કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્નઃ- અશ્વમેધગતમન્ત્રાણામભિધાનં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
પ્રજનન-ઞ્જ્યોતિરગ્નિ-ર્દેવતાના-ઞ્જ્યોતિર્વિરાટ્ છન્દસા-ઞ્જ્યોતિર્વિરા-ડ્વાચો-ઽગ્નૌ સ-ન્તિષ્ઠતે વિરાજમભિ સમ્પદ્યતે તસ્મા-ત્તજ્જ્યોતિરુચ્યતે દ્વૌ સ્તોમૌ પ્રાતસ્સવનં-વઁહતો યથા પ્રાણશ્ચા-ઽપાનશ્ચ દ્વૌ માદ્ધ્યદિન્નગ્ં સવનં-યઁથા ચક્ષુશ્ચ શ્રોત્ર-ઞ્ચ દ્વૌ તૃતીયસવનં-યઁથા વાક્ચ પ્રતિષ્ઠા ચ પુરુષસમ્મિતો વા એષ યજ્ઞો-ઽસ્થૂરિ- [યજ્ઞો-ઽસ્થૂરિઃ, ય-ઙ્કામ-ઙ્કામયતે] 1
-ર્ય-ઙ્કામ-ઙ્કામયતે તમેતેનાભ્યશ્ઞુતે સર્વગ્ગ્ હ્યસ્થૂરિણા-ઽભ્યશ્ઞુતે ઽગ્નિષ્ટોમેન વૈ પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા અગ્નિષ્ટોમેનૈવ પર્યગૃહ્ણા-ત્તાસા-મ્પરિગૃહીતાના-મશ્વતરો-ઽત્યપ્રવત તસ્યાનુહાયરેત આ-ઽદત્ત ત-દ્ગર્દભે ન્યમાર્-ટ્તસ્મા-દ્ગર્દભો દ્વિરેતા અથો આહુર્વડબાયા-ન્ન્યમાર્ડિતિ તસ્મા-દ્વડબા દ્વિરેતા અથો આહુ-રોષધીષુ- [આહુ-રોષધીષુ, ન્યમાર્ડિતિ] 2
-ન્યમાર્ડિતિ તસ્માદોષધયો ઽનભ્યક્તા રેભન્ત્યથો આહુઃ પ્રજાસુ ન્યમાર્ડિતિ તસ્મા-દ્યમૌ જાયેતે તસ્માદશ્વતરો ન પ્ર જાયત આત્તરેતા હિ તસ્મા-દ્બર્હિષ્યનવકૢપ્ત-સ્સર્વવેદસે વા સહસ્રે વા-ઽવ કૢપ્તો-ઽતિ હ્યપ્રવત ય એવં-વિઁદ્વાનગ્નિષ્ટોમેન યજતે પ્રાજાતાઃ પ્રજા જનયતિ પરિ પ્રજાતા ગૃહ્ણાતિ તસ્માદાહુર્જ્યેષ્ઠયજ્ઞ ઇતિ [ ] 3
પ્રજાપતિર્વાવ જ્યેષ્ઠ-સ્સ હ્યેતેનાગ્રે-ઽયજત પ્રજાપતિરકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ મુખતસ્ત્રિવૃત-ન્નિરમિમીત તમગ્નિર્દેવતા ઽન્વસૃજ્યત ગાયત્રી છન્દો રથન્તરગ્ં સામ બ્રાહ્મણો મનુષ્યાણામજઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તે મુખ્યા મુખતો હ્યસૃજ્યન્તોરસો બાહુભ્યા-મ્પઞ્ચદશ-ન્નિરમિમીત તમિન્દ્રો દેવતા ઽન્વસૃજ્યત ત્રિષ્ટુ-પ્છન્દો બૃહ- [બૃહત્, સામ રાજન્યો] 4
-થ્સામ રાજન્યો મનુષ્યાણામવિઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તે વીર્યાવન્તો વીર્યાદ્ધ્યસૃજ્યન્ત મદ્ધ્યત-સ્સપ્તદશ-ન્નિરમિમીત તં-વિઁશ્વે દેવા દેવતા અન્વસૃજ્યન્ત જગતી છન્દો વૈ રૂપગ્ં સામ વૈશ્યો મનુષ્યાણા-ઙ્ગાવઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્ત આદ્યા અન્નધાનાદ્ધ્ય સૃજ્યન્ત તસ્મા-દ્ભૂયાગ્ંસો ઽન્યેભ્યો ભૂયિષ્ઠા હિ દેવતા અન્વસૃજ્યન્ત પત્ત એકવિગ્ં શ-ન્નિરમિમીત તમનુષ્ટુ-પ્છન્દો- [તમનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, અન્વસૃજ્યત] 5
-ઽન્વસૃજ્યત વૈરાજગ્ં સામ શૂદ્રો મનુષ્યાણા-મશ્વઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તૌ ભૂતસ-ઙ્ક્રામિણાવશ્વશ્ચ શૂદ્રશ્ચ તસ્માચ્છૂદ્રો યજ્ઞે-ઽનવકૢપ્તો ન હિ દેવતા અન્વસૃજ્યત તસ્મા-ત્પાદાવુપ જીવતઃ પત્તો હ્યસૃજ્યેતા-મ્પ્રાણા વૈ ત્રિવૃદર્ધમાસાઃ પઞ્ચદશઃ પ્રજાપતિ-સ્સપ્તદશસ્ત્રય ઇમે લોકા અસાવાદિત્ય એકવિગ્ંશ એતસ્મિન્ વા એતે શ્રિતા એતસ્મિ-ન્પ્રતિષ્ઠિતા ય એવં-વેઁદૈતસ્મિન્નેવ શ્રયત એતસ્મિ-ન્પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 6 ॥
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
પ્રજનન-ઞ્જ્યોતિરગ્નિ-ર્દેવતાના-ઞ્જ્યોતિર્વિરાટ્ છન્દસા-ઞ્જ્યોતિર્વિરા-ડ્વાચો-ઽગ્નૌ સ-ન્તિષ્ઠતે વિરાજમભિ સમ્પદ્યતે તસ્મા-ત્તજ્જ્યોતિરુચ્યતે દ્વૌ સ્તોમૌ પ્રાતસ્સવનં-વઁહતો યથા પ્રાણશ્ચા-ઽપાનશ્ચ દ્વૌ માદ્ધ્યદિન્નગ્ં સવનં-યઁથા ચક્ષુશ્ચ શ્રોત્ર-ઞ્ચ દ્વૌ તૃતીયસવનં-યઁથા વાક્ચ પ્રતિષ્ઠા ચ પુરુષસમ્મિતો વા એષ યજ્ઞો-ઽસ્થૂરિ- [યજ્ઞો-ઽસ્થૂરિઃ, ય-ઙ્કામ-ઙ્કામયતે] 1
-ર્ય-ઙ્કામ-ઙ્કામયતે તમેતેનાભ્યશ્ઞુતે સર્વગ્ગ્ હ્યસ્થૂરિણા-ઽભ્યશ્ઞુતે ઽગ્નિષ્ટોમેન વૈ પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા અગ્નિષ્ટોમેનૈવ પર્યગૃહ્ણા-ત્તાસા-મ્પરિગૃહીતાના-મશ્વતરો-ઽત્યપ્રવત તસ્યાનુહાયરેત આ-ઽદત્ત ત-દ્ગર્દભે ન્યમાર્-ટ્તસ્મા-દ્ગર્દભો દ્વિરેતા અથો આહુર્વડબાયા-ન્ન્યમાર્ડિતિ તસ્મા-દ્વડબા દ્વિરેતા અથો આહુ-રોષધીષુ- [આહુ-રોષધીષુ, ન્યમાર્ડિતિ] 2
-ન્યમાર્ડિતિ તસ્માદોષધયો ઽનભ્યક્તા રેભન્ત્યથો આહુઃ પ્રજાસુ ન્યમાર્ડિતિ તસ્મા-દ્યમૌ જાયેતે તસ્માદશ્વતરો ન પ્ર જાયત આત્તરેતા હિ તસ્મા-દ્બર્હિષ્યનવકૢપ્ત-સ્સર્વવેદસે વા સહસ્રે વા-ઽવ કૢપ્તો-ઽતિ હ્યપ્રવત ય એવં-વિઁદ્વાનગ્નિષ્ટોમેન યજતે પ્રાજાતાઃ પ્રજા જનયતિ પરિ પ્રજાતા ગૃહ્ણાતિ તસ્માદાહુર્જ્યેષ્ઠયજ્ઞ ઇતિ [ ] 3
પ્રજાપતિર્વાવ જ્યેષ્ઠ-સ્સ હ્યેતેનાગ્રે-ઽયજત પ્રજાપતિરકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ મુખતસ્ત્રિવૃત-ન્નિરમિમીત તમગ્નિર્દેવતા ઽન્વસૃજ્યત ગાયત્રી છન્દો રથન્તરગ્ં સામ બ્રાહ્મણો મનુષ્યાણામજઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તે મુખ્યા મુખતો હ્યસૃજ્યન્તોરસો બાહુભ્યા-મ્પઞ્ચદશ-ન્નિરમિમીત તમિન્દ્રો દેવતા ઽન્વસૃજ્યત ત્રિષ્ટુ-પ્છન્દો બૃહ- [બૃહત્, સામ રાજન્યો] 4
-થ્સામ રાજન્યો મનુષ્યાણામવિઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તે વીર્યાવન્તો વીર્યાદ્ધ્યસૃજ્યન્ત મદ્ધ્યત-સ્સપ્તદશ-ન્નિરમિમીત તં-વિઁશ્વે દેવા દેવતા અન્વસૃજ્યન્ત જગતી છન્દો વૈ રૂપગ્ં સામ વૈશ્યો મનુષ્યાણા-ઙ્ગાવઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્ત આદ્યા અન્નધાનાદ્ધ્ય સૃજ્યન્ત તસ્મા-દ્ભૂયાગ્ંસો ઽન્યેભ્યો ભૂયિષ્ઠા હિ દેવતા અન્વસૃજ્યન્ત પત્ત એકવિગ્ં શ-ન્નિરમિમીત તમનુષ્ટુ-પ્છન્દો- [તમનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, અન્વસૃજ્યત] 5
-ઽન્વસૃજ્યત વૈરાજગ્ં સામ શૂદ્રો મનુષ્યાણા-મશ્વઃ પશૂના-ન્તસ્મા-ત્તૌ ભૂતસ-ઙ્ક્રામિણાવશ્વશ્ચ શૂદ્રશ્ચ તસ્માચ્છૂદ્રો યજ્ઞે-ઽનવકૢપ્તો ન હિ દેવતા અન્વસૃજ્યત તસ્મા-ત્પાદાવુપ જીવતઃ પત્તો હ્યસૃજ્યેતા-મ્પ્રાણા વૈ ત્રિવૃદર્ધમાસાઃ પઞ્ચદશઃ પ્રજાપતિ-સ્સપ્તદશસ્ત્રય ઇમે લોકા અસાવાદિત્ય એકવિગ્ંશ એતસ્મિન્ વા એતે શ્રિતા એતસ્મિ-ન્પ્રતિષ્ઠિતા ય એવં-વેઁદૈતસ્મિન્નેવ શ્રયત એતસ્મિ-ન્પ્રતિ તિષ્ઠતિ ॥ 6 ॥
(અસ્થૂરિ - રોષધીષુ - જ્યેષ્ઠયજ્ઞ ઇતિ - બૃહ - દનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ - પ્રતિષ્ઠિતા - નવ ચ) (અ. 1)
પ્રાતસ્સવને વૈ ગાયત્રેણ છન્દસા ત્રિવૃતે સ્તોમાય જ્યોતિર્દધદેતિ ત્રિવૃતા બ્રહ્મવર્ચસેન પઞ્ચદશાય જ્યોતિર્દધદેતિ પઞ્ચદશેનૌજસા વીર્યેણ સપ્તદશાય જ્યોતિર્દધદેતિ સપ્તદશેન પ્રાજાપત્યેન પ્રજનનેનૈકવિગ્ંશાય જ્યોતિર્દધદેતિ સ્તોમ એવ ત-થ્સ્તોમાય જ્યોતિર્દધદેત્યથો સ્તોમ એવ સ્તોમમભિ પ્ર ણયતિ યાવન્તો વૈ સ્તોમાસ્તાવન્તઃ કામાસ્તાવન્તો લોકા -સ્તાવન્તિ જ્યોતીગ્ષ્યેતાવત એવ સ્તોમાનેતાવતઃ કામાનેતાવતો લોકાનેતાવન્તિ જ્યોતીગ્ષ્યવ રુન્ધે ॥ 7 ॥
પ્રાતસ્સવને વૈ ગાયત્રેણ છન્દસા ત્રિવૃતે સ્તોમાય જ્યોતિર્દધદેતિ ત્રિવૃતા બ્રહ્મવર્ચસેન પઞ્ચદશાય જ્યોતિર્દધદેતિ પઞ્ચદશેનૌજસા વીર્યેણ સપ્તદશાય જ્યોતિર્દધદેતિ સપ્તદશેન પ્રાજાપત્યેન પ્રજનનેનૈકવિગ્ંશાય જ્યોતિર્દધદેતિ સ્તોમ એવ ત-થ્સ્તોમાય જ્યોતિર્દધદેત્યથો સ્તોમ એવ સ્તોમમભિ પ્ર ણયતિ યાવન્તો વૈ સ્તોમાસ્તાવન્તઃ કામાસ્તાવન્તો લોકા -સ્તાવન્તિ જ્યોતીગ્ષ્યેતાવત એવ સ્તોમાનેતાવતઃ કામાનેતાવતો લોકાનેતાવન્તિ જ્યોતીગ્ષ્યવ રુન્ધે ॥ 7 ॥
