Lord Dattatreya

శ్రీ గురుచరిత్ర అధ్యాయ 37

(Shri Gurucharitra Adhyay 37 in Telugu)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 37 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 37. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for आह्निककर्मनिरूपणं.

#of 274
॥ శ్రీగణేశాయ నమః ॥
నామధారక వినవీ సిద్ధాసీ । పుఢే కథా వర్తలీ కైసీ ।
శ్రీగురు సాంగతీ విస్తారేసీ । కాయ నిరూపిలే యానంతర ॥౧॥
ఐక నామధారకా సగుణా । శ్రీగురు అవతార నారాయణా ।
జాణే సర్వ ఆచారఖుణా । సాంగతసే కృపేసీ ॥౨॥
త్రైమూర్తీచ్యా అవతారాస । ఆచార సాంగతా కాయ ప్రయాస ।
జ్ఞాన దేఉనీ పతితాస । వేద మ్హణవిలే కవణేపరీ ॥౩॥
ఐసే గురుమూర్తి దాతారు । భక్తజనకల్పతరు ।
సాంగతే ఝాలే ఆచారు । కృపా కరోని విప్రాసీ ॥౪॥
శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ । గృహరక్షణార్థ కారణాసీ అగ్నిమంథనకాష్ఠాసీ ।
సంపాదావే కృష్ణామార్జార ॥౫॥
శ్రీఖండాది మణిఘృతే । తిళ కృష్ణాజిన ఛాగవస్త్రే ।
ఇతుకీ అసావీ పవిత్రే । దురితే బాధా కరూ న శకతీ ॥౬॥
శుక్లపక్ష సారసాసీ । పోసావే ఘరీ పరియేసీ ।
సమస్తపాపవినాశీ । ధేను అసావీ ఆపులే ఘరీ ॥౭॥
దేవపూజేచే విధాన । సాంగేన ఐకా ఏక మన ।
గృహ బరవే సంమార్జన । దేవగుహ అసావే ॥౮॥
హిరణ్య రౌప్య తామ్రేసీ । అథవా మృత్తికా పాత్రేసీ ।
సంమార్జన కరావే విధీంసీ । నిషిద్ధ పాత్రే సాంగేన ॥౯॥
కాస్యపాత్రీ కన్యకాహస్తీ । నోవరీ అథవా శూద్ర జాతీ ।
న కరావే వస్త్ర ధరోని వామహస్తీ । దక్షిణ హస్తీ సారవావే ॥౧౦॥
ప్రారంభ కరావా నైఋత్యకోనీ । రాత్రీ న కరావే ఉదక ఘేఉనీ ।
అగత్య కరణే ఘడే మనీ । భస్మే కరోని సారవావే ॥౧౧॥
రంగమాళికా ఘాలోని నిర్మళ । అసావే దేవతాభువనీ ।
మగ బైసోని శుభాసనీ । దేవపూజా కరావీ ॥౧౨॥
జైసీ సంధ్యా బ్రాహ్మణాసీ । దేవపూజా కరావీ తైసీ ।
త్రికాల కరావే అర్చనాసీ । ఏకచిత్తే మనోభావే ॥౧౩॥
త్రికాళీ న ఘడే జ్యాసీ । ప్రాతఃకాళీ కరావీ హర్షీ ।
తేహీ న సాధే పరియేసీ । మాధ్యాహ్నకాళీ కరావే ॥౧౪॥
సాయంకాళీ మంత్రేసీ । పుష్పే వాహోని భక్తీసీ ।
ఐసే న సాధే జయాసీ । భోజనకాళీ కరావే ॥౧౫॥
దేవపూజా న కరీ నర । పావే త్వరిత యమపుర ।
నరక భోగీ నిరంతర । ఐక బ్రాహ్మణా ఏకచిత్తే ॥౧౬॥
విప్రకుళీ జన్మ జయాసీ । పూజా న కరితా జేవీ హర్షీ ।
తోచి హోయ యమగ్రాసీ । వైశ్వదేవ న కరీ నర ॥౧౭॥
దేవపూజా కరావయాసీ । సహా ప్రకార పరియేసీ ।
ఉదకనారాయణ విశేషీ । పూజితా తృప్తి జగన్నాథా ॥౧౮॥
దుసరా ప్రకార సాంగేన ఐకా । అగ్నిదేవపూజా అధికా ।
మానసపూజా అతివిశేఖా । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౧౯॥
సూర్యపూజా కరితా జాణ । సంతుష్ట హోయ నారాయణ ।
సామాన్యపక్షే స్థండిలీ జాణ । ప్రతిమాపూజా స్వల్పబుద్ధి ॥౨౦॥
జ్ఞాతా అసేల బుద్ధిమంత । యజ్ఞపురుషపూజా త్వరిత ।
స్వర్గాపవర్గా పూజా దేత । యజ్ఞపురుషపూజా ముఖ్య జాణ ॥౨౧॥
అథవా పూజావే ధేనూసీ । బ్రాహ్మణపూజా విశేషీ ।
గురుపూజా మనోభావేసీ । ప్రత్యక్ష తుష్టే గురుమూర్తి ॥౨౨॥
గురు త్రైమూర్తి మ్హణోని । బోలతీ సమస్త శ్రుతివచనీ ।
సకళాభీష్టే తయాపాసూనీ । పావిజే చారీ పురుషార్థ ॥౨౩॥
కలిప్రవేశ హోతా నరూ । న కరితా అంతఃకరణ స్థిరూ ।
ఉత్పత్తి కేలీ శాఙర్గధరూ । సమస్త కలి ఉద్ధారావయా ॥౨౪॥
శాలిగ్రామచక్రాంకితేసీ । ప్రకాశ కేలా హ్రషీకేశీ ।
