Lord Dattatreya

শ্ৰী গুৰুচৰিত্ৰ অধ্যায 37

(Shri Gurucharitra Adhyay 37 in Assamese)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 37 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 37. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for आह्निककर्मनिरूपणं.

#of 274
॥ শ্ৰীগণেশায নমঃ ॥
নামধাৰক ৱিনৱী সিদ্ধাসী । পুঢে কথা ৱৰ্তলী কৈসী ।
শ্ৰীগুৰু সাংগতী ৱিস্তাৰেসী । কায নিৰূপিলে যানংতৰ ॥১॥
ঐক নামধাৰকা সগুণা । শ্ৰীগুৰু অৱতাৰ নাৰাযণা ।
জাণে সৰ্ৱ আচাৰখুণা । সাংগতসে কৃপেসী ॥২॥
ত্ৰৈমূৰ্তীচ্যা অৱতাৰাস । আচাৰ সাংগতা কায প্ৰযাস ।
জ্ঞান দেউনী পতিতাস । ৱেদ ম্হণৱিলে কৱণেপৰী ॥৩॥
ঐসে গুৰুমূৰ্তি দাতাৰু । ভক্তজনকল্পতৰু ।
সাংগতে ঝালে আচাৰু । কৃপা কৰোনি ৱিপ্ৰাসী ॥৪॥
শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাসী । গৃহৰক্ষণাৰ্থ কাৰণাসী অগ্নিমংথনকাষ্ঠাসী ।
সংপাদাৱে কৃষ্ণামাৰ্জাৰ ॥৫॥
শ্ৰীখংডাদি মণিঘৃতে । তিল় কৃষ্ণাজিন ছাগৱস্ত্ৰে ।
ইতুকী অসাৱী পৱিত্ৰে । দুৰিতে বাধা কৰূ ন শকতী ॥৬॥
শুক্লপক্ষ সাৰসাসী । পোসাৱে ঘৰী পৰিযেসী ।
সমস্তপাপৱিনাশী । ধেনু অসাৱী আপুলে ঘৰী ॥৭॥
দেৱপূজেচে ৱিধান । সাংগেন ঐকা এক মন ।
গৃহ বৰৱে সংমাৰ্জন । দেৱগুহ অসাৱে ॥৮॥
হিৰণ্য ৰৌপ্য তাম্ৰেসী । অথৱা মৃত্তিকা পাত্ৰেসী ।
সংমাৰ্জন কৰাৱে ৱিধীংসী । নিষিদ্ধ পাত্ৰে সাংগেন ॥৯॥
কাস্যপাত্ৰী কন্যকাহস্তী । নোৱৰী অথৱা শূদ্ৰ জাতী ।
ন কৰাৱে ৱস্ত্ৰ ধৰোনি ৱামহস্তী । দক্ষিণ হস্তী সাৰৱাৱে ॥১০॥
প্ৰাৰংভ কৰাৱা নৈঋত্যকোনী । ৰাত্ৰী ন কৰাৱে উদক ঘেউনী ।
অগত্য কৰণে ঘডে মনী । ভস্মে কৰোনি সাৰৱাৱে ॥১১॥
ৰংগমাল়িকা ঘালোনি নিৰ্মল় । অসাৱে দেৱতাভুৱনী ।
মগ বৈসোনি শুভাসনী । দেৱপূজা কৰাৱী ॥১২॥
জৈসী সংধ্যা ব্ৰাহ্মণাসী । দেৱপূজা কৰাৱী তৈসী ।
ত্ৰিকাল কৰাৱে অৰ্চনাসী । একচিত্তে মনোভাৱে ॥১৩॥
ত্ৰিকাল়ী ন ঘডে জ্যাসী । প্ৰাতঃকাল়ী কৰাৱী হৰ্ষী ।
তেহী ন সাধে পৰিযেসী । মাধ্যাহ্নকাল়ী কৰাৱে ॥১৪॥
সাযংকাল়ী মংত্ৰেসী । পুষ্পে ৱাহোনি ভক্তীসী ।
ঐসে ন সাধে জযাসী । ভোজনকাল়ী কৰাৱে ॥১৫॥
দেৱপূজা ন কৰী নৰ । পাৱে ত্ৱৰিত যমপুৰ ।
নৰক ভোগী নিৰংতৰ । ঐক ব্ৰাহ্মণা একচিত্তে ॥১৬॥
ৱিপ্ৰকুল়ী জন্ম জযাসী । পূজা ন কৰিতা জেৱী হৰ্ষী ।
তোচি হোয যমগ্ৰাসী । ৱৈশ্ৱদেৱ ন কৰী নৰ ॥১৭॥
দেৱপূজা কৰাৱযাসী । সহা প্ৰকাৰ পৰিযেসী ।
উদকনাৰাযণ ৱিশেষী । পূজিতা তৃপ্তি জগন্নাথা ॥১৮॥
দুসৰা প্ৰকাৰ সাংগেন ঐকা । অগ্নিদেৱপূজা অধিকা ।
মানসপূজা অতিৱিশেখা । একচিত্তে পৰিযেসা ॥১৯॥
সূৰ্যপূজা কৰিতা জাণ । সংতুষ্ট হোয নাৰাযণ ।
সামান্যপক্ষে স্থংডিলী জাণ । প্ৰতিমাপূজা স্ৱল্পবুদ্ধি ॥২০॥
জ্ঞাতা অসেল বুদ্ধিমংত । যজ্ঞপুৰুষপূজা ত্ৱৰিত ।
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গা পূজা দেত । যজ্ঞপুৰুষপূজা মুখ্য জাণ ॥২১॥
অথৱা পূজাৱে ধেনূসী । ব্ৰাহ্মণপূজা ৱিশেষী ।
গুৰুপূজা মনোভাৱেসী । প্ৰত্যক্ষ তুষ্টে গুৰুমূৰ্তি ॥২২॥
গুৰু ত্ৰৈমূৰ্তি ম্হণোনি । বোলতী সমস্ত শ্ৰুতিৱচনী ।
সকল়াভীষ্টে তযাপাসূনী । পাৱিজে চাৰী পুৰুষাৰ্থ ॥২৩॥
কলিপ্ৰৱেশ হোতা নৰূ । ন কৰিতা অংতঃকৰণ স্থিৰূ ।
উত্পত্তি কেলী শাঙৰ্গধৰূ । সমস্ত কলি উদ্ধাৰাৱযা ॥২৪॥
শালিগ্ৰামচক্ৰাংকিতেসী । প্ৰকাশ কেলা হ্ৰষীকেশী ।
তীৰ্থ ঘেতা পৰিযেসী । সমস্ত পাপে নাসতী ॥২৫॥
আজ্ঞা ঘেঊনি শ্ৰীগুৰূচী । পূজা কৰাৱী প্ৰতিমেচী ।
ৱেদোক্ত মংত্ৰ কৰোনী ৱাচী । ৱিধিপূৰ্ৱক পূজাৱে ॥২৬॥
স্ত্ৰীজনাদি শূদ্ৰাংসী । ন ম্হণাৱে ৱেদমংত্ৰেসী ।
আগমোক্তমাৰ্গৈসী গুৰুনিৰোপে কৰাৱে ॥২৭॥
শ্ৰীগুৰূচে নিৰোপানে । পূজিজে কাষ্ঠে পাষাণে ।
তেচি হোতী দেৱ জাণে । হোতী প্ৰসন্ন পৰিযেসা ॥২৮॥
শুচি আসনী বৈসোনী । কৰাৱে প্ৰাণাযাম তিন্হী ।
যেভ্যোমাতা ম্হণোনি । চেতন কৰাৱা পৰমাত্মা ॥২৯॥
প্ৰণৱ মংত্ৰোনি দ্ৱাদশী । উদক প্ৰোক্ষাৱে আপুল্যা শিৰসী ।
সংকল্প কৰোনি অংগন্যাসী । কলশপূজা কৰাৱী ॥৩০॥
দেৱাচ্যা দক্ষিণ ভাগেসী । কলশ ঠেৱাৱা পৰিযেসী ।
পূজা কৰোনি ভক্তীসী । শংখপূজা কৰাৱী ॥৩১॥
