കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്നഃ- അശ്വമേധഗതമന്ത്രാണാമഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
പ്രജനന-ഞ്ജ്യോതിരഗ്നി-ര്ദേവതാനാ-ഞ്ജ്യോതിര്വിരാട് ഛന്ദസാ-ഞ്ജ്യോതിര്വിരാ-ഡ്വാചോ-ഽഗ്നൌ സ-ന്തിഷ്ഠതേ വിരാജമഭി സമ്പദ്യതേ തസ്മാ-ത്തജ്ജ്യോതിരുച്യതേ ദ്വൌ സ്തോമൌ പ്രാതസ്സവനം-വഁഹതോ യഥാ പ്രാണശ്ചാ-ഽപാനശ്ച ദ്വൌ മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവനം-യഁഥാ ചക്ഷുശ്ച ശ്രോത്ര-ഞ്ച ദ്വൌ തൃതീയസവനം-യഁഥാ വാക്ച പ്രതിഷ്ഠാ ച പുരുഷസമ്മിതോ വാ ഏഷ യജ്ഞോ-ഽസ്ഥൂരി- [യജ്ഞോ-ഽസ്ഥൂരിഃ, യ-ങ്കാമ-ങ്കാമയതേ] 1
-ര്യ-ങ്കാമ-ങ്കാമയതേ തമേതേനാഭ്യശ്ഞുതേ സര്വഗ്ഗ് ഹ്യസ്ഥൂരിണാ-ഽഭ്യശ്ഞുതേ ഽഗ്നിഷ്ടോമേന വൈ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത താ അഗ്നിഷ്ടോമേനൈവ പര്യഗൃഹ്ണാ-ത്താസാ-മ്പരിഗൃഹീതാനാ-മശ്വതരോ-ഽത്യപ്രവത തസ്യാനുഹായരേത ആ-ഽദത്ത ത-ദ്ഗര്ദഭേ ന്യമാര്-ട്തസ്മാ-ദ്ഗര്ദഭോ ദ്വിരേതാ അഥോ ആഹുര്വഡബായാ-ന്ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാ-ദ്വഡബാ ദ്വിരേതാ അഥോ ആഹു-രോഷധീഷു- [ആഹു-രോഷധീഷു, ന്യമാര്ഡിതി] 2
-ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാദോഷധയോ ഽനഭ്യക്താ രേഭന്ത്യഥോ ആഹുഃ പ്രജാസു ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാ-ദ്യമൌ ജായേതേ തസ്മാദശ്വതരോ ന പ്ര ജായത ആത്തരേതാ ഹി തസ്മാ-ദ്ബര്ഹിഷ്യനവകൢപ്ത-സ്സര്വവേദസേ വാ സഹസ്രേ വാ-ഽവ കൢപ്തോ-ഽതി ഹ്യപ്രവത യ ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നിഷ്ടോമേന യജതേ പ്രാജാതാഃ പ്രജാ ജനയതി പരി പ്രജാതാ ഗൃഹ്ണാതി തസ്മാദാഹുര്ജ്യേഷ്ഠയജ്ഞ ഇതി [ ] 3
പ്രജാപതിര്വാവ ജ്യേഷ്ഠ-സ്സ ഹ്യേതേനാഗ്രേ-ഽയജത പ്രജാപതിരകാമയത പ്ര ജായേയേതി സ മുഖതസ്ത്രിവൃത-ന്നിരമിമീത തമഗ്നിര്ദേവതാ ഽന്വസൃജ്യത ഗായത്രീ ഛന്ദോ രഥന്തരഗ്ം സാമ ബ്രാഹ്മണോ മനുഷ്യാണാമജഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തേ മുഖ്യാ മുഖതോ ഹ്യസൃജ്യന്തോരസോ ബാഹുഭ്യാ-മ്പഞ്ചദശ-ന്നിരമിമീത തമിന്ദ്രോ ദേവതാ ഽന്വസൃജ്യത ത്രിഷ്ടു-പ്ഛന്ദോ ബൃഹ- [ബൃഹത്, സാമ രാജന്യോ] 4
-ഥ്സാമ രാജന്യോ മനുഷ്യാണാമവിഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തേ വീര്യാവന്തോ വീര്യാദ്ധ്യസൃജ്യന്ത മദ്ധ്യത-സ്സപ്തദശ-ന്നിരമിമീത തം-വിഁശ്വേ ദേവാ ദേവതാ അന്വസൃജ്യന്ത ജഗതീ ഛന്ദോ വൈ രൂപഗ്ം സാമ വൈശ്യോ മനുഷ്യാണാ-ങ്ഗാവഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്ത ആദ്യാ അന്നധാനാദ്ധ്യ സൃജ്യന്ത തസ്മാ-ദ്ഭൂയാഗ്ംസോ ഽന്യേഭ്യോ ഭൂയിഷ്ഠാ ഹി ദേവതാ അന്വസൃജ്യന്ത പത്ത ഏകവിഗ്ം ശ-ന്നിരമിമീത തമനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദോ- [തമനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, അന്വസൃജ്യത] 5
-ഽന്വസൃജ്യത വൈരാജഗ്ം സാമ ശൂദ്രോ മനുഷ്യാണാ-മശ്വഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തൌ ഭൂതസ-ങ്ക്രാമിണാവശ്വശ്ച ശൂദ്രശ്ച തസ്മാച്ഛൂദ്രോ യജ്ഞേ-ഽനവകൢപ്തോ ന ഹി ദേവതാ അന്വസൃജ്യത തസ്മാ-ത്പാദാവുപ ജീവതഃ പത്തോ ഹ്യസൃജ്യേതാ-മ്പ്രാണാ വൈ ത്രിവൃദര്ധമാസാഃ പഞ്ചദശഃ പ്രജാപതി-സ്സപ്തദശസ്ത്രയ ഇമേ ലോകാ അസാവാദിത്യ ഏകവിഗ്ംശ ഏതസ്മിന് വാ ഏതേ ശ്രിതാ ഏതസ്മി-ന്പ്രതിഷ്ഠിതാ യ ഏവം-വേഁദൈതസ്മിന്നേവ ശ്രയത ഏതസ്മി-ന്പ്രതി തിഷ്ഠതി ॥ 6 ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
പ്രജനന-ഞ്ജ്യോതിരഗ്നി-ര്ദേവതാനാ-ഞ്ജ്യോതിര്വിരാട് ഛന്ദസാ-ഞ്ജ്യോതിര്വിരാ-ഡ്വാചോ-ഽഗ്നൌ സ-ന്തിഷ്ഠതേ വിരാജമഭി സമ്പദ്യതേ തസ്മാ-ത്തജ്ജ്യോതിരുച്യതേ ദ്വൌ സ്തോമൌ പ്രാതസ്സവനം-വഁഹതോ യഥാ പ്രാണശ്ചാ-ഽപാനശ്ച ദ്വൌ മാദ്ധ്യദിന്നഗ്ം സവനം-യഁഥാ ചക്ഷുശ്ച ശ്രോത്ര-ഞ്ച ദ്വൌ തൃതീയസവനം-യഁഥാ വാക്ച പ്രതിഷ്ഠാ ച പുരുഷസമ്മിതോ വാ ഏഷ യജ്ഞോ-ഽസ്ഥൂരി- [യജ്ഞോ-ഽസ്ഥൂരിഃ, യ-ങ്കാമ-ങ്കാമയതേ] 1
-ര്യ-ങ്കാമ-ങ്കാമയതേ തമേതേനാഭ്യശ്ഞുതേ സര്വഗ്ഗ് ഹ്യസ്ഥൂരിണാ-ഽഭ്യശ്ഞുതേ ഽഗ്നിഷ്ടോമേന വൈ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത താ അഗ്നിഷ്ടോമേനൈവ പര്യഗൃഹ്ണാ-ത്താസാ-മ്പരിഗൃഹീതാനാ-മശ്വതരോ-ഽത്യപ്രവത തസ്യാനുഹായരേത ആ-ഽദത്ത ത-ദ്ഗര്ദഭേ ന്യമാര്-ട്തസ്മാ-ദ്ഗര്ദഭോ ദ്വിരേതാ അഥോ ആഹുര്വഡബായാ-ന്ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാ-ദ്വഡബാ ദ്വിരേതാ അഥോ ആഹു-രോഷധീഷു- [ആഹു-രോഷധീഷു, ന്യമാര്ഡിതി] 2
-ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാദോഷധയോ ഽനഭ്യക്താ രേഭന്ത്യഥോ ആഹുഃ പ്രജാസു ന്യമാര്ഡിതി തസ്മാ-ദ്യമൌ ജായേതേ തസ്മാദശ്വതരോ ന പ്ര ജായത ആത്തരേതാ ഹി തസ്മാ-ദ്ബര്ഹിഷ്യനവകൢപ്ത-സ്സര്വവേദസേ വാ സഹസ്രേ വാ-ഽവ കൢപ്തോ-ഽതി ഹ്യപ്രവത യ ഏവം-വിഁദ്വാനഗ്നിഷ്ടോമേന യജതേ പ്രാജാതാഃ പ്രജാ ജനയതി പരി പ്രജാതാ ഗൃഹ്ണാതി തസ്മാദാഹുര്ജ്യേഷ്ഠയജ്ഞ ഇതി [ ] 3
പ്രജാപതിര്വാവ ജ്യേഷ്ഠ-സ്സ ഹ്യേതേനാഗ്രേ-ഽയജത പ്രജാപതിരകാമയത പ്ര ജായേയേതി സ മുഖതസ്ത്രിവൃത-ന്നിരമിമീത തമഗ്നിര്ദേവതാ ഽന്വസൃജ്യത ഗായത്രീ ഛന്ദോ രഥന്തരഗ്ം സാമ ബ്രാഹ്മണോ മനുഷ്യാണാമജഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തേ മുഖ്യാ മുഖതോ ഹ്യസൃജ്യന്തോരസോ ബാഹുഭ്യാ-മ്പഞ്ചദശ-ന്നിരമിമീത തമിന്ദ്രോ ദേവതാ ഽന്വസൃജ്യത ത്രിഷ്ടു-പ്ഛന്ദോ ബൃഹ- [ബൃഹത്, സാമ രാജന്യോ] 4
-ഥ്സാമ രാജന്യോ മനുഷ്യാണാമവിഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തേ വീര്യാവന്തോ വീര്യാദ്ധ്യസൃജ്യന്ത മദ്ധ്യത-സ്സപ്തദശ-ന്നിരമിമീത തം-വിഁശ്വേ ദേവാ ദേവതാ അന്വസൃജ്യന്ത ജഗതീ ഛന്ദോ വൈ രൂപഗ്ം സാമ വൈശ്യോ മനുഷ്യാണാ-ങ്ഗാവഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്ത ആദ്യാ അന്നധാനാദ്ധ്യ സൃജ്യന്ത തസ്മാ-ദ്ഭൂയാഗ്ംസോ ഽന്യേഭ്യോ ഭൂയിഷ്ഠാ ഹി ദേവതാ അന്വസൃജ്യന്ത പത്ത ഏകവിഗ്ം ശ-ന്നിരമിമീത തമനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദോ- [തമനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, അന്വസൃജ്യത] 5
-ഽന്വസൃജ്യത വൈരാജഗ്ം സാമ ശൂദ്രോ മനുഷ്യാണാ-മശ്വഃ പശൂനാ-ന്തസ്മാ-ത്തൌ ഭൂതസ-ങ്ക്രാമിണാവശ്വശ്ച ശൂദ്രശ്ച തസ്മാച്ഛൂദ്രോ യജ്ഞേ-ഽനവകൢപ്തോ ന ഹി ദേവതാ അന്വസൃജ്യത തസ്മാ-ത്പാദാവുപ ജീവതഃ പത്തോ ഹ്യസൃജ്യേതാ-മ്പ്രാണാ വൈ ത്രിവൃദര്ധമാസാഃ പഞ്ചദശഃ പ്രജാപതി-സ്സപ്തദശസ്ത്രയ ഇമേ ലോകാ അസാവാദിത്യ ഏകവിഗ്ംശ ഏതസ്മിന് വാ ഏതേ ശ്രിതാ ഏതസ്മി-ന്പ്രതിഷ്ഠിതാ യ ഏവം-വേഁദൈതസ്മിന്നേവ ശ്രയത ഏതസ്മി-ന്പ്രതി തിഷ്ഠതി ॥ 6 ॥
(അസ്ഥൂരി - രോഷധീഷു - ജ്യേഷ്ഠയജ്ഞ ഇതി - ബൃഹ - ദനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ - പ്രതിഷ്ഠിതാ - നവ ച) (അ. 1)
പ്രാതസ്സവനേ വൈ ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ ത്രിവൃതേ സ്തോമായ ജ്യോതിര്ദധദേതി ത്രിവൃതാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന പഞ്ചദശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി പഞ്ചദശേനൌജസാ വീര്യേണ സപ്തദശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി സപ്തദശേന പ്രാജാപത്യേന പ്രജനനേനൈകവിഗ്ംശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി സ്തോമ ഏവ ത-ഥ്സ്തോമായ ജ്യോതിര്ദധദേത്യഥോ സ്തോമ ഏവ സ്തോമമഭി പ്ര ണയതി യാവന്തോ വൈ സ്തോമാസ്താവന്തഃ കാമാസ്താവന്തോ ലോകാ -സ്താവന്തി ജ്യോതീഗ്ഷ്യേതാവത ഏവ സ്തോമാനേതാവതഃ കാമാനേതാവതോ ലോകാനേതാവന്തി ജ്യോതീഗ്ഷ്യവ രുന്ധേ ॥ 7 ॥
പ്രാതസ്സവനേ വൈ ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ ത്രിവൃതേ സ്തോമായ ജ്യോതിര്ദധദേതി ത്രിവൃതാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന പഞ്ചദശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി പഞ്ചദശേനൌജസാ വീര്യേണ സപ്തദശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി സപ്തദശേന പ്രാജാപത്യേന പ്രജനനേനൈകവിഗ്ംശായ ജ്യോതിര്ദധദേതി സ്തോമ ഏവ ത-ഥ്സ്തോമായ ജ്യോതിര്ദധദേത്യഥോ സ്തോമ ഏവ സ്തോമമഭി പ്ര ണയതി യാവന്തോ വൈ സ്തോമാസ്താവന്തഃ കാമാസ്താവന്തോ ലോകാ -സ്താവന്തി ജ്യോതീഗ്ഷ്യേതാവത ഏവ സ്തോമാനേതാവതഃ കാമാനേതാവതോ ലോകാനേതാവന്തി ജ്യോതീഗ്ഷ്യവ രുന്ധേ ॥ 7 ॥