తీర్థ ఘేతా పరియేసీ । సమస్త పాపే నాసతీ ॥౨౫॥
ఆజ్ఞా ఘేఊని శ్రీగురూచీ । పూజా కరావీ ప్రతిమేచీ ।
వేదోక్త మంత్ర కరోనీ వాచీ । విధిపూర్వక పూజావే ॥౨౬॥
స్త్రీజనాది శూద్రాంసీ । న మ్హణావే వేదమంత్రేసీ ।
ఆగమోక్తమార్గైసీ గురునిరోపే కరావే ॥౨౭॥
శ్రీగురూచే నిరోపానే । పూజిజే కాష్ఠే పాషాణే ।
తేచి హోతీ దేవ జాణే । హోతీ ప్రసన్న పరియేసా ॥౨౮॥
శుచి ఆసనీ బైసోనీ । కరావే ప్రాణాయామ తిన్హీ ।
యేభ్యోమాతా మ్హణోని । చేతన కరావా పరమాత్మా ॥౨౯॥
ప్రణవ మంత్రోని ద్వాదశీ । ఉదక ప్రోక్షావే ఆపుల్యా శిరసీ ।
సంకల్ప కరోని అంగన్యాసీ । కలశపూజా కరావీ ॥౩౦॥
దేవాచ్యా దక్షిణ భాగేసీ । కలశ ఠేవావా పరియేసీ ।
పూజా కరోని భక్తీసీ । శంఖపూజా కరావీ ॥౩౧॥
నిర్మాల్య కాఢోని వినయేసీ । టాకావే తే నైఋత్యదిశీ ।
ధౌత వస్త్ర హాంతరోని హర్షీ । దీప ప్రజ్వలిత కరావా ॥౩౨॥
స్మరావే మనీ శ్రీగురూసీ । మనోవాక్కాయకర్మైసీ ।
అర్చన కరావే పీఠాసీ । విధిపూర్వక అవధారా ॥౩౩॥
చారీ ద్వారే పూజోని । దిశా పూజావ్యా అర్చునీ ।
శాంతాకార కరా ధ్యానీ । మగ ఆవాహనావే మంత్రోక్త ॥౩౪॥
సహస్త్రశీర్షేతి ఆవాహనోని । పురుషఏవేదం ఆసనీ ।
ఏతావానస్య మ్హణోని । పాద్య ద్యావే అవధారా ॥౩౫॥
మంత్ర మ్హణోని త్రిపాదూర్ధ్వ ఐసా । అర్ఘ్య ద్యావే పరియేసా ।
తస్మాద్విరాడ మ్హణా ఐసా । దేవాసీ ఆచమన సమర్పావే ॥౩౬॥
యత్పురుషేణ మంత్రేసీ । స్నపన కరా దేవాసీ ।
దుగ్ధాది పంచామృతాసీ । స్నపనపూజా కరావీ ॥౩౭॥
పురుషసూక్తాది రుద్రేసీ । శ్రుతిమార్గై కరోని న్యాసాసీ ।
స్నపన కరావే పరియేసీ । ఏకచిత్తే అవధారా ॥౩౮॥
స్నపన కరూని దేవాసీ । బైసవావే శూభాసనేసీ ।
తయజ్ఞమితి మంత్రేసీ । వస్త్రే ద్యావీ పరియేసా ॥౩౯॥
తస్మాద్యజ్ఞేతి మంత్రేసీ । యజ్ఞోపవీత ద్యావే దేవాసీ ।
యేణేచి మంత్రే గంధాక్షతేసీ । వహావే అనన్యభక్తీనే ॥౪౦॥
తస్మాదశ్వా అజాయన్త । ఐసా తుమ్హీ మంత్ర మ్హణత ।
పుష్పే వహావీ ఏకచిత్త । మనఃపూర్వక దేవాసీ ॥౪౧॥
పుష్పే వహావయాచే విధాన । సాంగేన ఐకా ఋషిజన ।
ఆపణ పేరిలీ కుసుమే సగుణ । ఉత్తమ పక్ష పరియేసా ॥౪౨॥
పుష్పే అసతీ అరణ్యాత । తీ మధ్యమ ప్రకార బోలిజేత ।
క్రయ కరూని ఘేతా వికత । అధమ పుష్పే జాణిజే ॥౪౩॥
ఉత్తమ న మిళతా ఘ్యావీ వికత । ఉత్తమ పక్ష పుష్పే శ్వేత ।
రక్త మధ్యమ అధమ పీత । కృష్ణచిత్ర అధమాధమ ॥౪౪॥
వర్జావీ శిళీ పుష్పే దేఖ । సచ్ఛిద్ర అథవా కృమిభక్షక ।
భూమీవరీ పడే ఐక । పుష్ప త్యజావే దేవాసీ ॥౪౫॥
శిళీ నవ్హేతీ ద్రవ్యే జాణా । బిల్వపత్రే తుళసీ ఆణా ।
సహస్త్రపత్రే కమళే నానా । సదా గ్రాహ్య దేవాంసీ ॥౪౬॥
శతపత్రే బకులచంపకాసీ । పాటలే కమలే పున్నాగేసీ ।
మల్లికా జాతీ కరవీరేసీ । కల్హారపుష్పే అర్పావీ ॥౪౭॥
విష్ణుపూజా కరావయాసీ । వర్జావీ పుష్పే తుమ్హీ ఐసీ ।
ధత్తూర అర్క కరవీరేసీ । రక్త పుష్పే వర్జావీ ॥౪౮॥
గిరికర్ణికా నిర్గుడేసీ । సేవగా కపిత్థ కరంజేసీ ।
అమలపత్ర కుష్మాండేసీ । పుష్పే విష్ణూసీ వర్జావీ ॥౪౯॥
హీ వాహిల్యా హోయ దోషీ । సాంగేన ఐకా సమస్త ఋషి ।
పుజా కరితీ విష్ణుసీ । త్యజావీ యాచి కారణే ॥౫౦॥
అర్కపుష్ప వాహిల్యాసీ । వినాశ హోయ ఆపణాసీ ।
ధత్తూరపుష్పే ప్రజ్ఞానాసీ । కోవిదారే దరిద్రతా ॥౫౧॥
శ్రీకర్ణికాపుష్పే వాహతా । కుళక్షయ హోయ త్వరితా ।
కంటుకారీపుష్పే వాహతా । శోక హోయ పరియేసా ॥౫౨॥
కందపుష్పే హోయ దుఃఖ । శాల్మలీపుష్పే రోగ ఐక ।