(તાવન્તો લોકા - સ્ત્રયોદશ ચ) (અ. 2)
બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ સ ત્વૈ યજેત યો-ઽગ્નિષ્ટોમેન યજમાનો-ઽથ સર્વસ્તોમેન યજેતેતિ યસ્ય ત્રિવૃતમન્તર્યન્તિ પ્રાણાગ્-સ્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રાણેષુ મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય પઞ્ચદશમન્તર્યન્તિ વીર્ય-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ વીર્યે મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય સપ્તદશ-મન્તર્યન્તિ [ ] 8
પ્રજા-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રજાયા-મ્મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્યૈકવિગ્ંશમન્તર્યન્તિ પ્રતિષ્ઠા-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રતિષ્ઠાયા-મ્મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય ત્રિણવમન્તર્યન્ત્યૃતૂગ્શ્ચ તસ્ય નક્ષત્રિયા-ઞ્ચ વિરાજમન્તર્યન્ત્યૃતુષુ મે-ઽપ્યસન્નક્ષત્રિયાયા-ઞ્ચ વિરાજીતિ [વિરાજીતિ, ખલુ વૈ] 9
ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય ત્રયસ્ત્રિગ્ંશમન્તર્યન્તિ દેવતાસ્તસ્યાન્તર્યન્તિ દેવતાસુ મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યો વૈ સ્તોમાનામવમ-મ્પરમતા-ઙ્ગચ્છન્તં-વેઁદ પરમતામેવ ગચ્છતિ ત્રિવૃદ્વૈ સ્તોમાનામવમસ્ત્રિવૃ-ત્પરમો ય એવં-વેઁદ પરમતામેવ ગચ્છતિ ॥ 10 ॥
બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ સ ત્વૈ યજેત યો-ઽગ્નિષ્ટોમેન યજમાનો-ઽથ સર્વસ્તોમેન યજેતેતિ યસ્ય ત્રિવૃતમન્તર્યન્તિ પ્રાણાગ્-સ્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રાણેષુ મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય પઞ્ચદશમન્તર્યન્તિ વીર્ય-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ વીર્યે મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય સપ્તદશ-મન્તર્યન્તિ [ ] 8
પ્રજા-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રજાયા-મ્મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્યૈકવિગ્ંશમન્તર્યન્તિ પ્રતિષ્ઠા-ન્તસ્યાન્તર્યન્તિ પ્રતિષ્ઠાયા-મ્મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય ત્રિણવમન્તર્યન્ત્યૃતૂગ્શ્ચ તસ્ય નક્ષત્રિયા-ઞ્ચ વિરાજમન્તર્યન્ત્યૃતુષુ મે-ઽપ્યસન્નક્ષત્રિયાયા-ઞ્ચ વિરાજીતિ [વિરાજીતિ, ખલુ વૈ] 9
ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યસ્ય ત્રયસ્ત્રિગ્ંશમન્તર્યન્તિ દેવતાસ્તસ્યાન્તર્યન્તિ દેવતાસુ મે-ઽપ્યસદિતિ ખલુ વૈ યજ્ઞેન યજમાનો યજતે યો વૈ સ્તોમાનામવમ-મ્પરમતા-ઙ્ગચ્છન્તં-વેઁદ પરમતામેવ ગચ્છતિ ત્રિવૃદ્વૈ સ્તોમાનામવમસ્ત્રિવૃ-ત્પરમો ય એવં-વેઁદ પરમતામેવ ગચ્છતિ ॥ 10 ॥
(સપ્તદશમન્તર્યન્તિ - વિરાજીતિ - ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 3)
અઙ્ગિરસો વૈ સત્રમાસત તે સુવર્ગં-લોઁકમાય-ન્તેષાગ્ં હવિષ્માગ્શ્ચ હવિષ્કૃચ્ચા-ઽહીયેતા-ન્તાવકામયેતાગ્ં સુવર્ગં-લોઁકમિયાવેતિ તાવેત-ન્દ્વિરાત્રમપશ્યતા-ન્તમા-ઽહરતા-ન્તેનાયજેતા-ન્તતો વૈ તૌ સુવર્ગં-લોઁકમૈતાં-યઁ એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વિરાત્રેણ યજતે સુવર્ગમેવ લોકમેતિ તાવૈતા-મ્પૂર્વેણાહ્ના ઽગચ્છતા-મુત્તરેણા- [-મુત્તરેણ, અભિપ્લવઃ પૂર્વ] 11
-ભિપ્લવઃ પૂર્વ-મહર્ભવતિ ગતિરુત્તર-ઞ્જ્યોતિષ્ટોમો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પૂર્વમહર્ભવતિ તેજસ્તેનાવ રુન્ધે સર્વસ્તોમો-ઽતિરાત્ર ઉત્તરગ્ં સર્વસ્યા-ઽઽપ્ત્યૈ સર્વસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યૈ ગાયત્ર-મ્પૂર્વે-ઽહન્થ્સામ ભવતિ તેજો વૈ ગાયત્રી ગાયત્રી બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તેજ એવ બ્રહ્મવર્ચસમાત્મ-ન્ધત્તે ત્રૈષ્ટુભમુત્તર ઓજો વૈ વીર્ય-ન્ત્રિષ્ટુગોજ એવ વીર્યમાત્મ-ન્ધત્તે રથન્તર-મ્પૂર્વે- [રથન્તર-મ્પૂર્વે, અહન્-થ્સામ] 12
-ઽહન્-થ્સામ ભવતીયં-વૈઁ રથન્તરમસ્યામેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ બૃહદુત્તરે-ઽસૌ વૈ બૃહદમુષ્યામેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ તદાહુઃ ક્વ જગતી ચા-ઽનુષ્ટુ-પ્ચેતિ વૈખાનસ-મ્પૂર્વે-ઽહન્-થ્સામ ભવતિ તેન જગત્યૈ નૈતિ ષોડશ્યુત્તરે તેનાનુષ્ટુભો-ઽથા ઽઽહુર્ય-થ્સમાને-ઽર્ધમાસે સ્યાતા-મન્યતરસ્યાહ્નો વીર્યમનુ પદ્યેતેત્ય-માવાસ્યાયા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવત્યુત્તરસ્મિ-ન્નુત્તર-ન્નાનૈવા ઽર્ધમાસયોર્ભવતો નાનાવીર્યે ભવતો હવિષ્મન્નિધન-મ્પૂર્વમહર્ભવતિ હવિષ્કૃન્નિધન-મુત્તર-મ્પ્રતિષ્ઠિત્યૈ ॥ 13 ॥
(ઉત્તરેણ - રથન્તર-મ્પૂર્વે - ઽન્વે - કવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 4)
આપો વા ઇદમગ્રે સલિલમાસી-ત્તસ્મિ-ન્પ્રજાપતિ-ર્વાયુર્ભૂત્વા ઽચર-થ્સ ઇમામપશ્ય-ત્તાં-વઁરાહો ભૂત્વા-ઽહર-ત્તાં-વિઁશ્વકર્મા ભૂત્વા વ્યમાટ્ર્-થ્સા-ઽપ્રથત સા પૃથિવ્યભવ-ત્ત-ત્પૃથિવ્યૈ પૃથિવિત્વ-ન્તસ્યામશ્રામ્ય-ત્પ્રજાપતિ-સ્સ દેવાનસૃજત વસૂ-ન્રુદ્રાનાદિત્યા-ન્તે દેવાઃ પ્રજાપતિમબ્રુવ-ન્પ્રજાયામહા ઇતિ સો-ઽબ્રવી- [સો-ઽબ્રવીત્, યથા-ઽહં-] 14
-દ્યથા-ઽહં-યુઁષ્માગ્સ્તપસા ઽસૃક્ષ્યેવ-ન્તપસિ પ્રજનન-મિચ્છદ્ધ્વમિતિ તેભ્યો-ઽગ્નિમાયતન-મ્પ્રા-ઽયચ્છદેતેના-ઽઽયતનેન શ્રામ્યતેતિ તે-ઽગ્નિના-ઽઽયતનેના-ઽ-શ્રામ્ય-ન્તે સંવઁથ્સર એકા-ઙ્ગામસૃજન્ત તાં-વઁસુભ્યો રુદ્રેભ્ય આદિત્યેભ્યઃ પ્રા-ઽયચ્છન્નેતાગ્ં રક્ષદ્ધ્વમિતિ તાં-વઁસવો રુદ્રા આદિત્યા અરક્ષન્ત સા વસુભ્યો રુદ્રેભ્ય આદિત્યેભ્યઃ પ્રાજાયતત્રીણિ ચ [ ] 15
શતાનિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશત-ઞ્ચાથ સૈવ સહસ્રતમ્યભવ-ત્તે દેવાઃ પ્રજાપતિમબ્રુવન્-થ્સહસ્રેણ નો યાજયેતિ સો-ઽગ્નિષ્ટોમેન વસૂનયાજય-ત્ત ઇમં-લોઁકમજય-ન્તચ્ચાદદુ-સ્સ ઉક્થ્યેન રુદ્રાનયાજય-ત્તે-ઽન્તરિક્ષમજય-ન્તચ્ચાદદુ-સ્સો-ઽતિરાત્રેણા-ઽઽદિત્યાનયાજય-ત્તે-ઽમું-લોઁકમજય-ન્તચ્ચા-ઽદદુ-સ્તદન્તરિક્ષં- [-સ્તદન્તરિક્ષમ્, વ્યવૈર્યત] 16
-ઁવ્યવૈર્યત તસ્મા-દ્રુદ્રા ઘાતુકા અનાયતના હિ તસ્માદાહુ-શ્શિથિલં-વૈઁ મદ્ધ્યમ-મહસ્ત્રિરાત્રસ્ય વિ હિ તદવૈર્યતેતિ ત્રૈષ્ટુભ-મ્મદ્ધ્યમસ્યાહ્ન આજ્ય-મ્ભવતિ સંયાઁનાનિ સૂક્તાનિ શગ્ંસતિ ષોડશિનગ્ં શગ્ંસત્યહ્નો ધૃત્યા અશિથિલમ્ભાવાય તસ્મા-ત્ત્રિરાત્રસ્યાગ્નિષ્ટોમ એવ પ્રથમમહઃ સ્યાદથોક્થ્યો ઽથા-ઽતિરાત્ર એષાં-લોઁકાનાં-વિઁધૃત્યૈ ત્રીણિત્રીણિ શતા-ન્યનૂચીનાહ-મવ્યવચ્છિન્નાનિ દદા- [દદાતિ, એષાં-લોઁકાના-] 17
-ત્યેષાં-લોઁકાના-મનુ સન્તત્યૈ દશત-ન્ન વિચ્છિન્દ્યા-દ્વિરાજ-ન્નેદ્વિચ્છિનદાનીત્યથ યા સહસ્રતમ્યાસી-ત્તસ્યામિન્દ્રશ્ચ વિષ્ણુશ્ચ વ્યાયચ્છેતાગ્ં સ ઇન્દ્રો-ઽમન્યતાનયા વા ઇદં-વિઁષ્ણુઃ સહસ્રં-વઁર્ક્ષ્યત ઇતિ તસ્યામકલ્પેતા-ન્દ્વિભાગ ઇન્દ્રસ્તૃતીયે વિષ્ણુસ્તદ્વા એષા-ઽભ્યનૂચ્યત ઉભા જિગ્યથુરિતિ તાં-વાઁ એતામચ્છાવાક [એતામચ્છાવાકઃ, એવ] 18
