o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
prajana̭na-ñjyoti̭ragni-rdevatā̭nā-ñjyoti̭rvirāṭ chanda̭sā-ñjyoti̭rvirā-ḍvāco-'gnau sa-nti̭ṣṭhate virāja̭mabhi sampa̭dyate tasmā-ttajjyoti̭rucyate dvau stomau prātassavanaṃ-va~̭hato yathā prāṇaścā̭-'pānaśca dvau māddhya̭dinnagṃ sava̭naṃ-ya~thā cakṣṷśca śrotra̭-ñca dvau tṛ̭tīyasavanaṃ-ya~thā vākca̭ pratiṣṭhā ca purṷṣasammito vā eṣa yajño-'sthṷ̄ri- [yajño-'sthṷ̄riḥ, ya-ṅkāma̭-ṅkāmaya̭te] 1
-rya-ṅkāma̭-ṅkāmaya̭te tametenābhya̭śñute sarvagg hyasthṷ̄riṇā-'bhyaśñute 'gniṣṭomena vai prajāpa̭tiḥ prajā a̭sṛjata tā a̭gniṣṭomenaiva parya̭gṛhṇā-ttāsā-mpari̭gṛhītānā-maśvataro-'tya̭pravata tasyā̭nuhāyareta ā-'da̭tta ta-dga̭rdabhe nya̭mār-ṭtasmā-dgardabho dviretā atho̭ āhurvaḍa̭bāyā-nnya̭mārḍiti tasmā-dvaḍa̭bā dviretā atho̭ āhu-roṣa̭dhīṣu- [āhu-roṣa̭dhīṣu, nya̭mārḍiti] 2
-nya̭mārḍiti tasmādoṣa̭dhayo 'na̭bhyaktā rebhantyatho̭ āhuḥ prajāsu nya̭mārḍiti tasmā-dyamau jā̭yete tasmā̭daśvataro na pra jā̭yata ātta̭retā hi tasmā-dbarhiṣyana̭vakḷpta-ssarvavedase vā̭ sahasre vā-'va̭ kḷpto-'ti hyapra̭vata ya evaṃ-vi~dvāna̭gniṣṭomena yaja̭te prājā̭tāḥ prajā janaya̭ti pari prajā̭tā gṛhṇāti tasmā̭dāhurjyeṣṭhayajña iti̭ [ ] 3
prajāpa̭tirvāva jyeṣṭha-ssa hyḙtenāgre-'ya̭jata prajāpa̭tirakāmayata pra jā̭yeyeti sa mṷkhatastrivṛta-nnira̭mimīta tamagnirdevatā 'nva̭sṛjyata gāyatrī chando̭ rathantaragṃ sāma̭ brāhmaṇo ma̭nuṣyā̭ṇāmajaḥ pa̭śūnā-ntasmā-tte mukhyā̭ mukhato hyasṛ̭jyantora̭so bāhubhyā-mpañcadaśa-nnira̭mimīta tamindro̭ devatā 'nva̭sṛjyata triṣṭu-pchando̭ bṛha- [bṛhat, sāma̭ rājanyo̭] 4
-thsāma̭ rājanyo̭ manuṣyā̭ṇāmaviḥ̭ paśūnā-ntasmā-tte vīryā̭vanto vīryāddhyasṛ̭jyanta maddhyata-ssa̭ptadaśa-nnira̭mimīta taṃ-vi~śvḙ devā devatā anva̭sṛjyanta jaga̭tī chando̭ vai rūpagṃ sāma vaiśyo̭ manuṣyā̭ṇā-ṅgāvaḥ̭ paśūnā-ntasmā-tta ādyā̭ annadhānāddhya sṛ̭jyanta tasmā-dbhūyāgṃ̭so 'nyebhyo bhūyi̭ṣṭhā hi devatā anvasṛ̭jyanta patta ḙkavigṃ śa-nnira̭mimīta tama̭nuṣṭu-pchando- [tama̭nuṣṭu-pchandaḥ̭, anva̭sṛjyata] 5
-'nva̭sṛjyata vairājagṃ sāma̭ śūdro ma̭nuṣyā̭ṇā-maśvaḥ̭ paśūnā-ntasmā-ttau bhṷ̄tasa-ṅkrāmiṇāvaśva̭śca śūdraśca tasmācchūdro yajñe-'na̭vakḷpto na hi devatā anvasṛ̭jyata tasmā-tpādāvupa̭ jīvataḥ patto hyasṛ̭jyetā-mprāṇā vai trivṛda̭rdhamāsāḥ pa̭ñcadaśaḥ prajāpa̭ti-ssaptadaśastraya̭ ime lokā asāvā̭ditya ḙkavigṃśa etasmin vā ete śritā etasmi-nprati̭ṣṭhitā ya evaṃ-ve~daitasmi̭nneva śra̭yata etasmi-nprati̭ tiṣṭhati || 6 ||
prātassavane vai gā̭yatreṇa chanda̭sā trivṛte stomā̭ya jyotirdadha̭deti trivṛtā brahmavarcasena̭ pañcadaśāya jyotirdadha̭deti pañcadaśenauja̭sā vīryḙṇa saptadaśāya jyotirdadha̭deti saptadaśena̭ prājāpatyena̭ prajana̭nenaikavigṃśāya jyotirdadha̭deti stoma̭ eva ta-thstomā̭ya jyotirdadha̭detyatho stoma̭ eva stoma̭mabhi pra ṇa̭yati yāva̭nto vai stomāstāva̭ntaḥ kāmāstāva̭nto lokā -stāva̭nti jyotīg̭ṣyetāva̭ta eva stomā̭netāva̭taḥ kāmā̭netāva̭to lokānetāva̭nti jyotīgṣyava̭ rundhe || 7 ||