త్యాచీ కారణే కరూని వివేక । పుష్పే వహావీ విష్ణూసీ ॥౫౩॥
వర్జా పుష్పే ఈశ్వరాసీ । సాంగేన నావే పరియేసీ ।
కపిత్థ కేతకీ శశాంకేసీ । శ్యామపుష్పే వర్జావీ ॥౫౪॥
కాష్ఠ పింపళ కరంజ దేఖా । బకుల దాడింబ కేతకా ।
ఘాతకీ నింబాది పంచకా । మాధవీపుష్పే వర్జావీ ॥౫౫॥
చూత కుంద యూథికా జాతీ । రక్త పుష్పే వర్జావీ నిరుతీ ।
ఈశ్వరార్చనే దోష ఘడతీ । శ్వేతపుష్పే ముఖ్య దేఖా ॥౫౬॥
పూజా కరితా గణేశాసీ । వర్జ కరా తుమ్హీ తులసీ ।
నిత్యపూజా కరా దూర్వైసీ । దూర్వా వర్జ శక్తిదేవీతే ॥౫౭॥
యేణే విధీ పుష్పే వాహతా । కామ్య హోయ తుమ్హా త్వరితా ।
చతుర్విధ పురుషార్థా । లాధాల తుమ్హీ అవధారా ॥౫౮॥
యత్పురుషేతి మంత్రేసీ । సుగంధ ధూపాది పరిమళేసీ ।
బ్రాహ్మణోస్యేతి మంత్రేసీ । ఏకార్తిక్య కరావే ॥౫౯॥
చంద్రమామనసో ఇతి మంత్రేసీ । నైవేద్య అర్పావా దేవాసీ ।
తాంబూల అర్పితా మ్హణా మంత్రాసీ । నాభ్యాఆసీదితి ఐసా ॥౬౦॥
సువర్ణపుష్పే నీరాంజన । సప్తాస్యేతి మంత్రే కరూన ।
పుష్పాంజలి ఘేఊన । దేవా యజ్ఞేతి మంత్రే అర్పావీ ॥౬౧॥
ధాతాపురస్తాత్ మంత్రేసీ । నమస్కారావే దేవాసీ ।
అతి సంముఖ పృష్ఠదేశీ । గర్భగృహీ కరూ నయే ॥౬౨॥
నమస్కారాచే విధాన । సాంగేన ఐకా విద్వజ్జన ।
సవ్య దేవప్రదక్షిణా । కరూని నమన కరావే ॥౬౩॥
ఆపులా గురు మాతా పితా । సంముఖ జావే బాహేరూని యేతా ।
అథవా ఉత్తమ ద్విజ దేఖతా । సంముఖ జావోని వందావే ॥౬౪॥
సభా అసేల ద్విజాంచీ । నమస్కార కరా తుమ్హీ ఏకచీ ।
దేవార్చనీ తైసేచీ । నమస్కార పావే సమస్తా ॥౬౫॥
మాతా పితా శ్రీగురూసీ । నమస్కారాచీ రీతి ఐసీ ।
ఉభయ హస్తే కర్ణస్పర్శీ । ఏకభావే వందావే ॥౬౬॥
సవ్య పాదావరీ దేఖా । సవ్య హస్త స్పర్శోని నికా ।
వామహస్తీ వామపాదుకా । ధరూని నమన కరావే ॥౬౭॥
గురుస్థానాంచీ నావే । సాంగేన ఐకా భావే ।
విచారోనియా బరవే । నమస్కారావే యేణే విధీ ॥౬౮॥
మాతా పితా గురు ధాతా । భయహర్తా అన్నదాతా ।
వ్రతబంధ కేల్యా పురోహితా । సాపత్నీ తే గురుస్థానీ ॥౬౯॥
జ్యేష్ఠ భ్రాతా అథవా చులతా । సాపత్న అసేల జ్యాచీ మాతా ।
వయ అధిక ఇష్టమిత్రా । నమస్కారావే తయాంసీ ॥౭౦॥
నిషిద్ధ స్థానే నమావయాసీ । సాంగేన ఐకా తుమ్హాసీ ।
ఉణే అసేల వయ జ్యాసీ । నమూ నయే విద్వజ్జనీ ॥౭౧॥
అగ్ని సమిధా పుష్పే కుశా । ధరిలా అసేల అక్షతాంకుశా ।
స్వహస్తీ పరహస్తీ అసతా దోషా । అశస్త్రవధ హోఈజే నమస్కారితా ॥౭౨॥
జప అథవా హోమ కరితా । దూర దేఖిలా ద్విజ యేతా ।
స్నాన కరితా జళీ అసతా । నమన కరితా దోష ఘడే ॥౭౩॥
ఏఖాదా విప్ర అసే ధావత । నేణతా అథవా ధనగర్విత ।
క్రోధవంత కింవా మంగలస్నాన కరిత । నమస్కార కరూ నయే ॥౭౪॥
ఏకహస్తే బ్రాహ్మణాసీ । నమూ నయే పరియేసీ ।
సూతకియా మూర్ఖ జనాంసీ । కరూ నయే నమస్కార ॥౭౫॥
గీతవాద్యాది నృత్యేసీ । సంతుష్టావే దేవాసీ ।
ప్రార్థనా కరావీ భక్తీసీ । మగ అర్చావే సనకాదికా ॥౭౬॥
పూజా అపూర్వ దేవాసీ । హస్త ఠేవూని పీఠేసీ ।
ఉత్తరపూజా కరావీ హర్షీ । మగ కరావే ఉద్వాసన ॥౭౭॥
ఐసేపరీ దేవపూజా । కరావీ భక్తీనే ఐకా ద్విజా ।
సంస్కృత అన్న వ్హావయా కాజా । వైశ్వదేవ కరావా ॥౭౮॥
అగ్ని అలంకార కరూని । అన్న అగ్నికుండీ దాఖవూని ।
ఘృతసంమిశ్రిత కరూని । పంచ భాగ కరావే ॥౭౯॥
ఏక భాగాచ్యా దహా ఆహుతి । దుసరా బళిహరణీ యోజితీ ।
అగ్రదాన తిసరా కరితీ । చౌథ్యా మాగే పితృయజ్ఞ ॥౮౦॥
మనుష్యయజ్ఞ పాంచవ్యాసీ । వైశ్వదేవ కరావా మంత్రేసీ ।