(താവന്തോ ലോകാ - സ്ത്രയോദശ ച) (അ. 2)
ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വൈ യജേത യോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമേന യജമാനോ-ഽഥ സര്വസ്തോമേന യജേതേതി യസ്യ ത്രിവൃതമന്തര്യന്തി പ്രാണാഗ്-സ്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രാണേഷു മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ പഞ്ചദശമന്തര്യന്തി വീര്യ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി വീര്യേ മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ സപ്തദശ-മന്തര്യന്തി [ ] 8
പ്രജാ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രജായാ-മ്മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യൈകവിഗ്ംശമന്തര്യന്തി പ്രതിഷ്ഠാ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രതിഷ്ഠായാ-മ്മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ ത്രിണവമന്തര്യന്ത്യൃതൂഗ്ശ്ച തസ്യ നക്ഷത്രിയാ-ഞ്ച വിരാജമന്തര്യന്ത്യൃതുഷു മേ-ഽപ്യസന്നക്ഷത്രിയായാ-ഞ്ച വിരാജീതി [വിരാജീതി, ഖലു വൈ] 9
ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമന്തര്യന്തി ദേവതാസ്തസ്യാന്തര്യന്തി ദേവതാസു മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യോ വൈ സ്തോമാനാമവമ-മ്പരമതാ-ങ്ഗച്ഛന്തം-വേഁദ പരമതാമേവ ഗച്ഛതി ത്രിവൃദ്വൈ സ്തോമാനാമവമസ്ത്രിവൃ-ത്പരമോ യ ഏവം-വേഁദ പരമതാമേവ ഗച്ഛതി ॥ 10 ॥
ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വൈ യജേത യോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമേന യജമാനോ-ഽഥ സര്വസ്തോമേന യജേതേതി യസ്യ ത്രിവൃതമന്തര്യന്തി പ്രാണാഗ്-സ്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രാണേഷു മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ പഞ്ചദശമന്തര്യന്തി വീര്യ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി വീര്യേ മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ സപ്തദശ-മന്തര്യന്തി [ ] 8
പ്രജാ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രജായാ-മ്മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യൈകവിഗ്ംശമന്തര്യന്തി പ്രതിഷ്ഠാ-ന്തസ്യാന്തര്യന്തി പ്രതിഷ്ഠായാ-മ്മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ ത്രിണവമന്തര്യന്ത്യൃതൂഗ്ശ്ച തസ്യ നക്ഷത്രിയാ-ഞ്ച വിരാജമന്തര്യന്ത്യൃതുഷു മേ-ഽപ്യസന്നക്ഷത്രിയായാ-ഞ്ച വിരാജീതി [വിരാജീതി, ഖലു വൈ] 9
ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യസ്യ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമന്തര്യന്തി ദേവതാസ്തസ്യാന്തര്യന്തി ദേവതാസു മേ-ഽപ്യസദിതി ഖലു വൈ യജ്ഞേന യജമാനോ യജതേ യോ വൈ സ്തോമാനാമവമ-മ്പരമതാ-ങ്ഗച്ഛന്തം-വേഁദ പരമതാമേവ ഗച്ഛതി ത്രിവൃദ്വൈ സ്തോമാനാമവമസ്ത്രിവൃ-ത്പരമോ യ ഏവം-വേഁദ പരമതാമേവ ഗച്ഛതി ॥ 10 ॥
(സപ്തദശമന്തര്യന്തി - വിരാജീതി - ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)
അങ്ഗിരസോ വൈ സത്രമാസത തേ സുവര്ഗം-ലോഁകമായ-ന്തേഷാഗ്ം ഹവിഷ്മാഗ്ശ്ച ഹവിഷ്കൃച്ചാ-ഽഹീയേതാ-ന്താവകാമയേതാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകമിയാവേതി താവേത-ന്ദ്വിരാത്രമപശ്യതാ-ന്തമാ-ഽഹരതാ-ന്തേനായജേതാ-ന്തതോ വൈ തൌ സുവര്ഗം-ലോഁകമൈതാം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദ്വിരാത്രേണ യജതേ സുവര്ഗമേവ ലോകമേതി താവൈതാ-മ്പൂര്വേണാഹ്നാ ഽഗച്ഛതാ-മുത്തരേണാ- [-മുത്തരേണ, അഭിപ്ലവഃ പൂര്വ] 11
-ഭിപ്ലവഃ പൂര്വ-മഹര്ഭവതി ഗതിരുത്തര-ഞ്ജ്യോതിഷ്ടോമോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമഃ പൂര്വമഹര്ഭവതി തേജസ്തേനാവ രുന്ധേ സര്വസ്തോമോ-ഽതിരാത്ര ഉത്തരഗ്ം സര്വസ്യാ-ഽഽപ്ത്യൈ സര്വസ്യാ-ഽവരുദ്ധ്യൈ ഗായത്ര-മ്പൂര്വേ-ഽഹന്ഥ്സാമ ഭവതി തേജോ വൈ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തേജ ഏവ ബ്രഹ്മവര്ചസമാത്മ-ന്ധത്തേ ത്രൈഷ്ടുഭമുത്തര ഓജോ വൈ വീര്യ-ന്ത്രിഷ്ടുഗോജ ഏവ വീര്യമാത്മ-ന്ധത്തേ രഥന്തര-മ്പൂര്വേ- [രഥന്തര-മ്പൂര്വേ, അഹന്-ഥ്സാമ] 12
-ഽഹന്-ഥ്സാമ ഭവതീയം-വൈഁ രഥന്തരമസ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി ബൃഹദുത്തരേ-ഽസൌ വൈ ബൃഹദമുഷ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി തദാഹുഃ ക്വ ജഗതീ ചാ-ഽനുഷ്ടു-പ്ചേതി വൈഖാനസ-മ്പൂര്വേ-ഽഹന്-ഥ്സാമ ഭവതി തേന ജഗത്യൈ നൈതി ഷോഡശ്യുത്തരേ തേനാനുഷ്ടുഭോ-ഽഥാ ഽഽഹുര്യ-ഥ്സമാനേ-ഽര്ധമാസേ സ്യാതാ-മന്യതരസ്യാഹ്നോ വീര്യമനു പദ്യേതേത്യ-മാവാസ്യായാ-മ്പൂര്വമഹ-ര്ഭവത്യുത്തരസ്മി-ന്നുത്തര-ന്നാനൈവാ ഽര്ധമാസയോര്ഭവതോ നാനാവീര്യേ ഭവതോ ഹവിഷ്മന്നിധന-മ്പൂര്വമഹര്ഭവതി ഹവിഷ്കൃന്നിധന-മുത്തര-മ്പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ॥ 13 ॥
(ഉത്തരേണ - രഥന്തര-മ്പൂര്വേ - ഽന്വേ - കവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
ആപോ വാ ഇദമഗ്രേ സലിലമാസീ-ത്തസ്മി-ന്പ്രജാപതി-ര്വായുര്ഭൂത്വാ ഽചര-ഥ്സ ഇമാമപശ്യ-ത്താം-വഁരാഹോ ഭൂത്വാ-ഽഹര-ത്താം-വിഁശ്വകര്മാ ഭൂത്വാ വ്യമാട്ര്-ഥ്സാ-ഽപ്രഥത സാ പൃഥിവ്യഭവ-ത്ത-ത്പൃഥിവ്യൈ പൃഥിവിത്വ-ന്തസ്യാമശ്രാമ്യ-ത്പ്രജാപതി-സ്സ ദേവാനസൃജത വസൂ-ന്രുദ്രാനാദിത്യാ-ന്തേ ദേവാഃ പ്രജാപതിമബ്രുവ-ന്പ്രജായാമഹാ ഇതി സോ-ഽബ്രവീ- [സോ-ഽബ്രവീത്, യഥാ-ഽഹം-] 14
-ദ്യഥാ-ഽഹം-യുഁഷ്മാഗ്സ്തപസാ ഽസൃക്ഷ്യേവ-ന്തപസി പ്രജനന-മിച്ഛദ്ധ്വമിതി തേഭ്യോ-ഽഗ്നിമായതന-മ്പ്രാ-ഽയച്ഛദേതേനാ-ഽഽയതനേന ശ്രാമ്യതേതി തേ-ഽഗ്നിനാ-ഽഽയതനേനാ-ഽ-ശ്രാമ്യ-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏകാ-ങ്ഗാമസൃജന്ത താം-വഁസുഭ്യോ രുദ്രേഭ്യ ആദിത്യേഭ്യഃ പ്രാ-ഽയച്ഛന്നേതാഗ്ം രക്ഷദ്ധ്വമിതി താം-വഁസവോ രുദ്രാ ആദിത്യാ അരക്ഷന്ത സാ വസുഭ്യോ രുദ്രേഭ്യ ആദിത്യേഭ്യഃ പ്രാജായതത്രീണി ച [ ] 15
ശതാനി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശത-ഞ്ചാഥ സൈവ സഹസ്രതമ്യഭവ-ത്തേ ദേവാഃ പ്രജാപതിമബ്രുവന്-ഥ്സഹസ്രേണ നോ യാജയേതി സോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമേന വസൂനയാജയ-ത്ത ഇമം-ലോഁകമജയ-ന്തച്ചാദദു-സ്സ ഉക്ഥ്യേന രുദ്രാനയാജയ-ത്തേ-ഽന്തരിക്ഷമജയ-ന്തച്ചാദദു-സ്സോ-ഽതിരാത്രേണാ-ഽഽദിത്യാനയാജയ-ത്തേ-ഽമും-ലോഁകമജയ-ന്തച്ചാ-ഽദദു-സ്തദന്തരിക്ഷം- [-സ്തദന്തരിക്ഷമ്, വ്യവൈര്യത] 16
-ഁവ്യവൈര്യത തസ്മാ-ദ്രുദ്രാ ഘാതുകാ അനായതനാ ഹി തസ്മാദാഹു-ശ്ശിഥിലം-വൈഁ മദ്ധ്യമ-മഹസ്ത്രിരാത്രസ്യ വി ഹി തദവൈര്യതേതി ത്രൈഷ്ടുഭ-മ്മദ്ധ്യമസ്യാഹ്ന ആജ്യ-മ്ഭവതി സംയാഁനാനി സൂക്താനി ശഗ്ംസതി ഷോഡശിനഗ്ം ശഗ്ംസത്യഹ്നോ ധൃത്യാ അശിഥിലമ്ഭാവായ തസ്മാ-ത്ത്രിരാത്രസ്യാഗ്നിഷ്ടോമ ഏവ പ്രഥമമഹഃ സ്യാദഥോക്ഥ്യോ ഽഥാ-ഽതിരാത്ര ഏഷാം-ലോഁകാനാം-വിഁധൃത്യൈ ത്രീണിത്രീണി ശതാ-ന്യനൂചീനാഹ-മവ്യവച്ഛിന്നാനി ദദാ- [ദദാതി, ഏഷാം-ലോഁകാനാ-] 17
-ത്യേഷാം-ലോഁകാനാ-മനു സന്തത്യൈ ദശത-ന്ന വിച്ഛിന്ദ്യാ-ദ്വിരാജ-ന്നേദ്വിച്ഛിനദാനീത്യഥ യാ സഹസ്രതമ്യാസീ-ത്തസ്യാമിന്ദ്രശ്ച വിഷ്ണുശ്ച വ്യായച്ഛേതാഗ്ം സ ഇന്ദ്രോ-ഽമന്യതാനയാ വാ ഇദം-വിഁഷ്ണുഃ സഹസ്രം-വഁര്ക്ഷ്യത ഇതി തസ്യാമകല്പേതാ-ന്ദ്വിഭാഗ ഇന്ദ്രസ്തൃതീയേ വിഷ്ണുസ്തദ്വാ ഏഷാ-ഽഭ്യനൂച്യത ഉഭാ ജിഗ്യഥുരിതി താം-വാഁ ഏതാമച്ഛാവാക [ഏതാമച്ഛാവാകഃ, ഏവ] 18
ഏവ ശഗ്ംസത്യഥ യാ സഹസ്രതമീ സാ ഹോത്രേ ദേയേതി ഹോതാരം-വാഁ അഭ്യതിരിച്യതേ യദതിരിച്യതേ ഹോതാ ഽനാപ്തസ്യാ-ഽഽപയിതാ ഽഥാ-ഽഹുരുന്നേത്രേ ദേയേത്യതിരിക്താ വാ ഏഷാ സഹസ്രസ്യാതിരിക്ത ഉന്നേതര്ത്വിജാമഥാ-ഽഽഹു-സ്സര്വേഭ്യ-സ്സദസ്യേഭ്യോ ദേയേത്യഥാ-ഽഽഹുരുദാ കൃത്യാ സാ വശ-ഞ്ചരേദിത്യഥാ-ഽഽഹുര്ബ്രഹ്മണേ ചാഗ്നീധേ ച ദേയേതി [ദേയേതി, ദ്വിഭാഗ-] 19