brahmavādino̭ vadanti sa tvai ya̭jeta yo-'gniṣṭomena yaja̭māno-'tha sarva̭stomena yajeteti yasya̭ trivṛta̭mantaryanti̭ prāṇāg-stasyāntarya̭nti prāṇeṣu me-'pya̭saditi khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yasya̭ pañcadaśama̭ntaryanti̭ vīrya̭-ntasyāntarya̭nti vīryḙ me-'pya̭saditi khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yasya̭ saptadaśa-ma̭ntaryanti̭ [ ] 8
prajā-ntasyāntarya̭nti prajāyā-mme-'pya̭saditi khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yasyai̭kavigṃśama̭ntaryanti̭ pratiṣṭhā-ntasyāntarya̭nti pratiṣṭhāyā-mme-'pya̭saditi khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yasya̭ triṇavama̭ntaryantyṛtūgśca tasya̭ nakṣatriyā-ñca virāja̭mantarya̭ntyṛtuṣu me-'pya̭sannakṣatriyā̭yā-ñca virājīti [virājīti̭, khalu vai] 9
khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yasya̭ trayastrigṃśama̭ntaryanti̭ devatāstasyāntarya̭nti devatā̭su me-'pya̭saditi khalu vai yajñena yaja̭māno yajate yo vai stomā̭nāmavama-mpa̭ramatā-ṅgaccha̭ntaṃ-ve~da̭ paramatā̭meva ga̭cchati trivṛdvai stomā̭nāmavamastrivṛ-tpa̭ramo ya evaṃ-ve~da̭ paramatā̭meva ga̭cchati || 10 ||
aṅgi̭raso vai satramā̭sata te sṷvargaṃ-lo~kamā̭ya-nteṣāgṃ̭ haviṣmāg̭śca haviṣkṛccā̭-'hīyetā-ntāva̭kāmayetāgṃ suvargaṃ-lo~kami̭yāveti tāveta-ndvi̭rātrama̭paśyatā-ntamā-'ha̭ratā-ntenā̭yajetā-ntato vai tau sṷvargaṃ-lo~kamai̭tāṃ-ya~ evaṃ-vi~dvā-ndvi̭rātreṇa yaja̭te suvargameva lokamḙti tāvaitā-mpūrveṇāhnā 'ga̭cchatā-mutta̭reṇā- [-mutta̭reṇa, abhiplavaḥ pūrva] 11
-bhiplavaḥ pūrva-maha̭rbhavati gatirutta̭ra-ñjyoti̭ṣṭomo-'gniṣṭomaḥ pūrvamaha̭rbhavati tejastenāva̭ rundhe sarva̭stomo-'tirātra utta̭ragṃ sarvasyā-''ptyai sarvasyā-'va̭ruddhyai gāyatra-mpūrve-'hanthsāma̭ bhavati tejo vai gā̭yatrī gā̭yatrī bra̭hmavarcasa-nteja̭ eva bra̭hmavarcasamātma-ndha̭tte traiṣṭṷbhamutta̭ra ojo vai vīrya̭-ntriṣṭugoja̭ eva vīrya̭mātma-ndha̭tte rathantara-mpūrvḙ- [rathantara-mpūrve, ahan-thsāma̭] 12
-'han-thsāma̭ bhavatīyaṃ-vai~ ra̭thantaramasyāmeva prati̭ tiṣṭhati bṛhadutta̭re-'sau vai bṛhadamuṣyā̭meva prati̭ tiṣṭhati tadā̭huḥ kva̭ jaga̭tī cā-'nuṣṭu-pceti̭ vaikhānasa-mpūrve-'han-thsāma̭ bhavati tena jaga̭tyai naiti̭ ṣoḍaśyutta̭re tenā̭nuṣṭubho-'thā̭ ''hurya-thsa̭māne-'rdhamāse syātā̭-manyatarasyāhno̭ vīrya̭manṷ padyetetya̭-māvāsyā̭yā-mpūrvamaha̭-rbhavatyutta̭rasmi-nnutta̭ra-nnānaivā 'rdha̭māsayorbhavato nānā̭vīrye bhavato haviṣma̭nnidhana-mpūrvamaha̭rbhavati haviṣkṛnni̭dhana-mutta̭ra-mprati̭ṣṭhityai || 13 ||
(utta̭reṇa - rathantara-mpūrve - 'nve - ka̭vigṃśatiśca) (a. 4)