అన్న నాహీ జ్యా దివసీ । తందులాంనీ కరావా ॥౮౧॥
వైశ్వదేవ సమయాసీ । అతిథి ఆలియా ఘరాసీ ।
చోర చాండాల హోయ హర్షీ । పూజా కరావీ మనోభావే ॥౮౨॥
యమ సాంగే దూతాసీ । వైశ్వదేవ కరితా నరాసీ ।
జాఊ నకో తయాపాసీ । విష్ణుఆజ్ఞా ఆమ్హా అసే ॥౮౩॥
మాతాపితాఘాతకియాంసీ । శుని శ్వపచచాండాసాంసీ ।
అతిథి ఆలియా ఘరాసీ అన్న ద్యావే పరియేసా ॥౮౪॥
న విచారావే గోత్రకుళ । అన్న ఘాలావే తాత్కాళ ।
విన్ముఖ ఝాలియా పితృకుళ । వర్షై సోళా న యేతీ ఘరాసీ ॥౮౫॥
ప్రవాసీ అసేల ఆపణ జరీ । ఔషధి ఘృత దధి క్షీరీ ।
కందమూళే ఫళే తరీ । దేవయజ్ఞ కరావా ॥౮౬॥
అన్నావిణే అగ్రదాన । కరూ నయే సాధుజన ।
పంచమహాయజ్ఞ కరూ బ్రాహ్మణ । చాంద్రాయణ ఆచరావే ॥౮౭॥
న హోతా వైశ్వదేవ ఆపుల్యా ఘరీ । భిక్షేసి ఆలా నర జరీ ।
భిక్షా ఘాలితా పాప దూరీ । వైశ్వదేవఫల అసే ॥౮౮॥
బళిహరణ ఘాలోని కాడఃఈ ఆపణ । త్యాణే ఆచరావే చాంద్రాయణ ।
ఆపం కాఢితా దోష జాణ । ఆణికాకరవీ కాఢవావే ॥౮౯॥
బళిహరణ న కాఢితా జేవీ జరీ । సహా ప్రాణాయామ త్వరిత కరీ ।
తేణే హోయ పాప దూరీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౯౦॥
గృహపూజా కరూని దేఖా । గోగ్రాస ద్యావా విశేఖా ।
నిత్య శ్రాద్ధ కరణే ఐకా । కరూని అన్న సమర్పావే ॥౯౧॥
స్వధాకార పిండదాన । కరూ నయే అగ్నౌకరణ ।
బ్రహ్మచారియాసీ తాంబూలదాన । దక్షిణా వర్జ పరియేసా ॥౯౨॥
వైశ్వదేవ ఝాలియావరీ । ఉభా రాహోని ఆపుల్యా ద్వారీ ।
అతిథిమార్గ పహావా నిర్ధారీ । ఆలియా పూజన కరావే ॥౯౩॥
శ్రమోని ఆలియా అతిథిసీ । పూజా కరావీ భక్తీసీ ।
అథవా అస్తమానసమయాసీ । ఆలియా పూజన కరావే ॥౯౪॥
వర్ణానా బ్రాహ్మణో గురుః । ఐసే బోలతీ వేదశాస్త్రు ।
అతిథి జాణ సర్వ గురు । వైశ్వదేవసమయాసీ ॥౯౫॥
వైశ్వదేవసమయీ అతిథిసీ । పూజా కరితా పరియేసీ ।
తీ పావే దేవాంసీ । తుష్టే బ్రహ్మా ఇంద్ర వహ్ని ॥౯౬॥
వాయుగణ అర్యమాది దేవ । తృప్తి పావే సదాశివ ।
పూజా కరావీ ఏకభావ । సర్వ దేవతా సంతుష్టతీ ॥౯౭॥
అతిథీపాద ప్రక్షాళితీ । పితర సకళ తృప్త హోతీ ।
అన్నదానే బ్రహ్మా తృప్తి । విష్ణుమహేశ్వరా అవధారా ॥౯౮॥
యతీశ్వరాది బ్రహ్మచారీ । జే సమయీ యేతీ ఆపుల్యా ఘరీ ।
అన్న ద్యావే నిర్ధారీ । మహాపుణ్య అసే దేఖా ॥౯౯॥
గ్రాసమాత్ర దిధలా ఏక । మేరూసమాన పుణ్య అధిక ।
బరవే ద్యావే త్యాసీ ఉదక । సముద్రాసమాన దాన అసే ॥౧౦౦॥
అతిథి ఆలియా ఘరాసీ । జేవీ ఆపణ త్యజూనీ త్యాసీ ।
శ్వానయోనీ పావే హర్షీ । గర్దభయోనీ పుఢే ఉపజే ॥౧॥
ఐసే అతిథి పూజోన । మగ కరావే భోజన ఆపణ ।
సర్వథా న కరావే అన్న భిన్న । ప్రపంచ కరితా దోష అసే ॥౨॥
సాయంప్రాతర్గృహస్థాసీ । భోజన కరణే సంతోషీ ।
ప్రక్షాలన కరోని పాదాంసీ । ఓలే పాయీ అసావే ॥౩॥
ఓలీ అసావీ పాచ స్థానే । హస్త పాద ఉభయ జాణే ।
ముఖ ఓలే పంచమ స్థానే । శతాయుషీ పురుష హోయ ॥౪॥
పూర్వాభిముఖ బైసోన । భోజనసమయీ ధరా మౌన ।
పాద ఉభయ జోడోన । బైసావే ఐకా ఏకచిత్తే ॥౫॥
మండల కరావే చతుష్కోనీ । వరీ భస్మ ప్రోక్షోని ।
క్షత్రియాస మండల త్రికోనీ । వర్తుళ వైశ్యాసీ పరియేసా ॥౬॥
శూద్రే అర్ధచంద్రాకార । మండల కరావే పరికర ।
ఆవాహనావే సురవర । ఆదిత్య వసు రుద బ్రహ్మా ॥౭॥
పితామహాది దేవతా । తయా మండలీ ఉపజవితా ।
యాచి కారణే తత్త్వతా । మండలావిణే జేవూ నయే ॥౮॥
న కరితా మండల జేవీ జరీ । అన్న నేతీ నిశాచరీ ।
పిశాచ అసుర రాక్షస పరీ । అన్నరస నేతీ అవధారా ॥౯॥
