Goddess Tripura Sundari

ṣaṭtriṃśannavamallikāstavaḥ

(Shattrimshannavamallikastavah in English (IAST))

Tyagaraja

Also known as shattrimshat nava mallika stava · nava mallika stava · tripura sundari stava tyagaraja

Thirty-six verses to Tripura, every one of them ending on the same line — I bow to Tripura, made of the higher and the lower, for the awareness of my own bliss — so that the hymn works as a litany on a single refrain. It follows her up through the body: at the lotus of the root, on the seat called Kamakhya, as Bala with the light of moon and sun and fire; at Oddiyana, slender as a lotus fibre and bright as a thousand lightnings, setting the breath to work. It then lays out what the schools have each called her — wisdom, being, emptiness, the unborn, inertness, and by others simply that brahman which is everything — and gives her the offices of grace and of concealment, of creation, maintenance and dissolution alike. The final verse calls the poem a garland of thirty-six fresh jasmines strung on the thread of insight.

|| ṣaṭtriṃśannavamallikāstavaḥ ||
yā mātā sadasadvilakṣaṇaparāsaṃvitsvarūpā sadā
jāgratsvapnasuṣuptivṛttivilasatsphūrtiḥ parā vaikharī |
icchāditrayadharmiṇī paraguhāhantāprakāśātmikā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 1||
yāṃ mūlāmbujakarṇikāpravilasatkāmākhyapīṭhe parāṃ
somārkānaladīptimakṣaratanuṃ bālāṃ vimarśātmikām |
dhyāyantaḥ sahasā bhajanti kavitāpāṇḍityamatyadbhutaṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 2||
yāmambhojamṛṇālatantusutanuṃ vidyutsahasraprabhāṃ
kūjantīṃ kulakuṇḍakhelanaparāṃ prāṇānilodyojanīm |
oḍyāṇe paricintayanti kṛtinaḥ pīyūṣavarṣāptaye
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 3||
yāṃ smṛtvā maṇipūrake ravinibhe raudre kṛśānvālaye
paśyantīṃ padavākyapadyaracanāpāṇḍityasaṃvardhinīm |
vaktrāmbhoruhasaudhanartananaṭīṃ paśyanti śaivāḥ sadā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 4||
yāṃ dhyāyanti vidhūtapāpahṛdayā hṛtpuṇḍarīkāmbare
nirdoṣāruṇaratnadīpatulitāṃ prajñānasīmantinīm |
saṃlabdhuṃ sakalātmikāṃ paramanaḥkāyapraveśākriyāṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 5||
yāṃ jālandharabandhanordhvagamanāṃ cakre viśuddhau śara-
jjyotsnākāśanibhe svarākṣaralasaddvyaṣṭābjapatrānvite |
dhyāyantyātmasukhānubhūtimamalāṃ labdhuṃ cirañjīvitāṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 6||
yāṃ paśyanti purāṇapuṇyalasikāḥ śrīdeśikājñādharā
bhrūmadhyadvidalāmbujapravilasaccāndrīkalāṃ śāśvatīm |
nityānandasudhāsamudralaharīkrīḍānubhūtyai sadā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 7||
yāṃ pārśvasthitahaṃsavarṇavilasadbindau trivarṇātmikāṃ
pradyumnīyakalāmayīṃ nijasukhodbodhaprasādodayām |
siddhāntārtharatā jitendriyakaṇā dhyāyantyabhedāya vai
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 8||
yāmardhendusaroruhe'rdhaśaśabhṛdrūpe himāṃśuprabhe
paśyantyātmasukhāya visvanamayīṃ tattantrasaṅkhyālavaiḥ |
hṛllekhāmanupāragā niyamitaprāṇādisarvendriyāḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 9||