āpo vā idamagrḙ salilamā̭sī-ttasmi̭-nprajāpa̭ti-rvāyurbhūtvā 'ca̭ra-thsa imāma̭paśya-ttāṃ-va~̭rāho bhūtvā-'ha̭ra-ttāṃ-vi~śvaka̭rmā bhūtvā vya̭māṭr-thsā-'pra̭thata sā pṛ̭thivya̭bhava-tta-tpṛ̭thivyai pṛ̭thivitva-ntasyā̭maśrāmya-tprajāpa̭ti-ssa devāna̭sṛjata vasū-nrudrānā̭dityā-nte devāḥ prajāpa̭timabruva-nprajā̭yāmahā iti so-'bravī- [so-'bravīt, yathā-'haṃ-] 14
-dyathā-'haṃ-yu~ṣmāgstapasā 'sṛ̭kṣyeva-ntapa̭si prajana̭na-micchaddhvamiti tebhyo-'gnimāyata̭na-mprā-'ya̭cchadetenā-''yata̭nena śrāmyateti te-'gninā-''yata̭nenā-'-śrāmya-nte saṃ̭va~thsara ekā-ṅgāma̭sṛjanta tāṃ-va~sṷbhyo rudrebhya̭ ādityebhyaḥ prā-'ya̭cchannetāgṃ ra̭kṣaddhvamiti tāṃ-va~sa̭vo rudrā ā̭dityā a̭rakṣanta sā vasṷbhyo rudrebhya̭ ādityebhyaḥ prājā̭yatatrīṇi̭ ca [ ] 15
śatāni traya̭strigṃśata-ñcātha saiva sa̭hasratamya̭bhava-tte devāḥ prajāpa̭timabruvan-thsahasrḙṇa no yājayeti so-'gniṣṭomena vasṷ̄nayājaya-tta imaṃ-lo~kama̭jaya-ntaccā̭dadu-ssa ukthyḙna rudrāna̭yājaya-tte-'ntari̭kṣamajaya-ntaccā̭dadu-sso̭-'tirātreṇā̭-''dityāna̭yājaya-ttḙ-'muṃ-lo~kama̭jaya-ntaccā̭-'dadu-stadantari̭kṣaṃ- [-stadantari̭kṣam, vyavairyata] 16
-~vyavairyata tasmā-drudrā ghātṷkā anāyatanā hi tasmā̭dāhu-śśithilaṃ-vai~ ma̭ddhyama-maha̭strirātrasya vi hi tadavairyateti traiṣṭṷbha-mmaddhyamasyāhna ājya̭-mbhavati saṃyā~nā̭ni sūktāni̭ śagṃsati ṣoḍaśinagṃ̭ śagṃsatyahno dhṛtyā aśi̭thilambhāvāya tasmā-ttrirātrasyāgniṣṭoma eva pra̭thamamahaḥ̭ syādathokthyo 'thā̭-'tirātra eṣāṃ-lo~kānāṃ-vi~dhṛ̭tyai trīṇi̭trīṇi śatā-nya̭nūcīnāha-mavya̭vacchinnāni dadā- [dadāti, eṣāṃ-lo~kānā-] 17
-tyeṣāṃ-lo~kānā-manu santa̭tyai daśata-nna vicchi̭ndyā-dvirāja-nnedvi̭cchinadānītyatha yā sa̭hasratamyāsī-ttasyāmindra̭śca viṣṇṷśca vyāya̭cchetāgṃ sa indro̭-'manyatānayā vā idaṃ-vi~ṣṇuḥ̭ sahasraṃ̭-va~rkṣyata iti tasyā̭makalpetā-ndvibhā̭ga indrastṛtī̭ye viṣṇustadvā eṣā-'bhyanūcyata ubhā ji̭gyathuriti tāṃ-vā~ etāma̭cchāvāka [etāma̭cchāvākaḥ, eva] 18
eva śagṃ̭satyatha yā sa̭hasratamī sā hotre deyeti hotā̭raṃ-vā~ abhyati̭ricyate yada̭tiricya̭te hotā 'nāptasyā-''payitā 'thā̭-'hurunnetre deyetyati̭riktā vā eṣā sahasrasyāti̭rikta unnetartvijāmathā̭-''hu-ssarvebhya-ssadasyebhyo deyetyathā̭-''hurudā kṛtyā sā vaśa̭-ñcaredityathā̭-''hurbrahmaṇḙ cāgnīdhḙ ca deyeti [deyeti, dvibhā̭ga-] 19
dvibhā̭ga-mbrahmaṇe tṛtī̭yamagnīdha̭ aindro vai brahmā vaiṣṇavo-'gnīdyathaiva tāvaka̭lpetāmityathā̭ ''huryā ka̭lyāṇī ba̭hurūpā sā deyetyathā̭ ''huryā dvi̭rūpobhayata̭enī sā deyeti̭ sahasra̭sya pari̭gṛhītyai tadvā eta-thsahasrasyā-'ya̭nagṃ sahasragg̭ stotrīyā-ssahasra-ndakṣi̭ṇā-ssahasra̭sammita-ssuvargo loka-ssṷvargasya̭ lokasyābhiji̭tyai || 20 ||
(abravī - cca - tadantari̭kṣaṃ - dadātya - cchāvāka - śca deyeti̭ - saptaca̭tvārigṃśacca) (a. 5)
somo vai sahasra̭mavinda-ttamindro 'nva̭vinda-ttau yamo nyāga̭ccha-ttāva̭bravīdastu me-'trā-'pītyastu hī(3) itya̭brūtāgṃ sa yama eka̭syāṃ-vī~rya̭-mparya̭paśyadiyaṃ-vā~ asya sahasra̭sya vīrya̭-mbibhartīti tāva̭bravīdiya-mmamāstveta-dyuvayoriti tāva̭brūtāgṃ sarve vā etadetasyāṃ-vī~rya̭- [etadetasyāṃ-vī~ryam, pari̭] 21