ദ്വിഭാഗ-മ്ബ്രഹ്മണേ തൃതീയമഗ്നീധ ഐന്ദ്രോ വൈ ബ്രഹ്മാ വൈഷ്ണവോ-ഽഗ്നീദ്യഥൈവ താവകല്പേതാമിത്യഥാ ഽഽഹുര്യാ കല്യാണീ ബഹുരൂപാ സാ ദേയേത്യഥാ ഽഽഹുര്യാ ദ്വിരൂപോഭയതഏനീ സാ ദേയേതി സഹസ്രസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ തദ്വാ ഏത-ഥ്സഹസ്രസ്യാ-ഽയനഗ്ം സഹസ്രഗ്ഗ് സ്തോത്രീയാ-സ്സഹസ്ര-ന്ദക്ഷിണാ-സ്സഹസ്രസമ്മിത-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാഭിജിത്യൈ ॥ 20 ॥
(അബ്രവീ - ച്ച - തദന്തരിക്ഷം - ദദാത്യ - ച്ഛാവാക - ശ്ച ദേയേതി - സപ്തചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 5)
സോമോ വൈ സഹസ്രമവിന്ദ-ത്തമിന്ദ്രോ ഽന്വവിന്ദ-ത്തൌ യമോ ന്യാഗച്ഛ-ത്താവബ്രവീദസ്തു മേ-ഽത്രാ-ഽപീത്യസ്തു ഹീ(3) ഇത്യബ്രൂതാഗ്ം സ യമ ഏകസ്യാം-വീഁര്യ-മ്പര്യപശ്യദിയം-വാഁ അസ്യ സഹസ്രസ്യ വീര്യ-മ്ബിഭര്തീതി താവബ്രവീദിയ-മ്മമാസ്ത്വേത-ദ്യുവയോരിതി താവബ്രൂതാഗ്ം സര്വേ വാ ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യ- [ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യമ്, പരി] 21
-മ്പരി പശ്യാമോ-ഽഗ്ംശമാ ഹരാമഹാ ഇതി തസ്യാമഗ്ംശമാ-ഽഹരന്ത താമഫ്സു പ്രാ-ഽവേശയന്-ഥ്സോമായോദേഹീതി സാ രോഹിണീ പിങ്ഗലൈകഹായനീ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാ-ദ്രോഹിണ്യാ പിങ്ഗലയൈകഹായന്യാ സോമ-ങ്ക്രീണീയാദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്രോഹിണ്യാ പിങ്ഗലയൈകഹായന്യാ സോമ-ങ്ക്രീണാതി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ചൈവാസ്യ ത്രിഭിശ്ച [ ] 22
ശതൈ-സ്സോമഃ ക്രീതോ ഭവതി സുക്രീതേന യജതേ താമഫ്സു പ്രാവേശയ-ന്നിന്ദ്രായോദേഹീതി സാ രോഹിണീ ലക്ഷ്മണാ പഷ്ഠൌഹീ വാര്ത്രഘ്നീ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാ-ദ്രോഹിണീം-ലഁക്ഷ്മണാ-മ്പഷ്ഠൌഹീം-വാഁര്ത്രഘ്നീ-ന്ദദ്യാദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്രോഹിണീം-ലഁക്ഷ്മണാ-മ്പഷ്ഠൌഹീം-വാഁര്ത്രഘ്നീ-ന്ദദാതി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ചൈവാസ്യ ത്രീണി ച ശതാനി സാ ദത്താ [ദത്താ, ഭവതി താമഫ്സു] 23
ഭവതി താമഫ്സു പ്രാവേശയന് യമായോദേഹീതി സാ ജരതീ മൂര്ഖാ തജ്ജഘന്യാ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാജ്ജരതീ-മ്മൂര്ഖാ-ന്തജ്ജഘന്യാ-മനുസ്തരണീ-ങ്കുര്വീത യ ഏവം-വിഁദ്വാഞ്ജരതീ-മ്മൂര്ഖാ-ന്തജ്ജഘന്യാ-മനുസ്തരണീ-ങ്കുരുതേ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ചൈവാസ്യ ത്രീണി ച ശതാനി സാ-ഽമുഷ്മിഁല്ലോകേ ഭവതി വാഗേവ സഹസ്രതമീ തസ്മാ- [തസ്മാത്, വരോ ദേയ-സ്സാ] 24
-ദ്വരോ ദേയ-സ്സാ ഹി വരഃ സഹസ്രമസ്യ സാ ദത്താ ഭവതി തസ്മാ-ദ്വരോ ന പ്രതിഗൃഹ്യ-സ്സാ ഹി വരഃ സഹസ്രമസ്യ പ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവതീയം-വഁര ഇതി ബ്രൂയാദഥാന്യാ-മ്ബ്രൂയാദിയ-മ്മമേതി തഥാ-ഽസ്യ ത-ഥ്സഹസ്ര-മപ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവത്യുഭയതഏനീ സ്യാ-ത്തദാഹുരന്യത ഏനീ സ്യാ-ഥ്സഹസ്ര-മ്പരസ്താദേതമിതി യൈവ വരഃ [വരഃ, കല്യാണീ രൂപസമൃദ്ധാ സാ] 25
കല്യാണീ രൂപസമൃദ്ധാ സാ സ്യാ-ഥ്സാ ഹി വര-സ്സമൃദ്ധ്യൈ താമുത്തരേണാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്ര-മ്പര്യാണീയാ-ഽഽഹവനീയസ്യാന്തേ ദ്രോണകലശമവ ഘ്രാപയേദാ ജിഘ്ര കലശ-മ്മഹ്യുരുധാരാ പയസ്വത്യാ ത്വാ വിശന്ത്വിന്ദവ-സ്സമുദ്രമിവ സിന്ധവ-സ്സാ മാ സഹസ്ര ആ ഭജ പ്രജയാ പശുഭിഃ സഹ പുനര്മാ ഽഽവിശതാ-ദ്രയിരിതി പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭീ രയ്യാ സ- [രയ്യാ സമ്, അര്ധയതി പ്രജാവാ-] 26
-മര്ധയതി പ്രജാവാ-ന്പശുമാ-ന്രയിമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ തയാ സഹാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്ര-മ്പരേത്യ പുരസ്താ-ത്പ്രതീച്യാ-ന്തിഷ്ഠന്ത്യാ-ഞ്ജുഹുയാദുഭാ ജിഗ്യഥുര്ന പരാ ജയേഥേ ന പരാ ജിഗ്യേ കതരശ്ചനൈനോഃ । ഇന്ദ്രശ്ച വിഷ്ണോ യദപസ്പൃധേഥാ-ന്ത്രേധാ സഹസ്രം-വിഁ തദൈരയേഥാമിതി, ത്രേധാവിഭക്തം-വൈഁ ത്രിരാത്രേ സഹസ്രഗ്ം സാഹസ്രീമേവൈനാ-ങ്കരോതി സഹസ്രസ്യൈവൈനാ-മ്മാത്രാ- [-മ്മാത്രാമ്, കരോതി രൂപാണി ജുഹോതി] 27
-ങ്കരോതി രൂപാണി ജുഹോതി രൂപൈരേവൈനാഗ്ം സമര്ധയതി തസ്യാ ഉപോത്ഥായ കര്ണമാ ജപേദിഡേ രന്തേ-ഽദിതേ സരസ്വതി പ്രിയേ പ്രേയസി മഹി വിശ്രുത്യേതാനി തേ അഘ്നിയേ നാമാനി സുകൃത-മ്മാ ദേവേഷു ബ്രൂതാദിതി ദേവേഭ്യ ഏവൈനമാ വേദയത്യന്വേന-ന്ദേവാ ബുദ്ധ്യന്തേ ॥ 28 ॥
( ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യ - മസ്യ ത്രിഭിശ്ച - ദത്താ - സഹസ്രതമീ തസ്മാ - ദേവ വരഃ - സം - മാത്രാ - മേകാന്നചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
സഹസ്രതമ്യാ വൈ യജമാന-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമേതി സൈനഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയേത്യാഹ സുവര്ഗമേവൈനം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ ജ്യോതിഷ്മന്തം-ലോഁക-ങ്ഗമയേത്യാഹ ജ്യോതിഷ്മന്തമേവൈനം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ സര്വാ-ന്പുണ്യാ-ല്ലോഁകാ-ന്ഗമയേത്യാഹ സര്വാനേവൈന-മ്പുണ്യാ-ല്ലോഁകാ-ന്ഗമയതി സാ [സാ, മാ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമയ പ്രജയാ] 29
മാ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമയ പ്രജയാ പശുഭിഃ സഹ പുനര്മാ-ഽഽ വിശതാ-ദ്രയിരിതി പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭീ രയ്യാ-മ്പ്രതി ഷ്ഠാപയതി പ്രജാവാ-ന്പശുമാ-ന്രയിമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ താമഗ്നീധേ വാ ബ്രഹ്മണേ വാ ഹോത്രേ വോദ്ഗാത്രേ വാ-ഽദ്ധ്വര്യവേ വാ ദദ്യാ-ഥ്സഹസ്രമസ്യ സാ ദത്താ ഭവതി സഹസ്രമസ്യ പ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവതി യസ്താമവിദ്വാ- [യസ്താമവിദ്വാന്, പ്രതിഗൃഹ്ണാതി] 30
-ന്പ്രതിഗൃഹ്ണാതി താ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണീയാദേകാ-ഽസി ന സഹസ്രമേകാ-ന്ത്വാ ഭൂതാ-മ്പ്രതി ഗൃഹ്ണാമി ന സഹസ്രമേകാ മാ ഭൂതാ-ഽഽ വിശ മാ സഹസ്രമിത്യേകാമേവൈനാ-മ്ഭൂതാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണാതി ന സഹസ്രം-യഁ ഏവം-വേഁദ സ്യോനാ-ഽസി സുഷദാ സുശേവാ സ്യോനാ മാ ഽഽവിശ സുഷദാ മാ ഽഽവിശ സുശേവാ മാ ഽഽവിശേ- [മാ ഽഽവിശ, ഇത്യാഹ] 31
-ത്യാഹ സ്യോനൈവൈനഗ്ം സുഷദാ സുശേവാ ഭൂതാ-ഽഽ വിശതി നൈനഗ്ം ഹിനസ്തി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സഹസ്രഗ്ം സഹസ്രതമ്യന്വേതീ(3) സഹസ്രതമീഗ്ം സഹസ്രാ(3)മിതി യ-ത്പ്രാചീമു-ഥ്സൃജേ-ഥ്സഹസ്രഗ്ം സഹസ്രതമ്യന്വിയാ-ത്ത-ഥ്സഹസ്രമപ്രജ്ഞാത്രഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ന്ന പ്ര ജാനീയാ-ത്പ്രതീചീ-മുഥ്സൃജതി താഗ്ം സഹസ്രമനു പര്യാവര്തതേ സാ പ്രജാനതീ സുവര്ഗം-ലോഁകമേതി യജമാന -മഭ്യു-ഥ്സൃജതി ക്ഷിപ്രേ സഹസ്ര-മ്പ്ര ജായത ഉത്തമാ നീയതേ പ്രഥമാ ദേവാ-ന്ഗച്ഛതി ॥ 32 ॥
(ലോകാ-ന്ഗമയതി സാ - ഽവിദ്വാന്ഥ് - സുശേവാ മാ-ഽഽ വിശ - യജമാനം - ദ്വാദശ ച) (അ. 7)
അത്രിരദദാദൌര്വായ പ്രജാ-മ്പുത്രകാമായ സ രിരിചാനോ-ഽമന്യത നിര്വീര്യ-ശ്ശിഥിലോ യാതയാമാ സ ഏത-ഞ്ചതൂരാത്ര-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ തസ്യ ചത്വാരോ വീരാ ആ-ഽജായന്ത സുഹോതാ സൂദ്ഗാതാ സ്വദ്ധ്വര്യു-സ്സുസഭേയോ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജത ആ-ഽസ്യ ചത്വാരോ വീരാ ജായന്തേ സുഹോതാ സൂദ്ഗാതാ സ്വദ്ധ്വര്യു-സ്സുസഭേയോ യേ ചതുര്വിഗ്ംശാഃ പവമാനാ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്ത- [ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തത്, യ ഉദ്യന്ത-] 33
