కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్నః- అశ్వమేధగతమన్త్రాణామభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
ప్రజనన-ఞ్జ్యోతిరగ్ని-ర్దేవతానా-ఞ్జ్యోతిర్విరాట్ ఛన్దసా-ఞ్జ్యోతిర్విరా-డ్వాచో-ఽగ్నౌ స-న్తిష్ఠతే విరాజమభి సమ్పద్యతే తస్మా-త్తజ్జ్యోతిరుచ్యతే ద్వౌ స్తోమౌ ప్రాతస్సవనం-వఁహతో యథా ప్రాణశ్చా-ఽపానశ్చ ద్వౌ మాద్ధ్యదిన్నగ్ం సవనం-యఁథా చక్షుశ్చ శ్రోత్ర-ఞ్చ ద్వౌ తృతీయసవనం-యఁథా వాక్చ ప్రతిష్ఠా చ పురుషసమ్మితో వా ఏష యజ్ఞో-ఽస్థూరి- [యజ్ఞో-ఽస్థూరిః, య-ఙ్కామ-ఙ్కామయతే] 1
-ర్య-ఙ్కామ-ఙ్కామయతే తమేతేనాభ్యశ్ఞుతే సర్వగ్గ్ హ్యస్థూరిణా-ఽభ్యశ్ఞుతే ఽగ్నిష్టోమేన వై ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా అగ్నిష్టోమేనైవ పర్యగృహ్ణా-త్తాసా-మ్పరిగృహీతానా-మశ్వతరో-ఽత్యప్రవత తస్యానుహాయరేత ఆ-ఽదత్త త-ద్గర్దభే న్యమార్-ట్తస్మా-ద్గర్దభో ద్విరేతా అథో ఆహుర్వడబాయా-న్న్యమార్డితి తస్మా-ద్వడబా ద్విరేతా అథో ఆహు-రోషధీషు- [ఆహు-రోషధీషు, న్యమార్డితి] 2
-న్యమార్డితి తస్మాదోషధయో ఽనభ్యక్తా రేభన్త్యథో ఆహుః ప్రజాసు న్యమార్డితి తస్మా-ద్యమౌ జాయేతే తస్మాదశ్వతరో న ప్ర జాయత ఆత్తరేతా హి తస్మా-ద్బర్హిష్యనవకౢప్త-స్సర్వవేదసే వా సహస్రే వా-ఽవ కౢప్తో-ఽతి హ్యప్రవత య ఏవం-విఁద్వానగ్నిష్టోమేన యజతే ప్రాజాతాః ప్రజా జనయతి పరి ప్రజాతా గృహ్ణాతి తస్మాదాహుర్జ్యేష్ఠయజ్ఞ ఇతి [ ] 3
ప్రజాపతిర్వావ జ్యేష్ఠ-స్స హ్యేతేనాగ్రే-ఽయజత ప్రజాపతిరకామయత ప్ర జాయేయేతి స ముఖతస్త్రివృత-న్నిరమిమీత తమగ్నిర్దేవతా ఽన్వసృజ్యత గాయత్రీ ఛన్దో రథన్తరగ్ం సామ బ్రాహ్మణో మనుష్యాణామజః పశూనా-న్తస్మా-త్తే ముఖ్యా ముఖతో హ్యసృజ్యన్తోరసో బాహుభ్యా-మ్పఞ్చదశ-న్నిరమిమీత తమిన్ద్రో దేవతా ఽన్వసృజ్యత త్రిష్టు-ప్ఛన్దో బృహ- [బృహత్, సామ రాజన్యో] 4
-థ్సామ రాజన్యో మనుష్యాణామవిః పశూనా-న్తస్మా-త్తే వీర్యావన్తో వీర్యాద్ధ్యసృజ్యన్త మద్ధ్యత-స్సప్తదశ-న్నిరమిమీత తం-విఁశ్వే దేవా దేవతా అన్వసృజ్యన్త జగతీ ఛన్దో వై రూపగ్ం సామ వైశ్యో మనుష్యాణా-ఙ్గావః పశూనా-న్తస్మా-త్త ఆద్యా అన్నధానాద్ధ్య సృజ్యన్త తస్మా-ద్భూయాగ్ంసో ఽన్యేభ్యో భూయిష్ఠా హి దేవతా అన్వసృజ్యన్త పత్త ఏకవిగ్ం శ-న్నిరమిమీత తమనుష్టు-ప్ఛన్దో- [తమనుష్టు-ప్ఛన్దః, అన్వసృజ్యత] 5
-ఽన్వసృజ్యత వైరాజగ్ం సామ శూద్రో మనుష్యాణా-మశ్వః పశూనా-న్తస్మా-త్తౌ భూతస-ఙ్క్రామిణావశ్వశ్చ శూద్రశ్చ తస్మాచ్ఛూద్రో యజ్ఞే-ఽనవకౢప్తో న హి దేవతా అన్వసృజ్యత తస్మా-త్పాదావుప జీవతః పత్తో హ్యసృజ్యేతా-మ్ప్రాణా వై త్రివృదర్ధమాసాః పఞ్చదశః ప్రజాపతి-స్సప్తదశస్త్రయ ఇమే లోకా అసావాదిత్య ఏకవిగ్ంశ ఏతస్మిన్ వా ఏతే శ్రితా ఏతస్మి-న్ప్రతిష్ఠితా య ఏవం-వేఁదైతస్మిన్నేవ శ్రయత ఏతస్మి-న్ప్రతి తిష్ఠతి ॥ 6 ॥
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
ప్రజనన-ఞ్జ్యోతిరగ్ని-ర్దేవతానా-ఞ్జ్యోతిర్విరాట్ ఛన్దసా-ఞ్జ్యోతిర్విరా-డ్వాచో-ఽగ్నౌ స-న్తిష్ఠతే విరాజమభి సమ్పద్యతే తస్మా-త్తజ్జ్యోతిరుచ్యతే ద్వౌ స్తోమౌ ప్రాతస్సవనం-వఁహతో యథా ప్రాణశ్చా-ఽపానశ్చ ద్వౌ మాద్ధ్యదిన్నగ్ం సవనం-యఁథా చక్షుశ్చ శ్రోత్ర-ఞ్చ ద్వౌ తృతీయసవనం-యఁథా వాక్చ ప్రతిష్ఠా చ పురుషసమ్మితో వా ఏష యజ్ఞో-ఽస్థూరి- [యజ్ఞో-ఽస్థూరిః, య-ఙ్కామ-ఙ్కామయతే] 1
-ర్య-ఙ్కామ-ఙ్కామయతే తమేతేనాభ్యశ్ఞుతే సర్వగ్గ్ హ్యస్థూరిణా-ఽభ్యశ్ఞుతే ఽగ్నిష్టోమేన వై ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా అగ్నిష్టోమేనైవ పర్యగృహ్ణా-త్తాసా-మ్పరిగృహీతానా-మశ్వతరో-ఽత్యప్రవత తస్యానుహాయరేత ఆ-ఽదత్త త-ద్గర్దభే న్యమార్-ట్తస్మా-ద్గర్దభో ద్విరేతా అథో ఆహుర్వడబాయా-న్న్యమార్డితి తస్మా-ద్వడబా ద్విరేతా అథో ఆహు-రోషధీషు- [ఆహు-రోషధీషు, న్యమార్డితి] 2
-న్యమార్డితి తస్మాదోషధయో ఽనభ్యక్తా రేభన్త్యథో ఆహుః ప్రజాసు న్యమార్డితి తస్మా-ద్యమౌ జాయేతే తస్మాదశ్వతరో న ప్ర జాయత ఆత్తరేతా హి తస్మా-ద్బర్హిష్యనవకౢప్త-స్సర్వవేదసే వా సహస్రే వా-ఽవ కౢప్తో-ఽతి హ్యప్రవత య ఏవం-విఁద్వానగ్నిష్టోమేన యజతే ప్రాజాతాః ప్రజా జనయతి పరి ప్రజాతా గృహ్ణాతి తస్మాదాహుర్జ్యేష్ఠయజ్ఞ ఇతి [ ] 3
ప్రజాపతిర్వావ జ్యేష్ఠ-స్స హ్యేతేనాగ్రే-ఽయజత ప్రజాపతిరకామయత ప్ర జాయేయేతి స ముఖతస్త్రివృత-న్నిరమిమీత తమగ్నిర్దేవతా ఽన్వసృజ్యత గాయత్రీ ఛన్దో రథన్తరగ్ం సామ బ్రాహ్మణో మనుష్యాణామజః పశూనా-న్తస్మా-త్తే ముఖ్యా ముఖతో హ్యసృజ్యన్తోరసో బాహుభ్యా-మ్పఞ్చదశ-న్నిరమిమీత తమిన్ద్రో దేవతా ఽన్వసృజ్యత త్రిష్టు-ప్ఛన్దో బృహ- [బృహత్, సామ రాజన్యో] 4
-థ్సామ రాజన్యో మనుష్యాణామవిః పశూనా-న్తస్మా-త్తే వీర్యావన్తో వీర్యాద్ధ్యసృజ్యన్త మద్ధ్యత-స్సప్తదశ-న్నిరమిమీత తం-విఁశ్వే దేవా దేవతా అన్వసృజ్యన్త జగతీ ఛన్దో వై రూపగ్ం సామ వైశ్యో మనుష్యాణా-ఙ్గావః పశూనా-న్తస్మా-త్త ఆద్యా అన్నధానాద్ధ్య సృజ్యన్త తస్మా-ద్భూయాగ్ంసో ఽన్యేభ్యో భూయిష్ఠా హి దేవతా అన్వసృజ్యన్త పత్త ఏకవిగ్ం శ-న్నిరమిమీత తమనుష్టు-ప్ఛన్దో- [తమనుష్టు-ప్ఛన్దః, అన్వసృజ్యత] 5
-ఽన్వసృజ్యత వైరాజగ్ం సామ శూద్రో మనుష్యాణా-మశ్వః పశూనా-న్తస్మా-త్తౌ భూతస-ఙ్క్రామిణావశ్వశ్చ శూద్రశ్చ తస్మాచ్ఛూద్రో యజ్ఞే-ఽనవకౢప్తో న హి దేవతా అన్వసృజ్యత తస్మా-త్పాదావుప జీవతః పత్తో హ్యసృజ్యేతా-మ్ప్రాణా వై త్రివృదర్ధమాసాః పఞ్చదశః ప్రజాపతి-స్సప్తదశస్త్రయ ఇమే లోకా అసావాదిత్య ఏకవిగ్ంశ ఏతస్మిన్ వా ఏతే శ్రితా ఏతస్మి-న్ప్రతిష్ఠితా య ఏవం-వేఁదైతస్మిన్నేవ శ్రయత ఏతస్మి-న్ప్రతి తిష్ఠతి ॥ 6 ॥
(అస్థూరి - రోషధీషు - జ్యేష్ఠయజ్ఞ ఇతి - బృహ - దనుష్టు-ప్ఛన్దః - ప్రతిష్ఠితా - నవ చ) (అ. 1)
ప్రాతస్సవనే వై గాయత్రేణ ఛన్దసా త్రివృతే స్తోమాయ జ్యోతిర్దధదేతి త్రివృతా బ్రహ్మవర్చసేన పఞ్చదశాయ జ్యోతిర్దధదేతి పఞ్చదశేనౌజసా వీర్యేణ సప్తదశాయ జ్యోతిర్దధదేతి సప్తదశేన ప్రాజాపత్యేన ప్రజననేనైకవిగ్ంశాయ జ్యోతిర్దధదేతి స్తోమ ఏవ త-థ్స్తోమాయ జ్యోతిర్దధదేత్యథో స్తోమ ఏవ స్తోమమభి ప్ర ణయతి యావన్తో వై స్తోమాస్తావన్తః కామాస్తావన్తో లోకా -స్తావన్తి జ్యోతీగ్ష్యేతావత ఏవ స్తోమానేతావతః కామానేతావతో లోకానేతావన్తి జ్యోతీగ్ష్యవ రున్ధే ॥ 7 ॥
ప్రాతస్సవనే వై గాయత్రేణ ఛన్దసా త్రివృతే స్తోమాయ జ్యోతిర్దధదేతి త్రివృతా బ్రహ్మవర్చసేన పఞ్చదశాయ జ్యోతిర్దధదేతి పఞ్చదశేనౌజసా వీర్యేణ సప్తదశాయ జ్యోతిర్దధదేతి సప్తదశేన ప్రాజాపత్యేన ప్రజననేనైకవిగ్ంశాయ జ్యోతిర్దధదేతి స్తోమ ఏవ త-థ్స్తోమాయ జ్యోతిర్దధదేత్యథో స్తోమ ఏవ స్తోమమభి ప్ర ణయతి యావన్తో వై స్తోమాస్తావన్తః కామాస్తావన్తో లోకా -స్తావన్తి జ్యోతీగ్ష్యేతావత ఏవ స్తోమానేతావతః కామానేతావతో లోకానేతావన్తి జ్యోతీగ్ష్యవ రున్ధే ॥ 7 ॥
(తావన్తో లోకా - స్త్రయోదశ చ) (అ. 2)