ఉత్తమ పూర్వాభిముఖీ దేఖ । పశ్చిమ మధ్యమ ఐక ।
పితృకార్యా ఉత్తరముఖ । సదా దక్షిణ వర్జావీ ॥౧౧౦॥
ధరావే పాత్ర సువర్ణ రజత తామ్రపాత్ర ।
పద్మఅపాత్ర పాలాశపాత్ర । పుణ్యపాత్ర పరియేసా ॥౧౧॥
జేవితా వర్జావే గృహస్థాంనీ తామ్రపాత్ర । యతీంనీ సువర్ణ అథవా రజత ।
తామ్రశుక్తిశంఖజ పాత్ర । స్ఫటిక పాషాణ యతీసీ ॥౧౨॥
కర్దలీగర్భపత్రేసీ । పద్మపత్రజళే స్పర్శీ ।
వల్లీపాలాశపత్రేసీ । జేవితా చాంద్రాయణ ఆచరావే ॥౧౩॥
వట అశ్వత్థ అర్క పటోల । కదంబ కోవిదారపర్ణే కోమళ ।
భోజన కరితా తాత్కాళ । చాంద్రాయణ ఆచరావే ॥౧౪॥
లోహపాత్ర ఆపులే కరీ । తామ్ర మృణ్మయ పృష్ఠపర్ణావరీ ।
కార్పాసపత్రీ వస్త్రావరీ । జేవితా నరకాప్రతీ జాయ ॥౧౫॥
కాస్యపాత్రీ జేవిల్యాసీ । యశ బళ ప్రజ్ఞా ఆయుష్యాసీ ।
వఢే నిత్య అధికేసీ । గృహస్థాంనీ నిత్య కాస్యపాత్ర ॥౧౬॥
అసావే పాత్ర పాచ శేర । నసావే ఉనే అధిక థోర ।
ఉత్తమోత్తమ షట్ శేర । సువర్ణపాత్రాసమాన దేఖా ॥౧౭॥
కాస్యపాత్రీచే భోజన । తాంబూలాసహిత అభ్యంగన ।
యతీ బ్రహ్మచారీ జాణ । విధవా స్త్రియాంనీ వర్జావే ॥౧౮॥
శ్వానాచ్యా చర్మాహునీ । నిషేధ అసే ఏరండపానీ ।
నిషేధ అధిక త్యాహునీ । ఆణిక జేవిల్యా భిన్నతాటీ ॥౧౯॥
ఫుటకే కాస్యపాత్రేసీ । జేవితా హోయ మహాదోషీ ।
సంధ్యాకాళీ జేవితా హర్షీ । మహాపాతకీ హోయ జాణా ॥౧౨౦॥
జవళీ అసతా పతిత జరీ । జేవూ నయే అవధారీ ।
శూద్ర జేవిల్యా శేషావరీ । జేవూ నయే బ్రాహ్మణానే ॥౨౧॥
సవే ఘేఉనీ బాళాసీ । జేవూ నయే శ్రాద్ధదివసీ ।
ఆసన ఆపులే ఆపణాసీ । ఘాలూ నయే బ్రాహ్మణానే ॥౨౨॥
ఆపోశన ఆపులే హాతీ । ఘేఊ నయే మందమతీ ।
తైల ఘాలునీ స్వహస్తీ । ఆపణ అభ్యంగ కరూ నయే ॥౨౩॥
భోజనకాళీ మండళ దేఖా । కరూ నయే స్వహస్తకా ।
ఆయుష్యక్షయ పుత్రఘాతకా । మ్హణిజే నామ తయాసీ ॥౨౪॥
నమస్కారావే వాఢితా అన్న । అభిధారావే పహిలేచి జాణ ।
ప్రాణాహుతి ఘేతా క్షణ । ఘృత ఘాలావే స్వహస్తానే ॥౨౫॥
ఉదక ఘేఊని వ్యాహ్రతి మంత్రీ । ప్రోక్షోని అన్న కరా పవిత్రీ ।
పరిషించావే తేచి రీతీ । మగ నమావే చిత్రగుప్తా ॥౨౬॥
బళీ ఘాలోని చిత్రగుప్తాసీ । కాఢవావే సవేచి పరియేసీ ।
వామ హస్తక ధువోని సరసీ । పాత్ర దృఢ ధరావే ॥౨౭॥
అంగుష్ఠతర్జనీమధ్యమాంగులీసీ । ధరావే పాత్ర వామహస్తేసీ ।
ఆపోశన కరావే సవ్యకరేసీ । ఆణికాకరవీ ఘాలావే ॥౨౮॥
ఆపోశన ఉదక సోడోని జరీ । ఆణిక ఘేతీ ఉదక తరీ ।
శ్వానమూత్ర ఘేతల్యాపరీ । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౨౯॥
ధరిలే ఆపోశన బ్రాహ్మణాసీ । నమస్కారితా మహాదోషీ ।
ఆశీర్వాద ఘేఊ నయే తయాపాసీ । ఉభయతాంసీ దోష ఘడే ॥౧౩౦॥
మౌన అసావే బ్రాఅహ్మణే దేఖ । బోలూ నయే శబ్దాదిక ।
ఆపోశన ఘ్యావే మంత్రపూర్వక । మగ ఘ్యావ్యా ప్రాణాహుతి ॥౩౧॥
ఆపోశనావిణ భోజన కరీ । పాపవిమోచన కరా తరీ ।
అష్టోత్తరశత మంత్ర గాయత్రీ । జపతా దోష పరిహరే ॥౩౨॥
ప్రాణాహుతీచే విధాన । సాంగేన ఐకిజే బ్రాహ్మణ ।
ప్రాణాగ్నిహోత్ర కరితా జాణ । సమస్త పాపే జాతీ దేఖా ॥౩౩॥
జైసా కార్పాసరాశీచీ । అగ్ని లాగతా పరియేసీ ।
జళోని జాయ త్వరితేసీ । తైసీ పాపే నాసతీ ॥౩౪॥
ప్రాణాహుతీచే లక్షణ । చతుర్విధ పురుషార్థ జాణ ।
అన్న స్పర్శోని మంత్ర మ్హణే । గీతాశ్లోక ప్రఖ్యాత ॥౩౫॥
శ్లోక ॥ అహం వైశ్వానరో భూత్వా ప్రాణినాం దేహమాశ్రితః ।
ప్రాణాపానసమాయుక్తః పచామ్యన్నం చతుర్విధమ్ ॥౩౬॥
టీకా ॥ అన్నం బ్రహ్మ రసో విష్ణు । భోక్తా దేవ గిరిజారమణు ।