rodhinyamburuhe trikoṇarucire jyotsnānibhe sarvadā
dvātriṃśallavamānanisvanavahāṃ paśyanti yāṃ khecarīm |
māyākrīḍanapeśalānijapadānandāptaye'pyadbhutaṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 10||
nādābje varapadmarāgamaṇiyaṣṭyā spardhamānāṃ parāṃ
gacchantīṃ śivadhāma ṣoḍaśalavadhyānātmikāṃ saṃvidā |
tārānāyakabhānusaṅgarasikāḥ paśyanti mudrānvitāḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 11||
nādānte'ṣṭalavadhvaniprakaṭitāṃ vidyucchaṭābhāsurāṃ
yāṃ savyasthitabindulāṅgalamivā svaṃ rūpamābibhratīm |
yāntīmūrdhvakulaṃ yamādiniratāḥ paśyantyakhaṇḍāptaye
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 12||
tiryagbinduyugasya vāmavicaradrekhāmaye nirmale
śaktyabje taruṇārkarociṣi ca yāṃ paśyanti lakṣekṣaṇāḥ |
svānandāya caturlavasvanamayīṃ śrīpādukāgāminīṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 13||
bindvāśliṣṭakṛśānukoṇatanumatyāṃ vyāpikāyāṃ sadā
bāloṣṇāṃśurucau parāṃ lavayugadhyānātmikāṃ saṃvidam |
yāṃ paśyanti manīṣiṇaḥ kulavadhūpādābjareṇūdvahāḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 14||
ūrdhvādhovilasatsubinduyutarekhāmbhoruhe nirmale
sūryābhe samanetināmni lavanisvānātmikāṃ cetanām |
yāṃ paśyantyamanaskayogavibhavāyāntarmukhārādhakāḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 15||
unmanyamburuhe dviṣaḍadinamaṇijyotirmaye cinmayīṃ
bindvādhārasamullasatsaralasadrekhāmaye yoginaḥ |
yāṃ paśyantyaṇimādivighnadalane dhīdhairyavijñāninaḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 16||
yāṃ dhātrādivihīnadhāmarasikāṃ jñātrādiviśrāntikām
ātmārāmaparāyaṇaśrutiśiromaunārtharūpāṃ śivām |
nirdvandvātmaparāyaṇā anubhavantyānandasīmātigāḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 17||
yāmābālabudhājñagopaviditāhaṃrūpiṇīṃ sarvadā
sarvopaplavamuktadhāmaramaṇīṃ svānandalīlāvatīm |
nistraiguṇyaparāparetararasāḥ svenaiva paśyantyaho
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 18||
yāṃ prajñeti vadanti keciditare sadrūpiṇītyādimāṃ
śūnyaṃ kecidajeti kecidapare jāḍyātmiketyadbhutam |
jāḍyājāḍyamayīti keciditare tadbrahma sarvātmakaṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 19||
yā kāṣṭhā paramā gatiḥ paramabhūdaspandinī spandinī
sṛṣṭvādau nikhilaṃ carācaramidaṃ svasmin praveśyecchayā |
krīḍatyekarasātmikāpi bahudhā bhātīva yā sarvagā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 20||
yāhampratyayasākṣiṇī jagadupādānaṃ ca niṣkāraṇaṃ
yāvasthātrayavarjitāpi sakalāvasthātmikā saṃvidā |
yā bhoktṛtvavilakṣaṇāpi satataṃ bhoktrī pramodānnijāt
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 21||
sarvānugrahadharmiṇī svayamabhūt sādākhyadharmeṇa yā
lokānāṃ parameśvarī kila tirodhānena dharmeṇa yā |
yā nāśasthitisṛṣṭidharmavibhavai rudrādimūrtyātmikā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 22||
yā somārkamahījalāgnimarudākāśātmadehaiḥ sadā
sarvaṃ viśvamidaṃ dadhatyāpi paraṃ nirdehalepādbhutam |
yā vedāgamaśāstramūlagururapyavyājamaunātmikā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 23||
sūkṣmāt sūkṣmatamā vibhorvibhutamā yā madhyamā sarvadā
śrotrādeḥ śravaṇādirātmani cidābhāso matau prerikā |