బ్రహ్మవాదినో వదన్తి స త్వై యజేత యో-ఽగ్నిష్టోమేన యజమానో-ఽథ సర్వస్తోమేన యజేతేతి యస్య త్రివృతమన్తర్యన్తి ప్రాణాగ్-స్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రాణేషు మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య పఞ్చదశమన్తర్యన్తి వీర్య-న్తస్యాన్తర్యన్తి వీర్యే మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య సప్తదశ-మన్తర్యన్తి [ ] 8
ప్రజా-న్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రజాయా-మ్మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్యైకవిగ్ంశమన్తర్యన్తి ప్రతిష్ఠా-న్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రతిష్ఠాయా-మ్మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య త్రిణవమన్తర్యన్త్యృతూగ్శ్చ తస్య నక్షత్రియా-ఞ్చ విరాజమన్తర్యన్త్యృతుషు మే-ఽప్యసన్నక్షత్రియాయా-ఞ్చ విరాజీతి [విరాజీతి, ఖలు వై] 9
ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య త్రయస్త్రిగ్ంశమన్తర్యన్తి దేవతాస్తస్యాన్తర్యన్తి దేవతాసు మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యో వై స్తోమానామవమ-మ్పరమతా-ఙ్గచ్ఛన్తం-వేఁద పరమతామేవ గచ్ఛతి త్రివృద్వై స్తోమానామవమస్త్రివృ-త్పరమో య ఏవం-వేఁద పరమతామేవ గచ్ఛతి ॥ 10 ॥
బ్రహ్మవాదినో వదన్తి స త్వై యజేత యో-ఽగ్నిష్టోమేన యజమానో-ఽథ సర్వస్తోమేన యజేతేతి యస్య త్రివృతమన్తర్యన్తి ప్రాణాగ్-స్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రాణేషు మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య పఞ్చదశమన్తర్యన్తి వీర్య-న్తస్యాన్తర్యన్తి వీర్యే మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య సప్తదశ-మన్తర్యన్తి [ ] 8
ప్రజా-న్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రజాయా-మ్మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్యైకవిగ్ంశమన్తర్యన్తి ప్రతిష్ఠా-న్తస్యాన్తర్యన్తి ప్రతిష్ఠాయా-మ్మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య త్రిణవమన్తర్యన్త్యృతూగ్శ్చ తస్య నక్షత్రియా-ఞ్చ విరాజమన్తర్యన్త్యృతుషు మే-ఽప్యసన్నక్షత్రియాయా-ఞ్చ విరాజీతి [విరాజీతి, ఖలు వై] 9
ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యస్య త్రయస్త్రిగ్ంశమన్తర్యన్తి దేవతాస్తస్యాన్తర్యన్తి దేవతాసు మే-ఽప్యసదితి ఖలు వై యజ్ఞేన యజమానో యజతే యో వై స్తోమానామవమ-మ్పరమతా-ఙ్గచ్ఛన్తం-వేఁద పరమతామేవ గచ్ఛతి త్రివృద్వై స్తోమానామవమస్త్రివృ-త్పరమో య ఏవం-వేఁద పరమతామేవ గచ్ఛతి ॥ 10 ॥
(సప్తదశమన్తర్యన్తి - విరాజీతి - చతుశ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
అఙ్గిరసో వై సత్రమాసత తే సువర్గం-లోఁకమాయ-న్తేషాగ్ం హవిష్మాగ్శ్చ హవిష్కృచ్చా-ఽహీయేతా-న్తావకామయేతాగ్ం సువర్గం-లోఁకమియావేతి తావేత-న్ద్విరాత్రమపశ్యతా-న్తమా-ఽహరతా-న్తేనాయజేతా-న్తతో వై తౌ సువర్గం-లోఁకమైతాం-యఁ ఏవం-విఁద్వా-న్ద్విరాత్రేణ యజతే సువర్గమేవ లోకమేతి తావైతా-మ్పూర్వేణాహ్నా ఽగచ్ఛతా-ముత్తరేణా- [-ముత్తరేణ, అభిప్లవః పూర్వ] 11
-భిప్లవః పూర్వ-మహర్భవతి గతిరుత్తర-ఞ్జ్యోతిష్టోమో-ఽగ్నిష్టోమః పూర్వమహర్భవతి తేజస్తేనావ రున్ధే సర్వస్తోమో-ఽతిరాత్ర ఉత్తరగ్ం సర్వస్యా-ఽఽప్త్యై సర్వస్యా-ఽవరుద్ధ్యై గాయత్ర-మ్పూర్వే-ఽహన్థ్సామ భవతి తేజో వై గాయత్రీ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చస-న్తేజ ఏవ బ్రహ్మవర్చసమాత్మ-న్ధత్తే త్రైష్టుభముత్తర ఓజో వై వీర్య-న్త్రిష్టుగోజ ఏవ వీర్యమాత్మ-న్ధత్తే రథన్తర-మ్పూర్వే- [రథన్తర-మ్పూర్వే, అహన్-థ్సామ] 12
-ఽహన్-థ్సామ భవతీయం-వైఁ రథన్తరమస్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి బృహదుత్తరే-ఽసౌ వై బృహదముష్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి తదాహుః క్వ జగతీ చా-ఽనుష్టు-ప్చేతి వైఖానస-మ్పూర్వే-ఽహన్-థ్సామ భవతి తేన జగత్యై నైతి షోడశ్యుత్తరే తేనానుష్టుభో-ఽథా ఽఽహుర్య-థ్సమానే-ఽర్ధమాసే స్యాతా-మన్యతరస్యాహ్నో వీర్యమను పద్యేతేత్య-మావాస్యాయా-మ్పూర్వమహ-ర్భవత్యుత్తరస్మి-న్నుత్తర-న్నానైవా ఽర్ధమాసయోర్భవతో నానావీర్యే భవతో హవిష్మన్నిధన-మ్పూర్వమహర్భవతి హవిష్కృన్నిధన-ముత్తర-మ్ప్రతిష్ఠిత్యై ॥ 13 ॥
(ఉత్తరేణ - రథన్తర-మ్పూర్వే - ఽన్వే - కవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 4)
ఆపో వా ఇదమగ్రే సలిలమాసీ-త్తస్మి-న్ప్రజాపతి-ర్వాయుర్భూత్వా ఽచర-థ్స ఇమామపశ్య-త్తాం-వఁరాహో భూత్వా-ఽహర-త్తాం-విఁశ్వకర్మా భూత్వా వ్యమాట్ర్-థ్సా-ఽప్రథత సా పృథివ్యభవ-త్త-త్పృథివ్యై పృథివిత్వ-న్తస్యామశ్రామ్య-త్ప్రజాపతి-స్స దేవానసృజత వసూ-న్రుద్రానాదిత్యా-న్తే దేవాః ప్రజాపతిమబ్రువ-న్ప్రజాయామహా ఇతి సో-ఽబ్రవీ- [సో-ఽబ్రవీత్, యథా-ఽహం-] 14
-ద్యథా-ఽహం-యుఁష్మాగ్స్తపసా ఽసృక్ష్యేవ-న్తపసి ప్రజనన-మిచ్ఛద్ధ్వమితి తేభ్యో-ఽగ్నిమాయతన-మ్ప్రా-ఽయచ్ఛదేతేనా-ఽఽయతనేన శ్రామ్యతేతి తే-ఽగ్నినా-ఽఽయతనేనా-ఽ-శ్రామ్య-న్తే సంవఁథ్సర ఏకా-ఙ్గామసృజన్త తాం-వఁసుభ్యో రుద్రేభ్య ఆదిత్యేభ్యః ప్రా-ఽయచ్ఛన్నేతాగ్ం రక్షద్ధ్వమితి తాం-వఁసవో రుద్రా ఆదిత్యా అరక్షన్త సా వసుభ్యో రుద్రేభ్య ఆదిత్యేభ్యః ప్రాజాయతత్రీణి చ [ ] 15
శతాని త్రయస్త్రిగ్ంశత-ఞ్చాథ సైవ సహస్రతమ్యభవ-త్తే దేవాః ప్రజాపతిమబ్రువన్-థ్సహస్రేణ నో యాజయేతి సో-ఽగ్నిష్టోమేన వసూనయాజయ-త్త ఇమం-లోఁకమజయ-న్తచ్చాదదు-స్స ఉక్థ్యేన రుద్రానయాజయ-త్తే-ఽన్తరిక్షమజయ-న్తచ్చాదదు-స్సో-ఽతిరాత్రేణా-ఽఽదిత్యానయాజయ-త్తే-ఽముం-లోఁకమజయ-న్తచ్చా-ఽదదు-స్తదన్తరిక్షం- [-స్తదన్తరిక్షమ్, వ్యవైర్యత] 16
-ఁవ్యవైర్యత తస్మా-ద్రుద్రా ఘాతుకా అనాయతనా హి తస్మాదాహు-శ్శిథిలం-వైఁ మద్ధ్యమ-మహస్త్రిరాత్రస్య వి హి తదవైర్యతేతి త్రైష్టుభ-మ్మద్ధ్యమస్యాహ్న ఆజ్య-మ్భవతి సంయాఁనాని సూక్తాని శగ్ంసతి షోడశినగ్ం శగ్ంసత్యహ్నో ధృత్యా అశిథిలమ్భావాయ తస్మా-త్త్రిరాత్రస్యాగ్నిష్టోమ ఏవ ప్రథమమహః స్యాదథోక్థ్యో ఽథా-ఽతిరాత్ర ఏషాం-లోఁకానాం-విఁధృత్యై త్రీణిత్రీణి శతా-న్యనూచీనాహ-మవ్యవచ్ఛిన్నాని దదా- [దదాతి, ఏషాం-లోఁకానా-] 17
-త్యేషాం-లోఁకానా-మను సన్తత్యై దశత-న్న విచ్ఛిన్ద్యా-ద్విరాజ-న్నేద్విచ్ఛినదానీత్యథ యా సహస్రతమ్యాసీ-త్తస్యామిన్ద్రశ్చ విష్ణుశ్చ వ్యాయచ్ఛేతాగ్ం స ఇన్ద్రో-ఽమన్యతానయా వా ఇదం-విఁష్ణుః సహస్రం-వఁర్క్ష్యత ఇతి తస్యామకల్పేతా-న్ద్విభాగ ఇన్ద్రస్తృతీయే విష్ణుస్తద్వా ఏషా-ఽభ్యనూచ్యత ఉభా జిగ్యథురితి తాం-వాఁ ఏతామచ్ఛావాక [ఏతామచ్ఛావాకః, ఏవ] 18
ఏవ శగ్ంసత్యథ యా సహస్రతమీ సా హోత్రే దేయేతి హోతారం-వాఁ అభ్యతిరిచ్యతే యదతిరిచ్యతే హోతా ఽనాప్తస్యా-ఽఽపయితా ఽథా-ఽహురున్నేత్రే దేయేత్యతిరిక్తా వా ఏషా సహస్రస్యాతిరిక్త ఉన్నేతర్త్విజామథా-ఽఽహు-స్సర్వేభ్య-స్సదస్యేభ్యో దేయేత్యథా-ఽఽహురుదా కృత్యా సా వశ-ఞ్చరేదిత్యథా-ఽఽహుర్బ్రహ్మణే చాగ్నీధే చ దేయేతి [దేయేతి, ద్విభాగ-] 19