એવ શગ્ંસત્યથ યા સહસ્રતમી સા હોત્રે દેયેતિ હોતારં-વાઁ અભ્યતિરિચ્યતે યદતિરિચ્યતે હોતા ઽનાપ્તસ્યા-ઽઽપયિતા ઽથા-ઽહુરુન્નેત્રે દેયેત્યતિરિક્તા વા એષા સહસ્રસ્યાતિરિક્ત ઉન્નેતર્ત્વિજામથા-ઽઽહુ-સ્સર્વેભ્ય-સ્સદસ્યેભ્યો દેયેત્યથા-ઽઽહુરુદા કૃત્યા સા વશ-ઞ્ચરેદિત્યથા-ઽઽહુર્બ્રહ્મણે ચાગ્નીધે ચ દેયેતિ [દેયેતિ, દ્વિભાગ-] 19
દ્વિભાગ-મ્બ્રહ્મણે તૃતીયમગ્નીધ ઐન્દ્રો વૈ બ્રહ્મા વૈષ્ણવો-ઽગ્નીદ્યથૈવ તાવકલ્પેતામિત્યથા ઽઽહુર્યા કલ્યાણી બહુરૂપા સા દેયેત્યથા ઽઽહુર્યા દ્વિરૂપોભયતએની સા દેયેતિ સહસ્રસ્ય પરિગૃહીત્યૈ તદ્વા એત-થ્સહસ્રસ્યા-ઽયનગ્ં સહસ્રગ્ગ્ સ્તોત્રીયા-સ્સહસ્ર-ન્દક્ષિણા-સ્સહસ્રસમ્મિત-સ્સુવર્ગો લોક-સ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 20 ॥
(અબ્રવી - ચ્ચ - તદન્તરિક્ષં - દદાત્ય - ચ્છાવાક - શ્ચ દેયેતિ - સપ્તચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 5)
સોમો વૈ સહસ્રમવિન્દ-ત્તમિન્દ્રો ઽન્વવિન્દ-ત્તૌ યમો ન્યાગચ્છ-ત્તાવબ્રવીદસ્તુ મે-ઽત્રા-ઽપીત્યસ્તુ હી(3) ઇત્યબ્રૂતાગ્ં સ યમ એકસ્યાં-વીઁર્ય-મ્પર્યપશ્યદિયં-વાઁ અસ્ય સહસ્રસ્ય વીર્ય-મ્બિભર્તીતિ તાવબ્રવીદિય-મ્મમાસ્ત્વેત-દ્યુવયોરિતિ તાવબ્રૂતાગ્ં સર્વે વા એતદેતસ્યાં-વીઁર્ય- [એતદેતસ્યાં-વીઁર્યમ્, પરિ] 21
-મ્પરિ પશ્યામો-ઽગ્ંશમા હરામહા ઇતિ તસ્યામગ્ંશમા-ઽહરન્ત તામફ્સુ પ્રા-ઽવેશયન્-થ્સોમાયોદેહીતિ સા રોહિણી પિઙ્ગલૈકહાયની રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્મા-દ્રોહિણ્યા પિઙ્ગલયૈકહાયન્યા સોમ-ઙ્ક્રીણીયાદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્રોહિણ્યા પિઙ્ગલયૈકહાયન્યા સોમ-ઙ્ક્રીણાતિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચૈવાસ્ય ત્રિભિશ્ચ [ ] 22
શતૈ-સ્સોમઃ ક્રીતો ભવતિ સુક્રીતેન યજતે તામફ્સુ પ્રાવેશય-ન્નિન્દ્રાયોદેહીતિ સા રોહિણી લક્ષ્મણા પષ્ઠૌહી વાર્ત્રઘ્ની રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્મા-દ્રોહિણીં-લઁક્ષ્મણા-મ્પષ્ઠૌહીં-વાઁર્ત્રઘ્ની-ન્દદ્યાદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્રોહિણીં-લઁક્ષ્મણા-મ્પષ્ઠૌહીં-વાઁર્ત્રઘ્ની-ન્દદાતિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચૈવાસ્ય ત્રીણિ ચ શતાનિ સા દત્તા [દત્તા, ભવતિ તામફ્સુ] 23
ભવતિ તામફ્સુ પ્રાવેશયન્ યમાયોદેહીતિ સા જરતી મૂર્ખા તજ્જઘન્યા રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્માજ્જરતી-મ્મૂર્ખા-ન્તજ્જઘન્યા-મનુસ્તરણી-ઙ્કુર્વીત ય એવં-વિઁદ્વાઞ્જરતી-મ્મૂર્ખા-ન્તજ્જઘન્યા-મનુસ્તરણી-ઙ્કુરુતે ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચૈવાસ્ય ત્રીણિ ચ શતાનિ સા-ઽમુષ્મિઁલ્લોકે ભવતિ વાગેવ સહસ્રતમી તસ્મા- [તસ્માત્, વરો દેય-સ્સા] 24
-દ્વરો દેય-સ્સા હિ વરઃ સહસ્રમસ્ય સા દત્તા ભવતિ તસ્મા-દ્વરો ન પ્રતિગૃહ્ય-સ્સા હિ વરઃ સહસ્રમસ્ય પ્રતિગૃહીત-મ્ભવતીયં-વઁર ઇતિ બ્રૂયાદથાન્યા-મ્બ્રૂયાદિય-મ્મમેતિ તથા-ઽસ્ય ત-થ્સહસ્ર-મપ્રતિગૃહીત-મ્ભવત્યુભયતએની સ્યા-ત્તદાહુરન્યત એની સ્યા-થ્સહસ્ર-મ્પરસ્તાદેતમિતિ યૈવ વરઃ [વરઃ, કલ્યાણી રૂપસમૃદ્ધા સા] 25
કલ્યાણી રૂપસમૃદ્ધા સા સ્યા-થ્સા હિ વર-સ્સમૃદ્ધ્યૈ તામુત્તરેણા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-મ્પર્યાણીયા-ઽઽહવનીયસ્યાન્તે દ્રોણકલશમવ ઘ્રાપયેદા જિઘ્ર કલશ-મ્મહ્યુરુધારા પયસ્વત્યા ત્વા વિશન્ત્વિન્દવ-સ્સમુદ્રમિવ સિન્ધવ-સ્સા મા સહસ્ર આ ભજ પ્રજયા પશુભિઃ સહ પુનર્મા ઽઽવિશતા-દ્રયિરિતિ પ્રજયૈવૈન-મ્પશુભી રય્યા સ- [રય્યા સમ્, અર્ધયતિ પ્રજાવા-] 26
-મર્ધયતિ પ્રજાવા-ન્પશુમા-ન્રયિમા-ન્ભવતિ ય એવં-વેઁદ તયા સહા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-મ્પરેત્ય પુરસ્તા-ત્પ્રતીચ્યા-ન્તિષ્ઠન્ત્યા-ઞ્જુહુયાદુભા જિગ્યથુર્ન પરા જયેથે ન પરા જિગ્યે કતરશ્ચનૈનોઃ । ઇન્દ્રશ્ચ વિષ્ણો યદપસ્પૃધેથા-ન્ત્રેધા સહસ્રં-વિઁ તદૈરયેથામિતિ, ત્રેધાવિભક્તં-વૈઁ ત્રિરાત્રે સહસ્રગ્ં સાહસ્રીમેવૈના-ઙ્કરોતિ સહસ્રસ્યૈવૈના-મ્માત્રા- [-મ્માત્રામ્, કરોતિ રૂપાણિ જુહોતિ] 27
-ઙ્કરોતિ રૂપાણિ જુહોતિ રૂપૈરેવૈનાગ્ં સમર્ધયતિ તસ્યા ઉપોત્થાય કર્ણમા જપેદિડે રન્તે-ઽદિતે સરસ્વતિ પ્રિયે પ્રેયસિ મહિ વિશ્રુત્યેતાનિ તે અઘ્નિયે નામાનિ સુકૃત-મ્મા દેવેષુ બ્રૂતાદિતિ દેવેભ્ય એવૈનમા વેદયત્યન્વેન-ન્દેવા બુદ્ધ્યન્તે ॥ 28 ॥
( એતદેતસ્યાં-વીઁર્ય - મસ્ય ત્રિભિશ્ચ - દત્તા - સહસ્રતમી તસ્મા - દેવ વરઃ - સં - માત્રા - મેકાન્નચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 6)
સહસ્રતમ્યા વૈ યજમાન-સ્સુવર્ગં-લોઁકમેતિ સૈનગ્ં સુવર્ગં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા સુવર્ગં-લોઁક-ઙ્ગમયેત્યાહ સુવર્ગમેવૈનં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા જ્યોતિષ્મન્તં-લોઁક-ઙ્ગમયેત્યાહ જ્યોતિષ્મન્તમેવૈનં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા સર્વા-ન્પુણ્યા-લ્લોઁકા-ન્ગમયેત્યાહ સર્વાનેવૈન-મ્પુણ્યા-લ્લોઁકા-ન્ગમયતિ સા [સા, મા પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમય પ્રજયા] 29
મા પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમય પ્રજયા પશુભિઃ સહ પુનર્મા-ઽઽ વિશતા-દ્રયિરિતિ પ્રજયૈવૈન-મ્પશુભી રય્યા-મ્પ્રતિ ષ્ઠાપયતિ પ્રજાવા-ન્પશુમા-ન્રયિમા-ન્ભવતિ ય એવં-વેઁદ તામગ્નીધે વા બ્રહ્મણે વા હોત્રે વોદ્ગાત્રે વા-ઽદ્ધ્વર્યવે વા દદ્યા-થ્સહસ્રમસ્ય સા દત્તા ભવતિ સહસ્રમસ્ય પ્રતિગૃહીત-મ્ભવતિ યસ્તામવિદ્વા- [યસ્તામવિદ્વાન્, પ્રતિગૃહ્ણાતિ] 30
-ન્પ્રતિગૃહ્ણાતિ તા-મ્પ્રતિગૃહ્ણીયાદેકા-ઽસિ ન સહસ્રમેકા-ન્ત્વા ભૂતા-મ્પ્રતિ ગૃહ્ણામિ ન સહસ્રમેકા મા ભૂતા-ઽઽ વિશ મા સહસ્રમિત્યેકામેવૈના-મ્ભૂતા-મ્પ્રતિગૃહ્ણાતિ ન સહસ્રં-યઁ એવં-વેઁદ સ્યોના-ઽસિ સુષદા સુશેવા સ્યોના મા ઽઽવિશ સુષદા મા ઽઽવિશ સુશેવા મા ઽઽવિશે- [મા ઽઽવિશ, ઇત્યાહ] 31
-ત્યાહ સ્યોનૈવૈનગ્ં સુષદા સુશેવા ભૂતા-ઽઽ વિશતિ નૈનગ્ં હિનસ્તિ બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ સહસ્રગ્ં સહસ્રતમ્યન્વેતી(3) સહસ્રતમીગ્ં સહસ્રા(3)મિતિ ય-ત્પ્રાચીમુ-થ્સૃજે-થ્સહસ્રગ્ં સહસ્રતમ્યન્વિયા-ત્ત-થ્સહસ્રમપ્રજ્ઞાત્રગ્ં સુવર્ગં-લોઁક-ન્ન પ્ર જાનીયા-ત્પ્રતીચી-મુથ્સૃજતિ તાગ્ં સહસ્રમનુ પર્યાવર્તતે સા પ્રજાનતી સુવર્ગં-લોઁકમેતિ યજમાન -મભ્યુ-થ્સૃજતિ ક્ષિપ્રે સહસ્ર-મ્પ્ર જાયત ઉત્તમા નીયતે પ્રથમા દેવા-ન્ગચ્છતિ ॥ 32 ॥
(લોકા-ન્ગમયતિ સા - ઽવિદ્વાન્થ્ - સુશેવા મા-ઽઽ વિશ - યજમાનં - દ્વાદશ ચ) (અ. 7)
અત્રિરદદાદૌર્વાય પ્રજા-મ્પુત્રકામાય સ રિરિચાનો-ઽમન્યત નિર્વીર્ય-શ્શિથિલો યાતયામા સ એત-ઞ્ચતૂરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ તસ્ય ચત્વારો વીરા આ-ઽજાયન્ત સુહોતા સૂદ્ગાતા સ્વદ્ધ્વર્યુ-સ્સુસભેયો ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજત આ-ઽસ્ય ચત્વારો વીરા જાયન્તે સુહોતા સૂદ્ગાતા સ્વદ્ધ્વર્યુ-સ્સુસભેયો યે ચતુર્વિગ્ંશાઃ પવમાના બ્રહ્મવર્ચસ-ન્ત- [બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તત્, ય ઉદ્યન્ત-] 33