-ദ്യ ഉദ്യന്ത-സ്സ്തോമാ-ശ്ശ്രീ-സ്സാ ഽത്രിഗ്ഗ് ശ്രദ്ധാദേവം-യഁജമാന-ഞ്ചത്വാരി വീര്യാണി നോപാ-ഽനമ-ന്തേജ ഇന്ദ്രിയ-മ്ബ്രഹ്മവര്ചസ-മന്നാദ്യഗ്ം സ ഏതാഗ്ശ്ചതുരശ്ചതുഷ്ടോമാന്-ഥ്സോമാന-പശ്യ-ത്താനാ-ഽഹര-ത്തൈരയജത തേജ ഏവ പ്രഥമേനാ ഽവാരുന്ധേന്ദ്രിയ-ന്ദ്വിതീയേന ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തൃതീയേനാന്നാദ്യ-ഞ്ചതുര്ഥേന യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതുരശ്ചതുഷ്ടോമാന്-ഥ്സോമാനാഹരതി തൈര്യജതേ തേജ ഏവ പ്രഥമേനാവ രുന്ധ ഇന്ദ്രിയ-ന്ദ്വിതീയേന ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തൃതീയേനാ-ഽന്നാദ്യ-ഞ്ചതുര്ഥേന യാമേവാത്രിര് ഋദ്ധിമാര്ധ്നോ-ത്താമേവ യജമാന ഋദ്ധ്നോതി ॥ 34 ॥
( തത്-തേജ ഏവാ-ഷ്ടാദശ ച) (അ. 8)
ജമദഗ്നിഃ പുഷ്ടികാമ-ശ്ചതൂരാത്രേണാ-യജത സ ഏതാ-ന്പോഷാഗ്ം അപുഷ്യ-ത്തസ്മാ-ത്പലിതൌ ജാമദഗ്നിയൌ ന സ-ഞ്ജാനാതേ ഏതാനേവ പോഷാ-ന്പുഷ്യതി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജതേ പുരോഡാശിന്യ ഉപസദോ ഭവന്തി പശവോ വൈ പുരോഡാശഃ പശൂനേവാവ രുന്ധേ ഽന്നം-വൈഁ പുരോഡാശോ-ഽന്നമേവാവ രുന്ധേ ഽന്നാദഃ പശുമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജതേ ॥ 35 ॥
(ജമദഗ്നി - രഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 9)
സംവഁഥ്സരോ വാ ഇദമേക ആസീ-ഥ്സോ-ഽകാമയതര്തൂന്-ഥ്സൃജേയേതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ സ ഋതൂനസൃജത യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്രൈവ ജായതേ ത ഋതവഃ സൃഷ്ടാ ന വ്യാവര്തന്ത ത ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ വ്യാവര്തന്ത [വ്യാവര്തന്ത, യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ] 36
യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ വി പാപ്മനാ ഭ്രാതൃവ്യേണാ-ഽഽ വര്തതേ സാര്വസേനി-ശ്ശൌചേയോ-ഽകാമയത പശുമാന്-ഥ്സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ-ഽഹര-ത്തേനാ-ഽയജത തതോ വൈ സ സഹസ്ര-മ്പശൂ-ന്പ്രാ-ഽഽപ്നോദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്ര സഹസ്ര-മ്പശൂനാപ്നോതി ബബരഃ പ്രാവാഹണി-രകാമയത വാചഃ പ്രവദിതാ സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ- [ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ, ആഹര-ത്തേനാ-] 37
-ഽഹര-ത്തേനാ-യജത തതോ വൈ സ വാചഃ പ്രവദിതാ-ഽഭവദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്രവദിതൈവ വാചോ ഭവത്യഥോ ഏനം-വാഁചസ്പതി-രിത്യാഹുരനാപ്ത-ശ്ചതൂരാത്രോ-ഽതിരിക്ത-ഷ്ഷഡ്-രാത്രോ-ഽഥ വാ ഏഷ സപ്രന്തി യജ്ഞോ യ-ത്പഞ്ചരാത്രോ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ സമ്പ്രത്യേവ യജ്ഞേന യജതേ പഞ്ചരാത്രോ ഭവതി പഞ്ച വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സര [ഋതവഃ സംവഁഥ്സരഃ, ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ] 38
ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യഥോ പഞ്ചാക്ഷരാ പങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ യജ്ഞോ യജ്ഞമേവാവ രുന്ധേ ത്രിവൃദഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവതി തേജ ഏവാവ രുന്ധേ പഞ്ചദശോ ഭവതീന്ദ്രിയമേവാവ രുന്ധേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ-വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തേന ജായതേ പഞ്ചവിഗ്ംശോ ഽഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവതി പ്രജാപതേരാപ്ത്യൈ മഹാവ്രതവാ-നന്നാദ്യസ്യാ-വരുദ്ധ്യൈ വിശ്വജി-ഥ്സര്വപൃഷ്ഠോ-ഽതിരാത്രോ ഭവതി സര്വസ്യാഭിജിത്യൈ ॥ 39 ॥
(തേ വ്യാവര്തന്ത - പ്രവദിതാ സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ - സംവഁഥ്സരോ- ഭിജിത്യൈ) (അ. 10)
ദേവസ്യത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാ ദദ ഇമാമഗൃഭ്ണ-ന്രശനാമൃതസ്യ പൂര്വ ആയുഷി വിദഥേഷു കവ്യാ । തയാ ദേവാ-സ്സുതമാ ബഭൂവുര്-ഋതസ്യ സാമന്-ഥ്സരമാരപന്തീ ॥ അഭിധാ അസി ഭുവനമസി യന്താ-ഽസി ധര്താ-ഽസി സോ-ഽഗ്നിം-വൈഁശ്വാനരഗ്ം സപ്രഥസ-ങ്ഗച്ഛ സ്വാഹാകൃതഃ പൃഥിവ്യാം-യഁന്താ രാഡ് യന്താ-ഽസി യമനോ ധര്താ-ഽസി ധരുണഃ കൃഷ്യൈ ത്വാ ക്ഷേമായ ത്വാ രയ്യൈ ത്വാ പോഷായ ത്വാ പൃഥിവ്യൈ ത്വാ ഽന്തരിക്ഷായ ത്വാ ദിവേ ത്വാ സതേ ത്വാ-ഽസതേ ത്വാദ്ഭ്യസ്ത്വൌ-ഷധീഭ്യസ്ത്വാ വിശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ഭൂതേഭ്യഃ ॥ 40 ॥
(ധരുണഃ - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 11)
വിഭൂര്മാത്രാ പ്രഭൂഃ പിത്രാശ്വോ-ഽസി ഹയോ-ഽസ്യത്യോ-ഽസി നരോ-ഽസ്യര്വാ-ഽസി സപ്തിരസി വാജ്യസി വൃഷാ-ഽസി നൃമണാ അസി യയുര്നാമാസ്യാദിത്യാനാ-മ്പത്വാന്വിഹ്യഗ്നയേ സ്വാഹാ സ്വാഹേന്ദ്രാഗ്നിഭ്യാഗ് സ്വാഹാ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ വിശ്വേഭ്യോ ദേവേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വാഭ്യോ ദേവേതാഭ്യ ഇഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേ -ഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ ഭൂരസി ഭുവേ ത്വാ ഭവ്യായ ത്വാ ഭവിഷ്യതേ ത്വാ വിശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ഭൂതേഭ്യോ ദേവാ ആശാപാലാ ഏത-ന്ദേവേഭ്യോ-ഽശ്വ-മ്മേധായ പ്രോക്ഷിത-ങ്ഗോപായത ॥ 41 ॥
(രന്തി-സ്സ്വാഹാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 12)
ആയനായ സ്വാഹാ പ്രായണായ സ്വാഹോദ്ദ്രാവായ സ്വാഹോദ്ദ്രുതായ സ്വാഹാ ശൂകാരായ സ്വാഹാ ശൂകൃതായ സ്വാഹാ പലായിതായ സ്വാഹാ ഽഽപലായിതായ സ്വാഹാ ഽഽവല്ഗതേ സ്വാഹാ പരാവല്ഗതേ സ്വാഹാ ഽഽയതേ സ്വാഹാ പ്രയതേ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
(ആയനായോത്തരമാപലായിതായ ഷഡ്വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 13)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ ഽപാ-മ്മോദായ സ്വാഹാ സവിത്രേ സ്വാഹാ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹേ-ന്ദ്രായ സ്വാഹാ ബൃഹസ്പതയേ സ്വാഹാ മിത്രായ സ്വാഹാ വരുണായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 43 ॥
(അഗ്നയേ വായവേ-ഽപാ-മ്മോദായേന്ദ്രായ ത്രയോവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 14)
പൃഥിവ്യൈ സ്വാഹാ ഽന്തരിക്ഷായ സ്വാഹാ ദിവേ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹാ ചന്ദ്രമസേ സ്വാഹാ നക്ഷത്രേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പ്രാച്യൈ ദിശേ സ്വാഹാ ദക്ഷിണായൈ ദിശേ സ്വാഹാ പ്രതീച്യൈ ദിശേ സ്വാഹോ-ദീച്യൈ ദിശേ സ്വാഹോര്ധ്വായൈ ദിശേ സ്വാഹാ ദിഗ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവാന്തരദിശാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശരദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽഹോരാത്രേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽര്ധമാസേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ മാസേഭ്യ-സ്സ്വാഹര്തുഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സംവഁഥ്സരായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 44 ॥
(പൃഥിവ്യൈ സൂര്യായ നക്ഷത്രേഭ്യഃ പ്രാച്യൈ സപ്തചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 15)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ സവിത്രേ സ്വാഹാ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ സ്വാഹാ ബൃഹസ്പതയേ സ്വാഹാ ഽപാ-മ്മോദായ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ മിത്രായ സ്വാഹാ വരുണായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 45 ॥
(അഗ്നയേ സവിത്രേ പൂഷ്ണേ-ഽപാ-മ്മോദായ വായവേ ത്രയോവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 16)
പൃഥിവ്യൈ സ്വാഹാ ഽന്തരിക്ഷായ സ്വാഹാ ദിവേ സ്വാഹാ ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹാ ചന്ദ്രമസേ സ്വാഹാ ഽഹ്നേ സ്വാഹാ രാത്രിയൈ സ്വാഹര്ജവേ സ്വാഹാ സാധവേ സ്വാഹാ സുക്ഷിത്യൈ സ്വാഹാ ക്ഷുധേ സ്വാഹാ ഽഽശിതിമ്നേ സ്വാഹാ രോഗായ സ്വാഹാ ഹിമായ സ്വാഹാ ശീതായ സ്വാഹാ ഽഽതപായ സ്വാഹാ ഽരണ്യായ സ്വാഹാ സുവര്ഗായ സ്വാഹാ ലോകായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 46 ॥
