Goddess Tripura Sundari

షట్త్రింశన్నవమల్లికాస్తవః

(Shattrimshannavamallikastavah in Telugu)

Tyagaraja

Also known as shattrimshat nava mallika stava · nava mallika stava · tripura sundari stava tyagaraja

Thirty-six verses to Tripura, every one of them ending on the same line — I bow to Tripura, made of the higher and the lower, for the awareness of my own bliss — so that the hymn works as a litany on a single refrain. It follows her up through the body: at the lotus of the root, on the seat called Kamakhya, as Bala with the light of moon and sun and fire; at Oddiyana, slender as a lotus fibre and bright as a thousand lightnings, setting the breath to work. It then lays out what the schools have each called her — wisdom, being, emptiness, the unborn, inertness, and by others simply that brahman which is everything — and gives her the offices of grace and of concealment, of creation, maintenance and dissolution alike. The final verse calls the poem a garland of thirty-six fresh jasmines strung on the thread of insight.

॥ షట్త్రింశన్నవమల్లికాస్తవః ॥
యా మాతా సదసద్విలక్షణపరాసంవిత్స్వరూపా సదా
జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తివృత్తివిలసత్స్ఫూర్తిః పరా వైఖరీ ।
ఇచ్ఛాదిత్రయధర్మిణీ పరగుహాహన్తాప్రకాశాత్మికా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧॥
యాం మూలామ్బుజకర్ణికాప్రవిలసత్కామాఖ్యపీఠే పరాం
సోమార్కానలదీప్తిమక్షరతనుం బాలాం విమర్శాత్మికామ్ ।
ధ్యాయన్తః సహసా భజన్తి కవితాపాణ్డిత్యమత్యద్భుతం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨॥
యామమ్భోజమృణాలతన్తుసుతనుం విద్యుత్సహస్రప్రభాం
కూజన్తీం కులకుణ్డఖేలనపరాం ప్రాణానిలోద్యోజనీమ్ ।
ఓడ్యాణే పరిచిన్తయన్తి కృతినః పీయూషవర్షాప్తయే
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩॥
యాం స్మృత్వా మణిపూరకే రవినిభే రౌద్రే కృశాన్వాలయే
పశ్యన్తీం పదవాక్యపద్యరచనాపాణ్డిత్యసంవర్ధినీమ్ ।
వక్త్రామ్భోరుహసౌధనర్తననటీం పశ్యన్తి శైవాః సదా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౪॥
యాం ధ్యాయన్తి విధూతపాపహృదయా హృత్పుణ్డరీకామ్బరే
నిర్దోషారుణరత్నదీపతులితాం ప్రజ్ఞానసీమన్తినీమ్ ।
సంలబ్ధుం సకలాత్మికాం పరమనఃకాయప్రవేశాక్రియాం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౫॥
యాం జాలన్ధరబన్ధనోర్ధ్వగమనాం చక్రే విశుద్ధౌ శర-
జ్జ్యోత్స్నాకాశనిభే స్వరాక్షరలసద్ద్వ్యష్టాబ్జపత్రాన్వితే ।
ధ్యాయన్త్యాత్మసుఖానుభూతిమమలాం లబ్ధుం చిరఞ్జీవితాం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౬॥
యాం పశ్యన్తి పురాణపుణ్యలసికాః శ్రీదేశికాజ్ఞాధరా
భ్రూమధ్యద్విదలామ్బుజప్రవిలసచ్చాన్ద్రీకలాం శాశ్వతీమ్ ।
నిత్యానన్దసుధాసముద్రలహరీక్రీడానుభూత్యై సదా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౭॥
యాం పార్శ్వస్థితహంసవర్ణవిలసద్బిన్దౌ త్రివర్ణాత్మికాం
ప్రద్యుమ్నీయకలామయీం నిజసుఖోద్బోధప్రసాదోదయామ్ ।
సిద్ధాన్తార్థరతా జితేన్ద్రియకణా ధ్యాయన్త్యభేదాయ వై
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౮॥
యామర్ధేన్దుసరోరుహేఽర్ధశశభృద్రూపే హిమాంశుప్రభే
పశ్యన్త్యాత్మసుఖాయ విస్వనమయీం తత్తన్త్రసఙ్ఖ్యాలవైః ।
హృల్లేఖామనుపారగా నియమితప్రాణాదిసర్వేన్ద్రియాః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౯॥