-mpari̭ paśyāmo-'gṃśamā ha̭rāmahā iti tasyāmagṃśamā-'ha̭ranta tāmaphsu prā-'vḙśayan-thsomā̭yodehīti sā rohi̭ṇī piṅgalaika̭hāyanī rūpa-ṅkṛtvā traya̭strigṃśatā ca tribhiśca̭ śatai-ssahodai-ttasmā-drohi̭ṇyā piṅgalayaika̭hāyanyā soma̭-ṅkrīṇīyādya evaṃ-vi~dvā-nrohi̭ṇyā piṅgalayaika̭hāyanyā soma̭-ṅkrīṇāti traya̭strigṃśatā caivāsya̭ tribhiśca̭ [ ] 22
śatai-ssomaḥ̭ krīto bha̭vati sukrī̭tena yajate tāmaphsu prāvḙśaya-nnindrā̭yodehīti sā rohi̭ṇī lakṣmaṇā pa̭ṣṭhauhī vārtra̭ghnī rūpa-ṅkṛtvā traya̭strigṃśatā ca tribhiśca̭ śatai-ssahodai-ttasmā-drohi̭ṇīṃ-la~kṣmaṇā-mpa̭ṣṭhauhīṃ-vā~rtra̭ghnī-ndadyādya evaṃ-vi~dvā-nrohi̭ṇīṃ-la~kṣmaṇā-mpa̭ṣṭhauhīṃ-vā~rtra̭ghnī-ndadā̭ti traya̭strigṃśaccaivāsya trīṇi̭ ca śatāni sā dattā [dattā, bhavati tāmaphsu] 23
bha̭vati tāmaphsu prāvḙśayan yamāyodehīti sā jara̭tī mūrkhā ta̭jjaghanyā rūpa-ṅkṛtvā traya̭strigṃśatā ca tribhiśca̭ śatai-ssahodai-ttasmājjara̭tī-mmūrkhā-nta̭jjaghanyā-ma̭nustara̭ṇī-ṅkurvīta ya evaṃ-vi~dvāñjara̭tī-mmūrkhā-nta̭jjaghanyā-ma̭nustara̭ṇī-ṅkurute traya̭strigṃśaccaivāsya trīṇi̭ ca śatāni sā-'muṣmi̭~lloke bha̭vati vāgeva sa̭hasratamī tasmā- [tasmāt, varo deya-ssā] 24
-dvaro deya-ssā hi varaḥ̭ sahasra̭masya sā dattā bha̭vati tasmā-dvaro na pra̭tigṛhya-ssā hi varaḥ̭ sahasra̭masya prati̭gṛhīta-mbhavatīyaṃ-va~ra iti̭ brūyādathānyā-mbrṷ̄yādiya-mmameti tathā-'sya ta-thsahasra-mapra̭tigṛhīta-mbhavatyubhayataenī syā-ttadā̭huranyata enī syā-thsahasra̭-mparastādetamiti yaiva varaḥ̭ [varaḥ̭, kalyāṇī rūpasa̭mṛddhā sā] 25
kalyāṇī rūpasa̭mṛddhā sā syā-thsā hi vara-ssamṛ̭ddhyai tāmutta̭reṇā-''gnīddhra-mparyāṇīyā̭-''havanīyasyānte droṇakalaśamava̭ ghrāpayedā ji̭ghra kalaśa̭-mmahyurudhā̭rā paya̭svatyā tvā̭ viśantvinda̭va-ssamudrami̭va sindha̭va-ssā mā̭ sahasra ā bha̭ja prajayā̭ paśubhiḥ̭ saha punarmā ''vi̭śatā-drayiriti̭ prajayaivaina̭-mpaśubhī̭ rayyā sa- [rayyā sam, ardhayati prajāvā-] 26
-ma̭rdhayati prajāvā-npaśumā-nra̭yimā-nbha̭vati ya evaṃ-ve~da tayā̭ sahā-''gnīddhra-mparetya̭ purastā-tpratīcyā-ntiṣṭha̭ntyā-ñjuhuyādubhā ji̭gyathurna parā̭ jayethe na parā̭ jigye kataraścanainoḥ | indra̭śca viṣṇo yadapa̭spṛdhethā-ntredhā sahasraṃ-vi~ tadai̭rayethāmiti̭, tredhāvibhaktaṃ-vai~ tri̭rātre sahasragṃ̭ sāhasrīmevainā-ṅkaroti sahasra̭syaivainā-mmātrā- [-mmātrām, karoti rūpāṇi̭ juhoti] 27
-ṅkaroti rūpāṇi̭ juhoti rūpairevaināgṃ sama̭rdhayati tasyā̭ upotthāya karṇamā ja̭pediḍe rante-'di̭te sara̭svati priye preya̭si mahi viśrṷtyetāni̭ te aghniye nāmā̭ni sukṛta̭-mmā deveṣṷ brūtāditi̭ devebhya̭ evainamā vḙdayatyanvḙna-ndevā bṷddhyante || 28 ||
( etadetasyāṃ-vī~rya̭ - masya tribhiśca̭ - dattā - sa̭hasratamī tasmā̭ - deva varaḥ - saṃ - mātrā - mekānnaca̭tvārigṃśacca̭) (a. 6)
