Lord Vishnu

puruṣa sūktam

(Purush Suktam in English (IAST))

Also known as om taccham yoravrnimahe gatum yajnaya

The Purusha Suktam, the Rigvedic hymn to the cosmic Purusha from whose sacrifice the worlds, the Vedas and the orders of society arose. Recited in almost every major Vedic rite.

|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
oṃ tacchaṃ yorāvṛṇīmahe | gātuṃ yajñāya |
gātuṃ yajñapataye |
daivī svastirastu naḥ | svastirmānuṣebhyaḥ |
ūrdhvaṃ jigātu bheṣajam |
śaṃ no astu dvipade | śaṃ catuṣpade ||
oṃ sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā'tyatiṣṭhddaḍgulam || 1 ||
puruṣa evedaṃ sarvaṃ yadbhūtaṃ yacca bhavyam |
utāmṛtatvasyeśāno yadnnenātirohati || 2 ||
etāvānasya mahimā'to jyāyāṃśca pūruṣaḥ |
pādo'sya viśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi || 3 ||
tripādūrdhva udaitpuruṣaḥ pādo'syehābhavatpunaḥ |
tato viṣvaḍvyakrāmatsāśanānaśane abhi || 4 ||
tasmādvirāl̤ajāyata virājo adhipūruṣaḥ |
sa jāto atyaricyata paścābhdūmimatho puraḥ || 5 ||
yatpuruṣeṇa haviṣā devā yajñamatanvata |
vasanto asyāsīdājyaṃ grīṣma idhmaḥ śaraddhaviḥ || 6 ||
taṃ yajñaṃ bahirṣi praukṣanpuruṣaṃ jātamagrataḥ |
tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaśca ye || 7 ||
tasmādyajñātsarvahutaḥ saṃbhṛtaṃ pṛṣadājyam |
paśūntāṃścakre vāyavyānāraṇyān grāmyāśca ye || 8 ||
tasmādyajñātsarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire |
chandāṃsi jajñire tasmādyajustasmādajāyata || 9 ||
tasmādaśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ |
gāvo ha jajñire tasmāttasmājjātā ajāvayaḥ || 10 ||
yatpuruṣaṃ vyadadhuḥ katidhā vyakalpayan |
mukhaṃ kimasya kau bāhū kā ūru pādā ucyete || 11 ||
brāhmaṇo'sya mukhamāsīd bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |
ūrutadasya yadvaiśyaḥ padbhyāṃ śūdro ajāyata || 12 ||
candramā manaso jātaścakṣoḥ sūryo ajāyata |
mukhādindraścāgniśca prāṇādvāyurajāyata || 13 ||
nābhyā āsīdantarikṣaṃ śīrṣaṇo dyauḥ samavartata |
padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāttathā lokā~akalpayan || 14 ||
saptāsyāsanparidhayastriḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ |
devā yadyajñaṃ tanvānā abadhnanpuruṣaṃ paśum || 15 ||
yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan |
te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ || 16 ||

Explore More