నారదం పరిపప్రచ్ఛ వాల్మీకిర్మునిపుఙ్గవమ్ ॥ 1 ॥
ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ సత్యవాక్యో దృఢవ్రతః ॥ 2 ॥
విద్వాన్ కః కః సమర్థశ్చ కశ్చైకప్రియదర్శనః ॥ 3 ॥
కస్య బిభ్యతి దేవాశ్చ జాతరోషస్య సంయుగే ॥ 4 ॥
మహర్షే త్వం సమర్థోఽసి జ్ఞాతుమేవంవిధం నరమ్ ॥ 5 ॥
శ్రూయతామితి చామన్త్ర్య ప్రహృష్టో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
మునే వక్ష్యామ్యహం బుద్ధ్వా తైర్యుక్తః శ్రూయతాం నరః ॥ 7 ॥
నియతాత్మా మహావీర్యో ద్యుతిమాన్ ధృతిమాన్ వశీ ॥ 8 ॥
విపులాంసో మహాబాహుః కమ్బుగ్రీవో మహాహనుః ॥ 9 ॥
ఆజానుబాహుః సుశిరాః సులలాటః సువిక్రమః ॥ 10 ॥
పీనవక్షా విశాలాక్షో లక్ష్మీవాన్ శుభలక్షణః ॥ 11 ॥
యశస్వీ జ్ఞానసమ్పన్నః శుచిర్వశ్యః సమాధిమాన్ ॥ 12 ॥
రక్షితా జీవలోకస్య ధర్మస్య పరిరక్షితా ॥ 13 ॥
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞో ధనుర్వేదే చ నిష్ఠితః ॥ 14 ॥
సర్వలోకప్రియః సాధురదీనాత్మా విచక్షణః ॥ 15 ॥
ఆర్యః సర్వసమశ్చైవ సదైకప్రియదర్శనః ॥ 16 ॥
సముద్ర ఇవ గామ్భీర్యే ధైర్యేణ హిమవానివ ॥ 17 ॥
కాలాగ్నిసదృశః క్రోధే క్షమయా పృథివీసమః ॥ 18 ॥
తమేవం గుణసమ్పన్నం రామం సత్యపరాక్రమమ్ ॥ 19 ॥
ప్రకృతీనాం హితైర్యుక్తం ప్రకృతి ప్రియ కామ్యయా ॥ 20 ॥
తస్యాభిషేకసమ్భారాన్ దృష్ట్వా భార్యాఽథ కైకయీ ॥ 21 ॥
వివాసనం చ రామస్య భరతస్యాభిషేచనమ్ ॥ 22 ॥
వివాసయామాస సుతం రామం దశరథః ప్రియమ్ ॥ 23 ॥
పితుర్వచననిర్దేశాత్కైకేయ్యాః ప్రియకారణాత్ ॥ 24 ॥
స్నేహాద్వినయసమ్పన్నః సుమిత్రానన్దవర్ధనః ॥ 25 ॥
రామస్య దయితా భార్యా నిత్యం ప్రాణసమాహితా ॥ 26 ॥
సర్వలక్షణసమ్పన్నా నారీణాముత్తమా వధూః ॥ 27 ॥
పౌరైరనుగతో దూరం పిత్రా దశరథేన చ ॥ 28 ॥
గుహమాసాద్య ధర్మాత్మా నిషాదాధిపతిం ప్రియమ్ ॥ 29 ॥
తే వనేన వనం గత్వా నదీస్తీర్త్వా బహూదకాః ॥ 30 ॥
రమ్యమావసథం కృత్వా రమమాణా వనే త్రయః ॥ 31 ॥
చిత్రకూటం గతే రామే పుత్రశోకాతురస్తథా ॥ 32 ॥