sahasratamyā̭ vai yaja̭māna-ssuvargaṃ-lo~kamḙti sainagṃ̭ suvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayati sā mā̭ suvargaṃ-lo~ka-ṅga̭mayetyā̭ha suvargamevainaṃ̭-lo~ka-ṅga̭mayati sā mā jyoti̭ṣmantaṃ-lo~ka-ṅga̭mayetyā̭ha jyoti̭ṣmantamevainaṃ̭-lo~ka-ṅga̭mayati sā mā sarvā-npuṇyā-llo~kā-nga̭mayetyā̭ha sarvā̭nevaina-mpuṇyā-llo~kā-nga̭mayati sā [sā, mā pratiṣṭhā-ṅga̭maya prajayā̭] 29
mā pratiṣṭhā-ṅga̭maya prajayā̭ paśubhiḥ̭ saha punarmā-'' vi̭śatā-drayiriti̭ prajayaivaina̭-mpaśubhī̭ rayyā-mprati̭ ṣṭhāpayati prajāvā-npaśumā-nra̭yimā-nbha̭vati ya evaṃ-ve~da tāmagnīdhḙ vā brahmaṇḙ vā hotrḙ vodgātre vā-'ddhvaryavḙ vā dadyā-thsahasra̭masya sā dattā bha̭vati sahasra̭masya prati̭gṛhīta-mbhavati yastāmavi̭dvā- [yastāmavi̭dvān, pratigṛhṇāti] 30
-npratigṛhṇāti tā-mprati̭gṛhṇīyādekā̭-'si na sahasramekā-ntvā bhūtā-mprati̭ gṛhṇāmi na sahasramekā̭ mā bhūtā-'' vi̭śa mā sahasramityekā̭mevainā-mbhūtā-mprati̭gṛhṇāti na sahasraṃ-ya~ evaṃ-ve~da̭ syonā-'si̭ suṣadā̭ suśevā syonā mā ''vi̭śa suṣadā mā ''vi̭śa suśevā mā ''viśe- [mā ''vi̭śa, ityā̭ha] 31
-tyā̭ha syonaivainagṃ̭ suṣadā̭ suśevā̭ bhūtā-'' vi̭śati nainagṃ̭ hinasti brahmavādino̭ vadanti sahasragṃ̭ sahasratamyanvetī(3) sa̭hasratamīgṃ sahasrā(3)miti ya-tprācī̭mu-thsṛje-thsahasragṃ̭ sahasratamyanvi̭yā-tta-thsahasra̭maprajñātragṃ sṷvargaṃ-lo~ka-nna pra jā̭nīyā-tpratīcī-muthsṛ̭jati tāgṃ sahasramanṷ paryāva̭rtate sā pra̭jānatī sṷvargaṃ-lo~kamḙti yaja̭māna -mabhyu-thsṛ̭jati kṣipre sahasra-mpra jā̭yata uttamā nīyate prathamā devā-nga̭cchati || 32 ||
(lokā-nga̭mayati sā - 'vi̭dvānth - suśevā mā-'' vi̭śa - yaja̭mānaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 7)
atri̭radadādaurvā̭ya prajā-mputrakā̭māya sa ri̭ricāno̭-'manyata nirvīrya-śśithilo yātayā̭mā sa eta-ñca̭tūrātra-ma̭paśya-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai tasya̭ catvāro̭ vīrā ā-'jā̭yanta suho̭tā sūdgātā sva̭ddhvaryu-ssusa̭bheyo ya evaṃ-vi~dvāgśca̭tūrātreṇa yaja̭ta ā-'sya̭ catvāro̭ vīrā jā̭yante suho̭tā sūdgātā sva̭ddhvaryu-ssusa̭bheyo ye ca̭turvigṃśāḥ pava̭mānā brahmavarcasa-nta- [brahmavarcasa-ntat, ya udyanta-] 33
-dya udyanta-sstomā-śśrī-ssā 'trigg̭ śraddhādḙvaṃ-ya~ja̭māna-ñcatvāri̭ vīryā̭ṇi nopā̭-'nama-nteja̭ indriya-mbra̭hmavarcasa-mannādyagṃ sa etāgścaturaścatṷṣṭomān-thsomā̭na-paśya-ttānā-'ha̭ra-ttaira̭yajata teja̭ eva pra̭thamenā 'vā̭rundhendriya-ndvitīyḙna brahmavarcasa-ntṛtīyḙnānnādya̭-ñcaturthena ya evaṃ-vi~dvāgścaturaścatṷṣṭomān-thsomā̭nāhara̭ti tairyaja̭te teja̭ eva pra̭thamenāva̭ rundha indriya-ndvitīyḙna brahmavarcasa-ntṛtīyḙnā-'nnādya̭-ñcaturthena yāmevātrir ṛddhimārdhno-ttāmeva yaja̭māna ṛddhnoti || 34 ||
( tat-teja̭ evā-ṣṭāda̭śa ca) (a. 8)
