॥ ତୃତୀଯ ମୁଣ୍ଡକେ ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥
ଦ୍ଵା ସୁପର୍ଣା ସଯୁଜା ସଖାଯା ସମାନଂ-ଵୃଁକ୍ଷ-ମ୍ପରିଷସ୍ଵଜାତେ ।
ତଯୋରନ୍ଯଃ ପିପ୍ପଲଂ ସ୍ଵାଦ୍ଵତ୍ତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ନନ୍ଯୋ ଅଭିଚାକଶୀତି ॥ 1॥
ଦ୍ଵା ସୁପର୍ଣା ସଯୁଜା ସଖାଯା ସମାନଂ-ଵୃଁକ୍ଷ-ମ୍ପରିଷସ୍ଵଜାତେ ।
ତଯୋରନ୍ଯଃ ପିପ୍ପଲଂ ସ୍ଵାଦ୍ଵତ୍ତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ନନ୍ଯୋ ଅଭିଚାକଶୀତି ॥ 1॥
ସମାନେ ଵୃକ୍ଷେ ପୁରୁଷୋ ନିମଗ୍ନୋ-ଽନୀଶଯା ଶୋଚତି ମୁହ୍ଯମାନଃ ।
ଜୁଷ୍ଟଂ-ଯଁଦା ପଶ୍ଯତ୍ଯନ୍ଯମୀଶମସ୍ଯ
ମହିମାନମିତି ଵୀତଶୋକଃ ॥ 2॥
ଜୁଷ୍ଟଂ-ଯଁଦା ପଶ୍ଯତ୍ଯନ୍ଯମୀଶମସ୍ଯ
ମହିମାନମିତି ଵୀତଶୋକଃ ॥ 2॥
ଯଦା ପଶ୍ଯଃ ପଶ୍ଯତେ ରୁକ୍ମଵର୍ଣଂ
କର୍ତାରମୀଶ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଯୋନିମ୍ ।
ତଦା ଵିଦ୍ଵା-ନ୍ପୁଣ୍ଯପାପେ ଵିଧୂଯ
ନିରଞ୍ଜନଃ ପରମଂ ସାମ୍ଯମୁପୈତି ॥ 3॥
କର୍ତାରମୀଶ-ମ୍ପୁରୁଷ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଯୋନିମ୍ ।
ତଦା ଵିଦ୍ଵା-ନ୍ପୁଣ୍ଯପାପେ ଵିଧୂଯ
ନିରଞ୍ଜନଃ ପରମଂ ସାମ୍ଯମୁପୈତି ॥ 3॥
ପ୍ରାଣୋ ହ୍ଯେଷ ଯ-ସ୍ସର୍ଵଭୂତୈର୍ଵିଭାତି
ଵିଜାନନ୍ ଵିଦ୍ଵା-ନ୍ଭଵତେ ନାତିଵାଦୀ ।
ଆତ୍ମକ୍ରୀଡ ଆତ୍ମରତିଃ କ୍ରିଯାଵା-
ନେଷ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ-ଵଁରିଷ୍ଠଃ ॥ 4॥
ଵିଜାନନ୍ ଵିଦ୍ଵା-ନ୍ଭଵତେ ନାତିଵାଦୀ ।
ଆତ୍ମକ୍ରୀଡ ଆତ୍ମରତିଃ କ୍ରିଯାଵା-
ନେଷ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ-ଵଁରିଷ୍ଠଃ ॥ 4॥
ସତ୍ଯେନ ଲଭ୍ଯସ୍ତପସା ହ୍ଯେଷ ଆତ୍ମା
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନେନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ନିତ୍ଯମ୍ ।
ଅନ୍ତସ୍ଶରୀରେ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯୋ ହି ଶୁଭ୍ରୋ
ଯ-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯତଯଃ, କ୍ଷୀଣଦୋଷାଃ ॥ 5॥
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନେନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ନିତ୍ଯମ୍ ।
ଅନ୍ତସ୍ଶରୀରେ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯୋ ହି ଶୁଭ୍ରୋ
ଯ-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯତଯଃ, କ୍ଷୀଣଦୋଷାଃ ॥ 5॥
ସତ୍ଯମେଵ ଜଯତେ ନାନୃତଂ
ସତ୍ଯେନ ପନ୍ଥା ଵିତତୋ ଦେଵଯାନଃ ।
ଯେନାକ୍ରମନ୍ତ୍ଯୃଷଯୋ ହ୍ଯାପ୍ତକାମା