మృతే తు తస్మిన్భరతో వసిష్ఠప్రముఖైర్ద్విజైః ॥ 33 ॥
స జగామ వనం వీరో రామపాదప్రసాదకః ॥ 34 ॥
అయాచద్భ్రాతరం రామం ఆర్యభావపురస్కృతః ॥ 35 ॥
రామోఽపి పరమోదారః సుముఖస్సుమహాయశాః ॥ 36 ॥
పాదుకే చాస్య రాజ్యాయ న్యాసం దత్త్వా పునః పునః ॥ 37 ॥
స కామమనవాప్యైవ రామపాదావుపస్పృశన్ ॥ 38 ॥
గతే తు భరతే శ్రీమాన్ సత్యసన్ధో జితేన్ద్రియః ॥ 39 ॥
తత్రాగమనమేకాగ్రో దణ్డకాన్ప్రవివేశ హ ॥ 40 ॥
విరాధం రాక్షసం హత్వా శరభఙ్గం దదర్శ హ ॥ 41 ॥
అగస్త్యవచనాచ్చైవ జగ్రాహైన్ద్రం శరాసనమ్ ॥ 42 ॥
వసతస్తస్య రామస్య వనే వనచరైః సహ ॥ 43 ॥
స తేషాం ప్రతిశుశ్రావ రాక్షసానాం తథా వనే ॥ 44 ॥
ఋషీణామగ్నికల్పానాం దణ్డకారణ్యవాసినామ్ ॥ 45 ॥
విరూపితా శూర్పణఖా రాక్షసీ కామరూపిణీ ॥ 46 ॥
ఖరం త్రిశిరసం చైవ దూషణం చైవ రాక్షసమ్ ॥ 47 ॥
వనే తస్మిన్నివసతా జనస్థాననివాసినామ్ ॥ 48 ॥
తతో జ్ఞాతివధం శ్రుత్వా రావణః క్రోధమూర్ఛితః ॥ 49 ॥
వార్యమాణః సుబహుశో మారీచేన స రావణః ॥ 50 ॥
అనాదృత్య తు తద్వాక్యం రావణః కాలచోదితః ॥ 51 ॥
తేన మాయావినా దూరమపవాహ్య నృపాత్మజౌ ॥ 52 ॥
గృధ్రం చ నిహతం దృష్ట్వా హృతాం శ్రుత్వా చ మైథిలీమ్ ॥ 53 ॥
తతస్తేనైవ శోకేన గృధ్రం దగ్ధ్వా జటాయుషమ్ ॥ 54 ॥
కబన్ధం నామ రూపేణ వికృతం ఘోరదర్శనమ్ ॥ 55 ॥
స చాస్య కథయామాస శబరీం ధర్మచారిణీమ్ ॥ 56 ॥
సోఽభ్యగచ్ఛన్మహాతేజాః శబరీం శత్రుసూదనః ॥ 57 ॥
పమ్పాతీరే హనుమతా సఙ్గతో వానరేణ హ ॥ 58 ॥
సుగ్రీవాయ చ తత్సర్వం శంసద్రామో మహాబలః ॥ 59 ॥
సుగ్రీవశ్చాపి తత్సర్వం శ్రుత్వా రామస్య వానరః ॥ 60 ॥
తతో వానరరాజేన వైరానుకథనం ప్రతి ॥ 61 ॥
ప్రతిజ్ఞాతం చ రామేణ తదా వాలివధం ప్రతి ॥ 62 ॥
సుగ్రీవః శఙ్కితశ్చాసీన్నిత్యం వీర్యేణ రాఘవే ॥ 63 ॥
దర్శయామాస సుగ్రీవో మహాపర్వత సన్నిభమ్ ॥ 64 ॥
పాదాఙ్గుష్ఠేన చిక్షేప సమ్పూర్ణం దశయోజనమ్ ॥ 65 ॥
గిరిం రసాతలం చైవ జనయన్ ప్రత్యయం తదా ॥ 66 ॥
కిష్కిన్ధాం రామసహితో జగామ చ గుహాం తదా ॥ 67 ॥
తేన నాదేన మహతా నిర్జగామ హరీశ్వరః ॥ 68 ॥