(പൃഥിവ്യാ അഗ്നയേ-ഽഹ്നേ രാത്രിയൈ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 17)
ഭുവോ ദേവാനാ-ങ്കര്മണാ-ഽപസര്തസ്യ പഥ്യാ-ഽസി വസുഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി വസന്തേന ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമി രുദ്രേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി ഗ്രീഷ്മേണ ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാ-മ്യാദിത്യേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി വര്ഷാഭിസ്ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമി വിശ്വേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ഽഽനുഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി [ ] 47
ശരദാ ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമ്യങ്ഗിരോഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ പാങ്ക്തേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി ഹേമന്തശിശിരാഭ്യാ-ന്ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമ്യാ-ഽഹ-ന്ദീക്ഷാമരുഹമൃതസ്യ പത്നീ-ങ്ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ ബ്രഹ്മണാ ചര്തഗ്ം സത്യേ-ഽധാഗ്ം സത്യമൃതേ-ഽധാമ് ॥ മഹീ മൂ ഷു >1സുത്രാമാണ >2-മിഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ ॥ 48 ॥
(ആനുഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മ്യേ - കാന്ന പഞ്ചാശച്ച) (അ. 18)
ഈകാംരായ സ്വാഹേ-ങ്കൃതായ സ്വാഹാ ക്രന്ദതേ സ്വാഹാ ഽവക്രന്ദതേ സ്വാഹാ പ്രോഥതേ സ്വാഹാ പ്രപ്രോഥതേ സ്വാഹാ ഗന്ധായ സ്വാഹാ ഘ്രാതായ സ്വാഹാ പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ സന്ദീയമാനായ സ്വാഹാ സന്ദിതായ സ്വാഹാ വിചൃത്യമാനായ സ്വാഹാ വിചൃത്തായ സ്വാഹാ പലായിഷ്യമാണായ സ്വാഹാ പലായിതായ സ്വാഹോപരഗ്ഗ്സ്യതേ സ്വാഹോപരതായ സ്വാഹാ നിവേക്ഷ്യതേ സ്വാഹാ നിവിശമാനായ സ്വാഹാ നിവിഷ്ടായ സ്വാഹാ നിഷഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ നിഷീദതേ സ്വാഹാ നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ- [നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ, ആസിഷ്യതേ സ്വാഹാ] 49
-ഽഽസിഷ്യതേ സ്വാഹാ ഽഽസീനായ സ്വാഹാ ഽഽസിതായ സ്വാഹാ നിപഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ നിപദ്യമാനായ സ്വാഹാ നിപന്നായ സ്വാഹാ ശയിഷ്യതേ സ്വാഹാ ശയാനായ സ്വാഹാ ശയിതായ സ്വാഹാ സമ്മീലിഷ്യതേ സ്വാഹാ സമീംലഁതേ സ്വാഹാ സമ്മീലിതായ സ്വാഹാ സ്വഫ്സ്യതേ സ്വാഹാ സ്വപതേ സ്വാഹാ സുപ്തായ സ്വാഹാ പ്രഭോഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ പ്രബുദ്ധ്യമാനായ സ്വാഹാ പ്രബുദ്ധായ സ്വാഹാ ജാഗരിഷ്യതേ സ്വാഹാ ജാഗ്രതേ സ്വാഹാ ജാഗരിതായ സ്വാഹാ ശുശ്രൂഷമാണായ സ്വാഹാ ശൃണ്വതേ സ്വാഹാ ശ്രുതായ സ്വാഹാ വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ [വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ, വീക്ഷമാണായ സ്വാഹാ] 50
വീക്ഷമാണായ സ്വാഹാ വീക്ഷിതായ സ്വാഹാ സഗ്ംഹാസ്യതേ സ്വാഹാ സജിംഹാനായ സ്വാഹോ-ജ്ജിഹാനായ സ്വാഹാ വിവര്ഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ വിവര്തമാനായ സ്വാഹാ വിവൃത്തായ സ്വാഹോ-ത്ഥാസ്യതേ സ്വാഹോത്തിഷ്ഠതേ സ്വാഹോത്ഥിതായ സ്വാഹാ വിധവിഷ്യതേ സ്വാഹാ വിധൂന്വാനായ സ്വാഹാ വിധൂതായ സ്വാഹോ-ത്ക്രഗ്ഗ്സ്യതേ സ്വാഹോത്ക്രാമതേ സ്വാഹോത്ക്രാന്തായ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമിഷ്യതേ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമ്യമാണായ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമിതായ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയിഷ്യതേ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയമാനായ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയിതായ സ്വാഹാ നികഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ നികഷമാണായ സ്വാഹാ നികഷിതായ സ്വാഹാ യദത്തി തസ്മൈ സ്വാഹാ യ-ത്പിബതി തസ്മൈ സ്വാഹാ യന്മേഹതി തസ്മൈ സ്വാഹാ യച്ഛകൃ-ത്കരോതി തസ്മൈ സ്വാഹാ രേതസേ സ്വാഹാ പ്രജാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പ്രജനനായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 51 ॥
(നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ - വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ - നികഷമാണായ സ്വാഹാ - സപ്തവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 19)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹര്ത-മസ്യൃതസ്യര്തമസി സത്യമസി സത്യസ്യ സത്യ-മസ്യൃതസ്യ പന്ഥാ അസി ദേവാനാ-ഞ്ഛായാ-ഽമൃതസ്യ നാമ ത-ഥ്സത്യം-യഁ-ത്ത്വ-മ്പ്രജാപതിരസ്യധി യദസ്മിന് വാജിനീവ ശുഭ-സ്സ്പര്ധന്തേ ദിവ-സ്സൂര്യേണ വിശോ-ഽപോ വൃണാനഃ പവതേ കവ്യ-ന്പശു-ന്ന ഗോപാ ഇര്യഃ പരിജ്മാ ॥ 52 ॥
(അഗ്നയേ വായവേ സൂര്യായാ - ഽഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 20)
(പ്രജനനം - പ്രാതസ്സവനേ വൈ - ബ്രഹ്മവാദിന-സ്സ ത്വാ - അങ്ഗിരസ- ആപോ വൈ - സോമോ വൈ - സഹസ്രതമ്യാ - ത്രി - ര്ജമദഗ്നിഃ - സംവഁഥ്സരോ - ദേവസ്യ -വിഭൂ - രായനായാ- ഽഗ്നയേ - പൃഥിവ്യാ - അഗ്നയേ - പൃഥിവ്യൈ - ഭുവ - ഈകാംരായാ - ഗ്നയേ വായവേ സൂര്യായ - വിഗ്ംശതിഃ )
(പ്രജനന - മങ്ഗിരസഃ - സോമോ വൈ - പ്രതിഗൃഹ്ണാതി - വിഭൂ - ര്വീക്ഷമാണായ - ദ്വിപഞ്ചാശത്)
(പ്രജനന, മ്പരിജ്മാ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
അങ്ഗിരസോ വൈ സത്രമാസത തേ സുവര്ഗം-ലോഁകമായ-ന്തേഷാഗ്ം ഹവിഷ്മാഗ്ശ്ച ഹവിഷ്കൃച്ചാ-ഽഹീയേതാ-ന്താവകാമയേതാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകമിയാവേതി താവേത-ന്ദ്വിരാത്രമപശ്യതാ-ന്തമാ-ഽഹരതാ-ന്തേനായജേതാ-ന്തതോ വൈ തൌ സുവര്ഗം-ലോഁകമൈതാം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദ്വിരാത്രേണ യജതേ സുവര്ഗമേവ ലോകമേതി താവൈതാ-മ്പൂര്വേണാഹ്നാ ഽഗച്ഛതാ-മുത്തരേണാ- [-മുത്തരേണ, അഭിപ്ലവഃ പൂര്വ] 11
-ഭിപ്ലവഃ പൂര്വ-മഹര്ഭവതി ഗതിരുത്തര-ഞ്ജ്യോതിഷ്ടോമോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമഃ പൂര്വമഹര്ഭവതി തേജസ്തേനാവ രുന്ധേ സര്വസ്തോമോ-ഽതിരാത്ര ഉത്തരഗ്ം സര്വസ്യാ-ഽഽപ്ത്യൈ സര്വസ്യാ-ഽവരുദ്ധ്യൈ ഗായത്ര-മ്പൂര്വേ-ഽഹന്ഥ്സാമ ഭവതി തേജോ വൈ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തേജ ഏവ ബ്രഹ്മവര്ചസമാത്മ-ന്ധത്തേ ത്രൈഷ്ടുഭമുത്തര ഓജോ വൈ വീര്യ-ന്ത്രിഷ്ടുഗോജ ഏവ വീര്യമാത്മ-ന്ധത്തേ രഥന്തര-മ്പൂര്വേ- [രഥന്തര-മ്പൂര്വേ, അഹന്-ഥ്സാമ] 12
-ഽഹന്-ഥ്സാമ ഭവതീയം-വൈഁ രഥന്തരമസ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി ബൃഹദുത്തരേ-ഽസൌ വൈ ബൃഹദമുഷ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി തദാഹുഃ ക്വ ജഗതീ ചാ-ഽനുഷ്ടു-പ്ചേതി വൈഖാനസ-മ്പൂര്വേ-ഽഹന്-ഥ്സാമ ഭവതി തേന ജഗത്യൈ നൈതി ഷോഡശ്യുത്തരേ തേനാനുഷ്ടുഭോ-ഽഥാ ഽഽഹുര്യ-ഥ്സമാനേ-ഽര്ധമാസേ സ്യാതാ-മന്യതരസ്യാഹ്നോ വീര്യമനു പദ്യേതേത്യ-മാവാസ്യായാ-മ്പൂര്വമഹ-ര്ഭവത്യുത്തരസ്മി-ന്നുത്തര-ന്നാനൈവാ ഽര്ധമാസയോര്ഭവതോ നാനാവീര്യേ ഭവതോ ഹവിഷ്മന്നിധന-മ്പൂര്വമഹര്ഭവതി ഹവിഷ്കൃന്നിധന-മുത്തര-മ്പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ॥ 13 ॥
(ഉത്തരേണ - രഥന്തര-മ്പൂര്വേ - ഽന്വേ - കവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
ആപോ വാ ഇദമഗ്രേ സലിലമാസീ-ത്തസ്മി-ന്പ്രജാപതി-ര്വായുര്ഭൂത്വാ ഽചര-ഥ്സ ഇമാമപശ്യ-ത്താം-വഁരാഹോ ഭൂത്വാ-ഽഹര-ത്താം-വിഁശ്വകര്മാ ഭൂത്വാ വ്യമാട്ര്-ഥ്സാ-ഽപ്രഥത സാ പൃഥിവ്യഭവ-ത്ത-ത്പൃഥിവ്യൈ പൃഥിവിത്വ-ന്തസ്യാമശ്രാമ്യ-ത്പ്രജാപതി-സ്സ ദേവാനസൃജത വസൂ-ന്രുദ്രാനാദിത്യാ-ന്തേ ദേവാഃ പ്രജാപതിമബ്രുവ-ന്പ്രജായാമഹാ ഇതി സോ-ഽബ്രവീ- [സോ-ഽബ്രവീത്, യഥാ-ഽഹം-] 14
-ദ്യഥാ-ഽഹം-യുഁഷ്മാഗ്സ്തപസാ ഽസൃക്ഷ്യേവ-ന്തപസി പ്രജനന-മിച്ഛദ്ധ്വമിതി തേഭ്യോ-ഽഗ്നിമായതന-മ്പ്രാ-ഽയച്ഛദേതേനാ-ഽഽയതനേന ശ്രാമ്യതേതി തേ-ഽഗ്നിനാ-ഽഽയതനേനാ-ഽ-ശ്രാമ്യ-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏകാ-ങ്ഗാമസൃജന്ത താം-വഁസുഭ്യോ രുദ്രേഭ്യ ആദിത്യേഭ്യഃ പ്രാ-ഽയച്ഛന്നേതാഗ്ം രക്ഷദ്ധ്വമിതി താം-വഁസവോ രുദ്രാ ആദിത്യാ അരക്ഷന്ത സാ വസുഭ്യോ രുദ്രേഭ്യ ആദിത്യേഭ്യഃ പ്രാജായതത്രീണി ച [ ] 15
ശതാനി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശത-ഞ്ചാഥ സൈവ സഹസ്രതമ്യഭവ-ത്തേ ദേവാഃ പ്രജാപതിമബ്രുവന്-ഥ്സഹസ്രേണ നോ യാജയേതി സോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമേന വസൂനയാജയ-ത്ത ഇമം-ലോഁകമജയ-ന്തച്ചാദദു-സ്സ ഉക്ഥ്യേന രുദ്രാനയാജയ-ത്തേ-ഽന്തരിക്ഷമജയ-ന്തച്ചാദദു-സ്സോ-ഽതിരാത്രേണാ-ഽഽദിത്യാനയാജയ-ത്തേ-ഽമും-ലോഁകമജയ-ന്തച്ചാ-ഽദദു-സ്തദന്തരിക്ഷം- [-സ്തദന്തരിക്ഷമ്, വ്യവൈര്യത] 16
-ഁവ്യവൈര്യത തസ്മാ-ദ്രുദ്രാ ഘാതുകാ അനായതനാ ഹി തസ്മാദാഹു-ശ്ശിഥിലം-വൈഁ മദ്ധ്യമ-മഹസ്ത്രിരാത്രസ്യ വി ഹി തദവൈര്യതേതി ത്രൈഷ്ടുഭ-മ്മദ്ധ്യമസ്യാഹ്ന ആജ്യ-മ്ഭവതി സംയാഁനാനി സൂക്താനി ശഗ്ംസതി ഷോഡശിനഗ്ം ശഗ്ംസത്യഹ്നോ ധൃത്യാ അശിഥിലമ്ഭാവായ തസ്മാ-ത്ത്രിരാത്രസ്യാഗ്നിഷ്ടോമ ഏവ പ്രഥമമഹഃ സ്യാദഥോക്ഥ്യോ ഽഥാ-ഽതിരാത്ര ഏഷാം-ലോഁകാനാം-വിഁധൃത്യൈ ത്രീണിത്രീണി ശതാ-ന്യനൂചീനാഹ-മവ്യവച്ഛിന്നാനി ദദാ- [ദദാതി, ഏഷാം-ലോഁകാനാ-] 17
-ത്യേഷാം-ലോഁകാനാ-മനു സന്തത്യൈ ദശത-ന്ന വിച്ഛിന്ദ്യാ-ദ്വിരാജ-ന്നേദ്വിച്ഛിനദാനീത്യഥ യാ സഹസ്രതമ്യാസീ-ത്തസ്യാമിന്ദ്രശ്ച വിഷ്ണുശ്ച വ്യായച്ഛേതാഗ്ം സ ഇന്ദ്രോ-ഽമന്യതാനയാ വാ ഇദം-വിഁഷ്ണുഃ സഹസ്രം-വഁര്ക്ഷ്യത ഇതി തസ്യാമകല്പേതാ-ന്ദ്വിഭാഗ ഇന്ദ്രസ്തൃതീയേ വിഷ്ണുസ്തദ്വാ ഏഷാ-ഽഭ്യനൂച്യത ഉഭാ ജിഗ്യഥുരിതി താം-വാഁ ഏതാമച്ഛാവാക [ഏതാമച്ഛാവാകഃ, ഏവ] 18
ഏവ ശഗ്ംസത്യഥ യാ സഹസ്രതമീ സാ ഹോത്രേ ദേയേതി ഹോതാരം-വാഁ അഭ്യതിരിച്യതേ യദതിരിച്യതേ ഹോതാ ഽനാപ്തസ്യാ-ഽഽപയിതാ ഽഥാ-ഽഹുരുന്നേത്രേ ദേയേത്യതിരിക്താ വാ ഏഷാ സഹസ്രസ്യാതിരിക്ത ഉന്നേതര്ത്വിജാമഥാ-ഽഽഹു-സ്സര്വേഭ്യ-സ്സദസ്യേഭ്യോ ദേയേത്യഥാ-ഽഽഹുരുദാ കൃത്യാ സാ വശ-ഞ്ചരേദിത്യഥാ-ഽഽഹുര്ബ്രഹ്മണേ ചാഗ്നീധേ ച ദേയേതി [ദേയേതി, ദ്വിഭാഗ-] 19
ദ്വിഭാഗ-മ്ബ്രഹ്മണേ തൃതീയമഗ്നീധ ഐന്ദ്രോ വൈ ബ്രഹ്മാ വൈഷ്ണവോ-ഽഗ്നീദ്യഥൈവ താവകല്പേതാമിത്യഥാ ഽഽഹുര്യാ കല്യാണീ ബഹുരൂപാ സാ ദേയേത്യഥാ ഽഽഹുര്യാ ദ്വിരൂപോഭയതഏനീ സാ ദേയേതി സഹസ്രസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ തദ്വാ ഏത-ഥ്സഹസ്രസ്യാ-ഽയനഗ്ം സഹസ്രഗ്ഗ് സ്തോത്രീയാ-സ്സഹസ്ര-ന്ദക്ഷിണാ-സ്സഹസ്രസമ്മിത-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാഭിജിത്യൈ ॥ 20 ॥
(അബ്രവീ - ച്ച - തദന്തരിക്ഷം - ദദാത്യ - ച്ഛാവാക - ശ്ച ദേയേതി - സപ്തചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 5)
സോമോ വൈ സഹസ്രമവിന്ദ-ത്തമിന്ദ്രോ ഽന്വവിന്ദ-ത്തൌ യമോ ന്യാഗച്ഛ-ത്താവബ്രവീദസ്തു മേ-ഽത്രാ-ഽപീത്യസ്തു ഹീ(3) ഇത്യബ്രൂതാഗ്ം സ യമ ഏകസ്യാം-വീഁര്യ-മ്പര്യപശ്യദിയം-വാഁ അസ്യ സഹസ്രസ്യ വീര്യ-മ്ബിഭര്തീതി താവബ്രവീദിയ-മ്മമാസ്ത്വേത-ദ്യുവയോരിതി താവബ്രൂതാഗ്ം സര്വേ വാ ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യ- [ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യമ്, പരി] 21
-മ്പരി പശ്യാമോ-ഽഗ്ംശമാ ഹരാമഹാ ഇതി തസ്യാമഗ്ംശമാ-ഽഹരന്ത താമഫ്സു പ്രാ-ഽവേശയന്-ഥ്സോമായോദേഹീതി സാ രോഹിണീ പിങ്ഗലൈകഹായനീ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാ-ദ്രോഹിണ്യാ പിങ്ഗലയൈകഹായന്യാ സോമ-ങ്ക്രീണീയാദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്രോഹിണ്യാ പിങ്ഗലയൈകഹായന്യാ സോമ-ങ്ക്രീണാതി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ചൈവാസ്യ ത്രിഭിശ്ച [ ] 22
ശതൈ-സ്സോമഃ ക്രീതോ ഭവതി സുക്രീതേന യജതേ താമഫ്സു പ്രാവേശയ-ന്നിന്ദ്രായോദേഹീതി സാ രോഹിണീ ലക്ഷ്മണാ പഷ്ഠൌഹീ വാര്ത്രഘ്നീ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാ-ദ്രോഹിണീം-ലഁക്ഷ്മണാ-മ്പഷ്ഠൌഹീം-വാഁര്ത്രഘ്നീ-ന്ദദ്യാദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്രോഹിണീം-ലഁക്ഷ്മണാ-മ്പഷ്ഠൌഹീം-വാഁര്ത്രഘ്നീ-ന്ദദാതി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ചൈവാസ്യ ത്രീണി ച ശതാനി സാ ദത്താ [ദത്താ, ഭവതി താമഫ്സു] 23
ഭവതി താമഫ്സു പ്രാവേശയന് യമായോദേഹീതി സാ ജരതീ മൂര്ഖാ തജ്ജഘന്യാ രൂപ-ങ്കൃത്വാ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശതാ ച ത്രിഭിശ്ച ശതൈ-സ്സഹോദൈ-ത്തസ്മാജ്ജരതീ-മ്മൂര്ഖാ-ന്തജ്ജഘന്യാ-മനുസ്തരണീ-ങ്കുര്വീത യ ഏവം-വിഁദ്വാഞ്ജരതീ-മ്മൂര്ഖാ-ന്തജ്ജഘന്യാ-മനുസ്തരണീ-ങ്കുരുതേ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ചൈവാസ്യ ത്രീണി ച ശതാനി സാ-ഽമുഷ്മിഁല്ലോകേ ഭവതി വാഗേവ സഹസ്രതമീ തസ്മാ- [തസ്മാത്, വരോ ദേയ-സ്സാ] 24
-ദ്വരോ ദേയ-സ്സാ ഹി വരഃ സഹസ്രമസ്യ സാ ദത്താ ഭവതി തസ്മാ-ദ്വരോ ന പ്രതിഗൃഹ്യ-സ്സാ ഹി വരഃ സഹസ്രമസ്യ പ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവതീയം-വഁര ഇതി ബ്രൂയാദഥാന്യാ-മ്ബ്രൂയാദിയ-മ്മമേതി തഥാ-ഽസ്യ ത-ഥ്സഹസ്ര-മപ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവത്യുഭയതഏനീ സ്യാ-ത്തദാഹുരന്യത ഏനീ സ്യാ-ഥ്സഹസ്ര-മ്പരസ്താദേതമിതി യൈവ വരഃ [വരഃ, കല്യാണീ രൂപസമൃദ്ധാ സാ] 25
കല്യാണീ രൂപസമൃദ്ധാ സാ സ്യാ-ഥ്സാ ഹി വര-സ്സമൃദ്ധ്യൈ താമുത്തരേണാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്ര-മ്പര്യാണീയാ-ഽഽഹവനീയസ്യാന്തേ ദ്രോണകലശമവ ഘ്രാപയേദാ ജിഘ്ര കലശ-മ്മഹ്യുരുധാരാ പയസ്വത്യാ ത്വാ വിശന്ത്വിന്ദവ-സ്സമുദ്രമിവ സിന്ധവ-സ്സാ മാ സഹസ്ര ആ ഭജ പ്രജയാ പശുഭിഃ സഹ പുനര്മാ ഽഽവിശതാ-ദ്രയിരിതി പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭീ രയ്യാ സ- [രയ്യാ സമ്, അര്ധയതി പ്രജാവാ-] 26
-മര്ധയതി പ്രജാവാ-ന്പശുമാ-ന്രയിമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ തയാ സഹാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്ര-മ്പരേത്യ പുരസ്താ-ത്പ്രതീച്യാ-ന്തിഷ്ഠന്ത്യാ-ഞ്ജുഹുയാദുഭാ ജിഗ്യഥുര്ന പരാ ജയേഥേ ന പരാ ജിഗ്യേ കതരശ്ചനൈനോഃ । ഇന്ദ്രശ്ച വിഷ്ണോ യദപസ്പൃധേഥാ-ന്ത്രേധാ സഹസ്രം-വിഁ തദൈരയേഥാമിതി, ത്രേധാവിഭക്തം-വൈഁ ത്രിരാത്രേ സഹസ്രഗ്ം സാഹസ്രീമേവൈനാ-ങ്കരോതി സഹസ്രസ്യൈവൈനാ-മ്മാത്രാ- [-മ്മാത്രാമ്, കരോതി രൂപാണി ജുഹോതി] 27
-ങ്കരോതി രൂപാണി ജുഹോതി രൂപൈരേവൈനാഗ്ം സമര്ധയതി തസ്യാ ഉപോത്ഥായ കര്ണമാ ജപേദിഡേ രന്തേ-ഽദിതേ സരസ്വതി പ്രിയേ പ്രേയസി മഹി വിശ്രുത്യേതാനി തേ അഘ്നിയേ നാമാനി സുകൃത-മ്മാ ദേവേഷു ബ്രൂതാദിതി ദേവേഭ്യ ഏവൈനമാ വേദയത്യന്വേന-ന്ദേവാ ബുദ്ധ്യന്തേ ॥ 28 ॥
( ഏതദേതസ്യാം-വീഁര്യ - മസ്യ ത്രിഭിശ്ച - ദത്താ - സഹസ്രതമീ തസ്മാ - ദേവ വരഃ - സം - മാത്രാ - മേകാന്നചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
സഹസ്രതമ്യാ വൈ യജമാന-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമേതി സൈനഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയേത്യാഹ സുവര്ഗമേവൈനം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ ജ്യോതിഷ്മന്തം-ലോഁക-ങ്ഗമയേത്യാഹ ജ്യോതിഷ്മന്തമേവൈനം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി സാ മാ സര്വാ-ന്പുണ്യാ-ല്ലോഁകാ-ന്ഗമയേത്യാഹ സര്വാനേവൈന-മ്പുണ്യാ-ല്ലോഁകാ-ന്ഗമയതി സാ [സാ, മാ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമയ പ്രജയാ] 29