ద్విభాగ-మ్బ్రహ్మణే తృతీయమగ్నీధ ఐన్ద్రో వై బ్రహ్మా వైష్ణవో-ఽగ్నీద్యథైవ తావకల్పేతామిత్యథా ఽఽహుర్యా కల్యాణీ బహురూపా సా దేయేత్యథా ఽఽహుర్యా ద్విరూపోభయతఏనీ సా దేయేతి సహస్రస్య పరిగృహీత్యై తద్వా ఏత-థ్సహస్రస్యా-ఽయనగ్ం సహస్రగ్గ్ స్తోత్రీయా-స్సహస్ర-న్దక్షిణా-స్సహస్రసమ్మిత-స్సువర్గో లోక-స్సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యై ॥ 20 ॥
(అబ్రవీ - చ్చ - తదన్తరిక్షం - దదాత్య - చ్ఛావాక - శ్చ దేయేతి - సప్తచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
సోమో వై సహస్రమవిన్ద-త్తమిన్ద్రో ఽన్వవిన్ద-త్తౌ యమో న్యాగచ్ఛ-త్తావబ్రవీదస్తు మే-ఽత్రా-ఽపీత్యస్తు హీ(3) ఇత్యబ్రూతాగ్ం స యమ ఏకస్యాం-వీఁర్య-మ్పర్యపశ్యదియం-వాఁ అస్య సహస్రస్య వీర్య-మ్బిభర్తీతి తావబ్రవీదియ-మ్మమాస్త్వేత-ద్యువయోరితి తావబ్రూతాగ్ం సర్వే వా ఏతదేతస్యాం-వీఁర్య- [ఏతదేతస్యాం-వీఁర్యమ్, పరి] 21
-మ్పరి పశ్యామో-ఽగ్ంశమా హరామహా ఇతి తస్యామగ్ంశమా-ఽహరన్త తామఫ్సు ప్రా-ఽవేశయన్-థ్సోమాయోదేహీతి సా రోహిణీ పిఙ్గలైకహాయనీ రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మా-ద్రోహిణ్యా పిఙ్గలయైకహాయన్యా సోమ-ఙ్క్రీణీయాద్య ఏవం-విఁద్వా-న్రోహిణ్యా పిఙ్గలయైకహాయన్యా సోమ-ఙ్క్రీణాతి త్రయస్త్రిగ్ంశతా చైవాస్య త్రిభిశ్చ [ ] 22
శతై-స్సోమః క్రీతో భవతి సుక్రీతేన యజతే తామఫ్సు ప్రావేశయ-న్నిన్ద్రాయోదేహీతి సా రోహిణీ లక్ష్మణా పష్ఠౌహీ వార్త్రఘ్నీ రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మా-ద్రోహిణీం-లఁక్ష్మణా-మ్పష్ఠౌహీం-వాఁర్త్రఘ్నీ-న్దద్యాద్య ఏవం-విఁద్వా-న్రోహిణీం-లఁక్ష్మణా-మ్పష్ఠౌహీం-వాఁర్త్రఘ్నీ-న్దదాతి త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చైవాస్య త్రీణి చ శతాని సా దత్తా [దత్తా, భవతి తామఫ్సు] 23
భవతి తామఫ్సు ప్రావేశయన్ యమాయోదేహీతి సా జరతీ మూర్ఖా తజ్జఘన్యా రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మాజ్జరతీ-మ్మూర్ఖా-న్తజ్జఘన్యా-మనుస్తరణీ-ఙ్కుర్వీత య ఏవం-విఁద్వాఞ్జరతీ-మ్మూర్ఖా-న్తజ్జఘన్యా-మనుస్తరణీ-ఙ్కురుతే త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చైవాస్య త్రీణి చ శతాని సా-ఽముష్మిఁల్లోకే భవతి వాగేవ సహస్రతమీ తస్మా- [తస్మాత్, వరో దేయ-స్సా] 24
-ద్వరో దేయ-స్సా హి వరః సహస్రమస్య సా దత్తా భవతి తస్మా-ద్వరో న ప్రతిగృహ్య-స్సా హి వరః సహస్రమస్య ప్రతిగృహీత-మ్భవతీయం-వఁర ఇతి బ్రూయాదథాన్యా-మ్బ్రూయాదియ-మ్మమేతి తథా-ఽస్య త-థ్సహస్ర-మప్రతిగృహీత-మ్భవత్యుభయతఏనీ స్యా-త్తదాహురన్యత ఏనీ స్యా-థ్సహస్ర-మ్పరస్తాదేతమితి యైవ వరః [వరః, కల్యాణీ రూపసమృద్ధా సా] 25
కల్యాణీ రూపసమృద్ధా సా స్యా-థ్సా హి వర-స్సమృద్ధ్యై తాముత్తరేణా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-మ్పర్యాణీయా-ఽఽహవనీయస్యాన్తే ద్రోణకలశమవ ఘ్రాపయేదా జిఘ్ర కలశ-మ్మహ్యురుధారా పయస్వత్యా త్వా విశన్త్విన్దవ-స్సముద్రమివ సిన్ధవ-స్సా మా సహస్ర ఆ భజ ప్రజయా పశుభిః సహ పునర్మా ఽఽవిశతా-ద్రయిరితి ప్రజయైవైన-మ్పశుభీ రయ్యా స- [రయ్యా సమ్, అర్ధయతి ప్రజావా-] 26
-మర్ధయతి ప్రజావా-న్పశుమా-న్రయిమా-న్భవతి య ఏవం-వేఁద తయా సహా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-మ్పరేత్య పురస్తా-త్ప్రతీచ్యా-న్తిష్ఠన్త్యా-ఞ్జుహుయాదుభా జిగ్యథుర్న పరా జయేథే న పరా జిగ్యే కతరశ్చనైనోః । ఇన్ద్రశ్చ విష్ణో యదపస్పృధేథా-న్త్రేధా సహస్రం-విఁ తదైరయేథామితి, త్రేధావిభక్తం-వైఁ త్రిరాత్రే సహస్రగ్ం సాహస్రీమేవైనా-ఙ్కరోతి సహస్రస్యైవైనా-మ్మాత్రా- [-మ్మాత్రామ్, కరోతి రూపాణి జుహోతి] 27
-ఙ్కరోతి రూపాణి జుహోతి రూపైరేవైనాగ్ం సమర్ధయతి తస్యా ఉపోత్థాయ కర్ణమా జపేదిడే రన్తే-ఽదితే సరస్వతి ప్రియే ప్రేయసి మహి విశ్రుత్యేతాని తే అఘ్నియే నామాని సుకృత-మ్మా దేవేషు బ్రూతాదితి దేవేభ్య ఏవైనమా వేదయత్యన్వేన-న్దేవా బుద్ధ్యన్తే ॥ 28 ॥
( ఏతదేతస్యాం-వీఁర్య - మస్య త్రిభిశ్చ - దత్తా - సహస్రతమీ తస్మా - దేవ వరః - సం - మాత్రా - మేకాన్నచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
సహస్రతమ్యా వై యజమాన-స్సువర్గం-లోఁకమేతి సైనగ్ం సువర్గం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా సువర్గం-లోఁక-ఙ్గమయేత్యాహ సువర్గమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా జ్యోతిష్మన్తం-లోఁక-ఙ్గమయేత్యాహ జ్యోతిష్మన్తమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా సర్వా-న్పుణ్యా-ల్లోఁకా-న్గమయేత్యాహ సర్వానేవైన-మ్పుణ్యా-ల్లోఁకా-న్గమయతి సా [సా, మా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ ప్రజయా] 29
మా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ ప్రజయా పశుభిః సహ పునర్మా-ఽఽ విశతా-ద్రయిరితి ప్రజయైవైన-మ్పశుభీ రయ్యా-మ్ప్రతి ష్ఠాపయతి ప్రజావా-న్పశుమా-న్రయిమా-న్భవతి య ఏవం-వేఁద తామగ్నీధే వా బ్రహ్మణే వా హోత్రే వోద్గాత్రే వా-ఽద్ధ్వర్యవే వా దద్యా-థ్సహస్రమస్య సా దత్తా భవతి సహస్రమస్య ప్రతిగృహీత-మ్భవతి యస్తామవిద్వా- [యస్తామవిద్వాన్, ప్రతిగృహ్ణాతి] 30
-న్ప్రతిగృహ్ణాతి తా-మ్ప్రతిగృహ్ణీయాదేకా-ఽసి న సహస్రమేకా-న్త్వా భూతా-మ్ప్రతి గృహ్ణామి న సహస్రమేకా మా భూతా-ఽఽ విశ మా సహస్రమిత్యేకామేవైనా-మ్భూతా-మ్ప్రతిగృహ్ణాతి న సహస్రం-యఁ ఏవం-వేఁద స్యోనా-ఽసి సుషదా సుశేవా స్యోనా మా ఽఽవిశ సుషదా మా ఽఽవిశ సుశేవా మా ఽఽవిశే- [మా ఽఽవిశ, ఇత్యాహ] 31
-త్యాహ స్యోనైవైనగ్ం సుషదా సుశేవా భూతా-ఽఽ విశతి నైనగ్ం హినస్తి బ్రహ్మవాదినో వదన్తి సహస్రగ్ం సహస్రతమ్యన్వేతీ(3) సహస్రతమీగ్ం సహస్రా(3)మితి య-త్ప్రాచీము-థ్సృజే-థ్సహస్రగ్ం సహస్రతమ్యన్వియా-త్త-థ్సహస్రమప్రజ్ఞాత్రగ్ం సువర్గం-లోఁక-న్న ప్ర జానీయా-త్ప్రతీచీ-ముథ్సృజతి తాగ్ం సహస్రమను పర్యావర్తతే సా ప్రజానతీ సువర్గం-లోఁకమేతి యజమాన -మభ్యు-థ్సృజతి క్షిప్రే సహస్ర-మ్ప్ర జాయత ఉత్తమా నీయతే ప్రథమా దేవా-న్గచ్ఛతి ॥ 32 ॥
(లోకా-న్గమయతి సా - ఽవిద్వాన్థ్ - సుశేవా మా-ఽఽ విశ - యజమానం - ద్వాదశ చ) (అ. 7)
అత్రిరదదాదౌర్వాయ ప్రజా-మ్పుత్రకామాయ స రిరిచానో-ఽమన్యత నిర్వీర్య-శ్శిథిలో యాతయామా స ఏత-ఞ్చతూరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై తస్య చత్వారో వీరా ఆ-ఽజాయన్త సుహోతా సూద్గాతా స్వద్ధ్వర్యు-స్సుసభేయో య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజత ఆ-ఽస్య చత్వారో వీరా జాయన్తే సుహోతా సూద్గాతా స్వద్ధ్వర్యు-స్సుసభేయో యే చతుర్విగ్ంశాః పవమానా బ్రహ్మవర్చస-న్త- [బ్రహ్మవర్చస-న్తత్, య ఉద్యన్త-] 33
-ద్య ఉద్యన్త-స్స్తోమా-శ్శ్రీ-స్సా ఽత్రిగ్గ్ శ్రద్ధాదేవం-యఁజమాన-ఞ్చత్వారి వీర్యాణి నోపా-ఽనమ-న్తేజ ఇన్ద్రియ-మ్బ్రహ్మవర్చస-మన్నాద్యగ్ం స ఏతాగ్శ్చతురశ్చతుష్టోమాన్-థ్సోమాన-పశ్య-త్తానా-ఽహర-త్తైరయజత తేజ ఏవ ప్రథమేనా ఽవారున్ధేన్ద్రియ-న్ద్వితీయేన బ్రహ్మవర్చస-న్తృతీయేనాన్నాద్య-ఞ్చతుర్థేన య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతురశ్చతుష్టోమాన్-థ్సోమానాహరతి తైర్యజతే తేజ ఏవ ప్రథమేనావ రున్ధ ఇన్ద్రియ-న్ద్వితీయేన బ్రహ్మవర్చస-న్తృతీయేనా-ఽన్నాద్య-ఞ్చతుర్థేన యామేవాత్రిర్ ఋద్ధిమార్ధ్నో-త్తామేవ యజమాన ఋద్ధ్నోతి ॥ 34 ॥
( తత్-తేజ ఏవా-ష్టాదశ చ) (అ. 8)
జమదగ్నిః పుష్టికామ-శ్చతూరాత్రేణా-యజత స ఏతా-న్పోషాగ్ం అపుష్య-త్తస్మా-త్పలితౌ జామదగ్నియౌ న స-ఞ్జానాతే ఏతానేవ పోషా-న్పుష్యతి య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజతే పురోడాశిన్య ఉపసదో భవన్తి పశవో వై పురోడాశః పశూనేవావ రున్ధే ఽన్నం-వైఁ పురోడాశో-ఽన్నమేవావ రున్ధే ఽన్నాదః పశుమా-న్భవతి య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజతే ॥ 35 ॥
(జమదగ్ని - రష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 9)
సంవఁథ్సరో వా ఇదమేక ఆసీ-థ్సో-ఽకామయతర్తూన్-థ్సృజేయేతి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స ఋతూనసృజత య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్రైవ జాయతే త ఋతవః సృష్టా న వ్యావర్తన్త త ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే వ్యావర్తన్త [వ్యావర్తన్త, య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ] 36
య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే వి పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణా-ఽఽ వర్తతే సార్వసేని-శ్శౌచేయో-ఽకామయత పశుమాన్-థ్స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా-ఽహర-త్తేనా-ఽయజత తతో వై స సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రా-ఽఽప్నోద్య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్ర సహస్ర-మ్పశూనాప్నోతి బబరః ప్రావాహణి-రకామయత వాచః ప్రవదితా స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా- [ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా, ఆహర-త్తేనా-] 37
-ఽహర-త్తేనా-యజత తతో వై స వాచః ప్రవదితా-ఽభవద్య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్రవదితైవ వాచో భవత్యథో ఏనం-వాఁచస్పతి-రిత్యాహురనాప్త-శ్చతూరాత్రో-ఽతిరిక్త-ష్షడ్-రాత్రో-ఽథ వా ఏష సప్రన్తి యజ్ఞో య-త్పఞ్చరాత్రో య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే సమ్ప్రత్యేవ యజ్ఞేన యజతే పఞ్చరాత్రో భవతి పఞ్చ వా ఋతవః సంవఁథ్సర [ఋతవః సంవఁథ్సరః, ఋతుష్వేవ సంవఁథ్సరే] 38
ఋతుష్వేవ సంవఁథ్సరే ప్రతి తిష్ఠత్యథో పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః పాఙ్క్తో యజ్ఞో యజ్ఞమేవావ రున్ధే త్రివృదగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయతే పఞ్చవిగ్ంశో ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతేరాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 39 ॥
(తే వ్యావర్తన్త - ప్రవదితా స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా - సంవఁథ్సరో- భిజిత్యై) (అ. 10)
దేవస్యత్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినోర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామా దద ఇమామగృభ్ణ-న్రశనామృతస్య పూర్వ ఆయుషి విదథేషు కవ్యా । తయా దేవా-స్సుతమా బభూవుర్-ఋతస్య సామన్-థ్సరమారపన్తీ ॥ అభిధా అసి భువనమసి యన్తా-ఽసి ధర్తా-ఽసి సో-ఽగ్నిం-వైఁశ్వానరగ్ం సప్రథస-ఙ్గచ్ఛ స్వాహాకృతః పృథివ్యాం-యఁన్తా రాడ్ యన్తా-ఽసి యమనో ధర్తా-ఽసి ధరుణః కృష్యై త్వా క్షేమాయ త్వా రయ్యై త్వా పోషాయ త్వా పృథివ్యై త్వా ఽన్తరిక్షాయ త్వా దివే త్వా సతే త్వా-ఽసతే త్వాద్భ్యస్త్వౌ-షధీభ్యస్త్వా విశ్వేభ్యస్త్వా భూతేభ్యః ॥ 40 ॥
(ధరుణః - పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
విభూర్మాత్రా ప్రభూః పిత్రాశ్వో-ఽసి హయో-ఽస్యత్యో-ఽసి నరో-ఽస్యర్వా-ఽసి సప్తిరసి వాజ్యసి వృషా-ఽసి నృమణా అసి యయుర్నామాస్యాదిత్యానా-మ్పత్వాన్విహ్యగ్నయే స్వాహా స్వాహేన్ద్రాగ్నిభ్యాగ్ స్వాహా ప్రజాపతయే స్వాహా విశ్వేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహా సర్వాభ్యో దేవేతాభ్య ఇహ ధృతి-స్స్వాహేహ విధృతి-స్స్వాహేహ రన్తి-స్స్వాహే -హ రమతి-స్స్వాహా భూరసి భువే త్వా భవ్యాయ త్వా భవిష్యతే త్వా విశ్వేభ్యస్త్వా భూతేభ్యో దేవా ఆశాపాలా ఏత-న్దేవేభ్యో-ఽశ్వ-మ్మేధాయ ప్రోక్షిత-ఙ్గోపాయత ॥ 41 ॥
(రన్తి-స్స్వాహా - ద్వావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 12)
ఆయనాయ స్వాహా ప్రాయణాయ స్వాహోద్ద్రావాయ స్వాహోద్ద్రుతాయ స్వాహా శూకారాయ స్వాహా శూకృతాయ స్వాహా పలాయితాయ స్వాహా ఽఽపలాయితాయ స్వాహా ఽఽవల్గతే స్వాహా పరావల్గతే స్వాహా ఽఽయతే స్వాహా ప్రయతే స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 42 ॥
(ఆయనాయోత్తరమాపలాయితాయ షడ్విగ్ంశతిః) (అ. 13)
అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా వాయవే స్వాహా ఽపా-మ్మోదాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహే-న్ద్రాయ స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహా మిత్రాయ స్వాహా వరుణాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 43 ॥
(అగ్నయే వాయవే-ఽపా-మ్మోదాయేన్ద్రాయ త్రయోవిగ్ంశతిః) (అ. 14)
పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా నక్షత్రేభ్య-స్స్వాహా ప్రాచ్యై దిశే స్వాహా దక్షిణాయై దిశే స్వాహా ప్రతీచ్యై దిశే స్వాహో-దీచ్యై దిశే స్వాహోర్ధ్వాయై దిశే స్వాహా దిగ్భ్య-స్స్వాహా ఽవాన్తరదిశాభ్య-స్స్వాహా సమాభ్య-స్స్వాహా శరద్భ్య-స్స్వాహా ఽహోరాత్రేభ్య-స్స్వాహా ఽర్ధమాసేభ్య-స్స్వాహా మాసేభ్య-స్స్వాహర్తుభ్య-స్స్వాహా సంవఁథ్సరాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 44 ॥
(పృథివ్యై సూర్యాయ నక్షత్రేభ్యః ప్రాచ్యై సప్తచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 15)
అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహా పూష్ణే స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహా ఽపా-మ్మోదాయ స్వాహా వాయవే స్వాహా మిత్రాయ స్వాహా వరుణాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 45 ॥
(అగ్నయే సవిత్రే పూష్ణే-ఽపా-మ్మోదాయ వాయవే త్రయోవిగ్ంశతిః) (అ. 16)
పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా ఽగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా ఽహ్నే స్వాహా రాత్రియై స్వాహర్జవే స్వాహా సాధవే స్వాహా సుక్షిత్యై స్వాహా క్షుధే స్వాహా ఽఽశితిమ్నే స్వాహా రోగాయ స్వాహా హిమాయ స్వాహా శీతాయ స్వాహా ఽఽతపాయ స్వాహా ఽరణ్యాయ స్వాహా సువర్గాయ స్వాహా లోకాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 46 ॥
(పృథివ్యా అగ్నయే-ఽహ్నే రాత్రియై చతుశ్చత్వారిగ్ంశత్) (అ. 17)
భువో దేవానా-ఙ్కర్మణా-ఽపసర్తస్య పథ్యా-ఽసి వసుభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా గాయత్రేణ త్వా ఛన్దసా యునజ్మి వసన్తేన త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామి రుద్రేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా త్రైష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి గ్రీష్మేణ త్వర్తునా హవిషా దీక్షయా-మ్యాదిత్యేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా జాగతేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి వర్షాభిస్త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామి విశ్వేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా ఽఽనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి [ ] 47
శరదా త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామ్యఙ్గిరోభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా పాఙ్క్తేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి హేమన్తశిశిరాభ్యా-న్త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామ్యా-ఽహ-న్దీక్షామరుహమృతస్య పత్నీ-ఙ్గాయత్రేణ ఛన్దసా బ్రహ్మణా చర్తగ్ం సత్యే-ఽధాగ్ం సత్యమృతే-ఽధామ్ ॥ మహీ మూ షు >1సుత్రామాణ >2-మిహ ధృతి-స్స్వాహేహ విధృతి-స్స్వాహేహ రన్తి-స్స్వాహేహ రమతి-స్స్వాహా ॥ 48 ॥
(ఆనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మ్యే - కాన్న పఞ్చాశచ్చ) (అ. 18)
ఈకాంరాయ స్వాహే-ఙ్కృతాయ స్వాహా క్రన్దతే స్వాహా ఽవక్రన్దతే స్వాహా ప్రోథతే స్వాహా ప్రప్రోథతే స్వాహా గన్ధాయ స్వాహా ఘ్రాతాయ స్వాహా ప్రాణాయ స్వాహా వ్యానాయ స్వాహా ఽపానాయ స్వాహా సన్దీయమానాయ స్వాహా సన్దితాయ స్వాహా విచృత్యమానాయ స్వాహా విచృత్తాయ స్వాహా పలాయిష్యమాణాయ స్వాహా పలాయితాయ స్వాహోపరగ్గ్స్యతే స్వాహోపరతాయ స్వాహా నివేక్ష్యతే స్వాహా నివిశమానాయ స్వాహా నివిష్టాయ స్వాహా నిషథ్స్యతే స్వాహా నిషీదతే స్వాహా నిషణ్ణాయ స్వాహా- [నిషణ్ణాయ స్వాహా, ఆసిష్యతే స్వాహా] 49
-ఽఽసిష్యతే స్వాహా ఽఽసీనాయ స్వాహా ఽఽసితాయ స్వాహా నిపథ్స్యతే స్వాహా నిపద్యమానాయ స్వాహా నిపన్నాయ స్వాహా శయిష్యతే స్వాహా శయానాయ స్వాహా శయితాయ స్వాహా సమ్మీలిష్యతే స్వాహా సమీంలఁతే స్వాహా సమ్మీలితాయ స్వాహా స్వఫ్స్యతే స్వాహా స్వపతే స్వాహా సుప్తాయ స్వాహా ప్రభోథ్స్యతే స్వాహా ప్రబుద్ధ్యమానాయ స్వాహా ప్రబుద్ధాయ స్వాహా జాగరిష్యతే స్వాహా జాగ్రతే స్వాహా జాగరితాయ స్వాహా శుశ్రూషమాణాయ స్వాహా శృణ్వతే స్వాహా శ్రుతాయ స్వాహా వీక్షిష్యతే స్వాహా [వీక్షిష్యతే స్వాహా, వీక్షమాణాయ స్వాహా] 50
వీక్షమాణాయ స్వాహా వీక్షితాయ స్వాహా సగ్ంహాస్యతే స్వాహా సజింహానాయ స్వాహో-జ్జిహానాయ స్వాహా వివర్థ్స్యతే స్వాహా వివర్తమానాయ స్వాహా వివృత్తాయ స్వాహో-త్థాస్యతే స్వాహోత్తిష్ఠతే స్వాహోత్థితాయ స్వాహా విధవిష్యతే స్వాహా విధూన్వానాయ స్వాహా విధూతాయ స్వాహో-త్క్రగ్గ్స్యతే స్వాహోత్క్రామతే స్వాహోత్క్రాన్తాయ స్వాహా చఙ్క్రమిష్యతే స్వాహా చఙ్క్రమ్యమాణాయ స్వాహా చఙ్క్రమితాయ స్వాహా కణ్డూయిష్యతే స్వాహా కణ్డూయమానాయ స్వాహా కణ్డూయితాయ స్వాహా నికషిష్యతే స్వాహా నికషమాణాయ స్వాహా నికషితాయ స్వాహా యదత్తి తస్మై స్వాహా య-త్పిబతి తస్మై స్వాహా యన్మేహతి తస్మై స్వాహా యచ్ఛకృ-త్కరోతి తస్మై స్వాహా రేతసే స్వాహా ప్రజాభ్య-స్స్వాహా ప్రజననాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 51 ॥
(నిషణ్ణాయ స్వాహా - వీక్షిష్యతే స్వాహా - నికషమాణాయ స్వాహా - సప్తవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 19)
అగ్నయే స్వాహా వాయవే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహర్త-మస్యృతస్యర్తమసి సత్యమసి సత్యస్య సత్య-మస్యృతస్య పన్థా అసి దేవానా-ఞ్ఛాయా-ఽమృతస్య నామ త-థ్సత్యం-యఁ-త్త్వ-మ్ప్రజాపతిరస్యధి యదస్మిన్ వాజినీవ శుభ-స్స్పర్ధన్తే దివ-స్సూర్యేణ విశో-ఽపో వృణానః పవతే కవ్య-న్పశు-న్న గోపా ఇర్యః పరిజ్మా ॥ 52 ॥
(అగ్నయే వాయవే సూర్యాయా - ఽష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 20)
(ప్రజననం - ప్రాతస్సవనే వై - బ్రహ్మవాదిన-స్స త్వా - అఙ్గిరస- ఆపో వై - సోమో వై - సహస్రతమ్యా - త్రి - ర్జమదగ్నిః - సంవఁథ్సరో - దేవస్య -విభూ - రాయనాయా- ఽగ్నయే - పృథివ్యా - అగ్నయే - పృథివ్యై - భువ - ఈకాంరాయా - గ్నయే వాయవే సూర్యాయ - విగ్ంశతిః )
(ప్రజనన - మఙ్గిరసః - సోమో వై - ప్రతిగృహ్ణాతి - విభూ - ర్వీక్షమాణాయ - ద్విపఞ్చాశత్)
(ప్రజనన, మ్పరిజ్మా)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
అఙ్గిరసో వై సత్రమాసత తే సువర్గం-లోఁకమాయ-న్తేషాగ్ం హవిష్మాగ్శ్చ హవిష్కృచ్చా-ఽహీయేతా-న్తావకామయేతాగ్ం సువర్గం-లోఁకమియావేతి తావేత-న్ద్విరాత్రమపశ్యతా-న్తమా-ఽహరతా-న్తేనాయజేతా-న్తతో వై తౌ సువర్గం-లోఁకమైతాం-యఁ ఏవం-విఁద్వా-న్ద్విరాత్రేణ యజతే సువర్గమేవ లోకమేతి తావైతా-మ్పూర్వేణాహ్నా ఽగచ్ఛతా-ముత్తరేణా- [-ముత్తరేణ, అభిప్లవః పూర్వ] 11
-భిప్లవః పూర్వ-మహర్భవతి గతిరుత్తర-ఞ్జ్యోతిష్టోమో-ఽగ్నిష్టోమః పూర్వమహర్భవతి తేజస్తేనావ రున్ధే సర్వస్తోమో-ఽతిరాత్ర ఉత్తరగ్ం సర్వస్యా-ఽఽప్త్యై సర్వస్యా-ఽవరుద్ధ్యై గాయత్ర-మ్పూర్వే-ఽహన్థ్సామ భవతి తేజో వై గాయత్రీ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చస-న్తేజ ఏవ బ్రహ్మవర్చసమాత్మ-న్ధత్తే త్రైష్టుభముత్తర ఓజో వై వీర్య-న్త్రిష్టుగోజ ఏవ వీర్యమాత్మ-న్ధత్తే రథన్తర-మ్పూర్వే- [రథన్తర-మ్పూర్వే, అహన్-థ్సామ] 12
-ఽహన్-థ్సామ భవతీయం-వైఁ రథన్తరమస్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి బృహదుత్తరే-ఽసౌ వై బృహదముష్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి తదాహుః క్వ జగతీ చా-ఽనుష్టు-ప్చేతి వైఖానస-మ్పూర్వే-ఽహన్-థ్సామ భవతి తేన జగత్యై నైతి షోడశ్యుత్తరే తేనానుష్టుభో-ఽథా ఽఽహుర్య-థ్సమానే-ఽర్ధమాసే స్యాతా-మన్యతరస్యాహ్నో వీర్యమను పద్యేతేత్య-మావాస్యాయా-మ్పూర్వమహ-ర్భవత్యుత్తరస్మి-న్నుత్తర-న్నానైవా ఽర్ధమాసయోర్భవతో నానావీర్యే భవతో హవిష్మన్నిధన-మ్పూర్వమహర్భవతి హవిష్కృన్నిధన-ముత్తర-మ్ప్రతిష్ఠిత్యై ॥ 13 ॥
(ఉత్తరేణ - రథన్తర-మ్పూర్వే - ఽన్వే - కవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 4)
ఆపో వా ఇదమగ్రే సలిలమాసీ-త్తస్మి-న్ప్రజాపతి-ర్వాయుర్భూత్వా ఽచర-థ్స ఇమామపశ్య-త్తాం-వఁరాహో భూత్వా-ఽహర-త్తాం-విఁశ్వకర్మా భూత్వా వ్యమాట్ర్-థ్సా-ఽప్రథత సా పృథివ్యభవ-త్త-త్పృథివ్యై పృథివిత్వ-న్తస్యామశ్రామ్య-త్ప్రజాపతి-స్స దేవానసృజత వసూ-న్రుద్రానాదిత్యా-న్తే దేవాః ప్రజాపతిమబ్రువ-న్ప్రజాయామహా ఇతి సో-ఽబ్రవీ- [సో-ఽబ్రవీత్, యథా-ఽహం-] 14