-દ્ય ઉદ્યન્ત-સ્સ્તોમા-શ્શ્રી-સ્સા ઽત્રિગ્ગ્ શ્રદ્ધાદેવં-યઁજમાન-ઞ્ચત્વારિ વીર્યાણિ નોપા-ઽનમ-ન્તેજ ઇન્દ્રિય-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-મન્નાદ્યગ્ં સ એતાગ્શ્ચતુરશ્ચતુષ્ટોમાન્-થ્સોમાન-પશ્ય-ત્તાના-ઽહર-ત્તૈરયજત તેજ એવ પ્રથમેના ઽવારુન્ધેન્દ્રિય-ન્દ્વિતીયેન બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તૃતીયેનાન્નાદ્ય-ઞ્ચતુર્થેન ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતુરશ્ચતુષ્ટોમાન્-થ્સોમાનાહરતિ તૈર્યજતે તેજ એવ પ્રથમેનાવ રુન્ધ ઇન્દ્રિય-ન્દ્વિતીયેન બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તૃતીયેના-ઽન્નાદ્ય-ઞ્ચતુર્થેન યામેવાત્રિર્ ઋદ્ધિમાર્ધ્નો-ત્તામેવ યજમાન ઋદ્ધ્નોતિ ॥ 34 ॥
( તત્-તેજ એવા-ષ્ટાદશ ચ) (અ. 8)
જમદગ્નિઃ પુષ્ટિકામ-શ્ચતૂરાત્રેણા-યજત સ એતા-ન્પોષાગ્ં અપુષ્ય-ત્તસ્મા-ત્પલિતૌ જામદગ્નિયૌ ન સ-ઞ્જાનાતે એતાનેવ પોષા-ન્પુષ્યતિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજતે પુરોડાશિન્ય ઉપસદો ભવન્તિ પશવો વૈ પુરોડાશઃ પશૂનેવાવ રુન્ધે ઽન્નં-વૈઁ પુરોડાશો-ઽન્નમેવાવ રુન્ધે ઽન્નાદઃ પશુમા-ન્ભવતિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજતે ॥ 35 ॥
(જમદગ્નિ - રષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 9)
સંવઁથ્સરો વા ઇદમેક આસી-થ્સો-ઽકામયતર્તૂન્-થ્સૃજેયેતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ ઋતૂનસૃજત ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્રૈવ જાયતે ત ઋતવઃ સૃષ્ટા ન વ્યાવર્તન્ત ત એત-મ્પઞ્ચરાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે વ્યાવર્તન્ત [વ્યાવર્તન્ત, ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ] 36
ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે વિ પાપ્મના ભ્રાતૃવ્યેણા-ઽઽ વર્તતે સાર્વસેનિ-શ્શૌચેયો-ઽકામયત પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા-ઽહર-ત્તેના-ઽયજત તતો વૈ સ સહસ્ર-મ્પશૂ-ન્પ્રા-ઽઽપ્નોદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્ર સહસ્ર-મ્પશૂનાપ્નોતિ બબરઃ પ્રાવાહણિ-રકામયત વાચઃ પ્રવદિતા સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા- [એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા, આહર-ત્તેના-] 37
-ઽહર-ત્તેના-યજત તતો વૈ સ વાચઃ પ્રવદિતા-ઽભવદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્રવદિતૈવ વાચો ભવત્યથો એનં-વાઁચસ્પતિ-રિત્યાહુરનાપ્ત-શ્ચતૂરાત્રો-ઽતિરિક્ત-ષ્ષડ્-રાત્રો-ઽથ વા એષ સપ્રન્તિ યજ્ઞો ય-ત્પઞ્ચરાત્રો ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે સમ્પ્રત્યેવ યજ્ઞેન યજતે પઞ્ચરાત્રો ભવતિ પઞ્ચ વા ઋતવઃ સંવઁથ્સર [ઋતવઃ સંવઁથ્સરઃ, ઋતુષ્વેવ સંવઁથ્સરે] 38
ઋતુષ્વેવ સંવઁથ્સરે પ્રતિ તિષ્ઠત્યથો પઞ્ચાક્ષરા પઙ્ક્તિઃ પાઙ્ક્તો યજ્ઞો યજ્ઞમેવાવ રુન્ધે ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયતે પઞ્ચવિગ્ંશો ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 39 ॥
(તે વ્યાવર્તન્ત - પ્રવદિતા સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા - સંવઁથ્સરો- ભિજિત્યૈ) (અ. 10)
દેવસ્યત્વા સવિતુઃ પ્રસવે-ઽશ્વિનોર્બાહુભ્યા-મ્પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામા દદ ઇમામગૃભ્ણ-ન્રશનામૃતસ્ય પૂર્વ આયુષિ વિદથેષુ કવ્યા । તયા દેવા-સ્સુતમા બભૂવુર્-ઋતસ્ય સામન્-થ્સરમારપન્તી ॥ અભિધા અસિ ભુવનમસિ યન્તા-ઽસિ ધર્તા-ઽસિ સો-ઽગ્નિં-વૈઁશ્વાનરગ્ં સપ્રથસ-ઙ્ગચ્છ સ્વાહાકૃતઃ પૃથિવ્યાં-યઁન્તા રાડ્ યન્તા-ઽસિ યમનો ધર્તા-ઽસિ ધરુણઃ કૃષ્યૈ ત્વા ક્ષેમાય ત્વા રય્યૈ ત્વા પોષાય ત્વા પૃથિવ્યૈ ત્વા ઽન્તરિક્ષાય ત્વા દિવે ત્વા સતે ત્વા-ઽસતે ત્વાદ્ભ્યસ્ત્વૌ-ષધીભ્યસ્ત્વા વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂતેભ્યઃ ॥ 40 ॥
(ધરુણઃ - પઞ્ચવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 11)
વિભૂર્માત્રા પ્રભૂઃ પિત્રાશ્વો-ઽસિ હયો-ઽસ્યત્યો-ઽસિ નરો-ઽસ્યર્વા-ઽસિ સપ્તિરસિ વાજ્યસિ વૃષા-ઽસિ નૃમણા અસિ યયુર્નામાસ્યાદિત્યાના-મ્પત્વાન્વિહ્યગ્નયે સ્વાહા સ્વાહેન્દ્રાગ્નિભ્યાગ્ સ્વાહા પ્રજાપતયે સ્વાહા વિશ્વેભ્યો દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા સર્વાભ્યો દેવેતાભ્ય ઇહ ધૃતિ-સ્સ્વાહેહ વિધૃતિ-સ્સ્વાહેહ રન્તિ-સ્સ્વાહે -હ રમતિ-સ્સ્વાહા ભૂરસિ ભુવે ત્વા ભવ્યાય ત્વા ભવિષ્યતે ત્વા વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂતેભ્યો દેવા આશાપાલા એત-ન્દેવેભ્યો-ઽશ્વ-મ્મેધાય પ્રોક્ષિત-ઙ્ગોપાયત ॥ 41 ॥
(રન્તિ-સ્સ્વાહા - દ્વાવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 12)
આયનાય સ્વાહા પ્રાયણાય સ્વાહોદ્દ્રાવાય સ્વાહોદ્દ્રુતાય સ્વાહા શૂકારાય સ્વાહા શૂકૃતાય સ્વાહા પલાયિતાય સ્વાહા ઽઽપલાયિતાય સ્વાહા ઽઽવલ્ગતે સ્વાહા પરાવલ્ગતે સ્વાહા ઽઽયતે સ્વાહા પ્રયતે સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 42 ॥
(આયનાયોત્તરમાપલાયિતાય ષડ્વિગ્ંશતિઃ) (અ. 13)
અગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા વાયવે સ્વાહા ઽપા-મ્મોદાય સ્વાહા સવિત્રે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહે-ન્દ્રાય સ્વાહા બૃહસ્પતયે સ્વાહા મિત્રાય સ્વાહા વરુણાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 43 ॥
(અગ્નયે વાયવે-ઽપા-મ્મોદાયેન્દ્રાય ત્રયોવિગ્ંશતિઃ) (અ. 14)
પૃથિવ્યૈ સ્વાહા ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહા ચન્દ્રમસે સ્વાહા નક્ષત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા પ્રાચ્યૈ દિશે સ્વાહા દક્ષિણાયૈ દિશે સ્વાહા પ્રતીચ્યૈ દિશે સ્વાહો-દીચ્યૈ દિશે સ્વાહોર્ધ્વાયૈ દિશે સ્વાહા દિગ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽવાન્તરદિશાભ્ય-સ્સ્વાહા સમાભ્ય-સ્સ્વાહા શરદ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽહોરાત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽર્ધમાસેભ્ય-સ્સ્વાહા માસેભ્ય-સ્સ્વાહર્તુભ્ય-સ્સ્વાહા સંવઁથ્સરાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 44 ॥
(પૃથિવ્યૈ સૂર્યાય નક્ષત્રેભ્યઃ પ્રાચ્યૈ સપ્તચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 15)
અગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા સવિત્રે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહા પૂષ્ણે સ્વાહા બૃહસ્પતયે સ્વાહા ઽપા-મ્મોદાય સ્વાહા વાયવે સ્વાહા મિત્રાય સ્વાહા વરુણાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 45 ॥
(અગ્નયે સવિત્રે પૂષ્ણે-ઽપા-મ્મોદાય વાયવે ત્રયોવિગ્ંશતિઃ) (અ. 16)