jamada̭gniḥ puṣṭi̭kāma-ścatūrātreṇā̭-yajata sa etā-npoṣāgṃ̭ apuṣya-ttasmā-tpalitau jāma̭dagniyau na sa-ñjā̭nāte etāneva poṣā-npuṣyati ya evaṃ-vi~dvāgśca̭tūrātreṇa yaja̭te puroḍāśinya̭ upasado̭ bhavanti paśavo vai pṷroḍāśaḥ̭ paśūnevāva̭ rundhe 'nnaṃ-vai~ pṷroḍāśo-'nna̭mevāva̭ rundhe 'nnādaḥ pa̭śumā-nbha̭vati ya evaṃ-vi~dvāgśca̭tūrātreṇa yaja̭te || 35 ||
(jamada̭gni - raṣṭāca̭tvārigṃśat) (a. 9)
saṃva~thsaro vā idameka̭ āsī-thso̭-'kāmayatartūn-thsṛ̭jeyeti sa eta-mpa̭ñcarātrama̭paśya-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai sa ṛtūna̭sṛjata ya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa yaja̭te praiva jā̭yate ta ṛtavaḥ̭ sṛṣṭā na vyāva̭rtanta ta eta-mpa̭ñcarātrama̭paśya-ntamā-'ha̭ra-ntenā̭yajanta tato vai te vyāva̭rtanta [vyāva̭rtanta, ya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa] 36
ya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa yaja̭te vi pāpmanā bhrātṛ̭vyeṇā-'' va̭rtate sārva̭seni-śśauceyo̭-'kāmayata paśumān-thsyāmiti sa eta-mpa̭ñcarātramā-'ha̭ra-ttenā̭-'yajata tato vai sa sahasra̭-mpaśū-nprā-''pnodya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa yaja̭te pra sahasra̭-mpaśūnāpnoti babaraḥ prāvā̭haṇi-rakāmayata vācaḥ pra̭vaditā syāmiti sa eta-mpa̭ñcarātramā- [eta-mpa̭ñcarātramā, āhara-ttenā̭-] 37
-'ha̭ra-ttenā̭-yajata tato vai sa vācaḥ pra̭vaditā-'bha̭vadya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa yaja̭te pravaditaiva vāco bha̭vatyatho̭ enaṃ-vā~caspati-rityā̭huranāpta-ścatūrātro-'ti̭rikta-ṣṣaḍ-rātro-'tha vā eṣa sa̭pranti yajño ya-tpa̭ñcarātro ya evaṃ-vi~dvā-npa̭ñcarātreṇa yaja̭te sampratyḙva yajñena̭ yajate pañcarātro bha̭vati pañca vā ṛtavaḥ̭ saṃva~thsara [ṛtavaḥ̭ saṃva~thsaraḥ, ṛtuṣveva saṃ̭va~thsare] 38
ṛtuṣveva saṃ̭va~thsare prati̭ tiṣṭhatyatho pañcākṣarā paṅktiḥ pāṅkto̭ yajño yajñamevāva̭ rundhe trivṛda̭gniṣṭomo bha̭vati teja̭ evāva̭ rundhe pañcadaśo bha̭vatīndriyamevāva̭ rundhe saptadaśo bha̭vatyannādyasyā-va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyate pañcavigṃśo 'gniṣṭomo bha̭vati prajāpa̭terāptyai̭ mahāvratavā̭-nannādyasyā-va̭ruddhyai viśvaji-thsarva̭pṛṣṭho-'tirātro bha̭vati sarva̭syābhiji̭tyai || 39 ||
(te vyāva̭rtanta - pravaditā syāmiti sa eta-mpa̭ñcarātramā - saṃ̭va~thsaro̭- bhiji̭tyai) (a. 10)
devasya̭tvā savituḥ pra̭save-'śvinorbāhubhyā-mpūṣṇo hastābhyāmā da̭da imāma̭gṛbhṇa-nraśanāmṛtasya pūrva āyṷṣi vidathḙṣu kavyā | tayā̭ devā-ssutamā ba̭bhūvur-ṛtasya sāman-thsaramārapa̭ntī || abhidhā a̭si bhuva̭namasi yantā-'si̭ dhartā-'si so-'gniṃ-vai~śvānaragṃ sapra̭thasa-ṅgaccha svāhā̭kṛtaḥ pṛthivyāṃ-ya~ntā rāḍ yantā-'si yama̭no dhartā-'si̭ dharuṇaḥ̭ kṛṣyai tvā kṣemā̭ya tvā rayyai tvā poṣā̭ya tvā pṛthivyai tvā 'ntari̭kṣāya tvā dive tvā̭ sate tvā-'sa̭te tvādbhyastvau-ṣa̭dhībhyastvā viśvebhyastvā bhūtebhyaḥ̭ || 40 ||
(dharuṇaḥ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 11)