ఐసా తుమ్హీ మంత్ర మ్హణోను । అగ్నిరస్మి మంత్ర జపావా ॥౩౭॥
మగ ఘ్యావ్యా ప్రాణాహుతి । ఆహేతి పంచ మంత్ర ప్రఖ్యాతి ।
తర్జనీ మధ్యమ అంగుష్ఠధృతీ । ప్రాణాయ స్వాహా మ్హణావే ॥౩౮॥
మధ్యమ అనామికా అంగుష్ఠేసీ । అపానాయ స్వాహా మ్హణా హర్షీ ।
వ్యానాయ స్వాహా మ్హణా యాంసీ । కనిష్ఠికాఅనామికాఅంగుష్ఠేసీ ॥౩౯॥
అంగుష్ఠతర్జనీకనిష్ఠికేసీ । ఉదానాయ స్వాహా మ్హణా హర్షీ ।
పంచాంగులీనే పరియేసీ । సమానాయ స్వాహా మ్హణావే ॥౧౪౦॥
ప్రాణాహుతీ ఘేతల్యా అన్న । దంతా స్పర్శో నయే జాణ ।
జివ్హే గిళావే తక్షణ । మగ ధరావే మౌన దేఖా ॥౪౧॥
మౌన ధరావయాచీ స్థానే । సాంగేన ఐకా అతిఉత్తమే ।
స్నానాసమయీ ధరా నిర్గుణే । న ధరితా ఫల అసేనా ॥౪౨॥
హోమ కరితా న ధరీ మౌన । లక్ష్మీ జాయ తత్క్షణ ।
జేవితా మౌన న ధరితా ఆపణ । అపమృత్యు ఘడే త్యాసీ ॥౪౩॥
అశక్య అసేల మౌన జరీ । ప్రాణాహుతి ఘేఈ తవవరీ ।
మౌన ధరావే అవధారీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౪౪॥
పితా జివంత అసే జ్యాసీ । అథవా జ్యేష్ఠ బంధు పరియేసీ ।
ధరూ నయే మౌనాసీ । శ్రాద్ధాన్న జేవితా ధరావే ॥౪౫॥
పంచ ప్రాణాహుతి దేతా । సర్వాంసీ మౌన గ్రాహ్యతా ।
అసేల పితా వడీల భ్రాతా । మౌన ధరిల్యా అధఃపాత ॥౪౬॥
జేవితా ప్రథమ మధురాన్న । భోజన కరావే నరే జాణ ।
భక్షూన పూర్వీ ద్రవాన్న । కఠిణాంశ పరియేసా ॥౪౭॥
భోజనాంతీ సమయాసీ । జేవూ నయే ద్రవాన్నాంసీ ।
బళ జాయ పరియేసీ । శీఘ్ర భోజన కరావే ॥౪౮॥
ధేనూసీ ఉదక ప్యావయాసీ । జితుకా వేళ హోయ త్యాసీ ।
భోజన కరావే పరియేసీ । శీఘ్ర భోజన ముఖ్య జాణా ॥౪౯॥
భోజన కరావయాచీ స్థితి । సాంగేన ఐకా గ్రాసమితి ।
సంన్యాసీ-ముని-యతీ । అష్ట గ్రాస ధ్యావే జాణ ॥౧౫౦॥
షోడశ గ్రాస అరణ్యవాసీ । ద్వాత్రిశత గృహస్థాసీ ।
మితి నాహీ బ్రహ్మచార్యాసీ । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౫౧॥
జితుకా మావేల ఆపుల్యా ముఖీ । తితుకా గ్రాస ఘ్యావా విశేఖీ ।
అధిక ఘేతా గ్రాస ముఖీ । ఉచ్ఛిష్ఠ భక్షిలే ఫళ దేఖా ॥౫౨॥
అర్ధా గ్రాస భక్షూని । ఉరలే ఠేవితీ ఆపుల్యా భాణీ ।
చాంద్రాయణ ఆచరావే త్యాంనీ । ఉచ్ఛిష్ఠ భోజన తయా నావ ॥౫౩॥
న బైసావే సహభోజనాసీ । ఇష్టసోయరే ఇత్యాదికాంసీ ।
వ్రతబంధావిణే పుత్రాసీ । కన్యాకుమారాంసీ దోష నాహీ ॥౫౪॥
సాండూ నయే అన్న దేఖా । ఘృత పాయస విశేష ఐకా ।
సాండావే థోడే గ్రాస ఏకా । జేవూ నయే సర్వ అన్న ॥౫౫॥
భోజన సంపేపర్యంత । పాత్రీ ధరావా వామహస్త ।
జరీ సోడీల అజాణత । అన్న వర్జోని ఉఠావే ॥౫౬॥
యా కారణే ద్విజజనా । సోడూ నయే పాత్ర జాణా ।
అథవా న ధరావే పూర్వీచ జాణా । దోష నాహీ పరియేసా ॥౫౭॥
వస్త్ర గుండాళోని డోయీసీ । అథవా సంముఖ దక్షిణేసీ ।
వామపాదావరీ హస్తేసీ । జేవితా అన్న రాక్షస నేతీ ॥౫౮॥
వామహస్త భూమీవరీ । ఠేవూని నర భోజన కరీ ।
రోగ హోయ శరీరీ । అంగులీ సోడోని జేవూ నయే ॥౫౯॥
అంగులీ సోడూని జేవీ జరీ । దోష గోమాంస భక్షిల్యాపరీ ।
దోష అసతీ నానాపరీ । స్థానే అసతీ భోజనాసీ ॥౧౬౦॥
అశ్వగజారూఢ హోఊని । అథవా బైసోని స్మశానీ ।
దేవాలయీ శయనస్థానీ । జేవూ నయే పరియేసా ॥౬౧॥
నిషిద్ధ జేవణ కరపాత్రేసీ । ఓలే నేసోని ఆర్ద్రకేశీ ।
బహిర్హస్త బహిఃకేశీ । జేవితా దోష పరియేసీ ॥౬౨॥
యజ్ఞోపవితాచ్యా ఉపవీతీసీ । భోజన కరావే పరియేసీ ।
జేవితా ఆపుల్యా సంముఖేసీ । పాదరక్షా అసూ నయే ॥౬౩॥
గ్రాస ఉదక కంద మూళ । ఇక్షుదండాది కేవళ ।
భక్షోని పాత్రీ ఠేవితా సకళ । ఉచ్ఛిష్ట హోయ అవధారా ॥౬౪॥
భోజన కరీ స్నానావిణే । న కరితా హోమ జేవీ కవణే ।
అన్న నవ్హే కృమి జాణే । మ్హణే పరాశర ఋషి ॥౬౫॥
పర్ణపృష్ఠావరీ రాత్రీసీ । దీపేవిణ జేవిల్యాసీ ।
మహాదోష అసే తయాసీ । కృమి భక్షిల్యాసమాన హోయ ॥౬౬॥
దీప జాయ భోజన కరితా । పాత్ర ధరావే స్మరోని సవితా ।
పునరపి ఆణోని లావితా । మగ భోజన కరావే ॥౬౭॥
పాత్రీ అసేల జితుకే అన్న । తితుకేచి జేవావే పరిపూర్ణ ।
ఆణిక ఘేతా దోష జాణ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౬౮॥
స్పర్శో నయే జేవితా కేశ । కథా సాంగతా మహాదోష ।
దిసూ నయే వ్యోమ ఆకాశ । అంధకారీ జేవూ నయే ॥౬౯॥
న ఠేవితా శేష స్త్రియేసీ । జేవితా హోయ అత్యంత దోషీ ।
ఠేవిలే న జేవితా స్త్రియా దోషీ । మహాపాతకే ఘడతీ జాణా ॥౧౭౦॥
శూన్యదేవదేవాలయీ । దేవస్థాన ఆపులే గృహీ ।
జలసమీప సంధ్యాసమయీ । జేవూ నయే పరియేసా ॥౭౧॥
పాత్రే ఠేవూని దగడావరీ । జేవూ నయే అవధారీ ।
అవలోకూ నయే ముఖావరీ । స్త్రీజనాచే పరియేసీ ॥౭౨॥
న కరావే సహభోజన । జేవితా హోయ ఉచ్ఛిష్టభక్షణ ।
కులస్త్రియేసీ కరితా భోజన । నిర్దోష అసే పరియేసా ॥౭౩॥
ప్రాశన శేష ఉదకాసీ । ఘేఊ నయే ఉచ్ఛిష్టాసీ ।
అగత్య ఘడే సంధీసీ । కించిత్ సాండూని ఘేఈజే ॥౭౪॥
వస్త్రోదక ఘేతల్యాసీ । అపార దోష ఘడతీ తయాసీ ।
జన్మ పావే శ్వానయోనీసీ । పడే మాగుతీ నరకాత ॥౭౫॥
శబ్ద హోయ ఉదక ఘేతా । అథవా క్షీర ఘృత సేవితా ।
ఆపోశనోదక ప్రాశితా । సురాపానసమాన అసే ॥౭౬॥
మహాజళీ రిఘోని । ఉదక ఘేతీ ముఖాంతునీ ।
అథవా జే ఘేతీ ఉభ్యానీ । సురాపానసమాన జాణా ॥౭౭॥
ద్వయహస్తాంజుళి కరూని । ఘేఊ నయే ఉదక జ్ఞానీ ।
ఘ్యావే ఏక హస్తే కరూని । వామ హస్త లావూ నయే ॥౭౮॥
సభే బైసోని ఏకాసనీ । అథవా ఆపులే హాతురణీ ।
ప్రాశన కరూ నయే పాణీ । మహాదోష పరియేసా ॥౭౯॥
వాఢావే భిన్న పాత్రేసీ । పాహూ నయే ఆణిక యాతీసీ ।
రజస్వలా స్త్రియాంసీ । చాండాళ శ్వాన పాహూ నయే ॥౧౮౦॥
దృష్టి పడే ఇతుకియాసీ । ధ్వని ఐకతా కర్ణాసీ ।
త్యజావే అన్న త్వరితేసీ । జేవితా దోష పరియేసీ ॥౮౧॥
కలహశబ్ద కాండణ దళణ । ఐకతా జేవూ నయే అన్న ।
అపశబ్ద స్పృష్టాస్పృష్ట జాణ । త్యజావే అన్న పరియేసా ॥౮౨॥
నేణతే లోక పంక్తీసీ । ఘేఊ నయే పరియేసీ ।
అగత్య ఘడే సంధీసీ । ఉదకే భస్మే కరా పృథక ॥౮౩॥
అథవా స్తంభ అసేల మధ్య । ద్వారమార్గ అసేల శుద్ధ ।
ఉదకే వేష్టితా ఆపులే పరిఘ । దోష నాహీ పరియేసా ॥౮౪॥
కృష్ణ వస్త్ర నేసోని ఆపణ । జేవితా దోష అపార జాణ ।
స్త్రీజన వాఢితీ కాంసేవిణ । ఉచ్ఛిష్టసమాన పరియేసా ॥౮౫॥
ఐసా విచార కరూని మనీ । కరావే భోజన ద్విజజనీ ।
వికిరిద విలోహిత మ్హణోని । అభిమంత్రావే శేష అన్న ॥౮౬॥
వికిరీదే ఇతి మంత్రాసీ । మ్హణావా అఘోర ఋషి ।
రుద్రదేవతా పరియేసీ । అన్నాభిమంత్రణే వినియోగ ॥౮౭॥
ఐసా మంత్ర జపోన । హాతీ ఘ్యావే శేషాన్న ।
యమాచ్యా నావే బళీ ఘాలోన । ఉత్తరాపోశన మగ ఘ్యావే ॥౮౮॥
ఉచ్ఛిష్ట సర్వ పాత్రీచే । ఘేఊని హాతీ మ్హణా వాచే ।
రౌరవమంత్ర అసే త్యాచే । పాత్రాజవళీ ఠేవావే ॥౮౯॥
ఉఠోని జావే ప్రక్షాలనాసీ । గండూష కరోని మగ హస్త స్పర్శీ ।
న కరిత గండూష ప్రక్షాలీ హస్తాసీ । ఆత్మఘాతకీ తోచి జాణా ॥౧౯౦॥
ముఖ ప్రక్షాళితా పరియేసీ । మధ్యమాంగులీ దాత ఘాసీ ।
తర్జనీ అంగుష్ఠే మహాదోషీ । రౌరవ నరకీ పరియేసా ॥౯౧॥
బరవే హస్తప్రక్షాలన । కరావే దంతశోధన ।