-ద్యథా-ఽహం-యుఁష్మాగ్స్తపసా ఽసృక్ష్యేవ-న్తపసి ప్రజనన-మిచ్ఛద్ధ్వమితి తేభ్యో-ఽగ్నిమాయతన-మ్ప్రా-ఽయచ్ఛదేతేనా-ఽఽయతనేన శ్రామ్యతేతి తే-ఽగ్నినా-ఽఽయతనేనా-ఽ-శ్రామ్య-న్తే సంవఁథ్సర ఏకా-ఙ్గామసృజన్త తాం-వఁసుభ్యో రుద్రేభ్య ఆదిత్యేభ్యః ప్రా-ఽయచ్ఛన్నేతాగ్ం రక్షద్ధ్వమితి తాం-వఁసవో రుద్రా ఆదిత్యా అరక్షన్త సా వసుభ్యో రుద్రేభ్య ఆదిత్యేభ్యః ప్రాజాయతత్రీణి చ [ ] 15
శతాని త్రయస్త్రిగ్ంశత-ఞ్చాథ సైవ సహస్రతమ్యభవ-త్తే దేవాః ప్రజాపతిమబ్రువన్-థ్సహస్రేణ నో యాజయేతి సో-ఽగ్నిష్టోమేన వసూనయాజయ-త్త ఇమం-లోఁకమజయ-న్తచ్చాదదు-స్స ఉక్థ్యేన రుద్రానయాజయ-త్తే-ఽన్తరిక్షమజయ-న్తచ్చాదదు-స్సో-ఽతిరాత్రేణా-ఽఽదిత్యానయాజయ-త్తే-ఽముం-లోఁకమజయ-న్తచ్చా-ఽదదు-స్తదన్తరిక్షం- [-స్తదన్తరిక్షమ్, వ్యవైర్యత] 16
-ఁవ్యవైర్యత తస్మా-ద్రుద్రా ఘాతుకా అనాయతనా హి తస్మాదాహు-శ్శిథిలం-వైఁ మద్ధ్యమ-మహస్త్రిరాత్రస్య వి హి తదవైర్యతేతి త్రైష్టుభ-మ్మద్ధ్యమస్యాహ్న ఆజ్య-మ్భవతి సంయాఁనాని సూక్తాని శగ్ంసతి షోడశినగ్ం శగ్ంసత్యహ్నో ధృత్యా అశిథిలమ్భావాయ తస్మా-త్త్రిరాత్రస్యాగ్నిష్టోమ ఏవ ప్రథమమహః స్యాదథోక్థ్యో ఽథా-ఽతిరాత్ర ఏషాం-లోఁకానాం-విఁధృత్యై త్రీణిత్రీణి శతా-న్యనూచీనాహ-మవ్యవచ్ఛిన్నాని దదా- [దదాతి, ఏషాం-లోఁకానా-] 17
-త్యేషాం-లోఁకానా-మను సన్తత్యై దశత-న్న విచ్ఛిన్ద్యా-ద్విరాజ-న్నేద్విచ్ఛినదానీత్యథ యా సహస్రతమ్యాసీ-త్తస్యామిన్ద్రశ్చ విష్ణుశ్చ వ్యాయచ్ఛేతాగ్ం స ఇన్ద్రో-ఽమన్యతానయా వా ఇదం-విఁష్ణుః సహస్రం-వఁర్క్ష్యత ఇతి తస్యామకల్పేతా-న్ద్విభాగ ఇన్ద్రస్తృతీయే విష్ణుస్తద్వా ఏషా-ఽభ్యనూచ్యత ఉభా జిగ్యథురితి తాం-వాఁ ఏతామచ్ఛావాక [ఏతామచ్ఛావాకః, ఏవ] 18
ఏవ శగ్ంసత్యథ యా సహస్రతమీ సా హోత్రే దేయేతి హోతారం-వాఁ అభ్యతిరిచ్యతే యదతిరిచ్యతే హోతా ఽనాప్తస్యా-ఽఽపయితా ఽథా-ఽహురున్నేత్రే దేయేత్యతిరిక్తా వా ఏషా సహస్రస్యాతిరిక్త ఉన్నేతర్త్విజామథా-ఽఽహు-స్సర్వేభ్య-స్సదస్యేభ్యో దేయేత్యథా-ఽఽహురుదా కృత్యా సా వశ-ఞ్చరేదిత్యథా-ఽఽహుర్బ్రహ్మణే చాగ్నీధే చ దేయేతి [దేయేతి, ద్విభాగ-] 19
ద్విభాగ-మ్బ్రహ్మణే తృతీయమగ్నీధ ఐన్ద్రో వై బ్రహ్మా వైష్ణవో-ఽగ్నీద్యథైవ తావకల్పేతామిత్యథా ఽఽహుర్యా కల్యాణీ బహురూపా సా దేయేత్యథా ఽఽహుర్యా ద్విరూపోభయతఏనీ సా దేయేతి సహస్రస్య పరిగృహీత్యై తద్వా ఏత-థ్సహస్రస్యా-ఽయనగ్ం సహస్రగ్గ్ స్తోత్రీయా-స్సహస్ర-న్దక్షిణా-స్సహస్రసమ్మిత-స్సువర్గో లోక-స్సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యై ॥ 20 ॥
(అబ్రవీ - చ్చ - తదన్తరిక్షం - దదాత్య - చ్ఛావాక - శ్చ దేయేతి - సప్తచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
సోమో వై సహస్రమవిన్ద-త్తమిన్ద్రో ఽన్వవిన్ద-త్తౌ యమో న్యాగచ్ఛ-త్తావబ్రవీదస్తు మే-ఽత్రా-ఽపీత్యస్తు హీ(3) ఇత్యబ్రూతాగ్ం స యమ ఏకస్యాం-వీఁర్య-మ్పర్యపశ్యదియం-వాఁ అస్య సహస్రస్య వీర్య-మ్బిభర్తీతి తావబ్రవీదియ-మ్మమాస్త్వేత-ద్యువయోరితి తావబ్రూతాగ్ం సర్వే వా ఏతదేతస్యాం-వీఁర్య- [ఏతదేతస్యాం-వీఁర్యమ్, పరి] 21
-మ్పరి పశ్యామో-ఽగ్ంశమా హరామహా ఇతి తస్యామగ్ంశమా-ఽహరన్త తామఫ్సు ప్రా-ఽవేశయన్-థ్సోమాయోదేహీతి సా రోహిణీ పిఙ్గలైకహాయనీ రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మా-ద్రోహిణ్యా పిఙ్గలయైకహాయన్యా సోమ-ఙ్క్రీణీయాద్య ఏవం-విఁద్వా-న్రోహిణ్యా పిఙ్గలయైకహాయన్యా సోమ-ఙ్క్రీణాతి త్రయస్త్రిగ్ంశతా చైవాస్య త్రిభిశ్చ [ ] 22
శతై-స్సోమః క్రీతో భవతి సుక్రీతేన యజతే తామఫ్సు ప్రావేశయ-న్నిన్ద్రాయోదేహీతి సా రోహిణీ లక్ష్మణా పష్ఠౌహీ వార్త్రఘ్నీ రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మా-ద్రోహిణీం-లఁక్ష్మణా-మ్పష్ఠౌహీం-వాఁర్త్రఘ్నీ-న్దద్యాద్య ఏవం-విఁద్వా-న్రోహిణీం-లఁక్ష్మణా-మ్పష్ఠౌహీం-వాఁర్త్రఘ్నీ-న్దదాతి త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చైవాస్య త్రీణి చ శతాని సా దత్తా [దత్తా, భవతి తామఫ్సు] 23
భవతి తామఫ్సు ప్రావేశయన్ యమాయోదేహీతి సా జరతీ మూర్ఖా తజ్జఘన్యా రూప-ఙ్కృత్వా త్రయస్త్రిగ్ంశతా చ త్రిభిశ్చ శతై-స్సహోదై-త్తస్మాజ్జరతీ-మ్మూర్ఖా-న్తజ్జఘన్యా-మనుస్తరణీ-ఙ్కుర్వీత య ఏవం-విఁద్వాఞ్జరతీ-మ్మూర్ఖా-న్తజ్జఘన్యా-మనుస్తరణీ-ఙ్కురుతే త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చైవాస్య త్రీణి చ శతాని సా-ఽముష్మిఁల్లోకే భవతి వాగేవ సహస్రతమీ తస్మా- [తస్మాత్, వరో దేయ-స్సా] 24
-ద్వరో దేయ-స్సా హి వరః సహస్రమస్య సా దత్తా భవతి తస్మా-ద్వరో న ప్రతిగృహ్య-స్సా హి వరః సహస్రమస్య ప్రతిగృహీత-మ్భవతీయం-వఁర ఇతి బ్రూయాదథాన్యా-మ్బ్రూయాదియ-మ్మమేతి తథా-ఽస్య త-థ్సహస్ర-మప్రతిగృహీత-మ్భవత్యుభయతఏనీ స్యా-త్తదాహురన్యత ఏనీ స్యా-థ్సహస్ర-మ్పరస్తాదేతమితి యైవ వరః [వరః, కల్యాణీ రూపసమృద్ధా సా] 25
కల్యాణీ రూపసమృద్ధా సా స్యా-థ్సా హి వర-స్సమృద్ధ్యై తాముత్తరేణా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-మ్పర్యాణీయా-ఽఽహవనీయస్యాన్తే ద్రోణకలశమవ ఘ్రాపయేదా జిఘ్ర కలశ-మ్మహ్యురుధారా పయస్వత్యా త్వా విశన్త్విన్దవ-స్సముద్రమివ సిన్ధవ-స్సా మా సహస్ర ఆ భజ ప్రజయా పశుభిః సహ పునర్మా ఽఽవిశతా-ద్రయిరితి ప్రజయైవైన-మ్పశుభీ రయ్యా స- [రయ్యా సమ్, అర్ధయతి ప్రజావా-] 26
-మర్ధయతి ప్రజావా-న్పశుమా-న్రయిమా-న్భవతి య ఏవం-వేఁద తయా సహా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-మ్పరేత్య పురస్తా-త్ప్రతీచ్యా-న్తిష్ఠన్త్యా-ఞ్జుహుయాదుభా జిగ్యథుర్న పరా జయేథే న పరా జిగ్యే కతరశ్చనైనోః । ఇన్ద్రశ్చ విష్ణో యదపస్పృధేథా-న్త్రేధా సహస్రం-విఁ తదైరయేథామితి, త్రేధావిభక్తం-వైఁ త్రిరాత్రే సహస్రగ్ం సాహస్రీమేవైనా-ఙ్కరోతి సహస్రస్యైవైనా-మ్మాత్రా- [-మ్మాత్రామ్, కరోతి రూపాణి జుహోతి] 27
-ఙ్కరోతి రూపాణి జుహోతి రూపైరేవైనాగ్ం సమర్ధయతి తస్యా ఉపోత్థాయ కర్ణమా జపేదిడే రన్తే-ఽదితే సరస్వతి ప్రియే ప్రేయసి మహి విశ్రుత్యేతాని తే అఘ్నియే నామాని సుకృత-మ్మా దేవేషు బ్రూతాదితి దేవేభ్య ఏవైనమా వేదయత్యన్వేన-న్దేవా బుద్ధ్యన్తే ॥ 28 ॥
( ఏతదేతస్యాం-వీఁర్య - మస్య త్రిభిశ్చ - దత్తా - సహస్రతమీ తస్మా - దేవ వరః - సం - మాత్రా - మేకాన్నచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
సహస్రతమ్యా వై యజమాన-స్సువర్గం-లోఁకమేతి సైనగ్ం సువర్గం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా సువర్గం-లోఁక-ఙ్గమయేత్యాహ సువర్గమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా జ్యోతిష్మన్తం-లోఁక-ఙ్గమయేత్యాహ జ్యోతిష్మన్తమేవైనం-లోఁక-ఙ్గమయతి సా మా సర్వా-న్పుణ్యా-ల్లోఁకా-న్గమయేత్యాహ సర్వానేవైన-మ్పుణ్యా-ల్లోఁకా-న్గమయతి సా [సా, మా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ ప్రజయా] 29