മാ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമയ പ്രജയാ പശുഭിഃ സഹ പുനര്മാ-ഽഽ വിശതാ-ദ്രയിരിതി പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭീ രയ്യാ-മ്പ്രതി ഷ്ഠാപയതി പ്രജാവാ-ന്പശുമാ-ന്രയിമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വേഁദ താമഗ്നീധേ വാ ബ്രഹ്മണേ വാ ഹോത്രേ വോദ്ഗാത്രേ വാ-ഽദ്ധ്വര്യവേ വാ ദദ്യാ-ഥ്സഹസ്രമസ്യ സാ ദത്താ ഭവതി സഹസ്രമസ്യ പ്രതിഗൃഹീത-മ്ഭവതി യസ്താമവിദ്വാ- [യസ്താമവിദ്വാന്, പ്രതിഗൃഹ്ണാതി] 30
-ന്പ്രതിഗൃഹ്ണാതി താ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണീയാദേകാ-ഽസി ന സഹസ്രമേകാ-ന്ത്വാ ഭൂതാ-മ്പ്രതി ഗൃഹ്ണാമി ന സഹസ്രമേകാ മാ ഭൂതാ-ഽഽ വിശ മാ സഹസ്രമിത്യേകാമേവൈനാ-മ്ഭൂതാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണാതി ന സഹസ്രം-യഁ ഏവം-വേഁദ സ്യോനാ-ഽസി സുഷദാ സുശേവാ സ്യോനാ മാ ഽഽവിശ സുഷദാ മാ ഽഽവിശ സുശേവാ മാ ഽഽവിശേ- [മാ ഽഽവിശ, ഇത്യാഹ] 31
-ത്യാഹ സ്യോനൈവൈനഗ്ം സുഷദാ സുശേവാ ഭൂതാ-ഽഽ വിശതി നൈനഗ്ം ഹിനസ്തി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സഹസ്രഗ്ം സഹസ്രതമ്യന്വേതീ(3) സഹസ്രതമീഗ്ം സഹസ്രാ(3)മിതി യ-ത്പ്രാചീമു-ഥ്സൃജേ-ഥ്സഹസ്രഗ്ം സഹസ്രതമ്യന്വിയാ-ത്ത-ഥ്സഹസ്രമപ്രജ്ഞാത്രഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ന്ന പ്ര ജാനീയാ-ത്പ്രതീചീ-മുഥ്സൃജതി താഗ്ം സഹസ്രമനു പര്യാവര്തതേ സാ പ്രജാനതീ സുവര്ഗം-ലോഁകമേതി യജമാന -മഭ്യു-ഥ്സൃജതി ക്ഷിപ്രേ സഹസ്ര-മ്പ്ര ജായത ഉത്തമാ നീയതേ പ്രഥമാ ദേവാ-ന്ഗച്ഛതി ॥ 32 ॥
(ലോകാ-ന്ഗമയതി സാ - ഽവിദ്വാന്ഥ് - സുശേവാ മാ-ഽഽ വിശ - യജമാനം - ദ്വാദശ ച) (അ. 7)
അത്രിരദദാദൌര്വായ പ്രജാ-മ്പുത്രകാമായ സ രിരിചാനോ-ഽമന്യത നിര്വീര്യ-ശ്ശിഥിലോ യാതയാമാ സ ഏത-ഞ്ചതൂരാത്ര-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ തസ്യ ചത്വാരോ വീരാ ആ-ഽജായന്ത സുഹോതാ സൂദ്ഗാതാ സ്വദ്ധ്വര്യു-സ്സുസഭേയോ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജത ആ-ഽസ്യ ചത്വാരോ വീരാ ജായന്തേ സുഹോതാ സൂദ്ഗാതാ സ്വദ്ധ്വര്യു-സ്സുസഭേയോ യേ ചതുര്വിഗ്ംശാഃ പവമാനാ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്ത- [ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തത്, യ ഉദ്യന്ത-] 33
-ദ്യ ഉദ്യന്ത-സ്സ്തോമാ-ശ്ശ്രീ-സ്സാ ഽത്രിഗ്ഗ് ശ്രദ്ധാദേവം-യഁജമാന-ഞ്ചത്വാരി വീര്യാണി നോപാ-ഽനമ-ന്തേജ ഇന്ദ്രിയ-മ്ബ്രഹ്മവര്ചസ-മന്നാദ്യഗ്ം സ ഏതാഗ്ശ്ചതുരശ്ചതുഷ്ടോമാന്-ഥ്സോമാന-പശ്യ-ത്താനാ-ഽഹര-ത്തൈരയജത തേജ ഏവ പ്രഥമേനാ ഽവാരുന്ധേന്ദ്രിയ-ന്ദ്വിതീയേന ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തൃതീയേനാന്നാദ്യ-ഞ്ചതുര്ഥേന യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതുരശ്ചതുഷ്ടോമാന്-ഥ്സോമാനാഹരതി തൈര്യജതേ തേജ ഏവ പ്രഥമേനാവ രുന്ധ ഇന്ദ്രിയ-ന്ദ്വിതീയേന ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്തൃതീയേനാ-ഽന്നാദ്യ-ഞ്ചതുര്ഥേന യാമേവാത്രിര് ഋദ്ധിമാര്ധ്നോ-ത്താമേവ യജമാന ഋദ്ധ്നോതി ॥ 34 ॥
( തത്-തേജ ഏവാ-ഷ്ടാദശ ച) (അ. 8)
ജമദഗ്നിഃ പുഷ്ടികാമ-ശ്ചതൂരാത്രേണാ-യജത സ ഏതാ-ന്പോഷാഗ്ം അപുഷ്യ-ത്തസ്മാ-ത്പലിതൌ ജാമദഗ്നിയൌ ന സ-ഞ്ജാനാതേ ഏതാനേവ പോഷാ-ന്പുഷ്യതി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജതേ പുരോഡാശിന്യ ഉപസദോ ഭവന്തി പശവോ വൈ പുരോഡാശഃ പശൂനേവാവ രുന്ധേ ഽന്നം-വൈഁ പുരോഡാശോ-ഽന്നമേവാവ രുന്ധേ ഽന്നാദഃ പശുമാ-ന്ഭവതി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ശ്ചതൂരാത്രേണ യജതേ ॥ 35 ॥
(ജമദഗ്നി - രഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 9)
സംവഁഥ്സരോ വാ ഇദമേക ആസീ-ഥ്സോ-ഽകാമയതര്തൂന്-ഥ്സൃജേയേതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ സ ഋതൂനസൃജത യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്രൈവ ജായതേ ത ഋതവഃ സൃഷ്ടാ ന വ്യാവര്തന്ത ത ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ വ്യാവര്തന്ത [വ്യാവര്തന്ത, യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ] 36
യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ വി പാപ്മനാ ഭ്രാതൃവ്യേണാ-ഽഽ വര്തതേ സാര്വസേനി-ശ്ശൌചേയോ-ഽകാമയത പശുമാന്-ഥ്സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ-ഽഹര-ത്തേനാ-ഽയജത തതോ വൈ സ സഹസ്ര-മ്പശൂ-ന്പ്രാ-ഽഽപ്നോദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്ര സഹസ്ര-മ്പശൂനാപ്നോതി ബബരഃ പ്രാവാഹണി-രകാമയത വാചഃ പ്രവദിതാ സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ- [ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ, ആഹര-ത്തേനാ-] 37
-ഽഹര-ത്തേനാ-യജത തതോ വൈ സ വാചഃ പ്രവദിതാ-ഽഭവദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ പ്രവദിതൈവ വാചോ ഭവത്യഥോ ഏനം-വാഁചസ്പതി-രിത്യാഹുരനാപ്ത-ശ്ചതൂരാത്രോ-ഽതിരിക്ത-ഷ്ഷഡ്-രാത്രോ-ഽഥ വാ ഏഷ സപ്രന്തി യജ്ഞോ യ-ത്പഞ്ചരാത്രോ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്പഞ്ചരാത്രേണ യജതേ സമ്പ്രത്യേവ യജ്ഞേന യജതേ പഞ്ചരാത്രോ ഭവതി പഞ്ച വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സര [ഋതവഃ സംവഁഥ്സരഃ, ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ] 38
ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യഥോ പഞ്ചാക്ഷരാ പങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ യജ്ഞോ യജ്ഞമേവാവ രുന്ധേ ത്രിവൃദഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവതി തേജ ഏവാവ രുന്ധേ പഞ്ചദശോ ഭവതീന്ദ്രിയമേവാവ രുന്ധേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ-വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തേന ജായതേ പഞ്ചവിഗ്ംശോ ഽഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവതി പ്രജാപതേരാപ്ത്യൈ മഹാവ്രതവാ-നന്നാദ്യസ്യാ-വരുദ്ധ്യൈ വിശ്വജി-ഥ്സര്വപൃഷ്ഠോ-ഽതിരാത്രോ ഭവതി സര്വസ്യാഭിജിത്യൈ ॥ 39 ॥
(തേ വ്യാവര്തന്ത - പ്രവദിതാ സ്യാമിതി സ ഏത-മ്പഞ്ചരാത്രമാ - സംവഁഥ്സരോ- ഭിജിത്യൈ) (അ. 10)
ദേവസ്യത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാ ദദ ഇമാമഗൃഭ്ണ-ന്രശനാമൃതസ്യ പൂര്വ ആയുഷി വിദഥേഷു കവ്യാ । തയാ ദേവാ-സ്സുതമാ ബഭൂവുര്-ഋതസ്യ സാമന്-ഥ്സരമാരപന്തീ ॥ അഭിധാ അസി ഭുവനമസി യന്താ-ഽസി ധര്താ-ഽസി സോ-ഽഗ്നിം-വൈഁശ്വാനരഗ്ം സപ്രഥസ-ങ്ഗച്ഛ സ്വാഹാകൃതഃ പൃഥിവ്യാം-യഁന്താ രാഡ് യന്താ-ഽസി യമനോ ധര്താ-ഽസി ധരുണഃ കൃഷ്യൈ ത്വാ ക്ഷേമായ ത്വാ രയ്യൈ ത്വാ പോഷായ ത്വാ പൃഥിവ്യൈ ത്വാ ഽന്തരിക്ഷായ ത്വാ ദിവേ ത്വാ സതേ ത്വാ-ഽസതേ ത്വാദ്ഭ്യസ്ത്വൌ-ഷധീഭ്യസ്ത്വാ വിശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ഭൂതേഭ്യഃ ॥ 40 ॥
(ധരുണഃ - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 11)
വിഭൂര്മാത്രാ പ്രഭൂഃ പിത്രാശ്വോ-ഽസി ഹയോ-ഽസ്യത്യോ-ഽസി നരോ-ഽസ്യര്വാ-ഽസി സപ്തിരസി വാജ്യസി വൃഷാ-ഽസി നൃമണാ അസി യയുര്നാമാസ്യാദിത്യാനാ-മ്പത്വാന്വിഹ്യഗ്നയേ സ്വാഹാ സ്വാഹേന്ദ്രാഗ്നിഭ്യാഗ് സ്വാഹാ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ വിശ്വേഭ്യോ ദേവേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വാഭ്യോ ദേവേതാഭ്യ ഇഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേ -ഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ ഭൂരസി ഭുവേ ത്വാ ഭവ്യായ ത്വാ ഭവിഷ്യതേ ത്വാ വിശ്വേഭ്യസ്ത്വാ ഭൂതേഭ്യോ ദേവാ ആശാപാലാ ഏത-ന്ദേവേഭ്യോ-ഽശ്വ-മ്മേധായ പ്രോക്ഷിത-ങ്ഗോപായത ॥ 41 ॥
(രന്തി-സ്സ്വാഹാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 12)
ആയനായ സ്വാഹാ പ്രായണായ സ്വാഹോദ്ദ്രാവായ സ്വാഹോദ്ദ്രുതായ സ്വാഹാ ശൂകാരായ സ്വാഹാ ശൂകൃതായ സ്വാഹാ പലായിതായ സ്വാഹാ ഽഽപലായിതായ സ്വാഹാ ഽഽവല്ഗതേ സ്വാഹാ പരാവല്ഗതേ സ്വാഹാ ഽഽയതേ സ്വാഹാ പ്രയതേ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