પૃથિવ્યૈ સ્વાહા ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા ઽગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહા ચન્દ્રમસે સ્વાહા ઽહ્ને સ્વાહા રાત્રિયૈ સ્વાહર્જવે સ્વાહા સાધવે સ્વાહા સુક્ષિત્યૈ સ્વાહા ક્ષુધે સ્વાહા ઽઽશિતિમ્ને સ્વાહા રોગાય સ્વાહા હિમાય સ્વાહા શીતાય સ્વાહા ઽઽતપાય સ્વાહા ઽરણ્યાય સ્વાહા સુવર્ગાય સ્વાહા લોકાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 46 ॥
(પૃથિવ્યા અગ્નયે-ઽહ્ને રાત્રિયૈ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 17)
ભુવો દેવાના-ઙ્કર્મણા-ઽપસર્તસ્ય પથ્યા-ઽસિ વસુભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ વસન્તેન ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામિ રુદ્રેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ ગ્રીષ્મેણ ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયા-મ્યાદિત્યેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા જાગતેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ વર્ષાભિસ્ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામિ વિશ્વેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ઽઽનુષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ [ ] 47
શરદા ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામ્યઙ્ગિરોભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા પાઙ્ક્તેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ હેમન્તશિશિરાભ્યા-ન્ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામ્યા-ઽહ-ન્દીક્ષામરુહમૃતસ્ય પત્ની-ઙ્ગાયત્રેણ છન્દસા બ્રહ્મણા ચર્તગ્ં સત્યે-ઽધાગ્ં સત્યમૃતે-ઽધામ્ ॥ મહી મૂ ષુ >1સુત્રામાણ >2-મિહ ધૃતિ-સ્સ્વાહેહ વિધૃતિ-સ્સ્વાહેહ રન્તિ-સ્સ્વાહેહ રમતિ-સ્સ્વાહા ॥ 48 ॥
(આનુષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મ્યે - કાન્ન પઞ્ચાશચ્ચ) (અ. 18)
ઈકાંરાય સ્વાહે-ઙ્કૃતાય સ્વાહા ક્રન્દતે સ્વાહા ઽવક્રન્દતે સ્વાહા પ્રોથતે સ્વાહા પ્રપ્રોથતે સ્વાહા ગન્ધાય સ્વાહા ઘ્રાતાય સ્વાહા પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા સન્દીયમાનાય સ્વાહા સન્દિતાય સ્વાહા વિચૃત્યમાનાય સ્વાહા વિચૃત્તાય સ્વાહા પલાયિષ્યમાણાય સ્વાહા પલાયિતાય સ્વાહોપરગ્ગ્સ્યતે સ્વાહોપરતાય સ્વાહા નિવેક્ષ્યતે સ્વાહા નિવિશમાનાય સ્વાહા નિવિષ્ટાય સ્વાહા નિષથ્સ્યતે સ્વાહા નિષીદતે સ્વાહા નિષણ્ણાય સ્વાહા- [નિષણ્ણાય સ્વાહા, આસિષ્યતે સ્વાહા] 49
-ઽઽસિષ્યતે સ્વાહા ઽઽસીનાય સ્વાહા ઽઽસિતાય સ્વાહા નિપથ્સ્યતે સ્વાહા નિપદ્યમાનાય સ્વાહા નિપન્નાય સ્વાહા શયિષ્યતે સ્વાહા શયાનાય સ્વાહા શયિતાય સ્વાહા સમ્મીલિષ્યતે સ્વાહા સમીંલઁતે સ્વાહા સમ્મીલિતાય સ્વાહા સ્વફ્સ્યતે સ્વાહા સ્વપતે સ્વાહા સુપ્તાય સ્વાહા પ્રભોથ્સ્યતે સ્વાહા પ્રબુદ્ધ્યમાનાય સ્વાહા પ્રબુદ્ધાય સ્વાહા જાગરિષ્યતે સ્વાહા જાગ્રતે સ્વાહા જાગરિતાય સ્વાહા શુશ્રૂષમાણાય સ્વાહા શૃણ્વતે સ્વાહા શ્રુતાય સ્વાહા વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા [વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા, વીક્ષમાણાય સ્વાહા] 50
વીક્ષમાણાય સ્વાહા વીક્ષિતાય સ્વાહા સગ્ંહાસ્યતે સ્વાહા સજિંહાનાય સ્વાહો-જ્જિહાનાય સ્વાહા વિવર્થ્સ્યતે સ્વાહા વિવર્તમાનાય સ્વાહા વિવૃત્તાય સ્વાહો-ત્થાસ્યતે સ્વાહોત્તિષ્ઠતે સ્વાહોત્થિતાય સ્વાહા વિધવિષ્યતે સ્વાહા વિધૂન્વાનાય સ્વાહા વિધૂતાય સ્વાહો-ત્ક્રગ્ગ્સ્યતે સ્વાહોત્ક્રામતે સ્વાહોત્ક્રાન્તાય સ્વાહા ચઙ્ક્રમિષ્યતે સ્વાહા ચઙ્ક્રમ્યમાણાય સ્વાહા ચઙ્ક્રમિતાય સ્વાહા કણ્ડૂયિષ્યતે સ્વાહા કણ્ડૂયમાનાય સ્વાહા કણ્ડૂયિતાય સ્વાહા નિકષિષ્યતે સ્વાહા નિકષમાણાય સ્વાહા નિકષિતાય સ્વાહા યદત્તિ તસ્મૈ સ્વાહા ય-ત્પિબતિ તસ્મૈ સ્વાહા યન્મેહતિ તસ્મૈ સ્વાહા યચ્છકૃ-ત્કરોતિ તસ્મૈ સ્વાહા રેતસે સ્વાહા પ્રજાભ્ય-સ્સ્વાહા પ્રજનનાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 51 ॥
(નિષણ્ણાય સ્વાહા - વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા - નિકષમાણાય સ્વાહા - સપ્તવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 19)
અગ્નયે સ્વાહા વાયવે સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહર્ત-મસ્યૃતસ્યર્તમસિ સત્યમસિ સત્યસ્ય સત્ય-મસ્યૃતસ્ય પન્થા અસિ દેવાના-ઞ્છાયા-ઽમૃતસ્ય નામ ત-થ્સત્યં-યઁ-ત્ત્વ-મ્પ્રજાપતિરસ્યધિ યદસ્મિન્ વાજિનીવ શુભ-સ્સ્પર્ધન્તે દિવ-સ્સૂર્યેણ વિશો-ઽપો વૃણાનઃ પવતે કવ્ય-ન્પશુ-ન્ન ગોપા ઇર્યઃ પરિજ્મા ॥ 52 ॥
(અગ્નયે વાયવે સૂર્યાયા - ઽષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 20)
(પ્રજનનં - પ્રાતસ્સવને વૈ - બ્રહ્મવાદિન-સ્સ ત્વા - અઙ્ગિરસ- આપો વૈ - સોમો વૈ - સહસ્રતમ્યા - ત્રિ - ર્જમદગ્નિઃ - સંવઁથ્સરો - દેવસ્ય -વિભૂ - રાયનાયા- ઽગ્નયે - પૃથિવ્યા - અગ્નયે - પૃથિવ્યૈ - ભુવ - ઈકાંરાયા - ગ્નયે વાયવે સૂર્યાય - વિગ્ંશતિઃ )
(પ્રજનન - મઙ્ગિરસઃ - સોમો વૈ - પ્રતિગૃહ્ણાતિ - વિભૂ - ર્વીક્ષમાણાય - દ્વિપઞ્ચાશત્)
(પ્રજનન, મ્પરિજ્મા)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
અઙ્ગિરસો વૈ સત્રમાસત તે સુવર્ગં-લોઁકમાય-ન્તેષાગ્ં હવિષ્માગ્શ્ચ હવિષ્કૃચ્ચા-ઽહીયેતા-ન્તાવકામયેતાગ્ં સુવર્ગં-લોઁકમિયાવેતિ તાવેત-ન્દ્વિરાત્રમપશ્યતા-ન્તમા-ઽહરતા-ન્તેનાયજેતા-ન્તતો વૈ તૌ સુવર્ગં-લોઁકમૈતાં-યઁ એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વિરાત્રેણ યજતે સુવર્ગમેવ લોકમેતિ તાવૈતા-મ્પૂર્વેણાહ્ના ઽગચ્છતા-મુત્તરેણા- [-મુત્તરેણ, અભિપ્લવઃ પૂર્વ] 11
-ભિપ્લવઃ પૂર્વ-મહર્ભવતિ ગતિરુત્તર-ઞ્જ્યોતિષ્ટોમો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પૂર્વમહર્ભવતિ તેજસ્તેનાવ રુન્ધે સર્વસ્તોમો-ઽતિરાત્ર ઉત્તરગ્ં સર્વસ્યા-ઽઽપ્ત્યૈ સર્વસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યૈ ગાયત્ર-મ્પૂર્વે-ઽહન્થ્સામ ભવતિ તેજો વૈ ગાયત્રી ગાયત્રી બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તેજ એવ બ્રહ્મવર્ચસમાત્મ-ન્ધત્તે ત્રૈષ્ટુભમુત્તર ઓજો વૈ વીર્ય-ન્ત્રિષ્ટુગોજ એવ વીર્યમાત્મ-ન્ધત્તે રથન્તર-મ્પૂર્વે- [રથન્તર-મ્પૂર્વે, અહન્-થ્સામ] 12
-ઽહન્-થ્સામ ભવતીયં-વૈઁ રથન્તરમસ્યામેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ બૃહદુત્તરે-ઽસૌ વૈ બૃહદમુષ્યામેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ તદાહુઃ ક્વ જગતી ચા-ઽનુષ્ટુ-પ્ચેતિ વૈખાનસ-મ્પૂર્વે-ઽહન્-થ્સામ ભવતિ તેન જગત્યૈ નૈતિ ષોડશ્યુત્તરે તેનાનુષ્ટુભો-ઽથા ઽઽહુર્ય-થ્સમાને-ઽર્ધમાસે સ્યાતા-મન્યતરસ્યાહ્નો વીર્યમનુ પદ્યેતેત્ય-માવાસ્યાયા-મ્પૂર્વમહ-ર્ભવત્યુત્તરસ્મિ-ન્નુત્તર-ન્નાનૈવા ઽર્ધમાસયોર્ભવતો નાનાવીર્યે ભવતો હવિષ્મન્નિધન-મ્પૂર્વમહર્ભવતિ હવિષ્કૃન્નિધન-મુત્તર-મ્પ્રતિષ્ઠિત્યૈ ॥ 13 ॥
(ઉત્તરેણ - રથન્તર-મ્પૂર્વે - ઽન્વે - કવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 4)