మా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ ప్రజయా పశుభిః సహ పునర్మా-ఽఽ విశతా-ద్రయిరితి ప్రజయైవైన-మ్పశుభీ రయ్యా-మ్ప్రతి ష్ఠాపయతి ప్రజావా-న్పశుమా-న్రయిమా-న్భవతి య ఏవం-వేఁద తామగ్నీధే వా బ్రహ్మణే వా హోత్రే వోద్గాత్రే వా-ఽద్ధ్వర్యవే వా దద్యా-థ్సహస్రమస్య సా దత్తా భవతి సహస్రమస్య ప్రతిగృహీత-మ్భవతి యస్తామవిద్వా- [యస్తామవిద్వాన్, ప్రతిగృహ్ణాతి] 30
-న్ప్రతిగృహ్ణాతి తా-మ్ప్రతిగృహ్ణీయాదేకా-ఽసి న సహస్రమేకా-న్త్వా భూతా-మ్ప్రతి గృహ్ణామి న సహస్రమేకా మా భూతా-ఽఽ విశ మా సహస్రమిత్యేకామేవైనా-మ్భూతా-మ్ప్రతిగృహ్ణాతి న సహస్రం-యఁ ఏవం-వేఁద స్యోనా-ఽసి సుషదా సుశేవా స్యోనా మా ఽఽవిశ సుషదా మా ఽఽవిశ సుశేవా మా ఽఽవిశే- [మా ఽఽవిశ, ఇత్యాహ] 31
-త్యాహ స్యోనైవైనగ్ం సుషదా సుశేవా భూతా-ఽఽ విశతి నైనగ్ం హినస్తి బ్రహ్మవాదినో వదన్తి సహస్రగ్ం సహస్రతమ్యన్వేతీ(3) సహస్రతమీగ్ం సహస్రా(3)మితి య-త్ప్రాచీము-థ్సృజే-థ్సహస్రగ్ం సహస్రతమ్యన్వియా-త్త-థ్సహస్రమప్రజ్ఞాత్రగ్ం సువర్గం-లోఁక-న్న ప్ర జానీయా-త్ప్రతీచీ-ముథ్సృజతి తాగ్ం సహస్రమను పర్యావర్తతే సా ప్రజానతీ సువర్గం-లోఁకమేతి యజమాన -మభ్యు-థ్సృజతి క్షిప్రే సహస్ర-మ్ప్ర జాయత ఉత్తమా నీయతే ప్రథమా దేవా-న్గచ్ఛతి ॥ 32 ॥
(లోకా-న్గమయతి సా - ఽవిద్వాన్థ్ - సుశేవా మా-ఽఽ విశ - యజమానం - ద్వాదశ చ) (అ. 7)
అత్రిరదదాదౌర్వాయ ప్రజా-మ్పుత్రకామాయ స రిరిచానో-ఽమన్యత నిర్వీర్య-శ్శిథిలో యాతయామా స ఏత-ఞ్చతూరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై తస్య చత్వారో వీరా ఆ-ఽజాయన్త సుహోతా సూద్గాతా స్వద్ధ్వర్యు-స్సుసభేయో య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజత ఆ-ఽస్య చత్వారో వీరా జాయన్తే సుహోతా సూద్గాతా స్వద్ధ్వర్యు-స్సుసభేయో యే చతుర్విగ్ంశాః పవమానా బ్రహ్మవర్చస-న్త- [బ్రహ్మవర్చస-న్తత్, య ఉద్యన్త-] 33
-ద్య ఉద్యన్త-స్స్తోమా-శ్శ్రీ-స్సా ఽత్రిగ్గ్ శ్రద్ధాదేవం-యఁజమాన-ఞ్చత్వారి వీర్యాణి నోపా-ఽనమ-న్తేజ ఇన్ద్రియ-మ్బ్రహ్మవర్చస-మన్నాద్యగ్ం స ఏతాగ్శ్చతురశ్చతుష్టోమాన్-థ్సోమాన-పశ్య-త్తానా-ఽహర-త్తైరయజత తేజ ఏవ ప్రథమేనా ఽవారున్ధేన్ద్రియ-న్ద్వితీయేన బ్రహ్మవర్చస-న్తృతీయేనాన్నాద్య-ఞ్చతుర్థేన య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతురశ్చతుష్టోమాన్-థ్సోమానాహరతి తైర్యజతే తేజ ఏవ ప్రథమేనావ రున్ధ ఇన్ద్రియ-న్ద్వితీయేన బ్రహ్మవర్చస-న్తృతీయేనా-ఽన్నాద్య-ఞ్చతుర్థేన యామేవాత్రిర్ ఋద్ధిమార్ధ్నో-త్తామేవ యజమాన ఋద్ధ్నోతి ॥ 34 ॥
( తత్-తేజ ఏవా-ష్టాదశ చ) (అ. 8)
జమదగ్నిః పుష్టికామ-శ్చతూరాత్రేణా-యజత స ఏతా-న్పోషాగ్ం అపుష్య-త్తస్మా-త్పలితౌ జామదగ్నియౌ న స-ఞ్జానాతే ఏతానేవ పోషా-న్పుష్యతి య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజతే పురోడాశిన్య ఉపసదో భవన్తి పశవో వై పురోడాశః పశూనేవావ రున్ధే ఽన్నం-వైఁ పురోడాశో-ఽన్నమేవావ రున్ధే ఽన్నాదః పశుమా-న్భవతి య ఏవం-విఁద్వాగ్శ్చతూరాత్రేణ యజతే ॥ 35 ॥
(జమదగ్ని - రష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 9)
సంవఁథ్సరో వా ఇదమేక ఆసీ-థ్సో-ఽకామయతర్తూన్-థ్సృజేయేతి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స ఋతూనసృజత య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్రైవ జాయతే త ఋతవః సృష్టా న వ్యావర్తన్త త ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే వ్యావర్తన్త [వ్యావర్తన్త, య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ] 36
య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే వి పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణా-ఽఽ వర్తతే సార్వసేని-శ్శౌచేయో-ఽకామయత పశుమాన్-థ్స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా-ఽహర-త్తేనా-ఽయజత తతో వై స సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రా-ఽఽప్నోద్య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్ర సహస్ర-మ్పశూనాప్నోతి బబరః ప్రావాహణి-రకామయత వాచః ప్రవదితా స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా- [ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా, ఆహర-త్తేనా-] 37
-ఽహర-త్తేనా-యజత తతో వై స వాచః ప్రవదితా-ఽభవద్య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే ప్రవదితైవ వాచో భవత్యథో ఏనం-వాఁచస్పతి-రిత్యాహురనాప్త-శ్చతూరాత్రో-ఽతిరిక్త-ష్షడ్-రాత్రో-ఽథ వా ఏష సప్రన్తి యజ్ఞో య-త్పఞ్చరాత్రో య ఏవం-విఁద్వా-న్పఞ్చరాత్రేణ యజతే సమ్ప్రత్యేవ యజ్ఞేన యజతే పఞ్చరాత్రో భవతి పఞ్చ వా ఋతవః సంవఁథ్సర [ఋతవః సంవఁథ్సరః, ఋతుష్వేవ సంవఁథ్సరే] 38
ఋతుష్వేవ సంవఁథ్సరే ప్రతి తిష్ఠత్యథో పఞ్చాక్షరా పఙ్క్తిః పాఙ్క్తో యజ్ఞో యజ్ఞమేవావ రున్ధే త్రివృదగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయతే పఞ్చవిగ్ంశో ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతేరాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 39 ॥
(తే వ్యావర్తన్త - ప్రవదితా స్యామితి స ఏత-మ్పఞ్చరాత్రమా - సంవఁథ్సరో- భిజిత్యై) (అ. 10)
దేవస్యత్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినోర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యామా దద ఇమామగృభ్ణ-న్రశనామృతస్య పూర్వ ఆయుషి విదథేషు కవ్యా । తయా దేవా-స్సుతమా బభూవుర్-ఋతస్య సామన్-థ్సరమారపన్తీ ॥ అభిధా అసి భువనమసి యన్తా-ఽసి ధర్తా-ఽసి సో-ఽగ్నిం-వైఁశ్వానరగ్ం సప్రథస-ఙ్గచ్ఛ స్వాహాకృతః పృథివ్యాం-యఁన్తా రాడ్ యన్తా-ఽసి యమనో ధర్తా-ఽసి ధరుణః కృష్యై త్వా క్షేమాయ త్వా రయ్యై త్వా పోషాయ త్వా పృథివ్యై త్వా ఽన్తరిక్షాయ త్వా దివే త్వా సతే త్వా-ఽసతే త్వాద్భ్యస్త్వౌ-షధీభ్యస్త్వా విశ్వేభ్యస్త్వా భూతేభ్యః ॥ 40 ॥
(ధరుణః - పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
విభూర్మాత్రా ప్రభూః పిత్రాశ్వో-ఽసి హయో-ఽస్యత్యో-ఽసి నరో-ఽస్యర్వా-ఽసి సప్తిరసి వాజ్యసి వృషా-ఽసి నృమణా అసి యయుర్నామాస్యాదిత్యానా-మ్పత్వాన్విహ్యగ్నయే స్వాహా స్వాహేన్ద్రాగ్నిభ్యాగ్ స్వాహా ప్రజాపతయే స్వాహా విశ్వేభ్యో దేవేభ్య-స్స్వాహా సర్వాభ్యో దేవేతాభ్య ఇహ ధృతి-స్స్వాహేహ విధృతి-స్స్వాహేహ రన్తి-స్స్వాహే -హ రమతి-స్స్వాహా భూరసి భువే త్వా భవ్యాయ త్వా భవిష్యతే త్వా విశ్వేభ్యస్త్వా భూతేభ్యో దేవా ఆశాపాలా ఏత-న్దేవేభ్యో-ఽశ్వ-మ్మేధాయ ప్రోక్షిత-ఙ్గోపాయత ॥ 41 ॥
(రన్తి-స్స్వాహా - ద్వావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 12)