(ആയനായോത്തരമാപലായിതായ ഷഡ്വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 13)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ ഽപാ-മ്മോദായ സ്വാഹാ സവിത്രേ സ്വാഹാ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹേ-ന്ദ്രായ സ്വാഹാ ബൃഹസ്പതയേ സ്വാഹാ മിത്രായ സ്വാഹാ വരുണായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 43 ॥
(അഗ്നയേ വായവേ-ഽപാ-മ്മോദായേന്ദ്രായ ത്രയോവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 14)
പൃഥിവ്യൈ സ്വാഹാ ഽന്തരിക്ഷായ സ്വാഹാ ദിവേ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹാ ചന്ദ്രമസേ സ്വാഹാ നക്ഷത്രേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പ്രാച്യൈ ദിശേ സ്വാഹാ ദക്ഷിണായൈ ദിശേ സ്വാഹാ പ്രതീച്യൈ ദിശേ സ്വാഹോ-ദീച്യൈ ദിശേ സ്വാഹോര്ധ്വായൈ ദിശേ സ്വാഹാ ദിഗ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവാന്തരദിശാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശരദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽഹോരാത്രേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽര്ധമാസേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ മാസേഭ്യ-സ്സ്വാഹര്തുഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സംവഁഥ്സരായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 44 ॥
(പൃഥിവ്യൈ സൂര്യായ നക്ഷത്രേഭ്യഃ പ്രാച്യൈ സപ്തചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 15)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ സവിത്രേ സ്വാഹാ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ സ്വാഹാ ബൃഹസ്പതയേ സ്വാഹാ ഽപാ-മ്മോദായ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ മിത്രായ സ്വാഹാ വരുണായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 45 ॥
(അഗ്നയേ സവിത്രേ പൂഷ്ണേ-ഽപാ-മ്മോദായ വായവേ ത്രയോവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 16)
പൃഥിവ്യൈ സ്വാഹാ ഽന്തരിക്ഷായ സ്വാഹാ ദിവേ സ്വാഹാ ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ സോമായ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹാ ചന്ദ്രമസേ സ്വാഹാ ഽഹ്നേ സ്വാഹാ രാത്രിയൈ സ്വാഹര്ജവേ സ്വാഹാ സാധവേ സ്വാഹാ സുക്ഷിത്യൈ സ്വാഹാ ക്ഷുധേ സ്വാഹാ ഽഽശിതിമ്നേ സ്വാഹാ രോഗായ സ്വാഹാ ഹിമായ സ്വാഹാ ശീതായ സ്വാഹാ ഽഽതപായ സ്വാഹാ ഽരണ്യായ സ്വാഹാ സുവര്ഗായ സ്വാഹാ ലോകായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 46 ॥
(പൃഥിവ്യാ അഗ്നയേ-ഽഹ്നേ രാത്രിയൈ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 17)
ഭുവോ ദേവാനാ-ങ്കര്മണാ-ഽപസര്തസ്യ പഥ്യാ-ഽസി വസുഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി വസന്തേന ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമി രുദ്രേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി ഗ്രീഷ്മേണ ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാ-മ്യാദിത്യേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി വര്ഷാഭിസ്ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമി വിശ്വേഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ ഽഽനുഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി [ ] 47
ശരദാ ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമ്യങ്ഗിരോഭി-ര്ദേവേഭി-ര്ദേവതയാ പാങ്ക്തേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മി ഹേമന്തശിശിരാഭ്യാ-ന്ത്വര്തുനാ ഹവിഷാ ദീക്ഷയാമ്യാ-ഽഹ-ന്ദീക്ഷാമരുഹമൃതസ്യ പത്നീ-ങ്ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ ബ്രഹ്മണാ ചര്തഗ്ം സത്യേ-ഽധാഗ്ം സത്യമൃതേ-ഽധാമ് ॥ മഹീ മൂ ഷു >1സുത്രാമാണ >2-മിഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ ॥ 48 ॥
(ആനുഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ യുനജ്മ്യേ - കാന്ന പഞ്ചാശച്ച) (അ. 18)
ഈകാംരായ സ്വാഹേ-ങ്കൃതായ സ്വാഹാ ക്രന്ദതേ സ്വാഹാ ഽവക്രന്ദതേ സ്വാഹാ പ്രോഥതേ സ്വാഹാ പ്രപ്രോഥതേ സ്വാഹാ ഗന്ധായ സ്വാഹാ ഘ്രാതായ സ്വാഹാ പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ സന്ദീയമാനായ സ്വാഹാ സന്ദിതായ സ്വാഹാ വിചൃത്യമാനായ സ്വാഹാ വിചൃത്തായ സ്വാഹാ പലായിഷ്യമാണായ സ്വാഹാ പലായിതായ സ്വാഹോപരഗ്ഗ്സ്യതേ സ്വാഹോപരതായ സ്വാഹാ നിവേക്ഷ്യതേ സ്വാഹാ നിവിശമാനായ സ്വാഹാ നിവിഷ്ടായ സ്വാഹാ നിഷഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ നിഷീദതേ സ്വാഹാ നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ- [നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ, ആസിഷ്യതേ സ്വാഹാ] 49
-ഽഽസിഷ്യതേ സ്വാഹാ ഽഽസീനായ സ്വാഹാ ഽഽസിതായ സ്വാഹാ നിപഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ നിപദ്യമാനായ സ്വാഹാ നിപന്നായ സ്വാഹാ ശയിഷ്യതേ സ്വാഹാ ശയാനായ സ്വാഹാ ശയിതായ സ്വാഹാ സമ്മീലിഷ്യതേ സ്വാഹാ സമീംലഁതേ സ്വാഹാ സമ്മീലിതായ സ്വാഹാ സ്വഫ്സ്യതേ സ്വാഹാ സ്വപതേ സ്വാഹാ സുപ്തായ സ്വാഹാ പ്രഭോഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ പ്രബുദ്ധ്യമാനായ സ്വാഹാ പ്രബുദ്ധായ സ്വാഹാ ജാഗരിഷ്യതേ സ്വാഹാ ജാഗ്രതേ സ്വാഹാ ജാഗരിതായ സ്വാഹാ ശുശ്രൂഷമാണായ സ്വാഹാ ശൃണ്വതേ സ്വാഹാ ശ്രുതായ സ്വാഹാ വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ [വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ, വീക്ഷമാണായ സ്വാഹാ] 50
വീക്ഷമാണായ സ്വാഹാ വീക്ഷിതായ സ്വാഹാ സഗ്ംഹാസ്യതേ സ്വാഹാ സജിംഹാനായ സ്വാഹോ-ജ്ജിഹാനായ സ്വാഹാ വിവര്ഥ്സ്യതേ സ്വാഹാ വിവര്തമാനായ സ്വാഹാ വിവൃത്തായ സ്വാഹോ-ത്ഥാസ്യതേ സ്വാഹോത്തിഷ്ഠതേ സ്വാഹോത്ഥിതായ സ്വാഹാ വിധവിഷ്യതേ സ്വാഹാ വിധൂന്വാനായ സ്വാഹാ വിധൂതായ സ്വാഹോ-ത്ക്രഗ്ഗ്സ്യതേ സ്വാഹോത്ക്രാമതേ സ്വാഹോത്ക്രാന്തായ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമിഷ്യതേ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമ്യമാണായ സ്വാഹാ ചങ്ക്രമിതായ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയിഷ്യതേ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയമാനായ സ്വാഹാ കണ്ഡൂയിതായ സ്വാഹാ നികഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ നികഷമാണായ സ്വാഹാ നികഷിതായ സ്വാഹാ യദത്തി തസ്മൈ സ്വാഹാ യ-ത്പിബതി തസ്മൈ സ്വാഹാ യന്മേഹതി തസ്മൈ സ്വാഹാ യച്ഛകൃ-ത്കരോതി തസ്മൈ സ്വാഹാ രേതസേ സ്വാഹാ പ്രജാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പ്രജനനായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 51 ॥
(നിഷണ്ണായ സ്വാഹാ - വീക്ഷിഷ്യതേ സ്വാഹാ - നികഷമാണായ സ്വാഹാ - സപ്തവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 19)
അഗ്നയേ സ്വാഹാ വായവേ സ്വാഹാ സൂര്യായ സ്വാഹര്ത-മസ്യൃതസ്യര്തമസി സത്യമസി സത്യസ്യ സത്യ-മസ്യൃതസ്യ പന്ഥാ അസി ദേവാനാ-ഞ്ഛായാ-ഽമൃതസ്യ നാമ ത-ഥ്സത്യം-യഁ-ത്ത്വ-മ്പ്രജാപതിരസ്യധി യദസ്മിന് വാജിനീവ ശുഭ-സ്സ്പര്ധന്തേ ദിവ-സ്സൂര്യേണ വിശോ-ഽപോ വൃണാനഃ പവതേ കവ്യ-ന്പശു-ന്ന ഗോപാ ഇര്യഃ പരിജ്മാ ॥ 52 ॥
(അഗ്നയേ വായവേ സൂര്യായാ - ഽഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 20)
(പ്രജനനം - പ്രാതസ്സവനേ വൈ - ബ്രഹ്മവാദിന-സ്സ ത്വാ - അങ്ഗിരസ- ആപോ വൈ - സോമോ വൈ - സഹസ്രതമ്യാ - ത്രി - ര്ജമദഗ്നിഃ - സംവഁഥ്സരോ - ദേവസ്യ -വിഭൂ - രായനായാ- ഽഗ്നയേ - പൃഥിവ്യാ - അഗ്നയേ - പൃഥിവ്യൈ - ഭുവ - ഈകാംരായാ - ഗ്നയേ വായവേ സൂര്യായ - വിഗ്ംശതിഃ )
(പ്രജനന - മങ്ഗിരസഃ - സോമോ വൈ - പ്രതിഗൃഹ്ണാതി - വിഭൂ - ര്വീക്ഷമാണായ - ദ്വിപഞ്ചാശത്)
(പ്രജനന, മ്പരിജ്മാ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