આપો વા ઇદમગ્રે સલિલમાસી-ત્તસ્મિ-ન્પ્રજાપતિ-ર્વાયુર્ભૂત્વા ઽચર-થ્સ ઇમામપશ્ય-ત્તાં-વઁરાહો ભૂત્વા-ઽહર-ત્તાં-વિઁશ્વકર્મા ભૂત્વા વ્યમાટ્ર્-થ્સા-ઽપ્રથત સા પૃથિવ્યભવ-ત્ત-ત્પૃથિવ્યૈ પૃથિવિત્વ-ન્તસ્યામશ્રામ્ય-ત્પ્રજાપતિ-સ્સ દેવાનસૃજત વસૂ-ન્રુદ્રાનાદિત્યા-ન્તે દેવાઃ પ્રજાપતિમબ્રુવ-ન્પ્રજાયામહા ઇતિ સો-ઽબ્રવી- [સો-ઽબ્રવીત્, યથા-ઽહં-] 14
-દ્યથા-ઽહં-યુઁષ્માગ્સ્તપસા ઽસૃક્ષ્યેવ-ન્તપસિ પ્રજનન-મિચ્છદ્ધ્વમિતિ તેભ્યો-ઽગ્નિમાયતન-મ્પ્રા-ઽયચ્છદેતેના-ઽઽયતનેન શ્રામ્યતેતિ તે-ઽગ્નિના-ઽઽયતનેના-ઽ-શ્રામ્ય-ન્તે સંવઁથ્સર એકા-ઙ્ગામસૃજન્ત તાં-વઁસુભ્યો રુદ્રેભ્ય આદિત્યેભ્યઃ પ્રા-ઽયચ્છન્નેતાગ્ં રક્ષદ્ધ્વમિતિ તાં-વઁસવો રુદ્રા આદિત્યા અરક્ષન્ત સા વસુભ્યો રુદ્રેભ્ય આદિત્યેભ્યઃ પ્રાજાયતત્રીણિ ચ [ ] 15
શતાનિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશત-ઞ્ચાથ સૈવ સહસ્રતમ્યભવ-ત્તે દેવાઃ પ્રજાપતિમબ્રુવન્-થ્સહસ્રેણ નો યાજયેતિ સો-ઽગ્નિષ્ટોમેન વસૂનયાજય-ત્ત ઇમં-લોઁકમજય-ન્તચ્ચાદદુ-સ્સ ઉક્થ્યેન રુદ્રાનયાજય-ત્તે-ઽન્તરિક્ષમજય-ન્તચ્ચાદદુ-સ્સો-ઽતિરાત્રેણા-ઽઽદિત્યાનયાજય-ત્તે-ઽમું-લોઁકમજય-ન્તચ્ચા-ઽદદુ-સ્તદન્તરિક્ષં- [-સ્તદન્તરિક્ષમ્, વ્યવૈર્યત] 16
-ઁવ્યવૈર્યત તસ્મા-દ્રુદ્રા ઘાતુકા અનાયતના હિ તસ્માદાહુ-શ્શિથિલં-વૈઁ મદ્ધ્યમ-મહસ્ત્રિરાત્રસ્ય વિ હિ તદવૈર્યતેતિ ત્રૈષ્ટુભ-મ્મદ્ધ્યમસ્યાહ્ન આજ્ય-મ્ભવતિ સંયાઁનાનિ સૂક્તાનિ શગ્ંસતિ ષોડશિનગ્ં શગ્ંસત્યહ્નો ધૃત્યા અશિથિલમ્ભાવાય તસ્મા-ત્ત્રિરાત્રસ્યાગ્નિષ્ટોમ એવ પ્રથમમહઃ સ્યાદથોક્થ્યો ઽથા-ઽતિરાત્ર એષાં-લોઁકાનાં-વિઁધૃત્યૈ ત્રીણિત્રીણિ શતા-ન્યનૂચીનાહ-મવ્યવચ્છિન્નાનિ દદા- [દદાતિ, એષાં-લોઁકાના-] 17
-ત્યેષાં-લોઁકાના-મનુ સન્તત્યૈ દશત-ન્ન વિચ્છિન્દ્યા-દ્વિરાજ-ન્નેદ્વિચ્છિનદાનીત્યથ યા સહસ્રતમ્યાસી-ત્તસ્યામિન્દ્રશ્ચ વિષ્ણુશ્ચ વ્યાયચ્છેતાગ્ં સ ઇન્દ્રો-ઽમન્યતાનયા વા ઇદં-વિઁષ્ણુઃ સહસ્રં-વઁર્ક્ષ્યત ઇતિ તસ્યામકલ્પેતા-ન્દ્વિભાગ ઇન્દ્રસ્તૃતીયે વિષ્ણુસ્તદ્વા એષા-ઽભ્યનૂચ્યત ઉભા જિગ્યથુરિતિ તાં-વાઁ એતામચ્છાવાક [એતામચ્છાવાકઃ, એવ] 18
એવ શગ્ંસત્યથ યા સહસ્રતમી સા હોત્રે દેયેતિ હોતારં-વાઁ અભ્યતિરિચ્યતે યદતિરિચ્યતે હોતા ઽનાપ્તસ્યા-ઽઽપયિતા ઽથા-ઽહુરુન્નેત્રે દેયેત્યતિરિક્તા વા એષા સહસ્રસ્યાતિરિક્ત ઉન્નેતર્ત્વિજામથા-ઽઽહુ-સ્સર્વેભ્ય-સ્સદસ્યેભ્યો દેયેત્યથા-ઽઽહુરુદા કૃત્યા સા વશ-ઞ્ચરેદિત્યથા-ઽઽહુર્બ્રહ્મણે ચાગ્નીધે ચ દેયેતિ [દેયેતિ, દ્વિભાગ-] 19
દ્વિભાગ-મ્બ્રહ્મણે તૃતીયમગ્નીધ ઐન્દ્રો વૈ બ્રહ્મા વૈષ્ણવો-ઽગ્નીદ્યથૈવ તાવકલ્પેતામિત્યથા ઽઽહુર્યા કલ્યાણી બહુરૂપા સા દેયેત્યથા ઽઽહુર્યા દ્વિરૂપોભયતએની સા દેયેતિ સહસ્રસ્ય પરિગૃહીત્યૈ તદ્વા એત-થ્સહસ્રસ્યા-ઽયનગ્ં સહસ્રગ્ગ્ સ્તોત્રીયા-સ્સહસ્ર-ન્દક્ષિણા-સ્સહસ્રસમ્મિત-સ્સુવર્ગો લોક-સ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 20 ॥
(અબ્રવી - ચ્ચ - તદન્તરિક્ષં - દદાત્ય - ચ્છાવાક - શ્ચ દેયેતિ - સપ્તચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 5)
સોમો વૈ સહસ્રમવિન્દ-ત્તમિન્દ્રો ઽન્વવિન્દ-ત્તૌ યમો ન્યાગચ્છ-ત્તાવબ્રવીદસ્તુ મે-ઽત્રા-ઽપીત્યસ્તુ હી(3) ઇત્યબ્રૂતાગ્ં સ યમ એકસ્યાં-વીઁર્ય-મ્પર્યપશ્યદિયં-વાઁ અસ્ય સહસ્રસ્ય વીર્ય-મ્બિભર્તીતિ તાવબ્રવીદિય-મ્મમાસ્ત્વેત-દ્યુવયોરિતિ તાવબ્રૂતાગ્ં સર્વે વા એતદેતસ્યાં-વીઁર્ય- [એતદેતસ્યાં-વીઁર્યમ્, પરિ] 21
-મ્પરિ પશ્યામો-ઽગ્ંશમા હરામહા ઇતિ તસ્યામગ્ંશમા-ઽહરન્ત તામફ્સુ પ્રા-ઽવેશયન્-થ્સોમાયોદેહીતિ સા રોહિણી પિઙ્ગલૈકહાયની રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્મા-દ્રોહિણ્યા પિઙ્ગલયૈકહાયન્યા સોમ-ઙ્ક્રીણીયાદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્રોહિણ્યા પિઙ્ગલયૈકહાયન્યા સોમ-ઙ્ક્રીણાતિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચૈવાસ્ય ત્રિભિશ્ચ [ ] 22
શતૈ-સ્સોમઃ ક્રીતો ભવતિ સુક્રીતેન યજતે તામફ્સુ પ્રાવેશય-ન્નિન્દ્રાયોદેહીતિ સા રોહિણી લક્ષ્મણા પષ્ઠૌહી વાર્ત્રઘ્ની રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્મા-દ્રોહિણીં-લઁક્ષ્મણા-મ્પષ્ઠૌહીં-વાઁર્ત્રઘ્ની-ન્દદ્યાદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્રોહિણીં-લઁક્ષ્મણા-મ્પષ્ઠૌહીં-વાઁર્ત્રઘ્ની-ન્દદાતિ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચૈવાસ્ય ત્રીણિ ચ શતાનિ સા દત્તા [દત્તા, ભવતિ તામફ્સુ] 23
ભવતિ તામફ્સુ પ્રાવેશયન્ યમાયોદેહીતિ સા જરતી મૂર્ખા તજ્જઘન્યા રૂપ-ઙ્કૃત્વા ત્રયસ્ત્રિગ્ંશતા ચ ત્રિભિશ્ચ શતૈ-સ્સહોદૈ-ત્તસ્માજ્જરતી-મ્મૂર્ખા-ન્તજ્જઘન્યા-મનુસ્તરણી-ઙ્કુર્વીત ય એવં-વિઁદ્વાઞ્જરતી-મ્મૂર્ખા-ન્તજ્જઘન્યા-મનુસ્તરણી-ઙ્કુરુતે ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચૈવાસ્ય ત્રીણિ ચ શતાનિ સા-ઽમુષ્મિઁલ્લોકે ભવતિ વાગેવ સહસ્રતમી તસ્મા- [તસ્માત્, વરો દેય-સ્સા] 24
-દ્વરો દેય-સ્સા હિ વરઃ સહસ્રમસ્ય સા દત્તા ભવતિ તસ્મા-દ્વરો ન પ્રતિગૃહ્ય-સ્સા હિ વરઃ સહસ્રમસ્ય પ્રતિગૃહીત-મ્ભવતીયં-વઁર ઇતિ બ્રૂયાદથાન્યા-મ્બ્રૂયાદિય-મ્મમેતિ તથા-ઽસ્ય ત-થ્સહસ્ર-મપ્રતિગૃહીત-મ્ભવત્યુભયતએની સ્યા-ત્તદાહુરન્યત એની સ્યા-થ્સહસ્ર-મ્પરસ્તાદેતમિતિ યૈવ વરઃ [વરઃ, કલ્યાણી રૂપસમૃદ્ધા સા] 25
કલ્યાણી રૂપસમૃદ્ધા સા સ્યા-થ્સા હિ વર-સ્સમૃદ્ધ્યૈ તામુત્તરેણા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-મ્પર્યાણીયા-ઽઽહવનીયસ્યાન્તે દ્રોણકલશમવ ઘ્રાપયેદા જિઘ્ર કલશ-મ્મહ્યુરુધારા પયસ્વત્યા ત્વા વિશન્ત્વિન્દવ-સ્સમુદ્રમિવ સિન્ધવ-સ્સા મા સહસ્ર આ ભજ પ્રજયા પશુભિઃ સહ પુનર્મા ઽઽવિશતા-દ્રયિરિતિ પ્રજયૈવૈન-મ્પશુભી રય્યા સ- [રય્યા સમ્, અર્ધયતિ પ્રજાવા-] 26
-મર્ધયતિ પ્રજાવા-ન્પશુમા-ન્રયિમા-ન્ભવતિ ય એવં-વેઁદ તયા સહા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-મ્પરેત્ય પુરસ્તા-ત્પ્રતીચ્યા-ન્તિષ્ઠન્ત્યા-ઞ્જુહુયાદુભા જિગ્યથુર્ન પરા જયેથે ન પરા જિગ્યે કતરશ્ચનૈનોઃ । ઇન્દ્રશ્ચ વિષ્ણો યદપસ્પૃધેથા-ન્ત્રેધા સહસ્રં-વિઁ તદૈરયેથામિતિ, ત્રેધાવિભક્તં-વૈઁ ત્રિરાત્રે સહસ્રગ્ં સાહસ્રીમેવૈના-ઙ્કરોતિ સહસ્રસ્યૈવૈના-મ્માત્રા- [-મ્માત્રામ્, કરોતિ રૂપાણિ જુહોતિ] 27
-ઙ્કરોતિ રૂપાણિ જુહોતિ રૂપૈરેવૈનાગ્ં સમર્ધયતિ તસ્યા ઉપોત્થાય કર્ણમા જપેદિડે રન્તે-ઽદિતે સરસ્વતિ પ્રિયે પ્રેયસિ મહિ વિશ્રુત્યેતાનિ તે અઘ્નિયે નામાનિ સુકૃત-મ્મા દેવેષુ બ્રૂતાદિતિ દેવેભ્ય એવૈનમા વેદયત્યન્વેન-ન્દેવા બુદ્ધ્યન્તે ॥ 28 ॥
( એતદેતસ્યાં-વીઁર્ય - મસ્ય ત્રિભિશ્ચ - દત્તા - સહસ્રતમી તસ્મા - દેવ વરઃ - સં - માત્રા - મેકાન્નચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 6)
સહસ્રતમ્યા વૈ યજમાન-સ્સુવર્ગં-લોઁકમેતિ સૈનગ્ં સુવર્ગં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા સુવર્ગં-લોઁક-ઙ્ગમયેત્યાહ સુવર્ગમેવૈનં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા જ્યોતિષ્મન્તં-લોઁક-ઙ્ગમયેત્યાહ જ્યોતિષ્મન્તમેવૈનં-લોઁક-ઙ્ગમયતિ સા મા સર્વા-ન્પુણ્યા-લ્લોઁકા-ન્ગમયેત્યાહ સર્વાનેવૈન-મ્પુણ્યા-લ્લોઁકા-ન્ગમયતિ સા [સા, મા પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમય પ્રજયા] 29