నిజఘాన చ తత్రైనం శరేణైకేన రాఘవః ॥ 69 ॥
సుగ్రీవమేవ తద్రాజ్యే రాఘవః ప్రత్యపాదయత్ ॥ 70 ॥
దిశః ప్రస్థాపయామాస దిదృక్షుర్జనకాత్మజామ్ ॥ 71 ॥
శతయోజనవిస్తీర్ణం పుప్లువే లవణార్ణవమ్ ॥ 72 ॥
దదర్శ సీతాం ధ్యాయన్తీం అశోకవనికాం గతామ్ ॥ 73 ॥
సమాశ్వాస్య చ వైదేహీం మర్దయామాస తోరణమ్ ॥ 74 ॥
శూరమక్షం చ నిష్పిష్య గ్రహణం సముపాగమత్ ॥ 75 ॥
మర్షయన్రాక్షసాన్వీరో యన్త్రిణస్తాన్యదృచ్ఛయా ॥ 76 ॥
రామాయ ప్రియమాఖ్యాతుం పునరాయాన్మహాకపిః ॥ 77 ॥
న్యవేదయదమేయాత్మా దృష్టా సీతేతి తత్త్వతః ॥ 78 ॥
సముద్రం క్షోభయామాస శరైరాదిత్యసన్నిభైః ॥ 79 ॥
సముద్రవచనాచ్చైవ నలం సేతుమకారయత్ ॥ 80 ॥
రామః సీతామనుప్రాప్య పరాం వ్రీడాముపాగమత్ ॥ 81 ॥
అమృష్యమాణా సా సీతా వివేశ జ్వలనం సతీ ॥ 82 ॥
బభౌ రామః సమ్ప్రహృష్టః పూజితః సర్వదైవతైః ॥ 83 ॥
సదేవర్షిగణం తుష్టం రాఘవస్య మహాత్మనః ॥ 84 ॥
కృతకృత్యస్తదా రామో విజ్వరః ప్రముమోద హ ॥ 85 ॥
అయోధ్యాం ప్రస్థితో రామః పుష్పకేణ సుహృద్వృతః ॥ 86 ॥
భరతస్యాన్తికం రామో హనూమన్తం వ్యసర్జయత్ ॥ 87 ॥
పుష్పకం తత్సమారుహ్య నన్దిగ్రామం యయౌ తదా ॥ 88 ॥
రామః సీతామనుప్రాప్య రాజ్యం పునరవాప్తవాన్ ॥ 89 ॥
నిరామయో హ్యరోగశ్చ దుర్భిక్ష భయవర్జితః ॥ 90 ॥
నార్యశ్చావిధవా నిత్యం భవిష్యన్తి పతివ్రతాః ॥ 91 ॥
న వాతజం భయం కిఞ్చిన్నాపి జ్వరకృతం తథా ॥ 92 ॥
నగరాణి చ రాష్ట్రాణి ధనధాన్యయుతాని చ ॥ 93 ॥
అశ్వమేధశతైరిష్ట్వా తథా బహుసువర్ణకైః ॥ 94 ॥
అసఙ్ఖ్యేయం ధనం దత్వా బ్రాహ్మణేభ్యో మహాయశాః ॥ 95 ॥
చాతుర్వర్ణ్యం చ లోకేఽస్మిన్ స్వే స్వే ధర్మే నియోక్ష్యతి ॥ 96 ॥
రామో రాజ్యముపాసిత్వా బ్రహ్మలోకం గమిష్యతి ॥ 97 ॥
యః పఠేద్రామచరితం సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 98 ॥
సపుత్రపౌత్రః సగణః ప్రేత్య స్వర్గే మహీయతే ॥ 99 ॥
స్యాత్ క్షత్రియో భూమిపతిత్వమీయాత్ ।
వణిగ్జనః పణ్యఫలత్వమీయాత్
జనశ్చ శూద్రోఽపి మహత్త్వమీయాత్ ॥ 100 ॥