vibhūrmātrā prabhūḥ pitrāśvo̭-'si hayo-'syatyo̭-'si naro-'syarvā̭-'si sapti̭rasi vājya̭si vṛṣā̭-'si nṛmaṇā̭ asi yayurnāmāsyādityānā-mpatvānvi̭hyagnaye svāhā svāhendrāgnibhyāg svāhā prajāpa̭taye svāhā viśvebhyo devebhya-ssvāhā sarvābhyo devetābhya iha dhṛti-ssvāheha vidhṛ̭ti-ssvāheha ranti-ssvāhe -ha rama̭ti-ssvāhā bhūra̭si bhuve tvā bhavyā̭ya tvā bhaviṣyate tvā viśvebhyastvā bhūtebhyo devā̭ āśāpālā eta-ndevebhyo-'śva-mmedhā̭ya prokṣi̭ta-ṅgopāyata || 41 ||
(ranti-ssvāhā - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 12)
āya̭nāya svāhā prāya̭ṇāya svāhoddrāvāya svāhoddrṷtāya svāhā̭ śūkārāya svāhā śūkṛ̭tāya svāhā palā̭yitāya svāhā ''palā̭yitāya svāhā ''valga̭te svāhā̭ parāvalga̭te svāhā̭ ''yate svāhā prayate svāhā sarva̭smai svāhā || 42 ||
(āya̭nāyotta̭ramāpalā̭yitāya ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 13)
agnaye svāhā somā̭ya svāhā̭ vāyave svāhā 'pā-mmodā̭ya svāhā̭ savitre svāhā sara̭svatyai svāhe-ndrā̭ya svāhā bṛhaspata̭ye svāhā̭ mitrāya svāhā varṷṇāya svāhā sarva̭smai svāhā || 43 ||
(agnayḙ vāyave-'pā-mmodāyendrā̭ya trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
pṛthivyai svāhā 'ntari̭kṣāya svāhā̭ dive svāhā sūryā̭ya svāhā̭ candrama̭se svāhā nakṣa̭trebhya-ssvāhā prācyai̭ diśe svāhā dakṣi̭ṇāyai diśe svāhā pratīcyai̭ diśe svāho-dīcyai diśe svāhordhvāyai̭ diśe svāhā̭ digbhya-ssvāhā̭ 'vāntaradiśābhya-ssvāhā samābhya-ssvāhā̭ śaradbhya-ssvāhā̭ 'horātrebhya-ssvāhā 'rdhamāsebhya-ssvāhā māsebhya-ssvāhartubhya-ssvāhā̭ saṃva~thsarāya svāhā sarva̭smai svāhā || 44 ||
(pṛthivyai sūryā̭ya nakṣa̭trebhyaḥ prācyai̭ saptaca̭tvārigṃśat) (a. 15)
agnaye svāhā somā̭ya svāhā̭ savitre svāhā sara̭svatyai svāhā̭ pūṣṇe svāhā bṛhaspata̭ye svāhā 'pā-mmodā̭ya svāhā̭ vāyave svāhā̭ mitrāya svāhā varṷṇāya svāhā sarva̭smai svāhā || 45 ||
(agnayḙ savitre pūṣṇḙ-'pā-mmodā̭ya vāyave trayo̭vigṃśatiḥ) (a. 16)
pṛthivyai svāhā 'ntari̭kṣāya svāhā̭ dive svāhā 'gnaye svāhā somā̭ya svāhā sūryā̭ya svāhā̭ candrama̭se svāhā 'hne svāhā rātri̭yai svāharjave svāhā̭ sādhave svāhā̭ sukṣityai svāhā kṣudhe svāhā̭ ''śitimne svāhā rogā̭ya svāhā̭ himāya svāhā̭ śītāya svāhā̭ ''tapāya svāhā 'ra̭ṇyāya svāhā̭ suvargāya svāhā̭ lokāya svāhā sarva̭smai svāhā || 46 ||
(pṛthivyā agnaye-'hne rātri̭yai catṷścatvārigṃśat) (a. 17)
bhuvo̭ devānā-ṅkarma̭ṇā-'pasartasya̭ pathyā̭-'si vasṷbhi-rdevebhi̭-rdevata̭yā gāyatreṇa̭ tvā chanda̭sā yunajmi vasantena̭ tvartunā̭ haviṣā̭ dīkṣayāmi rudrebhi̭-rdevebhi̭-rdevata̭yā traiṣṭṷbhena tvā chanda̭sā yunajmi grīṣmeṇa̭ tvartunā̭ haviṣā̭ dīkṣayā-myādityebhi̭-rdevebhi̭-rdevata̭yā jāga̭tena tvā chanda̭sā yunajmi varṣābhi̭stvartunā̭ haviṣā̭ dīkṣayāmi viśvḙbhi-rdevebhi̭-rdevatayā ''nṷṣṭubhena tvā chanda̭sā yunajmi [ ] 47
śaradā tvartunā̭ haviṣā̭ dīkṣayāmyaṅgi̭robhi-rdevebhi̭-rdevata̭yā pāṅktḙna tvā chanda̭sā yunajmi hemantaśiśirābhyā-ntvartunā̭ haviṣā̭ dīkṣayāmyā-'ha-ndīkṣāma̭ruhamṛtasya patnī-ṅgāyatreṇa chanda̭sā brahma̭ṇā cartagṃ satyḙ-'dhāgṃ satyamṛtḙ-'dhām || mahī mū ṣu >1sutrāmā̭ṇa >2-miha dhṛti-ssvāheha vidhṛ̭ti-ssvāheha ranti-ssvāheha rama̭ti-ssvāhā || 48 ||
(ānṷṣṭubhena tvā chanda̭sā yunajmye - kānna pa̭ñcāśacca̭) (a. 18)
īkāṃrāya svāhe-ṅkṛ̭tāya svāhā kranda̭te svāhā̭ 'vakranda̭te svāhā protha̭te svāhā praprotha̭te svāhā̭ gandhāya svāhā ghrātāya svāhā prāṇāya svāhā vyānāya svāhā̭ 'pānāya svāhā̭ sandīyamā̭nāya svāhā sandi̭tāya svāhā̭ vicṛtyamā̭nāya svāhā vicṛ̭ttāya svāhā̭ palāyiṣyamā̭ṇāya svāhā palā̭yitāya svāho̭paraggsyate svāhopa̭ratāya svāhā̭ nivekṣyate svāhā̭ niviśamā̭nāya svāhā nivi̭ṣṭāya svāhā̭ niṣathsyate svāhā̭ niṣīda̭te svāhā niṣa̭ṇṇāya svāhā̭- [niṣa̭ṇṇāya svāhā, āsiṣyate svāhā] 49
-''siṣyate svāhā ''sī̭nāya svāhā̭ ''sitāya svāhā̭ nipathsyate svāhā̭ nipadya̭mānāya svāhā nipa̭nnāya svāhā̭ śayiṣyate svāhā śayā̭nāya svāhā̭ śayitāya svāhā̭ sammīliṣyate svāhā̭ samīṃla~̭te svāhā sammī̭litāya svāhā svaphsyate svāhā svapate svāhā̭ suptāya svāhā prabhothsyate svāhā prabuddhya̭mānāya svāhā prabṷddhāya svāhā̭ jāgariṣyate svāhā jāgra̭te svāhā̭ jāgaritāya svāhā śuśrṷ̄ṣamāṇāya svāhā̭ śṛṇvate svāhā śrutāya svāhā̭ vīkṣiṣyate svāhā [vīkṣiṣyate svāhā, vīkṣa̭māṇāya svāhā] 50
vīkṣa̭māṇāya svāhā vīkṣi̭tāya svāhā̭ sagṃhāsyate svāhā̭ sajiṃhā̭nāya svāho-jjihā̭nāya svāhā̭ vivarthsyate svāhā̭ vivarta̭mānāya svāhā vivṛ̭ttāya svāho-tthāsyate svāhottiṣṭha̭te svāhotthi̭tāya svāhā̭ vidhaviṣyate svāhā̭ vidhūnvānāya svāhā vidhṷ̄tāya svāho-tkraggsyate svāhotkrāma̭te svāhotkrāntāya svāhā̭ caṅkramiṣyate svāhā̭ caṅkramyamā̭ṇāya svāhā̭ caṅkramitāya svāhā̭ kaṇḍūyiṣyate svāhā̭ kaṇḍūyamā̭nāya svāhā̭ kaṇḍūyitāya svāhā̭ nikaṣiṣyate svāhā̭ nikaṣa̭māṇāya svāhā nika̭ṣitāya svāhā yadatti tasmai svāhā ya-tpiba̭ti tasmai svāhā yanmeha̭ti tasmai svāhā yacchakṛ̭-tkaroti tasmai svāhā reta̭se svāhā prajābhya-ssvāhā prajana̭nāya svāhā sarva̭smai svāhā || 51 ||
(niṣa̭ṇṇāya svāhā̭ - vīkṣiṣyate svāhā̭ - nikaṣa̭māṇāya svāhā̭ - saptavigṃ̭śatiśca) (a. 19)
agnaye svāhā̭ vāyave svāhā sūryā̭ya svāharta-ma̭syṛtasyartama̭si satyama̭si satyasya̭ satya-ma̭syṛtasya panthā̭ asi devānā-ñchāyā-'mṛta̭sya nāma ta-thsatyaṃ-ya~-ttva-mprajāpa̭tirasyadhi yada̭smin vājinī̭va śubha-sspardha̭nte diva-ssūryḙṇa viśo-'po vṛ̭ṇānaḥ pa̭vate kavya-npaśu-nna gopā iryaḥ pari̭jmā || 52 ||
(agnayḙ vāyave sūryā̭yā - 'ṣṭāca̭tvārigṃśat) (a. 20)
(prajana̭naṃ - prātassavane vai - bra̭hmavādina-ssa tvā - aṅgi̭rasa- āpo vai - somo vai - sa̭hasratamyā - tri̭ - rjamada̭gniḥ - saṃva~thsaro - devasya̭ -vibhū - rāya̭nāyā- 'gnayḙ - pṛthivyā - agnayḙ - pṛthivyai - bhuva̭ - īkāṃrāyā - gnayḙ vāyave sūryā̭ya - vigṃśatiḥ )
(prajana̭na - maṅgi̭rasaḥ - somo vai - pra̭tigṛhṇāti̭ - vibhū - rvīkṣa̭māṇāya - dvipa̭ñcāśat)
(prajana̭na, mpari̭jmā)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