મા પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમય પ્રજયા પશુભિઃ સહ પુનર્મા-ઽઽ વિશતા-દ્રયિરિતિ પ્રજયૈવૈન-મ્પશુભી રય્યા-મ્પ્રતિ ષ્ઠાપયતિ પ્રજાવા-ન્પશુમા-ન્રયિમા-ન્ભવતિ ય એવં-વેઁદ તામગ્નીધે વા બ્રહ્મણે વા હોત્રે વોદ્ગાત્રે વા-ઽદ્ધ્વર્યવે વા દદ્યા-થ્સહસ્રમસ્ય સા દત્તા ભવતિ સહસ્રમસ્ય પ્રતિગૃહીત-મ્ભવતિ યસ્તામવિદ્વા- [યસ્તામવિદ્વાન્, પ્રતિગૃહ્ણાતિ] 30
-ન્પ્રતિગૃહ્ણાતિ તા-મ્પ્રતિગૃહ્ણીયાદેકા-ઽસિ ન સહસ્રમેકા-ન્ત્વા ભૂતા-મ્પ્રતિ ગૃહ્ણામિ ન સહસ્રમેકા મા ભૂતા-ઽઽ વિશ મા સહસ્રમિત્યેકામેવૈના-મ્ભૂતા-મ્પ્રતિગૃહ્ણાતિ ન સહસ્રં-યઁ એવં-વેઁદ સ્યોના-ઽસિ સુષદા સુશેવા સ્યોના મા ઽઽવિશ સુષદા મા ઽઽવિશ સુશેવા મા ઽઽવિશે- [મા ઽઽવિશ, ઇત્યાહ] 31
-ત્યાહ સ્યોનૈવૈનગ્ં સુષદા સુશેવા ભૂતા-ઽઽ વિશતિ નૈનગ્ં હિનસ્તિ બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ સહસ્રગ્ં સહસ્રતમ્યન્વેતી(3) સહસ્રતમીગ્ં સહસ્રા(3)મિતિ ય-ત્પ્રાચીમુ-થ્સૃજે-થ્સહસ્રગ્ં સહસ્રતમ્યન્વિયા-ત્ત-થ્સહસ્રમપ્રજ્ઞાત્રગ્ં સુવર્ગં-લોઁક-ન્ન પ્ર જાનીયા-ત્પ્રતીચી-મુથ્સૃજતિ તાગ્ં સહસ્રમનુ પર્યાવર્તતે સા પ્રજાનતી સુવર્ગં-લોઁકમેતિ યજમાન -મભ્યુ-થ્સૃજતિ ક્ષિપ્રે સહસ્ર-મ્પ્ર જાયત ઉત્તમા નીયતે પ્રથમા દેવા-ન્ગચ્છતિ ॥ 32 ॥
(લોકા-ન્ગમયતિ સા - ઽવિદ્વાન્થ્ - સુશેવા મા-ઽઽ વિશ - યજમાનં - દ્વાદશ ચ) (અ. 7)
અત્રિરદદાદૌર્વાય પ્રજા-મ્પુત્રકામાય સ રિરિચાનો-ઽમન્યત નિર્વીર્ય-શ્શિથિલો યાતયામા સ એત-ઞ્ચતૂરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ તસ્ય ચત્વારો વીરા આ-ઽજાયન્ત સુહોતા સૂદ્ગાતા સ્વદ્ધ્વર્યુ-સ્સુસભેયો ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજત આ-ઽસ્ય ચત્વારો વીરા જાયન્તે સુહોતા સૂદ્ગાતા સ્વદ્ધ્વર્યુ-સ્સુસભેયો યે ચતુર્વિગ્ંશાઃ પવમાના બ્રહ્મવર્ચસ-ન્ત- [બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તત્, ય ઉદ્યન્ત-] 33
-દ્ય ઉદ્યન્ત-સ્સ્તોમા-શ્શ્રી-સ્સા ઽત્રિગ્ગ્ શ્રદ્ધાદેવં-યઁજમાન-ઞ્ચત્વારિ વીર્યાણિ નોપા-ઽનમ-ન્તેજ ઇન્દ્રિય-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-મન્નાદ્યગ્ં સ એતાગ્શ્ચતુરશ્ચતુષ્ટોમાન્-થ્સોમાન-પશ્ય-ત્તાના-ઽહર-ત્તૈરયજત તેજ એવ પ્રથમેના ઽવારુન્ધેન્દ્રિય-ન્દ્વિતીયેન બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તૃતીયેનાન્નાદ્ય-ઞ્ચતુર્થેન ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતુરશ્ચતુષ્ટોમાન્-થ્સોમાનાહરતિ તૈર્યજતે તેજ એવ પ્રથમેનાવ રુન્ધ ઇન્દ્રિય-ન્દ્વિતીયેન બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તૃતીયેના-ઽન્નાદ્ય-ઞ્ચતુર્થેન યામેવાત્રિર્ ઋદ્ધિમાર્ધ્નો-ત્તામેવ યજમાન ઋદ્ધ્નોતિ ॥ 34 ॥
( તત્-તેજ એવા-ષ્ટાદશ ચ) (અ. 8)
જમદગ્નિઃ પુષ્ટિકામ-શ્ચતૂરાત્રેણા-યજત સ એતા-ન્પોષાગ્ં અપુષ્ય-ત્તસ્મા-ત્પલિતૌ જામદગ્નિયૌ ન સ-ઞ્જાનાતે એતાનેવ પોષા-ન્પુષ્યતિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજતે પુરોડાશિન્ય ઉપસદો ભવન્તિ પશવો વૈ પુરોડાશઃ પશૂનેવાવ રુન્ધે ઽન્નં-વૈઁ પુરોડાશો-ઽન્નમેવાવ રુન્ધે ઽન્નાદઃ પશુમા-ન્ભવતિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્શ્ચતૂરાત્રેણ યજતે ॥ 35 ॥
(જમદગ્નિ - રષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 9)
સંવઁથ્સરો વા ઇદમેક આસી-થ્સો-ઽકામયતર્તૂન્-થ્સૃજેયેતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ ઋતૂનસૃજત ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્રૈવ જાયતે ત ઋતવઃ સૃષ્ટા ન વ્યાવર્તન્ત ત એત-મ્પઞ્ચરાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે વ્યાવર્તન્ત [વ્યાવર્તન્ત, ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ] 36
ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે વિ પાપ્મના ભ્રાતૃવ્યેણા-ઽઽ વર્તતે સાર્વસેનિ-શ્શૌચેયો-ઽકામયત પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા-ઽહર-ત્તેના-ઽયજત તતો વૈ સ સહસ્ર-મ્પશૂ-ન્પ્રા-ઽઽપ્નોદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્ર સહસ્ર-મ્પશૂનાપ્નોતિ બબરઃ પ્રાવાહણિ-રકામયત વાચઃ પ્રવદિતા સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા- [એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા, આહર-ત્તેના-] 37
-ઽહર-ત્તેના-યજત તતો વૈ સ વાચઃ પ્રવદિતા-ઽભવદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે પ્રવદિતૈવ વાચો ભવત્યથો એનં-વાઁચસ્પતિ-રિત્યાહુરનાપ્ત-શ્ચતૂરાત્રો-ઽતિરિક્ત-ષ્ષડ્-રાત્રો-ઽથ વા એષ સપ્રન્તિ યજ્ઞો ય-ત્પઞ્ચરાત્રો ય એવં-વિઁદ્વા-ન્પઞ્ચરાત્રેણ યજતે સમ્પ્રત્યેવ યજ્ઞેન યજતે પઞ્ચરાત્રો ભવતિ પઞ્ચ વા ઋતવઃ સંવઁથ્સર [ઋતવઃ સંવઁથ્સરઃ, ઋતુષ્વેવ સંવઁથ્સરે] 38
ઋતુષ્વેવ સંવઁથ્સરે પ્રતિ તિષ્ઠત્યથો પઞ્ચાક્ષરા પઙ્ક્તિઃ પાઙ્ક્તો યજ્ઞો યજ્ઞમેવાવ રુન્ધે ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયતે પઞ્ચવિગ્ંશો ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 39 ॥
(તે વ્યાવર્તન્ત - પ્રવદિતા સ્યામિતિ સ એત-મ્પઞ્ચરાત્રમા - સંવઁથ્સરો- ભિજિત્યૈ) (અ. 10)
દેવસ્યત્વા સવિતુઃ પ્રસવે-ઽશ્વિનોર્બાહુભ્યા-મ્પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામા દદ ઇમામગૃભ્ણ-ન્રશનામૃતસ્ય પૂર્વ આયુષિ વિદથેષુ કવ્યા । તયા દેવા-સ્સુતમા બભૂવુર્-ઋતસ્ય સામન્-થ્સરમારપન્તી ॥ અભિધા અસિ ભુવનમસિ યન્તા-ઽસિ ધર્તા-ઽસિ સો-ઽગ્નિં-વૈઁશ્વાનરગ્ં સપ્રથસ-ઙ્ગચ્છ સ્વાહાકૃતઃ પૃથિવ્યાં-યઁન્તા રાડ્ યન્તા-ઽસિ યમનો ધર્તા-ઽસિ ધરુણઃ કૃષ્યૈ ત્વા ક્ષેમાય ત્વા રય્યૈ ત્વા પોષાય ત્વા પૃથિવ્યૈ ત્વા ઽન્તરિક્ષાય ત્વા દિવે ત્વા સતે ત્વા-ઽસતે ત્વાદ્ભ્યસ્ત્વૌ-ષધીભ્યસ્ત્વા વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂતેભ્યઃ ॥ 40 ॥
(ધરુણઃ - પઞ્ચવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 11)
વિભૂર્માત્રા પ્રભૂઃ પિત્રાશ્વો-ઽસિ હયો-ઽસ્યત્યો-ઽસિ નરો-ઽસ્યર્વા-ઽસિ સપ્તિરસિ વાજ્યસિ વૃષા-ઽસિ નૃમણા અસિ યયુર્નામાસ્યાદિત્યાના-મ્પત્વાન્વિહ્યગ્નયે સ્વાહા સ્વાહેન્દ્રાગ્નિભ્યાગ્ સ્વાહા પ્રજાપતયે સ્વાહા વિશ્વેભ્યો દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા સર્વાભ્યો દેવેતાભ્ય ઇહ ધૃતિ-સ્સ્વાહેહ વિધૃતિ-સ્સ્વાહેહ રન્તિ-સ્સ્વાહે -હ રમતિ-સ્સ્વાહા ભૂરસિ ભુવે ત્વા ભવ્યાય ત્વા ભવિષ્યતે ત્વા વિશ્વેભ્યસ્ત્વા ભૂતેભ્યો દેવા આશાપાલા એત-ન્દેવેભ્યો-ઽશ્વ-મ્મેધાય પ્રોક્ષિત-ઙ્ગોપાયત ॥ 41 ॥
(રન્તિ-સ્સ્વાહા - દ્વાવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 12)