ఆయనాయ స్వాహా ప్రాయణాయ స్వాహోద్ద్రావాయ స్వాహోద్ద్రుతాయ స్వాహా శూకారాయ స్వాహా శూకృతాయ స్వాహా పలాయితాయ స్వాహా ఽఽపలాయితాయ స్వాహా ఽఽవల్గతే స్వాహా పరావల్గతే స్వాహా ఽఽయతే స్వాహా ప్రయతే స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 42 ॥
(ఆయనాయోత్తరమాపలాయితాయ షడ్విగ్ంశతిః) (అ. 13)
అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా వాయవే స్వాహా ఽపా-మ్మోదాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహే-న్ద్రాయ స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహా మిత్రాయ స్వాహా వరుణాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 43 ॥
(అగ్నయే వాయవే-ఽపా-మ్మోదాయేన్ద్రాయ త్రయోవిగ్ంశతిః) (అ. 14)
పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా నక్షత్రేభ్య-స్స్వాహా ప్రాచ్యై దిశే స్వాహా దక్షిణాయై దిశే స్వాహా ప్రతీచ్యై దిశే స్వాహో-దీచ్యై దిశే స్వాహోర్ధ్వాయై దిశే స్వాహా దిగ్భ్య-స్స్వాహా ఽవాన్తరదిశాభ్య-స్స్వాహా సమాభ్య-స్స్వాహా శరద్భ్య-స్స్వాహా ఽహోరాత్రేభ్య-స్స్వాహా ఽర్ధమాసేభ్య-స్స్వాహా మాసేభ్య-స్స్వాహర్తుభ్య-స్స్వాహా సంవఁథ్సరాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 44 ॥
(పృథివ్యై సూర్యాయ నక్షత్రేభ్యః ప్రాచ్యై సప్తచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 15)
అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహా పూష్ణే స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహా ఽపా-మ్మోదాయ స్వాహా వాయవే స్వాహా మిత్రాయ స్వాహా వరుణాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 45 ॥
(అగ్నయే సవిత్రే పూష్ణే-ఽపా-మ్మోదాయ వాయవే త్రయోవిగ్ంశతిః) (అ. 16)
పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా ఽగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా ఽహ్నే స్వాహా రాత్రియై స్వాహర్జవే స్వాహా సాధవే స్వాహా సుక్షిత్యై స్వాహా క్షుధే స్వాహా ఽఽశితిమ్నే స్వాహా రోగాయ స్వాహా హిమాయ స్వాహా శీతాయ స్వాహా ఽఽతపాయ స్వాహా ఽరణ్యాయ స్వాహా సువర్గాయ స్వాహా లోకాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 46 ॥
(పృథివ్యా అగ్నయే-ఽహ్నే రాత్రియై చతుశ్చత్వారిగ్ంశత్) (అ. 17)
భువో దేవానా-ఙ్కర్మణా-ఽపసర్తస్య పథ్యా-ఽసి వసుభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా గాయత్రేణ త్వా ఛన్దసా యునజ్మి వసన్తేన త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామి రుద్రేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా త్రైష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి గ్రీష్మేణ త్వర్తునా హవిషా దీక్షయా-మ్యాదిత్యేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా జాగతేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి వర్షాభిస్త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామి విశ్వేభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా ఽఽనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి [ ] 47
శరదా త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామ్యఙ్గిరోభి-ర్దేవేభి-ర్దేవతయా పాఙ్క్తేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మి హేమన్తశిశిరాభ్యా-న్త్వర్తునా హవిషా దీక్షయామ్యా-ఽహ-న్దీక్షామరుహమృతస్య పత్నీ-ఙ్గాయత్రేణ ఛన్దసా బ్రహ్మణా చర్తగ్ం సత్యే-ఽధాగ్ం సత్యమృతే-ఽధామ్ ॥ మహీ మూ షు >1సుత్రామాణ >2-మిహ ధృతి-స్స్వాహేహ విధృతి-స్స్వాహేహ రన్తి-స్స్వాహేహ రమతి-స్స్వాహా ॥ 48 ॥
(ఆనుష్టుభేన త్వా ఛన్దసా యునజ్మ్యే - కాన్న పఞ్చాశచ్చ) (అ. 18)
ఈకాంరాయ స్వాహే-ఙ్కృతాయ స్వాహా క్రన్దతే స్వాహా ఽవక్రన్దతే స్వాహా ప్రోథతే స్వాహా ప్రప్రోథతే స్వాహా గన్ధాయ స్వాహా ఘ్రాతాయ స్వాహా ప్రాణాయ స్వాహా వ్యానాయ స్వాహా ఽపానాయ స్వాహా సన్దీయమానాయ స్వాహా సన్దితాయ స్వాహా విచృత్యమానాయ స్వాహా విచృత్తాయ స్వాహా పలాయిష్యమాణాయ స్వాహా పలాయితాయ స్వాహోపరగ్గ్స్యతే స్వాహోపరతాయ స్వాహా నివేక్ష్యతే స్వాహా నివిశమానాయ స్వాహా నివిష్టాయ స్వాహా నిషథ్స్యతే స్వాహా నిషీదతే స్వాహా నిషణ్ణాయ స్వాహా- [నిషణ్ణాయ స్వాహా, ఆసిష్యతే స్వాహా] 49
-ఽఽసిష్యతే స్వాహా ఽఽసీనాయ స్వాహా ఽఽసితాయ స్వాహా నిపథ్స్యతే స్వాహా నిపద్యమానాయ స్వాహా నిపన్నాయ స్వాహా శయిష్యతే స్వాహా శయానాయ స్వాహా శయితాయ స్వాహా సమ్మీలిష్యతే స్వాహా సమీంలఁతే స్వాహా సమ్మీలితాయ స్వాహా స్వఫ్స్యతే స్వాహా స్వపతే స్వాహా సుప్తాయ స్వాహా ప్రభోథ్స్యతే స్వాహా ప్రబుద్ధ్యమానాయ స్వాహా ప్రబుద్ధాయ స్వాహా జాగరిష్యతే స్వాహా జాగ్రతే స్వాహా జాగరితాయ స్వాహా శుశ్రూషమాణాయ స్వాహా శృణ్వతే స్వాహా శ్రుతాయ స్వాహా వీక్షిష్యతే స్వాహా [వీక్షిష్యతే స్వాహా, వీక్షమాణాయ స్వాహా] 50
వీక్షమాణాయ స్వాహా వీక్షితాయ స్వాహా సగ్ంహాస్యతే స్వాహా సజింహానాయ స్వాహో-జ్జిహానాయ స్వాహా వివర్థ్స్యతే స్వాహా వివర్తమానాయ స్వాహా వివృత్తాయ స్వాహో-త్థాస్యతే స్వాహోత్తిష్ఠతే స్వాహోత్థితాయ స్వాహా విధవిష్యతే స్వాహా విధూన్వానాయ స్వాహా విధూతాయ స్వాహో-త్క్రగ్గ్స్యతే స్వాహోత్క్రామతే స్వాహోత్క్రాన్తాయ స్వాహా చఙ్క్రమిష్యతే స్వాహా చఙ్క్రమ్యమాణాయ స్వాహా చఙ్క్రమితాయ స్వాహా కణ్డూయిష్యతే స్వాహా కణ్డూయమానాయ స్వాహా కణ్డూయితాయ స్వాహా నికషిష్యతే స్వాహా నికషమాణాయ స్వాహా నికషితాయ స్వాహా యదత్తి తస్మై స్వాహా య-త్పిబతి తస్మై స్వాహా యన్మేహతి తస్మై స్వాహా యచ్ఛకృ-త్కరోతి తస్మై స్వాహా రేతసే స్వాహా ప్రజాభ్య-స్స్వాహా ప్రజననాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 51 ॥
(నిషణ్ణాయ స్వాహా - వీక్షిష్యతే స్వాహా - నికషమాణాయ స్వాహా - సప్తవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 19)
అగ్నయే స్వాహా వాయవే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహర్త-మస్యృతస్యర్తమసి సత్యమసి సత్యస్య సత్య-మస్యృతస్య పన్థా అసి దేవానా-ఞ్ఛాయా-ఽమృతస్య నామ త-థ్సత్యం-యఁ-త్త్వ-మ్ప్రజాపతిరస్యధి యదస్మిన్ వాజినీవ శుభ-స్స్పర్ధన్తే దివ-స్సూర్యేణ విశో-ఽపో వృణానః పవతే కవ్య-న్పశు-న్న గోపా ఇర్యః పరిజ్మా ॥ 52 ॥
(అగ్నయే వాయవే సూర్యాయా - ఽష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 20)
(ప్రజననం - ప్రాతస్సవనే వై - బ్రహ్మవాదిన-స్స త్వా - అఙ్గిరస- ఆపో వై - సోమో వై - సహస్రతమ్యా - త్రి - ర్జమదగ్నిః - సంవఁథ్సరో - దేవస్య -విభూ - రాయనాయా- ఽగ్నయే - పృథివ్యా - అగ్నయే - పృథివ్యై - భువ - ఈకాంరాయా - గ్నయే వాయవే సూర్యాయ - విగ్ంశతిః )
(ప్రజనన - మఙ్గిరసః - సోమో వై - ప్రతిగృహ్ణాతి - విభూ - ర్వీక్షమాణాయ - ద్విపఞ్చాశత్)
(ప్రజనన, మ్పరిజ్మా)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