নিৰ্মাল্য কাঢোনি ৱিনযেসী । টাকাৱে তে নৈঋত্যদিশী ।
ধৌত ৱস্ত্ৰ হাংতৰোনি হৰ্ষী । দীপ প্ৰজ্ৱলিত কৰাৱা ॥৩২॥
স্মৰাৱে মনী শ্ৰীগুৰূসী । মনোৱাক্কাযকৰ্মৈসী ।
অৰ্চন কৰাৱে পীঠাসী । ৱিধিপূৰ্ৱক অৱধাৰা ॥৩৩॥
চাৰী দ্ৱাৰে পূজোনি । দিশা পূজাৱ্যা অৰ্চুনী ।
শাংতাকাৰ কৰা ধ্যানী । মগ আৱাহনাৱে মংত্ৰোক্ত ॥৩৪॥
সহস্ত্ৰশীৰ্ষেতি আৱাহনোনি । পুৰুষএৱেদং আসনী ।
এতাৱানস্য ম্হণোনি । পাদ্য দ্যাৱে অৱধাৰা ॥৩৫॥
মংত্ৰ ম্হণোনি ত্ৰিপাদূৰ্ধ্ৱ ঐসা । অৰ্ঘ্য দ্যাৱে পৰিযেসা ।
তস্মাদ্ৱিৰাড ম্হণা ঐসা । দেৱাসী আচমন সমৰ্পাৱে ॥৩৬॥
যত্পুৰুষেণ মংত্ৰেসী । স্নপন কৰা দেৱাসী ।
দুগ্ধাদি পংচামৃতাসী । স্নপনপূজা কৰাৱী ॥৩৭॥
পুৰুষসূক্তাদি ৰুদ্ৰেসী । শ্ৰুতিমাৰ্গৈ কৰোনি ন্যাসাসী ।
স্নপন কৰাৱে পৰিযেসী । একচিত্তে অৱধাৰা ॥৩৮॥
স্নপন কৰূনি দেৱাসী । বৈসৱাৱে শূভাসনেসী ।
তযজ্ঞমিতি মংত্ৰেসী । ৱস্ত্ৰে দ্যাৱী পৰিযেসা ॥৩৯॥
তস্মাদ্যজ্ঞেতি মংত্ৰেসী । যজ্ঞোপৱীত দ্যাৱে দেৱাসী ।
যেণেচি মংত্ৰে গংধাক্ষতেসী । ৱহাৱে অনন্যভক্তীনে ॥৪০॥
তস্মাদশ্ৱা অজাযন্ত । ঐসা তুম্হী মংত্ৰ ম্হণত ।
পুষ্পে ৱহাৱী একচিত্ত । মনঃপূৰ্ৱক দেৱাসী ॥৪১॥
পুষ্পে ৱহাৱযাচে ৱিধান । সাংগেন ঐকা ঋষিজন ।
আপণ পেৰিলী কুসুমে সগুণ । উত্তম পক্ষ পৰিযেসা ॥৪২॥
পুষ্পে অসতী অৰণ্যাত । তী মধ্যম প্ৰকাৰ বোলিজেত ।
ক্ৰয কৰূনি ঘেতা ৱিকত । অধম পুষ্পে জাণিজে ॥৪৩॥
উত্তম ন মিল়তা ঘ্যাৱী ৱিকত । উত্তম পক্ষ পুষ্পে শ্ৱেত ।
ৰক্ত মধ্যম অধম পীত । কৃষ্ণচিত্ৰ অধমাধম ॥৪৪॥
ৱৰ্জাৱী শিল়ী পুষ্পে দেখ । সচ্ছিদ্ৰ অথৱা কৃমিভক্ষক ।
ভূমীৱৰী পডে ঐক । পুষ্প ত্যজাৱে দেৱাসী ॥৪৫॥
শিল়ী নৱ্হেতী দ্ৰৱ্যে জাণা । বিল্ৱপত্ৰে তুল়সী আণা ।
সহস্ত্ৰপত্ৰে কমল়ে নানা । সদা গ্ৰাহ্য দেৱাংসী ॥৪৬॥
শতপত্ৰে বকুলচংপকাসী । পাটলে কমলে পুন্নাগেসী ।
মল্লিকা জাতী কৰৱীৰেসী । কল্হাৰপুষ্পে অৰ্পাৱী ॥৪৭॥
ৱিষ্ণুপূজা কৰাৱযাসী । ৱৰ্জাৱী পুষ্পে তুম্হী ঐসী ।
ধত্তূৰ অৰ্ক কৰৱীৰেসী । ৰক্ত পুষ্পে ৱৰ্জাৱী ॥৪৮॥
গিৰিকৰ্ণিকা নিৰ্গুডেসী । সেৱগা কপিত্থ কৰংজেসী ।
অমলপত্ৰ কুষ্মাংডেসী । পুষ্পে ৱিষ্ণূসী ৱৰ্জাৱী ॥৪৯॥
হী ৱাহিল্যা হোয দোষী । সাংগেন ঐকা সমস্ত ঋষি ।
পুজা কৰিতী ৱিষ্ণুসী । ত্যজাৱী যাচি কাৰণে ॥৫০॥
অৰ্কপুষ্প ৱাহিল্যাসী । ৱিনাশ হোয আপণাসী ।
ধত্তূৰপুষ্পে প্ৰজ্ঞানাসী । কোৱিদাৰে দৰিদ্ৰতা ॥৫১॥
শ্ৰীকৰ্ণিকাপুষ্পে ৱাহতা । কুল়ক্ষয হোয ত্ৱৰিতা ।
কংটুকাৰীপুষ্পে ৱাহতা । শোক হোয পৰিযেসা ॥৫২॥
কংদপুষ্পে হোয দুঃখ । শাল্মলীপুষ্পে ৰোগ ঐক ।
ত্যাচী কাৰণে কৰূনি ৱিৱেক । পুষ্পে ৱহাৱী ৱিষ্ণূসী ॥৫৩॥
ৱৰ্জা পুষ্পে ঈশ্ৱৰাসী । সাংগেন নাৱে পৰিযেসী ।
কপিত্থ কেতকী শশাংকেসী । শ্যামপুষ্পে ৱৰ্জাৱী ॥৫৪॥
কাষ্ঠ পিংপল় কৰংজ দেখা । বকুল দাডিংব কেতকা ।
ঘাতকী নিংবাদি পংচকা । মাধৱীপুষ্পে ৱৰ্জাৱী ॥৫৫॥
চূত কুংদ যূথিকা জাতী । ৰক্ত পুষ্পে ৱৰ্জাৱী নিৰুতী ।
ঈশ্ৱৰাৰ্চনে দোষ ঘডতী । শ্ৱেতপুষ্পে মুখ্য দেখা ॥৫৬॥
পূজা কৰিতা গণেশাসী । ৱৰ্জ কৰা তুম্হী তুলসী ।
নিত্যপূজা কৰা দূৰ্ৱৈসী । দূৰ্ৱা ৱৰ্জ শক্তিদেৱীতে ॥৫৭॥
যেণে ৱিধী পুষ্পে ৱাহতা । কাম্য হোয তুম্হা ত্ৱৰিতা ।
চতুৰ্ৱিধ পুৰুষাৰ্থা । লাধাল তুম্হী অৱধাৰা ॥৫৮॥
যত্পুৰুষেতি মংত্ৰেসী । সুগংধ ধূপাদি পৰিমল়েসী ।
ব্ৰাহ্মণোস্যেতি মংত্ৰেসী । একাৰ্তিক্য কৰাৱে ॥৫৯॥
চংদ্ৰমামনসো ইতি মংত্ৰেসী । নৈৱেদ্য অৰ্পাৱা দেৱাসী ।
তাংবূল অৰ্পিতা ম্হণা মংত্ৰাসী । নাভ্যাআসীদিতি ঐসা ॥৬০॥
সুৱৰ্ণপুষ্পে নীৰাংজন । সপ্তাস্যেতি মংত্ৰে কৰূন ।
পুষ্পাংজলি ঘেঊন । দেৱা যজ্ঞেতি মংত্ৰে অৰ্পাৱী ॥৬১॥
ধাতাপুৰস্তাত্ মংত্ৰেসী । নমস্কাৰাৱে দেৱাসী ।
অতি সংমুখ পৃষ্ঠদেশী । গৰ্ভগৃহী কৰূ নযে ॥৬২॥
নমস্কাৰাচে ৱিধান । সাংগেন ঐকা ৱিদ্ৱজ্জন ।
সৱ্য দেৱপ্ৰদক্ষিণা । কৰূনি নমন কৰাৱে ॥৬৩॥
আপুলা গুৰু মাতা পিতা । সংমুখ জাৱে বাহেৰূনি যেতা ।
অথৱা উত্তম দ্ৱিজ দেখতা । সংমুখ জাৱোনি ৱংদাৱে ॥৬৪॥
সভা অসেল দ্ৱিজাংচী । নমস্কাৰ কৰা তুম্হী একচী ।
দেৱাৰ্চনী তৈসেচী । নমস্কাৰ পাৱে সমস্তা ॥৬৫॥
মাতা পিতা শ্ৰীগুৰূসী । নমস্কাৰাচী ৰীতি ঐসী ।
উভয হস্তে কৰ্ণস্পৰ্শী । একভাৱে ৱংদাৱে ॥৬৬॥
সৱ্য পাদাৱৰী দেখা । সৱ্য হস্ত স্পৰ্শোনি নিকা ।
ৱামহস্তী ৱামপাদুকা । ধৰূনি নমন কৰাৱে ॥৬৭॥
গুৰুস্থানাংচী নাৱে । সাংগেন ঐকা ভাৱে ।
ৱিচাৰোনিযা বৰৱে । নমস্কাৰাৱে যেণে ৱিধী ॥৬৮॥
মাতা পিতা গুৰু ধাতা । ভযহৰ্তা অন্নদাতা ।
ৱ্ৰতবংধ কেল্যা পুৰোহিতা । সাপত্নী তে গুৰুস্থানী ॥৬৯॥
জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা অথৱা চুলতা । সাপত্ন অসেল জ্যাচী মাতা ।
ৱয অধিক ইষ্টমিত্ৰা । নমস্কাৰাৱে তযাংসী ॥৭০॥
নিষিদ্ধ স্থানে নমাৱযাসী । সাংগেন ঐকা তুম্হাসী ।
উণে অসেল ৱয জ্যাসী । নমূ নযে ৱিদ্ৱজ্জনী ॥৭১॥
অগ্নি সমিধা পুষ্পে কুশা । ধৰিলা অসেল অক্ষতাংকুশা ।
স্ৱহস্তী পৰহস্তী অসতা দোষা । অশস্ত্ৰৱধ হোঈজে নমস্কাৰিতা ॥৭২॥
জপ অথৱা হোম কৰিতা । দূৰ দেখিলা দ্ৱিজ যেতা ।
স্নান কৰিতা জল়ী অসতা । নমন কৰিতা দোষ ঘডে ॥৭৩॥
এখাদা ৱিপ্ৰ অসে ধাৱত । নেণতা অথৱা ধনগৰ্ৱিত ।
ক্ৰোধৱংত কিংৱা মংগলস্নান কৰিত । নমস্কাৰ কৰূ নযে ॥৭৪॥
একহস্তে ব্ৰাহ্মণাসী । নমূ নযে পৰিযেসী ।
সূতকিযা মূৰ্খ জনাংসী । কৰূ নযে নমস্কাৰ ॥৭৫॥
গীতৱাদ্যাদি নৃত্যেসী । সংতুষ্টাৱে দেৱাসী ।
প্ৰাৰ্থনা কৰাৱী ভক্তীসী । মগ অৰ্চাৱে সনকাদিকা ॥৭৬॥
পূজা অপূৰ্ৱ দেৱাসী । হস্ত ঠেৱূনি পীঠেসী ।
উত্তৰপূজা কৰাৱী হৰ্ষী । মগ কৰাৱে উদ্ৱাসন ॥৭৭॥
ঐসেপৰী দেৱপূজা । কৰাৱী ভক্তীনে ঐকা দ্ৱিজা ।
সংস্কৃত অন্ন ৱ্হাৱযা কাজা । ৱৈশ্ৱদেৱ কৰাৱা ॥৭৮॥
অগ্নি অলংকাৰ কৰূনি । অন্ন অগ্নিকুংডী দাখৱূনি ।
ঘৃতসংমিশ্ৰিত কৰূনি । পংচ ভাগ কৰাৱে ॥৭৯॥
এক ভাগাচ্যা দহা আহুতি । দুসৰা বল়িহৰণী যোজিতী ।
অগ্ৰদান তিসৰা কৰিতী । চৌথ্যা মাগে পিতৃযজ্ঞ ॥৮০॥
মনুষ্যযজ্ঞ পাংচৱ্যাসী । ৱৈশ্ৱদেৱ কৰাৱা মংত্ৰেসী ।
অন্ন নাহী জ্যা দিৱসী । তংদুলাংনী কৰাৱা ॥৮১॥
ৱৈশ্ৱদেৱ সমযাসী । অতিথি আলিযা ঘৰাসী ।
চোৰ চাংডাল হোয হৰ্ষী । পূজা কৰাৱী মনোভাৱে ॥৮২॥
যম সাংগে দূতাসী । ৱৈশ্ৱদেৱ কৰিতা নৰাসী ।
জাঊ নকো তযাপাসী । ৱিষ্ণুআজ্ঞা আম্হা অসে ॥৮৩॥
মাতাপিতাঘাতকিযাংসী । শুনি শ্ৱপচচাংডাসাংসী ।
অতিথি আলিযা ঘৰাসী অন্ন দ্যাৱে পৰিযেসা ॥৮৪॥
ন ৱিচাৰাৱে গোত্ৰকুল় । অন্ন ঘালাৱে তাত্কাল় ।
ৱিন্মুখ ঝালিযা পিতৃকুল় । ৱৰ্ষৈ সোল়া ন যেতী ঘৰাসী ॥৮৫॥
প্ৰৱাসী অসেল আপণ জৰী । ঔষধি ঘৃত দধি ক্ষীৰী ।
কংদমূল়ে ফল়ে তৰী । দেৱযজ্ঞ কৰাৱা ॥৮৬॥
অন্নাৱিণে অগ্ৰদান । কৰূ নযে সাধুজন ।
পংচমহাযজ্ঞ কৰূ ব্ৰাহ্মণ । চাংদ্ৰাযণ আচৰাৱে ॥৮৭॥
ন হোতা ৱৈশ্ৱদেৱ আপুল্যা ঘৰী । ভিক্ষেসি আলা নৰ জৰী ।
ভিক্ষা ঘালিতা পাপ দূৰী । ৱৈশ্ৱদেৱফল অসে ॥৮৮॥
বল়িহৰণ ঘালোনি কাডঃঈ আপণ । ত্যাণে আচৰাৱে চাংদ্ৰাযণ ।
আপং কাঢিতা দোষ জাণ । আণিকাকৰৱী কাঢৱাৱে ॥৮৯॥
বল়িহৰণ ন কাঢিতা জেৱী জৰী । সহা প্ৰাণাযাম ত্ৱৰিত কৰী ।
তেণে হোয পাপ দূৰী । শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাসী ॥৯০॥
গৃহপূজা কৰূনি দেখা । গোগ্ৰাস দ্যাৱা ৱিশেখা ।
নিত্য শ্ৰাদ্ধ কৰণে ঐকা । কৰূনি অন্ন সমৰ্পাৱে ॥৯১॥
স্ৱধাকাৰ পিংডদান । কৰূ নযে অগ্নৌকৰণ ।
ব্ৰহ্মচাৰিযাসী তাংবূলদান । দক্ষিণা ৱৰ্জ পৰিযেসা ॥৯২॥
ৱৈশ্ৱদেৱ ঝালিযাৱৰী । উভা ৰাহোনি আপুল্যা দ্ৱাৰী ।
অতিথিমাৰ্গ পহাৱা নিৰ্ধাৰী । আলিযা পূজন কৰাৱে ॥৯৩॥
শ্ৰমোনি আলিযা অতিথিসী । পূজা কৰাৱী ভক্তীসী ।
অথৱা অস্তমানসমযাসী । আলিযা পূজন কৰাৱে ॥৯৪॥
ৱৰ্ণানা ব্ৰাহ্মণো গুৰুঃ । ঐসে বোলতী ৱেদশাস্ত্ৰু ।
অতিথি জাণ সৰ্ৱ গুৰু । ৱৈশ্ৱদেৱসমযাসী ॥৯৫॥
ৱৈশ্ৱদেৱসমযী অতিথিসী । পূজা কৰিতা পৰিযেসী ।
তী পাৱে দেৱাংসী । তুষ্টে ব্ৰহ্মা ইংদ্ৰ ৱহ্নি ॥৯৬॥
ৱাযুগণ অৰ্যমাদি দেৱ । তৃপ্তি পাৱে সদাশিৱ ।
পূজা কৰাৱী একভাৱ । সৰ্ৱ দেৱতা সংতুষ্টতী ॥৯৭॥
অতিথীপাদ প্ৰক্ষাল়িতী । পিতৰ সকল় তৃপ্ত হোতী ।
অন্নদানে ব্ৰহ্মা তৃপ্তি । ৱিষ্ণুমহেশ্ৱৰা অৱধাৰা ॥৯৮॥
যতীশ্ৱৰাদি ব্ৰহ্মচাৰী । জে সমযী যেতী আপুল্যা ঘৰী ।
অন্ন দ্যাৱে নিৰ্ধাৰী । মহাপুণ্য অসে দেখা ॥৯৯॥
গ্ৰাসমাত্ৰ দিধলা এক । মেৰূসমান পুণ্য অধিক ।
বৰৱে দ্যাৱে ত্যাসী উদক । সমুদ্ৰাসমান দান অসে ॥১০০॥
অতিথি আলিযা ঘৰাসী । জেৱী আপণ ত্যজূনী ত্যাসী ।
শ্ৱানযোনী পাৱে হৰ্ষী । গৰ্দভযোনী পুঢে উপজে ॥১॥
ঐসে অতিথি পূজোন । মগ কৰাৱে ভোজন আপণ ।
সৰ্ৱথা ন কৰাৱে অন্ন ভিন্ন । প্ৰপংচ কৰিতা দোষ অসে ॥২॥
সাযংপ্ৰাতৰ্গৃহস্থাসী । ভোজন কৰণে সংতোষী ।
প্ৰক্ষালন কৰোনি পাদাংসী । ওলে পাযী অসাৱে ॥৩॥
ওলী অসাৱী পাচ স্থানে । হস্ত পাদ উভয জাণে ।
মুখ ওলে পংচম স্থানে । শতাযুষী পুৰুষ হোয ॥৪॥
পূৰ্ৱাভিমুখ বৈসোন । ভোজনসমযী ধৰা মৌন ।
পাদ উভয জোডোন । বৈসাৱে ঐকা একচিত্তে ॥৫॥
মংডল কৰাৱে চতুষ্কোনী । ৱৰী ভস্ম প্ৰোক্ষোনি ।
ক্ষত্ৰিযাস মংডল ত্ৰিকোনী । ৱৰ্তুল় ৱৈশ্যাসী পৰিযেসা ॥৬॥
শূদ্ৰে অৰ্ধচংদ্ৰাকাৰ । মংডল কৰাৱে পৰিকৰ ।
আৱাহনাৱে সুৰৱৰ । আদিত্য ৱসু ৰুদ ব্ৰহ্মা ॥৭॥
পিতামহাদি দেৱতা । তযা মংডলী উপজৱিতা ।
যাচি কাৰণে তত্ত্ৱতা । মংডলাৱিণে জেৱূ নযে ॥৮॥
ন কৰিতা মংডল জেৱী জৰী । অন্ন নেতী নিশাচৰী ।
পিশাচ অসুৰ ৰাক্ষস পৰী । অন্নৰস নেতী অৱধাৰা ॥৯॥
উত্তম পূৰ্ৱাভিমুখী দেখ । পশ্চিম মধ্যম ঐক ।
পিতৃকাৰ্যা উত্তৰমুখ । সদা দক্ষিণ ৱৰ্জাৱী ॥১১০॥
ধৰাৱে পাত্ৰ সুৱৰ্ণ ৰজত তাম্ৰপাত্ৰ ।
পদ্মঅপাত্ৰ পালাশপাত্ৰ । পুণ্যপাত্ৰ পৰিযেসা ॥১১॥
জেৱিতা ৱৰ্জাৱে গৃহস্থাংনী তাম্ৰপাত্ৰ । যতীংনী সুৱৰ্ণ অথৱা ৰজত ।
তাম্ৰশুক্তিশংখজ পাত্ৰ । স্ফটিক পাষাণ যতীসী ॥১২॥
কৰ্দলীগৰ্ভপত্ৰেসী । পদ্মপত্ৰজল়ে স্পৰ্শী ।
ৱল্লীপালাশপত্ৰেসী । জেৱিতা চাংদ্ৰাযণ আচৰাৱে ॥১৩॥
ৱট অশ্ৱত্থ অৰ্ক পটোল । কদংব কোৱিদাৰপৰ্ণে কোমল় ।
ভোজন কৰিতা তাত্কাল় । চাংদ্ৰাযণ আচৰাৱে ॥১৪॥
লোহপাত্ৰ আপুলে কৰী । তাম্ৰ মৃণ্ময পৃষ্ঠপৰ্ণাৱৰী ।
কাৰ্পাসপত্ৰী ৱস্ত্ৰাৱৰী । জেৱিতা নৰকাপ্ৰতী জায ॥১৫॥
কাস্যপাত্ৰী জেৱিল্যাসী । যশ বল় প্ৰজ্ঞা আযুষ্যাসী ।
ৱঢে নিত্য অধিকেসী । গৃহস্থাংনী নিত্য কাস্যপাত্ৰ ॥১৬॥
অসাৱে পাত্ৰ পাচ শেৰ । নসাৱে উনে অধিক থোৰ ।
উত্তমোত্তম ষট্ শেৰ । সুৱৰ্ণপাত্ৰাসমান দেখা ॥১৭॥
কাস্যপাত্ৰীচে ভোজন । তাংবূলাসহিত অভ্যংগন ।
যতী ব্ৰহ্মচাৰী জাণ । ৱিধৱা স্ত্ৰিযাংনী ৱৰ্জাৱে ॥১৮॥
শ্ৱানাচ্যা চৰ্মাহুনী । নিষেধ অসে এৰংডপানী ।
নিষেধ অধিক ত্যাহুনী । আণিক জেৱিল্যা ভিন্নতাটী ॥১৯॥
ফুটকে কাস্যপাত্ৰেসী । জেৱিতা হোয মহাদোষী ।
সংধ্যাকাল়ী জেৱিতা হৰ্ষী । মহাপাতকী হোয জাণা ॥১২০॥
জৱল়ী অসতা পতিত জৰী । জেৱূ নযে অৱধাৰী ।
শূদ্ৰ জেৱিল্যা শেষাৱৰী । জেৱূ নযে ব্ৰাহ্মণানে ॥২১॥
সৱে ঘেউনী বাল়াসী । জেৱূ নযে শ্ৰাদ্ধদিৱসী ।
আসন আপুলে আপণাসী । ঘালূ নযে ব্ৰাহ্মণানে ॥২২॥
আপোশন আপুলে হাতী । ঘেঊ নযে মংদমতী ।
তৈল ঘালুনী স্ৱহস্তী । আপণ অভ্যংগ কৰূ নযে ॥২৩॥
ভোজনকাল়ী মংডল় দেখা । কৰূ নযে স্ৱহস্তকা ।
আযুষ্যক্ষয পুত্ৰঘাতকা । ম্হণিজে নাম তযাসী ॥২৪॥
নমস্কাৰাৱে ৱাঢিতা অন্ন । অভিধাৰাৱে পহিলেচি জাণ ।
প্ৰাণাহুতি ঘেতা ক্ষণ । ঘৃত ঘালাৱে স্ৱহস্তানে ॥২৫॥
উদক ঘেঊনি ৱ্যাহ্ৰতি মংত্ৰী । প্ৰোক্ষোনি অন্ন কৰা পৱিত্ৰী ।
পৰিষিংচাৱে তেচি ৰীতী । মগ নমাৱে চিত্ৰগুপ্তা ॥২৬॥
বল়ী ঘালোনি চিত্ৰগুপ্তাসী । কাঢৱাৱে সৱেচি পৰিযেসী ।
ৱাম হস্তক ধুৱোনি সৰসী । পাত্ৰ দৃঢ ধৰাৱে ॥২৭॥
অংগুষ্ঠতৰ্জনীমধ্যমাংগুলীসী । ধৰাৱে পাত্ৰ ৱামহস্তেসী ।
আপোশন কৰাৱে সৱ্যকৰেসী । আণিকাকৰৱী ঘালাৱে ॥২৮॥
আপোশন উদক সোডোনি জৰী । আণিক ঘেতী উদক তৰী ।
শ্ৱানমূত্ৰ ঘেতল্যাপৰী । একচিত্তে পৰিযেসা ॥২৯॥
ধৰিলে আপোশন ব্ৰাহ্মণাসী । নমস্কাৰিতা মহাদোষী ।
আশীৰ্ৱাদ ঘেঊ নযে তযাপাসী । উভযতাংসী দোষ ঘডে ॥১৩০॥
মৌন অসাৱে ব্ৰাঅহ্মণে দেখ । বোলূ নযে শব্দাদিক ।
আপোশন ঘ্যাৱে মংত্ৰপূৰ্ৱক । মগ ঘ্যাৱ্যা প্ৰাণাহুতি ॥৩১॥
আপোশনাৱিণ ভোজন কৰী । পাপৱিমোচন কৰা তৰী ।
অষ্টোত্তৰশত মংত্ৰ গাযত্ৰী । জপতা দোষ পৰিহৰে ॥৩২॥
প্ৰাণাহুতীচে ৱিধান । সাংগেন ঐকিজে ব্ৰাহ্মণ ।
প্ৰাণাগ্নিহোত্ৰ কৰিতা জাণ । সমস্ত পাপে জাতী দেখা ॥৩৩॥
জৈসা কাৰ্পাসৰাশীচী । অগ্নি লাগতা পৰিযেসী ।
জল়োনি জায ত্ৱৰিতেসী । তৈসী পাপে নাসতী ॥৩৪॥
প্ৰাণাহুতীচে লক্ষণ । চতুৰ্ৱিধ পুৰুষাৰ্থ জাণ ।
অন্ন স্পৰ্শোনি মংত্ৰ ম্হণে । গীতাশ্লোক প্ৰখ্যাত ॥৩৫॥
শ্লোক ॥ অহং ৱৈশ্ৱানৰো ভূত্ৱা প্ৰাণিনাং দেহমাশ্ৰিতঃ ।
প্ৰাণাপানসমাযুক্তঃ পচাম্যন্নং চতুৰ্ৱিধম্ ॥৩৬॥
টীকা ॥ অন্নং ব্ৰহ্ম ৰসো ৱিষ্ণু । ভোক্তা দেৱ গিৰিজাৰমণু ।
ঐসা তুম্হী মংত্ৰ ম্হণোনু । অগ্নিৰস্মি মংত্ৰ জপাৱা ॥৩৭॥
মগ ঘ্যাৱ্যা প্ৰাণাহুতি । আহেতি পংচ মংত্ৰ প্ৰখ্যাতি ।
তৰ্জনী মধ্যম অংগুষ্ঠধৃতী । প্ৰাণায স্ৱাহা ম্হণাৱে ॥৩৮॥
মধ্যম অনামিকা অংগুষ্ঠেসী । অপানায স্ৱাহা ম্হণা হৰ্ষী ।
ৱ্যানায স্ৱাহা ম্হণা যাংসী । কনিষ্ঠিকাঅনামিকাঅংগুষ্ঠেসী ॥৩৯॥
অংগুষ্ঠতৰ্জনীকনিষ্ঠিকেসী । উদানায স্ৱাহা ম্হণা হৰ্ষী ।
পংচাংগুলীনে পৰিযেসী । সমানায স্ৱাহা ম্হণাৱে ॥১৪০॥
প্ৰাণাহুতী ঘেতল্যা অন্ন । দংতা স্পৰ্শো নযে জাণ ।
জিৱ্হে গিল়াৱে তক্ষণ । মগ ধৰাৱে মৌন দেখা ॥৪১॥
মৌন ধৰাৱযাচী স্থানে । সাংগেন ঐকা অতিউত্তমে ।
স্নানাসমযী ধৰা নিৰ্গুণে । ন ধৰিতা ফল অসেনা ॥৪২॥
হোম কৰিতা ন ধৰী মৌন । লক্ষ্মী জায তত্ক্ষণ ।
জেৱিতা মৌন ন ধৰিতা আপণ । অপমৃত্যু ঘডে ত্যাসী ॥৪৩॥
অশক্য অসেল মৌন জৰী । প্ৰাণাহুতি ঘেঈ তৱৱৰী ।
মৌন ধৰাৱে অৱধাৰী । শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাসী ॥৪৪॥
পিতা জিৱংত অসে জ্যাসী । অথৱা জ্যেষ্ঠ বংধু পৰিযেসী ।
ধৰূ নযে মৌনাসী । শ্ৰাদ্ধান্ন জেৱিতা ধৰাৱে ॥৪৫॥
পংচ প্ৰাণাহুতি দেতা । সৰ্ৱাংসী মৌন গ্ৰাহ্যতা ।
অসেল পিতা ৱডীল ভ্ৰাতা । মৌন ধৰিল্যা অধঃপাত ॥৪৬॥
জেৱিতা প্ৰথম মধুৰান্ন । ভোজন কৰাৱে নৰে জাণ ।
ভক্ষূন পূৰ্ৱী দ্ৰৱান্ন । কঠিণাংশ পৰিযেসা ॥৪৭॥
ভোজনাংতী সমযাসী । জেৱূ নযে দ্ৰৱান্নাংসী ।
বল় জায পৰিযেসী । শীঘ্ৰ ভোজন কৰাৱে ॥৪৮॥
ধেনূসী উদক প্যাৱযাসী । জিতুকা ৱেল় হোয ত্যাসী ।
ভোজন কৰাৱে পৰিযেসী । শীঘ্ৰ ভোজন মুখ্য জাণা ॥৪৯॥
ভোজন কৰাৱযাচী স্থিতি । সাংগেন ঐকা গ্ৰাসমিতি ।
সংন্যাসী-মুনি-যতী । অষ্ট গ্ৰাস ধ্যাৱে জাণ ॥১৫০॥
ষোডশ গ্ৰাস অৰণ্যৱাসী । দ্ৱাত্ৰিশত গৃহস্থাসী ।
মিতি নাহী ব্ৰহ্মচাৰ্যাসী । একচিত্তে পৰিযেসা ॥৫১॥
জিতুকা মাৱেল আপুল্যা মুখী । তিতুকা গ্ৰাস ঘ্যাৱা ৱিশেখী ।
অধিক ঘেতা গ্ৰাস মুখী । উচ্ছিষ্ঠ ভক্ষিলে ফল় দেখা ॥৫২॥
অৰ্ধা গ্ৰাস ভক্ষূনি । উৰলে ঠেৱিতী আপুল্যা ভাণী ।
চাংদ্ৰাযণ আচৰাৱে ত্যাংনী । উচ্ছিষ্ঠ ভোজন তযা নাৱ ॥৫৩॥
ন বৈসাৱে সহভোজনাসী । ইষ্টসোযৰে ইত্যাদিকাংসী ।
ৱ্ৰতবংধাৱিণে পুত্ৰাসী । কন্যাকুমাৰাংসী দোষ নাহী ॥৫৪॥
সাংডূ নযে অন্ন দেখা । ঘৃত পাযস ৱিশেষ ঐকা ।
সাংডাৱে থোডে গ্ৰাস একা । জেৱূ নযে সৰ্ৱ অন্ন ॥৫৫॥
ভোজন সংপেপৰ্যংত । পাত্ৰী ধৰাৱা ৱামহস্ত ।
জৰী সোডীল অজাণত । অন্ন ৱৰ্জোনি উঠাৱে ॥৫৬॥
যা কাৰণে দ্ৱিজজনা । সোডূ নযে পাত্ৰ জাণা ।
অথৱা ন ধৰাৱে পূৰ্ৱীচ জাণা । দোষ নাহী পৰিযেসা ॥৫৭॥
ৱস্ত্ৰ গুংডাল়োনি ডোযীসী । অথৱা সংমুখ দক্ষিণেসী ।
ৱামপাদাৱৰী হস্তেসী । জেৱিতা অন্ন ৰাক্ষস নেতী ॥৫৮॥
ৱামহস্ত ভূমীৱৰী । ঠেৱূনি নৰ ভোজন কৰী ।
ৰোগ হোয শৰীৰী । অংগুলী সোডোনি জেৱূ নযে ॥৫৯॥
অংগুলী সোডূনি জেৱী জৰী । দোষ গোমাংস ভক্ষিল্যাপৰী ।
দোষ অসতী নানাপৰী । স্থানে অসতী ভোজনাসী ॥১৬০॥
অশ্ৱগজাৰূঢ হোঊনি । অথৱা বৈসোনি স্মশানী ।
দেৱালযী শযনস্থানী । জেৱূ নযে পৰিযেসা ॥৬১॥
নিষিদ্ধ জেৱণ কৰপাত্ৰেসী । ওলে নেসোনি আৰ্দ্ৰকেশী ।
বহিৰ্হস্ত বহিঃকেশী । জেৱিতা দোষ পৰিযেসী ॥৬২॥
যজ্ঞোপৱিতাচ্যা উপৱীতীসী । ভোজন কৰাৱে পৰিযেসী ।
জেৱিতা আপুল্যা সংমুখেসী । পাদৰক্ষা অসূ নযে ॥৬৩॥
গ্ৰাস উদক কংদ মূল় । ইক্ষুদংডাদি কেৱল় ।
ভক্ষোনি পাত্ৰী ঠেৱিতা সকল় । উচ্ছিষ্ট হোয অৱধাৰা ॥৬৪॥
ভোজন কৰী স্নানাৱিণে । ন কৰিতা হোম জেৱী কৱণে ।
অন্ন নৱ্হে কৃমি জাণে । ম্হণে পৰাশৰ ঋষি ॥৬৫॥
পৰ্ণপৃষ্ঠাৱৰী ৰাত্ৰীসী । দীপেৱিণ জেৱিল্যাসী ।
মহাদোষ অসে তযাসী । কৃমি ভক্ষিল্যাসমান হোয ॥৬৬॥
দীপ জায ভোজন কৰিতা । পাত্ৰ ধৰাৱে স্মৰোনি সৱিতা ।
পুনৰপি আণোনি লাৱিতা । মগ ভোজন কৰাৱে ॥৬৭॥
পাত্ৰী অসেল জিতুকে অন্ন । তিতুকেচি জেৱাৱে পৰিপূৰ্ণ ।
আণিক ঘেতা দোষ জাণ । শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাসী ॥৬৮॥
স্পৰ্শো নযে জেৱিতা কেশ । কথা সাংগতা মহাদোষ ।
দিসূ নযে ৱ্যোম আকাশ । অংধকাৰী জেৱূ নযে ॥৬৯॥
ন ঠেৱিতা শেষ স্ত্ৰিযেসী । জেৱিতা হোয অত্যংত দোষী ।
ঠেৱিলে ন জেৱিতা স্ত্ৰিযা দোষী । মহাপাতকে ঘডতী জাণা ॥১৭০॥
শূন্যদেৱদেৱালযী । দেৱস্থান আপুলে গৃহী ।
জলসমীপ সংধ্যাসমযী । জেৱূ নযে পৰিযেসা ॥৭১॥
পাত্ৰে ঠেৱূনি দগডাৱৰী । জেৱূ নযে অৱধাৰী ।
অৱলোকূ নযে মুখাৱৰী । স্ত্ৰীজনাচে পৰিযেসী ॥৭২॥
ন কৰাৱে সহভোজন । জেৱিতা হোয উচ্ছিষ্টভক্ষণ ।
কুলস্ত্ৰিযেসী কৰিতা ভোজন । নিৰ্দোষ অসে পৰিযেসা ॥৭৩॥
প্ৰাশন শেষ উদকাসী । ঘেঊ নযে উচ্ছিষ্টাসী ।
অগত্য ঘডে সংধীসী । কিংচিত্ সাংডূনি ঘেঈজে ॥৭৪॥
ৱস্ত্ৰোদক ঘেতল্যাসী । অপাৰ দোষ ঘডতী তযাসী ।
জন্ম পাৱে শ্ৱানযোনীসী । পডে মাগুতী নৰকাত ॥৭৫॥
শব্দ হোয উদক ঘেতা । অথৱা ক্ষীৰ ঘৃত সেৱিতা ।
আপোশনোদক প্ৰাশিতা । সুৰাপানসমান অসে ॥৭৬॥
মহাজল়ী ৰিঘোনি । উদক ঘেতী মুখাংতুনী ।
অথৱা জে ঘেতী উভ্যানী । সুৰাপানসমান জাণা ॥৭৭॥
দ্ৱযহস্তাংজুল়ি কৰূনি । ঘেঊ নযে উদক জ্ঞানী ।
ঘ্যাৱে এক হস্তে কৰূনি । ৱাম হস্ত লাৱূ নযে ॥৭৮॥
সভে বৈসোনি একাসনী । অথৱা আপুলে হাতুৰণী ।
প্ৰাশন কৰূ নযে পাণী । মহাদোষ পৰিযেসা ॥৭৯॥
ৱাঢাৱে ভিন্ন পাত্ৰেসী । পাহূ নযে আণিক যাতীসী ।
ৰজস্ৱলা স্ত্ৰিযাংসী । চাংডাল় শ্ৱান পাহূ নযে ॥১৮০॥
দৃষ্টি পডে ইতুকিযাসী । ধ্ৱনি ঐকতা কৰ্ণাসী ।
ত্যজাৱে অন্ন ত্ৱৰিতেসী । জেৱিতা দোষ পৰিযেসী ॥৮১॥
কলহশব্দ কাংডণ দল়ণ । ঐকতা জেৱূ নযে অন্ন ।
অপশব্দ স্পৃষ্টাস্পৃষ্ট জাণ । ত্যজাৱে অন্ন পৰিযেসা ॥৮২॥
নেণতে লোক পংক্তীসী । ঘেঊ নযে পৰিযেসী ।
অগত্য ঘডে সংধীসী । উদকে ভস্মে কৰা পৃথক ॥৮৩॥
অথৱা স্তংভ অসেল মধ্য । দ্ৱাৰমাৰ্গ অসেল শুদ্ধ ।
উদকে ৱেষ্টিতা আপুলে পৰিঘ । দোষ নাহী পৰিযেসা ॥৮৪॥
কৃষ্ণ ৱস্ত্ৰ নেসোনি আপণ । জেৱিতা দোষ অপাৰ জাণ ।
স্ত্ৰীজন ৱাঢিতী কাংসেৱিণ । উচ্ছিষ্টসমান পৰিযেসা ॥৮৫॥
ঐসা ৱিচাৰ কৰূনি মনী । কৰাৱে ভোজন দ্ৱিজজনী ।
ৱিকিৰিদ ৱিলোহিত ম্হণোনি । অভিমংত্ৰাৱে শেষ অন্ন ॥৮৬॥
ৱিকিৰীদে ইতি মংত্ৰাসী । ম্হণাৱা অঘোৰ ঋষি ।
ৰুদ্ৰদেৱতা পৰিযেসী । অন্নাভিমংত্ৰণে ৱিনিযোগ ॥৮৭॥
ঐসা মংত্ৰ জপোন । হাতী ঘ্যাৱে শেষান্ন ।
যমাচ্যা নাৱে বল়ী ঘালোন । উত্তৰাপোশন মগ ঘ্যাৱে ॥৮৮॥
উচ্ছিষ্ট সৰ্ৱ পাত্ৰীচে । ঘেঊনি হাতী ম্হণা ৱাচে ।
ৰৌৰৱমংত্ৰ অসে ত্যাচে । পাত্ৰাজৱল়ী ঠেৱাৱে ॥৮৯॥
উঠোনি জাৱে প্ৰক্ষালনাসী । গংডূষ কৰোনি মগ হস্ত স্পৰ্শী ।
ন কৰিত গংডূষ প্ৰক্ষালী হস্তাসী । আত্মঘাতকী তোচি জাণা ॥১৯০॥
মুখ প্ৰক্ষাল়িতা পৰিযেসী । মধ্যমাংগুলী দাত ঘাসী ।
তৰ্জনী অংগুষ্ঠে মহাদোষী । ৰৌৰৱ নৰকী পৰিযেসা ॥৯১॥
বৰৱে হস্তপ্ৰক্ষালন । কৰাৱে দংতশোধন ।
হাতীচে পৱিত্ৰ সোডূন । টাকাৱে নৈঋত্য দিশে ॥৯২॥
অংগুষ্ঠমাত্ৰ পুৰুষা । ম্হণাৱা মংত্ৰ পৰিযেসা ।
হস্ত ঘাসোনি চক্ষুষা । উদক লাৱাৱে অৱধাৰা ॥৯৩॥
ঐসা জৰী ন ম্হণা মংত্ৰ । চক্ষুৰোগ হোয ত্ৱৰিত ।
যা কাৰণে কৰা নিশ্চিত হস্তোদকে আৰোগ্যতা ॥৯৪॥
দ্ৱিৰাচমন কৰোনি । আযংগৌ মংত্ৰ ম্হণোনি ।
দুপদাদিৱেন্মুমুচা ম্হণোনি । পাদপ্ৰক্ষালন কৰাৱে ॥৯৫॥
ঐসা তুম্হী মংত্ৰ জপতা । ভোজনঠাযী জাঊনি বৈসতা ।
দ্ৱিৰাচমন কৰূনি নিগুতা । নাসিকাস্পৰ্শ মগ কৰাৱা ॥৯৬॥
স্মৰাৱে মগ অগস্ত্যাসী । কুংভকৰ্ণ ৱডৱাগ্নীসী ।
ৱৃকোদৰ শনৈশ্চৰাসী । ইল্ৱল ৱাতাপি জীৰ্য ম্হণাৱে ॥৯৭॥
হস্ত দাখৱাৱে অগ্নিসী । আণিক সাংগেন পৰিযেসী ।
বংধুৱৰ্গ অসতী জযাসী । পুসূ নযে ৱস্ত্ৰে কৰ ॥৯৮॥
মগ স্মৰাৱে শ্ৰীগুৰূসী । আণিক স্মৰাৱে কুল়দেৱতেসী ।
যেণেপৰী ৱিধীসী । ভোজন কৰাৱে দ্ৱিজোত্তমে ॥৯৯॥
ৱিপ্ৰ ৱিনৱী শ্ৰীগুৰূসী । ভোজনপ্ৰকাৰ সাংগিতলা আম্হাসী ।
ৱিধিনিষিদ্ধ অন্নৈ কৈসী । নিৰোপাৱী দাতাৰা ॥২০০॥
ৱিপ্ৰৱচন ঐকোনি । নিৰোপিতী শ্ৰীগুৰু সংতোষোনি ।
ঐক ব্ৰাহ্মণা ম্হণোনি । অতিপ্ৰেমে নিৰোপিতী ॥১॥
ম্হণে সৰস্ৱতী গংগাধৰু । ব্ৰাহ্মণপণাচা আচাৰু ।
নিৰোপিলা গুৰুনাথে সমগ্ৰু । ম্হণোনি ৱিনৱী সংতোষে ॥২॥
ৱৈশ্ৱদেৱাৱিণে অন্ন । অথৱা গণান্ন পৰিপুৰ্ণ ।
ঘাতলে অসেল বহু লৱণ । বহুমিশ্ৰিতান্ন জেঊ নযে ॥৩॥
লশুন গাজৰ কংদ মুল়া । ৱৃংতাক শ্ৱেত জো অসে ভোপল়া ।
ছত্ৰাকাৰ শাখা সকল়া । ৱৰ্জাৱ্যা তুম্হী পৰিযেসা ॥৪॥
ধেনুঅজামহিষীক্ষীৰ । প্ৰসূতীচে । ৱৰ্জাৱে । দশৰাত্ৰ ।
নূতনোদক পৰ্জন্য পূৰ । ত্ৰিৰাত্ৰীচে ৱৰ্জাৱে ॥৫॥
কূষ্মাংড ডোৰলী পডৱল়েসী । মুল়া বেল আৱল়েসী ।
ন ভক্ষাৱে প্ৰতিপদেসী । ভক্ষিতা পাপ পৰিযেসা ॥৬॥
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গ চাড জ্যাসী । অষ্টমী ৱৰ্জাৱী ঔদুংবৰাসী ।
অমলকফল় ৰাত্ৰীসী । ৱৰ্জাৱে ভানুৱাসৰ সপ্তমী ॥৭॥
বেলফল় ৱৰ্জ শুক্ৰৱাৰী । শমীফল় মংদৱাৰী ।
ভক্ষিতা লক্ষ্মী জায দুৰী । ৱৰ্জাৱে তে দিৱসী পৰিযেস ॥৮॥
ধাত্ৰীফল় ৰাত্ৰীসী । ভক্ষিতা হানি প্ৰজ্ঞেসী ।
নাশ কৰী ৱীৰ্যাসী । ধাত্ৰীফল় ৱৰ্জাৱে ॥৯॥
নখ কেশ পডিলিযা অন্না । স্পৰ্শ কেলিযা মাৰ্জাৰ জাণা ।
ৱাযস ঘাৰী কুক্কুট জাণা । স্পৰ্শ কেলিযা অন্ন ত্যজাৱে ॥২১০॥
ধেনুমূষক মুখস্পৰ্শে । অথৱা স্পৰ্শে অধঃকেশে ।
ত্যজাৱে অন্ন ভৰৱসে । অসেল উচ্ছিষ্ট অন্নাজৱল়ী ॥১১॥
এক হাতী ৱাঢলে অন্ন । শিল়ে অসেল শীত জাণ ।
ৱৰ্জাৱে তুম্হী ব্ৰাহ্মণ । নিষিদ্ধ বোলিলে আচাৰ্য ॥১২॥
ঘৃততৈলমিশ্ৰিত । শিল়ে অন্ন অপৱিত্ৰ ।
তল়িলে অসেল সৰ্ৱত্ৰ । শিল়ে নৱ্হে সৰ্ৱথা ॥১৩॥
ৱিপ্ৰ ৱিকিতী গোৰস । ঘৃত ক্ষীৰ পৰিযেস ।
ঘেতা ঘডতী মহাদোষ । সাক্ষাত ৱহ্নিপক্ৱ জেৱূ নযে ॥১৪॥
মাষান্নাচে ৱটক দেখা । শিল়ে ন হোতী কধী ঐকা ।
জৈসে লাহ্যাপীঠ দেখা । শিল়ে নৱ্হে পৰিযেসা ॥১৫॥
কংদমূল়াদি সুৰান্ন । জৱাংচে অসেল পৰমান্ন ।
গুডযুক্ত অসেল অন্ন । শিল়ে নৱ্হে পৰিযেসা ॥১৬॥
ঐশা শিল়্যা অন্নাসী । দোষ নাহী পৰিযেসী ।
ৱিটাল় হোতা মহাদোষী । শুচি স্থানী অসাৱে ॥১৭॥
ভোজন কেলিযা নংতৰ । তাংবূল ঘ্যাৱে পৰিকৰ ।
ক্ৰমুকচূৰ্ণ পৰ্ণ সত্ৱৰ । ঘ্যাৱে দ্যাৱে ব্ৰাহ্মণী ॥১৮॥
তিল়মিশ্ৰিত ভক্ষ্যাসী । জেৱু নযে ৰাত্ৰীসী ।
জেৱিতা হোয মহাদোষী । শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাতে ॥১৯॥
ক্ৰমুক এক সুখাৰোগ্য । দ্ৱয দেতা নিশ্চল় আৰোগ্য ।
ত্ৰীণি দ্যাৱী মহা ভাগ্য । চতুৰ্থে দুঃখ হোয জাণা ॥২২০॥
পাচ ক্ৰমুক দেতা জৰী । আযুষ্য প্ৰজ্ঞা ৱাঢে ভাৰী ।
দেঊ নযে সহা সুপাৰী । মৰণ সাংগে পৰিযেসা ॥২১॥
পৰ্ণ অগ্ৰ মূল ন কাঢী জৰী । ৱ্যাধি সংভৱে অৱধাৰী ।
অগ্ৰ ভক্ষিতা পাপ ভাৰী । চূৰ্ণপৰ্ণে আযুষ্য ক্ষীণ ॥২২॥
পৰ্ণপৃষ্ঠী বুদ্ধিনাশ । দ্ৱিপৰ্ণ খাতা মহাদোষ ।
ঐশ্ৱৰ্যাচা হোয ৱিনাশ । ঋষিসংমত অসে জাণা ॥২৩॥
পৰ্ণৈৱিণ ক্ৰমুক মুখী । ঘালিতা আপণ হোয অসুখী ।
সপ্ত জন্ম দৰিদ্ৰী দুঃখী । অজ্ঞানী হোয অংতকাল়ী ॥২৪॥
যতীশ্ৱৰাদিব্ৰহ্মচাৰী । ৰজস্ৱলা স্ত্ৰী ৱিধৱা জৰী ।
তাংবূল ভক্ষিতা মাংসপৰী । ৰস ত্যাচা সুৰাপানসম ॥২৫॥
তাংবূল ভক্ষিল্যানংতৰ । সাযংসংধ্যা কৰাৱী ৱিপ্ৰে ।
সূৰ্যঅৰ্ধমংডল় উতৰে । অৰ্ঘ্যৈ দ্যাৱী পৰিযেসা ॥২৬॥
বৈসোনি দ্যাৱী অৰ্ঘ্যৈ তিন্হী । চাৰী দ্যাৱী কাল় ক্ৰমূনি ।
গাযত্ৰী মংত্ৰ জপূনি । ইমংমেৱৰুণ ম্হণাৱা ॥২৭॥
গোত্ৰপ্ৰৱৰ উচ্চাৰোন । মগ কৰাৱে ঔপাসন ।
কৰাৱে নিশি ভোজন । ক্ষীৰমিশ্ৰিত মুখ্য অসে ॥২৮॥
ৰাত্ৰী কৰিতা পৰিসিংচনা । ঋতংত্ৱা সত্যং মংত্ৰ ম্হণা ।
যেণে ৱিধী কৰা ভোজনা । পূৰ্ৱী জৈসে বোলিলে অসে ॥২৯॥
ভোজন ঝালিযানংতৰ । ৱেদাভ্যাস এক প্ৰহৰ ।
মগ জাৱে শযনাৱৰ । যেণে ৱিধী আচৰাৱে ॥২৩০॥
শযন কৰাৱযাচে ৱিধান । সাংগেন ঐকা ৱিদ্ৱজ্জন ।
পৰাশৰ সাংগে ৱচন । তেচি ৱিধান সাংগতসে ॥৩১॥
খট্ৱা অসাৱী নিৰ্মল় জাণ । ৱৰ্জাৱী ত্ৰিপাদ ভিন্ন দূষণ ।
ঔদুংবৰ অশ্ৱত্থ পিংপৰী নিৰ্গুণ । ন কৰাৱী খট্ৱা পৰিযেসা ॥৩২॥
নিষিদ্ধ জাংবূল় কাষ্ঠাচী । ৱৰ্জাৱী প্ৰেতগজদংতাচী ।
ভিন্নকাষ্ঠ ত্যজাৱী সাচী । বৰৱী অসাৱী খট্ৱা দেখা ॥৩৩॥
সুমুহূৰ্তৈ ৱিণাৱী খট্ৱা দেখা । ধনিষ্ঠা ভৰণী মৃগশীৰ্ষী দূষকা ।
ৱাৰ সাংগেন ৱিশেখা । শূভাশুভফল় অসে ॥৩৪॥
আদিত্যৱাৰী লাভ দেখা । চংদ্ৰৱাৰী মহামুখা ।
ভৌমৱাৰী পাৱিজে দুঃখা । বুধৱাৰী সাংগে মহাপীডা ॥৩৫॥
গুৰুৱাৰী ৱিণল্যাসী । সহা পুত্ৰ হোতী ত্যাসী ।
শুক্ৰৱাৰী অতিৱিশেষী । মৃত্যু পাৱে মংদৱাৰী ॥৩৬॥
স্ৱগৃহী শযন পূৰ্ৱশিৰেংসী । শ্ৱশুৰালযী দক্ষিণেসী ।
প্ৰৱাসকাল়ী পশ্চিমেসী । শযন কৰাৱে পৰিযেসা ॥৩৭॥
সদা নিষিদ্ধ উত্তৰ দিশা । ৱৰ্জলে ফল় সাংগিতলী দিশা ।
ৱিপ্ৰে আচৰাৱা ঐসা । ঋষিমাৰ্গ শুভাচাৰ ॥৩৮॥
পূৰ্ণ কুংভ ঠেঊনি উশী । মংগল় দ্ৰৱ্য ঘালাৱে বহুৱশী ।
ৰাত্ৰিসূক্ত ম্হণাৱে হৰ্ষী । ৱিষ্ণুস্মৰণ কৰাৱে ॥৩৯॥
মগ স্মৰাৱা অগস্ত্যঋষি । মাধৱ মুচুকুংদ পৰিযেসী ।
আস্তিক কপিল মহাঋষি । সৰ্পস্তুতি কৰাৱী ॥২৪০॥
নিষিদ্ধ স্থানে নিজাৱযাসী । সাংগেন সৰ্ৱ পৰিযেসী ।
জীৰ্ণ দেৱালযী স্মশানাসী । এক ৱৃক্ষাতল়ী ৱৰ্জাৱে ॥৪১॥
চাৰী বিদী চোহাটেসী । ঈশ্ৱৰস্থান পৰিযেসী ।
মাতাপিতা নিজলে স্থল়াসী । নিজূ নযে পৰিযেসা ॥৪২॥
ৱৰ্জাৱে ৱাৰুল়াজৱল়ী । আণি তল়্যাচে পাল়ী ।
নদীতীৰী নসতা জৱল়ী । ঘোৰ স্থল়ী নিজূ নযে ॥৪৩॥
ৱৰ্জাৱে শযন ধান্যাৱৰী । নিজূ নযে মোডকে ঘৰী ।
ৱডীল খালী নিজতীল তৰী । খট্ৱা ৱৰ্জাৱী ত্যাপুঢে ॥৪৪॥
নেসূন ওলে অথৱা নগ্ন । নিজূ নযে শিৰ ৱেষ্টূন ।
আকাশাখালী ৱৰ্জাৱে শযন । দীপ অসতা নিজূ নযে ॥৪৫॥
পূৰ্ৱৰাত্ৰী অপৰাত্ৰীসী । নিজূ নযে পৰিযেসী ।
অসূ নযে স্ত্ৰিযেপাসী । ৰজস্ৱলা চতুৰ্থদিনী ॥৪৬॥
অসাৱে জানৱে উপৱীতীসী । দৃষ্টী ন পডাৱী যোনীসী ।
আযুষ্য ক্ষীণ পৰিযেসী । দীপ ৱৰ্জাৱা যা কাৰণে ॥৪৭॥
নীল় ৱস্ত্ৰ নেসলে স্ত্ৰিযেসী । কৰিতা সংগ পৰিযেসী ।
পুত্ৰ উপজে চাংডাল়েসী । শুভ্ৰ ৱস্ত্ৰ ৱিশেষ ॥৪৮॥
ৰজস্ৱলা ন হোতা স্ত্ৰিযেসী । ন কৰাৱা সংগ পৰিযেসী ।
সংগ কৰিতা মহাদোষী । আণিক প্ৰকাৰ এক অসে ॥৪৯॥
দশ ৱৰ্ষে হোতা কন্যেসী । ৰজস্ৱলা সৰ্ৱত্ৰাংসী ।
ঐকা তুম্হী সৰ্ৱ ঋষি পৰাশৰ সাংগতসে ॥২৫০॥
ঋতুকাল় অসতা স্ত্ৰিযেসী । গাৱাসী জাতা পৰিযেসী ।
ভ্ৰূণহত্যা হোয দোষী । প্ৰখ্যাত অসে পৰিযেসা ॥৫১॥
ৱৃদ্ধ অথৱা ৱাংঝেসী ।অসতী পুত্ৰ জিসী ।
বহু কন্যা হোতী জিযেসী । চুকতা ঋতুকাল় দোষ নাহী ॥৫২॥
ঋতু দেতা চতুৰ্থ দিৱসী । পুত্ৰ উপজে অল্পাযুষী ।
কন্যা হোয পাচৱে দিৱসী । সহাৱে দিনী পুত্ৰ পৰিযেসা ॥৫৩॥
ৱিষম দিৱসী কন্যা জাণ । সম দিৱসী পুত্ৰ সগুণ ।
দহা দিৱস ঋতুকাল় খূণ । চংদ্ৰবল় অসাৱে ॥৫৪॥
মূল় মঘা ৰেৱতী দিৱসী । সংগ ন কৰাৱা পৰিযেসী ।
কোপ নসাৱা উভযতাংসী । সংতোষৰূপে অসাৱে ॥৫৫॥
ঋতুকাল়ী স্ত্ৰীপুৰুষাংসী । জে জে অসেল মানসী ।
সত্ত্ৱৰজতমোগুণেসী । তৈসা পিংড উপজে দেখা ॥৫৬॥
ঐসা ব্ৰাহ্মণাচা আচাৰ । সাংগতা ঝালা পৰাশৰ ।
ঐকোনি সমস্ত ঋষীশ্ৱৰ । যেণেপৰী আচৰতী ॥৫৭॥
শ্ৰীগুৰু ম্হণতী ব্ৰাহ্মণাংসী । ঐসা আচাৰ পৰিযেসী ।
জে আচৰতী ৱিধীংসী । দৈন্য কৈচে তযা ঘৰী ॥৫৮॥
তে ৱংদ্য হোত দেৱাংসী । কামধেনু যেঈল ঘৰাসী ।
লক্ষ্মী ৰাহে অখংডেসী । পুত্ৰপৌত্ৰী নাংদতী ॥৫৯॥
হোয আপণ শতাযুষী । ন ঘডতী দোষ কাহী ত্যাসী ।
তো ন ভিঈ কল়িকাল়াসী । ব্ৰহ্মজ্ঞানী হোয জাণা ॥২৬০॥
কাল়মৃত্যু চুকে দেখা । অপমৃত্যু ঘডে কৈচা ঐকা ।
ঐসা আচাৰ আহে নিকা । নিত্য ৰহাটাৱে যেণেপৰী ॥৬১॥
ঐসে ঐকোনিযা ৱচনা । ৱিপ্ৰ লাগে শ্ৰীগুৰুচৰণা ।
ঝালা উপদেশ উদ্ধাৰণা । কৃপাসাগৰ গুৰুমূৰ্তি ॥৬২॥
ভক্তজন তাৰাৱযাসী । অৱতৰলাসী হ্ৰষীকেশী ।
পৰিহৰিলে অংধকাৰাসী । জ্ঞানজ্যোতী প্ৰকাশলী ॥৬৩॥
ঐসে ৱিনৱোনি ব্ৰাহ্মণ । পুনৰপি ধৰিলে শ্ৰীগুৰুচৰণ ।
শ্ৰীগুৰুমুৰ্তি সংতোষোন । প্ৰসন্ন ঝালে তযে ৱেল়ী ॥৬৪॥
ম্হণতী শ্ৰীগুৰু তযাসী । আচাৰ সাংগিতলা তুজ হৰ্ষী ।
নৱ জাৱে আতা ভিক্ষেসী । আচাৰ কৰূনি সুখী অসে ॥৬৫॥
জে জে ইচ্ছিসী কামনা । হোঈল নিৰুতী সত্য জাণা ।
কন্যা পুত্ৰ নাংদতী সগুণা । সংদেহ ন ধৰাৱা মানসী ॥৬৬॥
ঐসা ৱৰ লাধোনি । ৱিপ্ৰ গেলা সংতোষোনি ।
হোতা তৈসা আচৰোনি । সকল়াভীষ্টে লাধলা ॥৬৭॥
সিদ্ধ ম্হণে নামধাৰকাসী । শ্ৰীগুৰুচৰিত্ৰ ঐসে পৰিযেসী ।
ঐকতা জ্ঞান সমস্তাংসী । মূঢ হোয ব্ৰহ্মজ্ঞানী ॥৬৮॥
অজ্ঞানতিমিৰঅংধকাৰাসী । জ্যোতিপ্ৰকাশ কথা সুৰসী ।
জে জে ইচ্ছিলে মানসী । পাৱিজে ত্ৱৰিত অৱধাৰা ॥৬৯॥
ম্হণে সৰস্ৱতীগংগাধৰু । শ্ৰীগুৰুচৰিত্ৰ অসে সুৰতৰু ।
ঐকতা হোয সংতোষ ফাৰু । সকল়াভীষ্টে সাধতী ॥২৭০॥
ইতি শ্ৰীগুৰুচৰিত্ৰ । নামধাৰকা শিষ্য সাংগত ।
আচাৰ জো কা সমস্ত । নিৰোপিলা শ্ৰীগুৰুনাথে ॥২৭১॥
ইতি শ্ৰীগুৰুচৰিত্ৰপৰমকথাকল্পতৰৌ শ্ৰীনৃসিংহসৰস্ৱত্যুপাখ্যানে
সিদ্ধনামধাৰকসংৱাদে আহ্নিককৰ্মনিৰূপণং নাম সপ্তত্ৰিংশোঽধ্যাযঃ ॥৩৭॥
॥শ্ৰীগুৰুদত্তাত্ৰেযাৰ্পণমস্তু॥

Explore More