આયનાય સ્વાહા પ્રાયણાય સ્વાહોદ્દ્રાવાય સ્વાહોદ્દ્રુતાય સ્વાહા શૂકારાય સ્વાહા શૂકૃતાય સ્વાહા પલાયિતાય સ્વાહા ઽઽપલાયિતાય સ્વાહા ઽઽવલ્ગતે સ્વાહા પરાવલ્ગતે સ્વાહા ઽઽયતે સ્વાહા પ્રયતે સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 42 ॥
(આયનાયોત્તરમાપલાયિતાય ષડ્વિગ્ંશતિઃ) (અ. 13)
અગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા વાયવે સ્વાહા ઽપા-મ્મોદાય સ્વાહા સવિત્રે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહે-ન્દ્રાય સ્વાહા બૃહસ્પતયે સ્વાહા મિત્રાય સ્વાહા વરુણાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 43 ॥
(અગ્નયે વાયવે-ઽપા-મ્મોદાયેન્દ્રાય ત્રયોવિગ્ંશતિઃ) (અ. 14)
પૃથિવ્યૈ સ્વાહા ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહા ચન્દ્રમસે સ્વાહા નક્ષત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા પ્રાચ્યૈ દિશે સ્વાહા દક્ષિણાયૈ દિશે સ્વાહા પ્રતીચ્યૈ દિશે સ્વાહો-દીચ્યૈ દિશે સ્વાહોર્ધ્વાયૈ દિશે સ્વાહા દિગ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽવાન્તરદિશાભ્ય-સ્સ્વાહા સમાભ્ય-સ્સ્વાહા શરદ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽહોરાત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽર્ધમાસેભ્ય-સ્સ્વાહા માસેભ્ય-સ્સ્વાહર્તુભ્ય-સ્સ્વાહા સંવઁથ્સરાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 44 ॥
(પૃથિવ્યૈ સૂર્યાય નક્ષત્રેભ્યઃ પ્રાચ્યૈ સપ્તચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 15)
અગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા સવિત્રે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ સ્વાહા પૂષ્ણે સ્વાહા બૃહસ્પતયે સ્વાહા ઽપા-મ્મોદાય સ્વાહા વાયવે સ્વાહા મિત્રાય સ્વાહા વરુણાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 45 ॥
(અગ્નયે સવિત્રે પૂષ્ણે-ઽપા-મ્મોદાય વાયવે ત્રયોવિગ્ંશતિઃ) (અ. 16)
પૃથિવ્યૈ સ્વાહા ઽન્તરિક્ષાય સ્વાહા દિવે સ્વાહા ઽગ્નયે સ્વાહા સોમાય સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહા ચન્દ્રમસે સ્વાહા ઽહ્ને સ્વાહા રાત્રિયૈ સ્વાહર્જવે સ્વાહા સાધવે સ્વાહા સુક્ષિત્યૈ સ્વાહા ક્ષુધે સ્વાહા ઽઽશિતિમ્ને સ્વાહા રોગાય સ્વાહા હિમાય સ્વાહા શીતાય સ્વાહા ઽઽતપાય સ્વાહા ઽરણ્યાય સ્વાહા સુવર્ગાય સ્વાહા લોકાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 46 ॥
(પૃથિવ્યા અગ્નયે-ઽહ્ને રાત્રિયૈ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 17)
ભુવો દેવાના-ઙ્કર્મણા-ઽપસર્તસ્ય પથ્યા-ઽસિ વસુભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ વસન્તેન ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામિ રુદ્રેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ ગ્રીષ્મેણ ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયા-મ્યાદિત્યેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા જાગતેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ વર્ષાભિસ્ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામિ વિશ્વેભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા ઽઽનુષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ [ ] 47
શરદા ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામ્યઙ્ગિરોભિ-ર્દેવેભિ-ર્દેવતયા પાઙ્ક્તેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મિ હેમન્તશિશિરાભ્યા-ન્ત્વર્તુના હવિષા દીક્ષયામ્યા-ઽહ-ન્દીક્ષામરુહમૃતસ્ય પત્ની-ઙ્ગાયત્રેણ છન્દસા બ્રહ્મણા ચર્તગ્ં સત્યે-ઽધાગ્ં સત્યમૃતે-ઽધામ્ ॥ મહી મૂ ષુ >1સુત્રામાણ >2-મિહ ધૃતિ-સ્સ્વાહેહ વિધૃતિ-સ્સ્વાહેહ રન્તિ-સ્સ્વાહેહ રમતિ-સ્સ્વાહા ॥ 48 ॥
(આનુષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા યુનજ્મ્યે - કાન્ન પઞ્ચાશચ્ચ) (અ. 18)
ઈકાંરાય સ્વાહે-ઙ્કૃતાય સ્વાહા ક્રન્દતે સ્વાહા ઽવક્રન્દતે સ્વાહા પ્રોથતે સ્વાહા પ્રપ્રોથતે સ્વાહા ગન્ધાય સ્વાહા ઘ્રાતાય સ્વાહા પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા સન્દીયમાનાય સ્વાહા સન્દિતાય સ્વાહા વિચૃત્યમાનાય સ્વાહા વિચૃત્તાય સ્વાહા પલાયિષ્યમાણાય સ્વાહા પલાયિતાય સ્વાહોપરગ્ગ્સ્યતે સ્વાહોપરતાય સ્વાહા નિવેક્ષ્યતે સ્વાહા નિવિશમાનાય સ્વાહા નિવિષ્ટાય સ્વાહા નિષથ્સ્યતે સ્વાહા નિષીદતે સ્વાહા નિષણ્ણાય સ્વાહા- [નિષણ્ણાય સ્વાહા, આસિષ્યતે સ્વાહા] 49
-ઽઽસિષ્યતે સ્વાહા ઽઽસીનાય સ્વાહા ઽઽસિતાય સ્વાહા નિપથ્સ્યતે સ્વાહા નિપદ્યમાનાય સ્વાહા નિપન્નાય સ્વાહા શયિષ્યતે સ્વાહા શયાનાય સ્વાહા શયિતાય સ્વાહા સમ્મીલિષ્યતે સ્વાહા સમીંલઁતે સ્વાહા સમ્મીલિતાય સ્વાહા સ્વફ્સ્યતે સ્વાહા સ્વપતે સ્વાહા સુપ્તાય સ્વાહા પ્રભોથ્સ્યતે સ્વાહા પ્રબુદ્ધ્યમાનાય સ્વાહા પ્રબુદ્ધાય સ્વાહા જાગરિષ્યતે સ્વાહા જાગ્રતે સ્વાહા જાગરિતાય સ્વાહા શુશ્રૂષમાણાય સ્વાહા શૃણ્વતે સ્વાહા શ્રુતાય સ્વાહા વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા [વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા, વીક્ષમાણાય સ્વાહા] 50
વીક્ષમાણાય સ્વાહા વીક્ષિતાય સ્વાહા સગ્ંહાસ્યતે સ્વાહા સજિંહાનાય સ્વાહો-જ્જિહાનાય સ્વાહા વિવર્થ્સ્યતે સ્વાહા વિવર્તમાનાય સ્વાહા વિવૃત્તાય સ્વાહો-ત્થાસ્યતે સ્વાહોત્તિષ્ઠતે સ્વાહોત્થિતાય સ્વાહા વિધવિષ્યતે સ્વાહા વિધૂન્વાનાય સ્વાહા વિધૂતાય સ્વાહો-ત્ક્રગ્ગ્સ્યતે સ્વાહોત્ક્રામતે સ્વાહોત્ક્રાન્તાય સ્વાહા ચઙ્ક્રમિષ્યતે સ્વાહા ચઙ્ક્રમ્યમાણાય સ્વાહા ચઙ્ક્રમિતાય સ્વાહા કણ્ડૂયિષ્યતે સ્વાહા કણ્ડૂયમાનાય સ્વાહા કણ્ડૂયિતાય સ્વાહા નિકષિષ્યતે સ્વાહા નિકષમાણાય સ્વાહા નિકષિતાય સ્વાહા યદત્તિ તસ્મૈ સ્વાહા ય-ત્પિબતિ તસ્મૈ સ્વાહા યન્મેહતિ તસ્મૈ સ્વાહા યચ્છકૃ-ત્કરોતિ તસ્મૈ સ્વાહા રેતસે સ્વાહા પ્રજાભ્ય-સ્સ્વાહા પ્રજનનાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 51 ॥
(નિષણ્ણાય સ્વાહા - વીક્ષિષ્યતે સ્વાહા - નિકષમાણાય સ્વાહા - સપ્તવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 19)
અગ્નયે સ્વાહા વાયવે સ્વાહા સૂર્યાય સ્વાહર્ત-મસ્યૃતસ્યર્તમસિ સત્યમસિ સત્યસ્ય સત્ય-મસ્યૃતસ્ય પન્થા અસિ દેવાના-ઞ્છાયા-ઽમૃતસ્ય નામ ત-થ્સત્યં-યઁ-ત્ત્વ-મ્પ્રજાપતિરસ્યધિ યદસ્મિન્ વાજિનીવ શુભ-સ્સ્પર્ધન્તે દિવ-સ્સૂર્યેણ વિશો-ઽપો વૃણાનઃ પવતે કવ્ય-ન્પશુ-ન્ન ગોપા ઇર્યઃ પરિજ્મા ॥ 52 ॥
(અગ્નયે વાયવે સૂર્યાયા - ઽષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 20)
(પ્રજનનં - પ્રાતસ્સવને વૈ - બ્રહ્મવાદિન-સ્સ ત્વા - અઙ્ગિરસ- આપો વૈ - સોમો વૈ - સહસ્રતમ્યા - ત્રિ - ર્જમદગ્નિઃ - સંવઁથ્સરો - દેવસ્ય -વિભૂ - રાયનાયા- ઽગ્નયે - પૃથિવ્યા - અગ્નયે - પૃથિવ્યૈ - ભુવ - ઈકાંરાયા - ગ્નયે વાયવે સૂર્યાય - વિગ્ંશતિઃ )
(પ્રજનન - મઙ્ગિરસઃ - સોમો વૈ - પ્રતિગૃહ્ણાતિ - વિભૂ - ર્વીક્ષમાણાય - દ્વિપઞ્ચાશત્)
(પ્રજનન, મ્પરિજ્મા)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