viśvo jāgrati taijasaḥ paramabhūt svapne suṣuptau sukhaṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 24||
nirdoṣā sakalāntaraṅgaramaṇīyāpyadbhutaṃ niṣkriyā
yā sarvendriyakarmakartryapi satāṃ pāśāṣṭakacchedinī |
nirlobhā nikhilaprapañcamamatāhantātmikāpyadvayī
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 25||
adhvātītacaritravatyapi satāṃ sanmārgasandarśinī
yā pūjāvimukhī nṛṇāṃ nijapadārcāyāṃ niyantrī param |
sarvāhaṅkṛtirūpiṇī natajanāhaṅkāravicchedinī
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 26||
yā pañcānanamañcamadhyavilasatkāmeśvarāṅkasthitā
nityā pūjitapādapadmayugalā nityotsavāhlādinī |
sarvānandagṛhojjvalā gurukṛpāpīyūṣaṭṭaggocarā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 27||
naiṣkarmyā svayamapyaho nijakṛpāpātrasya yat sañcitaṃ
prārabdham kṣapayatyananyagatikaṃ taṃ yākaroddevatām |
nirdharmiṇyapi sarvadā nijanatāyānandadāyinyaho
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 28||
yā brahmāṇḍajagatprasūrapi sadā tāruṇyavatyadbhutaṃ
sarvaiśvaryaratāpi garvamadamātsaryādihīnā param |
trailokyeśvararājñyapi śritajanairdattaṃ pragṛhṇātyaho
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 29||
yā bhaktottamacetasaścapalatāṃ hantrī kuraṅgekṣaṇā
citraṃ kāmaripormanaścapalatāṃ dātrī svarūpeṇa ca |
mohaṃ hanti natasya mandahasitairmohaṃ vidhatte vibhoḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 30||
yasyāḥ padmadalāyatākṣikaruṇāpātrāṇi vāṇyādaya-
stattatkāryaparā bhavanti kṛtino brahmendrarudrādayaḥ |
yasyāḥ pādasarojasevanaparā nandantyaho siddhayaḥ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 31||
divyaśrīcaraṇāravindavigalatpīyūṣasarpiḥ plutaṃ
jñānāgnau sumanaḥsrucā jaḍamidaṃ dṛśyaṃ tapaḥsaṃskṛtam |
yasyai bhaktisatīsamanvitabudhā juhvatyajasraṃ paraṃ
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 32||
yā śaṛṅgārarasopadeśanaguruḥ śrīkāmajetuḥ sadā
kāruṇyāmṛtavṛṣṭipūrṇajalamuk śrīnīlakaṇṭhapriyā |
pañceṣorvijayaśriyo dhvajapaṭī yā śāntisīmānaṭī
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 33||
vidyodyānamarālikā paraśivotsaṅgollasacchārikā
menāpuṇyasupañjarāśritaśukī kātyātanī yāmbikā |
śrīpāṇḍyeśvarakīrtikalpalatikā kāñcīpurīnāyikā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 34||
lokānāṃ paramauṣadhaṃ bhagavadadhvaṃsāya vidyāptaye
mūkānāmamṛtābdhivīcikavitāpāṇḍityasīmāptaye |
nistraiguṇyaparātparasya madanodrekāya citraṃ ca yā
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 35||
nityaiśvaryavatī mahāguṇavatī satputrasampadvatī
satsaubhāgyavatī patipriyavatī prājñeśvarī pārvatī |
satsaundaryavatī śivavratavatī sādhvī ca yā śāśvatī
tāṃ naumi tripurāṃ parāparamayīṃ svānandasaṃvittaye || 36||
ṣaṭtriṃśannavamallikāsrajamimāṃ tyāgeśapādārpitāṃ
prajñāsūtrasugumbhitāṃ gurukṛpānandāmṛtāplāvitām |
yo dhatte hṛdi mūrdhni niścaladhiyā śrotreṇa vācāthavā
tasmai dāsyati devatā śivapadaṃ satputrasampatsukham || 37||
ityānandanāthapādapapadmopajīvinā kāśyapagotrotpannenāndhreṇa tyāgarājanāmnā viracitaḥ ṣaṭtriṃśannavamallikāstavaḥ sampūrṇaḥ |

Explore More