రోధిన్యమ్బురుహే త్రికోణరుచిరే జ్యోత్స్నానిభే సర్వదా
ద్వాత్రింశల్లవమాననిస్వనవహాం పశ్యన్తి యాం ఖేచరీమ్ ।
మాయాక్రీడనపేశలానిజపదానన్దాప్తయేఽప్యద్భుతం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౦॥
నాదాబ్జే వరపద్మరాగమణియష్ట్యా స్పర్ధమానాం పరాం
గచ్ఛన్తీం శివధామ షోడశలవధ్యానాత్మికాం సంవిదా ।
తారానాయకభానుసఙ్గరసికాః పశ్యన్తి ముద్రాన్వితాః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౧॥
నాదాన్తేఽష్టలవధ్వనిప్రకటితాం విద్యుచ్ఛటాభాసురాం
యాం సవ్యస్థితబిన్దులాఙ్గలమివా స్వం రూపమాబిభ్రతీమ్ ।
యాన్తీమూర్ధ్వకులం యమాదినిరతాః పశ్యన్త్యఖణ్డాప్తయే
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౨॥
తిర్యగ్బిన్దుయుగస్య వామవిచరద్రేఖామయే నిర్మలే
శక్త్యబ్జే తరుణార్కరోచిషి చ యాం పశ్యన్తి లక్షేక్షణాః ।
స్వానన్దాయ చతుర్లవస్వనమయీం శ్రీపాదుకాగామినీం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౩॥
బిన్ద్వాశ్లిష్టకృశానుకోణతనుమత్యాం వ్యాపికాయాం సదా
బాలోష్ణాంశురుచౌ పరాం లవయుగధ్యానాత్మికాం సంవిదమ్ ।
యాం పశ్యన్తి మనీషిణః కులవధూపాదాబ్జరేణూద్వహాః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౪॥
ఊర్ధ్వాధోవిలసత్సుబిన్దుయుతరేఖామ్భోరుహే నిర్మలే
సూర్యాభే సమనేతినామ్ని లవనిస్వానాత్మికాం చేతనామ్ ।
యాం పశ్యన్త్యమనస్కయోగవిభవాయాన్తర్ముఖారాధకాః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౫॥
ఉన్మన్యమ్బురుహే ద్విషడదినమణిజ్యోతిర్మయే చిన్మయీం
బిన్ద్వాధారసముల్లసత్సరలసద్రేఖామయే యోగినః ।
యాం పశ్యన్త్యణిమాదివిఘ్నదలనే ధీధైర్యవిజ్ఞానినః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౬॥
యాం ధాత్రాదివిహీనధామరసికాం జ్ఞాత్రాదివిశ్రాన్తికామ్
ఆత్మారామపరాయణశ్రుతిశిరోమౌనార్థరూపాం శివామ్ ।
నిర్ద్వన్ద్వాత్మపరాయణా అనుభవన్త్యానన్దసీమాతిగాః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౭॥
యామాబాలబుధాజ్ఞగోపవిదితాహంరూపిణీం సర్వదా
సర్వోపప్లవముక్తధామరమణీం స్వానన్దలీలావతీమ్ ।
నిస్త్రైగుణ్యపరాపరేతరరసాః స్వేనైవ పశ్యన్త్యహో
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౮॥
యాం ప్రజ్ఞేతి వదన్తి కేచిదితరే సద్రూపిణీత్యాదిమాం
శూన్యం కేచిదజేతి కేచిదపరే జాడ్యాత్మికేత్యద్భుతమ్ ।
జాడ్యాజాడ్యమయీతి కేచిదితరే తద్బ్రహ్మ సర్వాత్మకం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౧౯॥
యా కాష్ఠా పరమా గతిః పరమభూదస్పన్దినీ స్పన్దినీ
సృష్ట్వాదౌ నిఖిలం చరాచరమిదం స్వస్మిన్ ప్రవేశ్యేచ్ఛయా ।
క్రీడత్యేకరసాత్మికాపి బహుధా భాతీవ యా సర్వగా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౦॥
యాహమ్ప్రత్యయసాక్షిణీ జగదుపాదానం చ నిష్కారణం
యావస్థాత్రయవర్జితాపి సకలావస్థాత్మికా సంవిదా ।
యా భోక్తృత్వవిలక్షణాపి సతతం భోక్త్రీ ప్రమోదాన్నిజాత్
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౧॥
సర్వానుగ్రహధర్మిణీ స్వయమభూత్ సాదాఖ్యధర్మేణ యా
లోకానాం పరమేశ్వరీ కిల తిరోధానేన ధర్మేణ యా ।
యా నాశస్థితిసృష్టిధర్మవిభవై రుద్రాదిమూర్త్యాత్మికా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౨॥
యా సోమార్కమహీజలాగ్నిమరుదాకాశాత్మదేహైః సదా
సర్వం విశ్వమిదం దధత్యాపి పరం నిర్దేహలేపాద్భుతమ్ ।
యా వేదాగమశాస్త్రమూలగురురప్యవ్యాజమౌనాత్మికా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౩॥
సూక్ష్మాత్ సూక్ష్మతమా విభోర్విభుతమా యా మధ్యమా సర్వదా
శ్రోత్రాదేః శ్రవణాదిరాత్మని చిదాభాసో మతౌ ప్రేరికా ।
విశ్వో జాగ్రతి తైజసః పరమభూత్ స్వప్నే సుషుప్తౌ సుఖం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౪॥
నిర్దోషా సకలాన్తరఙ్గరమణీయాప్యద్భుతం నిష్క్రియా
యా సర్వేన్ద్రియకర్మకర్త్ర్యపి సతాం పాశాష్టకచ్ఛేదినీ ।
నిర్లోభా నిఖిలప్రపఞ్చమమతాహన్తాత్మికాప్యద్వయీ
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౫॥
అధ్వాతీతచరిత్రవత్యపి సతాం సన్మార్గసన్దర్శినీ
యా పూజావిముఖీ నృణాం నిజపదార్చాయాం నియన్త్రీ పరమ్ ।
సర్వాహఙ్కృతిరూపిణీ నతజనాహఙ్కారవిచ్ఛేదినీ
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౬॥
యా పఞ్చాననమఞ్చమధ్యవిలసత్కామేశ్వరాఙ్కస్థితా
నిత్యా పూజితపాదపద్మయుగలా నిత్యోత్సవాహ్లాదినీ ।
సర్వానన్దగృహోజ్జ్వలా గురుకృపాపీయూషట్టగ్గోచరా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౭॥
నైష్కర్మ్యా స్వయమప్యహో నిజకృపాపాత్రస్య యత్ సఞ్చితం
ప్రారబ్ధమ్ క్షపయత్యనన్యగతికం తం యాకరోద్దేవతామ్ ।
నిర్ధర్మిణ్యపి సర్వదా నిజనతాయానన్దదాయిన్యహో
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౮॥
యా బ్రహ్మాణ్డజగత్ప్రసూరపి సదా తారుణ్యవత్యద్భుతం
సర్వైశ్వర్యరతాపి గర్వమదమాత్సర్యాదిహీనా పరమ్ ।
త్రైలోక్యేశ్వరరాజ్ఞ్యపి శ్రితజనైర్దత్తం ప్రగృహ్ణాత్యహో
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౨౯॥
యా భక్తోత్తమచేతసశ్చపలతాం హన్త్రీ కురఙ్గేక్షణా
చిత్రం కామరిపోర్మనశ్చపలతాం దాత్రీ స్వరూపేణ చ ।
మోహం హన్తి నతస్య మన్దహసితైర్మోహం విధత్తే విభోః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౦॥
యస్యాః పద్మదలాయతాక్షికరుణాపాత్రాణి వాణ్యాదయ-
స్తత్తత్కార్యపరా భవన్తి కృతినో బ్రహ్మేన్ద్రరుద్రాదయః ।
యస్యాః పాదసరోజసేవనపరా నన్దన్త్యహో సిద్ధయః
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౧॥
దివ్యశ్రీచరణారవిన్దవిగలత్పీయూషసర్పిః ప్లుతం
జ్ఞానాగ్నౌ సుమనఃస్రుచా జడమిదం దృశ్యం తపఃసంస్కృతమ్ ।
యస్యై భక్తిసతీసమన్వితబుధా జుహ్వత్యజస్రం పరం
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౨॥
యా శృఙ్గారరసోపదేశనగురుః శ్రీకామజేతుః సదా
కారుణ్యామృతవృష్టిపూర్ణజలముక్ శ్రీనీలకణ్ఠప్రియా ।
పఞ్చేషోర్విజయశ్రియో ధ్వజపటీ యా శాన్తిసీమానటీ
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౩॥
విద్యోద్యానమరాలికా పరశివోత్సఙ్గోల్లసచ్ఛారికా
మేనాపుణ్యసుపఞ్జరాశ్రితశుకీ కాత్యాతనీ యామ్బికా ।
శ్రీపాణ్డ్యేశ్వరకీర్తికల్పలతికా కాఞ్చీపురీనాయికా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౪॥
లోకానాం పరమౌషధం భగవదధ్వంసాయ విద్యాప్తయే
మూకానామమృతాబ్ధివీచికవితాపాణ్డిత్యసీమాప్తయే ।
నిస్త్రైగుణ్యపరాత్పరస్య మదనోద్రేకాయ చిత్రం చ యా
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౫॥
నిత్యైశ్వర్యవతీ మహాగుణవతీ సత్పుత్రసమ్పద్వతీ
సత్సౌభాగ్యవతీ పతిప్రియవతీ ప్రాజ్ఞేశ్వరీ పార్వతీ ।
సత్సౌన్దర్యవతీ శివవ్రతవతీ సాధ్వీ చ యా శాశ్వతీ
తాం నౌమి త్రిపురాం పరాపరమయీం స్వానన్దసంవిత్తయే ॥ ౩౬॥
షట్త్రింశన్నవమల్లికాస్రజమిమాం త్యాగేశపాదార్పితాం
ప్రజ్ఞాసూత్రసుగుమ్భితాం గురుకృపానన్దామృతాప్లావితామ్ ।
యో ధత్తే హృది మూర్ధ్ని నిశ్చలధియా శ్రోత్రేణ వాచాథవా
తస్మై దాస్యతి దేవతా శివపదం సత్పుత్రసమ్పత్సుఖమ్ ॥ ౩౭॥
ఇత్యానన్దనాథపాదపపద్మోపజీవినా కాశ్యపగోత్రోత్పన్నేనాన్ధ్రేణ త్యాగరాజనామ్నా విరచితః షట్త్రింశన్నవమల్లికాస్తవః సమ్పూర్ణః ।

Explore More