ଯତ୍ର ତ-ଥ୍ସତ୍ଯସ୍ଯ ପରମ-ନ୍ନିଧାନମ୍ ॥ 6॥
ସତ୍ଯେନ ପନ୍ଥା ଵିତତୋ ଦେଵଯାନଃ ।
ଯେନାକ୍ରମନ୍ତ୍ଯୃଷଯୋ ହ୍ଯାପ୍ତକାମା
ଯତ୍ର ତ-ଥ୍ସତ୍ଯସ୍ଯ ପରମ-ନ୍ନିଧାନମ୍ ॥ 6॥
ବୃହଚ୍ଚ ତଦ୍ ଦିଵ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯରୂପଂ
ସୂକ୍ଷ୍ମାଚ୍ଚ ତ-ଥ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତରଂ-ଵିଁଭାତି ।
ଦୂରା-ଥ୍ସୁଦୂରେ ତଦିହାନ୍ତିକେ ଚ
ପଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵିହୈଵ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯାମ୍ ॥ 7॥
ସୂକ୍ଷ୍ମାଚ୍ଚ ତ-ଥ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତରଂ-ଵିଁଭାତି ।
ଦୂରା-ଥ୍ସୁଦୂରେ ତଦିହାନ୍ତିକେ ଚ
ପଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵିହୈଵ ନିହିତ-ଙ୍ଗୁହାଯାମ୍ ॥ 7॥
ନ ଚକ୍ଷୁଷା ଗୃହ୍ଯତେ ନାପି ଵାଚା
ନାନ୍ଯୈର୍ଦେଵୈସ୍ତପସା କର୍ମଣା ଵା ।
ଜ୍ଞାନପ୍ରସାଦେନ ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵ-
ସ୍ତତସ୍ତୁ ତ-ମ୍ପଶ୍ଯତେ ନିଷ୍କଲଂ
ଧ୍ଯାଯମାନଃ ॥ 8॥
ନାନ୍ଯୈର୍ଦେଵୈସ୍ତପସା କର୍ମଣା ଵା ।
ଜ୍ଞାନପ୍ରସାଦେନ ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵ-
ସ୍ତତସ୍ତୁ ତ-ମ୍ପଶ୍ଯତେ ନିଷ୍କଲଂ
ଧ୍ଯାଯମାନଃ ॥ 8॥
ଏଷୋ-ଽଣୁରାତ୍ମା ଚେତସା ଵେଦିତଵ୍ଯୋ
ଯସ୍ମି-ନ୍ପ୍ରାଣଃ ପଞ୍ଚଧା ସଂଵିଁଵେଶ ।
ପ୍ରାଣୈଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସର୍ଵମୋତ-ମ୍ପ୍ରଜାନାଂ
ଯସ୍ମିନ୍ ଵିଶୁଦ୍ଧେ ଵିଭଵତ୍ଯେଷ ଆତ୍ମା ॥ 9॥
ଯସ୍ମି-ନ୍ପ୍ରାଣଃ ପଞ୍ଚଧା ସଂଵିଁଵେଶ ।
ପ୍ରାଣୈଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସର୍ଵମୋତ-ମ୍ପ୍ରଜାନାଂ
ଯସ୍ମିନ୍ ଵିଶୁଦ୍ଧେ ଵିଭଵତ୍ଯେଷ ଆତ୍ମା ॥ 9॥
ଯଂ-ଯଂଁ ଲୋକ-ମ୍ମନସା ସଂଵିଁଭାତି
ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵଃ କାମଯତେ ଯାଂଶ୍ଚ କାମାନ୍ ।
ତ-ନ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ଞ୍ଜଯତେ ତାଂଶ୍ଚ କାମାଂ-
ସ୍ତସ୍ମାଦାତ୍ମଜ୍ଞଂ ହ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ଭୂତିକାମଃ ॥ 10॥
ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵଃ କାମଯତେ ଯାଂଶ୍ଚ କାମାନ୍ ।
ତ-ନ୍ତଂ-ଲୋଁକ-ଞ୍ଜଯତେ ତାଂଶ୍ଚ କାମାଂ-
ସ୍ତସ୍ମାଦାତ୍ମଜ୍ଞଂ ହ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ଭୂତିକାମଃ ॥ 10॥
॥ ଇତି ମୁଣ୍ଡକୋପନିଷଦି ତୃତୀଯମୁଣ୍ଡକେ ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥

