi̭tyai trayo̭ rohitaitā i̭ndrāṇyai trayaḥ̭ kṛṣṇaitāḥ kuhvai trayo̭-'ruṇaitāstisro dhenavo̭ rākāyai trayo̭-'naḍvāhaḥ̭ sinīvālyā āgnāvaiṣṇavā rohi̭talalāmāstūparāḥ || 49 ||
(adi̭tyā-aṣṭāda̭śa) (a. 18)
saumyāstrayaḥ̭ piśaṅgā-ssomā̭ya rājñe trayaḥ̭ sāraṅgāḥ pārjanyā nabho̭rūpāstisro̭-'jā malhā i̭ndrāṇyai tisro meṣya̭ ādityā dyā̭vāpṛthivyā̭ mālaṅgāstūparāḥ || 50 ||
(saumyā - ekānnavigṃ̭śatiḥ) (a. 19)
vāruṇāstrayaḥ̭ kṛṣṇala̭lāmā varṷṇāya rājñe trayo rohi̭talalāmā varṷṇāya riśāda̭se trayo̭-'ruṇala̭lāmā-śśilpāstrayo̭ vaiśvadevāstrayaḥ pṛśña̭ya-ssarvadevatyā̭ aindrāsūrā-śśyeta̭lalāmāstūparāḥ || 51 ||
(vāruṇā - vigṃ̭śatiḥ) (a. 20)
somā̭ya svarājñḙ-'novāhāva̭naḍvāhā̭-vindrāgnibhyā̭-mojodābhyāmuṣṭā̭rā-vindrāgnibhyā-mbaladābhyāgṃ̭ sīravāhāvavī dve dhenū bhaumī digbhyo vaḍa̭be dve dhenū bhaumī vai̭rājī pṷruṣī dve dhenū bhaumī vāyava̭ ārohaṇavāhāva̭naḍvāhaṷ vāruṇī kṛṣṇe vaśe a̭rāḍyaṷ divyāvṛ̭ṣabhau pa̭rimarau || 52 ||
(somā̭ya svarājñe - catṷstrigṃśat) (a. 21)
ekā̭daśa prātargavyāḥ paśava ā la̭bhyante chagalaḥ kalmāṣaḥ̭ kikidīvirvi̭dīgayaste tvāṣṭrā-ssaurīrnava̭ śvetā vaśā a̭nūbandhyā̭ bhavantyāgneya aindrāgna āśvinaste vi̭śālayūpa ā la̭bhyante || 53 ||
(aikā̭daśa prātaḥ - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 22)
piśaṅgāstrayo̭ vāsantā-ssāraṅgāstrayo graiṣmāḥ pṛṣa̭ntastrayo vārṣi̭kāḥ pṛśna̭yastrayaḥ̭ śāradāḥ pṛ̭śñisakthā-strayo haima̭ntikā avaliptāstrayaḥ̭ śaiśirā-ssaṃ̭va~thsarāya niva̭kṣasaḥ || 54 ||
(piśaṅgā̭ - vigṃśatiḥ) (a. 23)
(rohi̭taḥ kṛṣṇā dhūmrala̭lāmāḥ - pṛśñiḥ̭ śyāmā a̭ruṇala̭lāmāḥ -śitibāhu-śśilpā-śśyenī-śśyāmala̭lāmā - unnata-ssiddhmā dhātre pauṣṇā-śśyeta̭lalāmāḥ - karṇā babhrula̭lāmāḥ - śuṇṭhā gaurala̭lāmā - indrā̭ya kṛṣṇāla̭lāmā - adi̭tyai rohi̭ta lalāmaḥ -saumyā mālaṅgā̭ - vāruṇā-ssūrā-śśyeta̭lalāmā - daśa̭ |)
(hira̭ṇyavarṇā - apā-ṅgrahān - bhūteṣṭakāḥ - sajūḥ - saṃ̭va~thsaraṃ - prajāpa̭ti-ssa kṣurapa̭vi - ravagnervai dīkṣayā̭ - suvargāya taṃ-ya~nna - sūyate - prajāpa̭tir-ṛtubhī - rohi̭taḥ - pṛñiḥ̭ - śitibāhu - rṷnnataḥ - karṇāḥ - śuṇṭhā - indrāyā- di̭tyai - saumyā - vā̭ruṇāḥ - somāyai - kā̭daśa - piśaṅgā - strayo̭vigṃśatiḥ)
(hira̭ṇyavarṇā - bhūteṣṭakāḥ - chando yat - kanī̭yāgṃsan-trivṛddhya̭gni - rvā̭ruṇā - ścatṷṣpañcāśat )
(hira̭ṇyavarṇā, niva̭kṣasaḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