హాతీచే పవిత్ర సోడూన । టాకావే నైఋత్య దిశే ॥౯౨॥
అంగుష్ఠమాత్ర పురుషా । మ్హణావా మంత్ర పరియేసా ।
హస్త ఘాసోని చక్షుషా । ఉదక లావావే అవధారా ॥౯౩॥
ఐసా జరీ న మ్హణా మంత్ర । చక్షురోగ హోయ త్వరిత ।
యా కారణే కరా నిశ్చిత హస్తోదకే ఆరోగ్యతా ॥౯౪॥
ద్విరాచమన కరోని । ఆయంగౌ మంత్ర మ్హణోని ।
దుపదాదివేన్ముముచా మ్హణోని । పాదప్రక్షాలన కరావే ॥౯౫॥
ఐసా తుమ్హీ మంత్ర జపతా । భోజనఠాయీ జాఊని బైసతా ।
ద్విరాచమన కరూని నిగుతా । నాసికాస్పర్శ మగ కరావా ॥౯౬॥
స్మరావే మగ అగస్త్యాసీ । కుంభకర్ణ వడవాగ్నీసీ ।
వృకోదర శనైశ్చరాసీ । ఇల్వల వాతాపి జీర్య మ్హణావే ॥౯౭॥
హస్త దాఖవావే అగ్నిసీ । ఆణిక సాంగేన పరియేసీ ।
బంధువర్గ అసతీ జయాసీ । పుసూ నయే వస్త్రే కర ॥౯౮॥
మగ స్మరావే శ్రీగురూసీ । ఆణిక స్మరావే కుళదేవతేసీ ।
యేణేపరీ విధీసీ । భోజన కరావే ద్విజోత్తమే ॥౯౯॥
విప్ర వినవీ శ్రీగురూసీ । భోజనప్రకార సాంగితలా ఆమ్హాసీ ।
విధినిషిద్ధ అన్నై కైసీ । నిరోపావీ దాతారా ॥౨౦౦॥
విప్రవచన ఐకోని । నిరోపితీ శ్రీగురు సంతోషోని ।
ఐక బ్రాహ్మణా మ్హణోని । అతిప్రేమే నిరోపితీ ॥౧॥
మ్హణే సరస్వతీ గంగాధరు । బ్రాహ్మణపణాచా ఆచారు ।
నిరోపిలా గురునాథే సమగ్రు । మ్హణోని వినవీ సంతోషే ॥౨॥
వైశ్వదేవావిణే అన్న । అథవా గణాన్న పరిపుర్ణ ।
ఘాతలే అసేల బహు లవణ । బహుమిశ్రితాన్న జేఊ నయే ॥౩॥
లశున గాజర కంద ముళా । వృంతాక శ్వేత జో అసే భోపళా ।
ఛత్రాకార శాఖా సకళా । వర్జావ్యా తుమ్హీ పరియేసా ॥౪॥
ధేనుఅజామహిషీక్షీర । ప్రసూతీచే । వర్జావే । దశరాత్ర ।
నూతనోదక పర్జన్య పూర । త్రిరాత్రీచే వర్జావే ॥౫॥
కూష్మాండ డోరలీ పడవళేసీ । ముళా బేల ఆవళేసీ ।
న భక్షావే ప్రతిపదేసీ । భక్షితా పాప పరియేసా ॥౬॥
స్వర్గాపవర్గ చాడ జ్యాసీ । అష్టమీ వర్జావీ ఔదుంబరాసీ ।
అమలకఫళ రాత్రీసీ । వర్జావే భానువాసర సప్తమీ ॥౭॥
బేలఫళ వర్జ శుక్రవారీ । శమీఫళ మందవారీ ।
భక్షితా లక్ష్మీ జాయ దురీ । వర్జావే తే దివసీ పరియేస ॥౮॥
ధాత్రీఫళ రాత్రీసీ । భక్షితా హాని ప్రజ్ఞేసీ ।
నాశ కరీ వీర్యాసీ । ధాత్రీఫళ వర్జావే ॥౯॥
నఖ కేశ పడిలియా అన్నా । స్పర్శ కేలియా మార్జార జాణా ।
వాయస ఘారీ కుక్కుట జాణా । స్పర్శ కేలియా అన్న త్యజావే ॥౨౧౦॥
ధేనుమూషక ముఖస్పర్శే । అథవా స్పర్శే అధఃకేశే ।
త్యజావే అన్న భరవసే । అసేల ఉచ్ఛిష్ట అన్నాజవళీ ॥౧౧॥
ఏక హాతీ వాఢలే అన్న । శిళే అసేల శీత జాణ ।
వర్జావే తుమ్హీ బ్రాహ్మణ । నిషిద్ధ బోలిలే ఆచార్య ॥౧౨॥
ఘృతతైలమిశ్రిత । శిళే అన్న అపవిత్ర ।
తళిలే అసేల సర్వత్ర । శిళే నవ్హే సర్వథా ॥౧౩॥
విప్ర వికితీ గోరస । ఘృత క్షీర పరియేస ।
ఘేతా ఘడతీ మహాదోష । సాక్షాత వహ్నిపక్వ జేవూ నయే ॥౧౪॥
మాషాన్నాచే వటక దేఖా । శిళే న హోతీ కధీ ఐకా ।
జైసే లాహ్యాపీఠ దేఖా । శిళే నవ్హే పరియేసా ॥౧౫॥
కందమూళాది సురాన్న । జవాంచే అసేల పరమాన్న ।
గుడయుక్త అసేల అన్న । శిళే నవ్హే పరియేసా ॥౧౬॥
ఐశా శిళ్యా అన్నాసీ । దోష నాహీ పరియేసీ ।
విటాళ హోతా మహాదోషీ । శుచి స్థానీ అసావే ॥౧౭॥
భోజన కేలియా నంతర । తాంబూల ఘ్యావే పరికర ।
క్రముకచూర్ణ పర్ణ సత్వర । ఘ్యావే ద్యావే బ్రాహ్మణీ ॥౧౮॥
తిళమిశ్రిత భక్ష్యాసీ । జేవు నయే రాత్రీసీ ।
జేవితా హోయ మహాదోషీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాతే ॥౧౯॥
క్రముక ఏక సుఖారోగ్య । ద్వయ దేతా నిశ్చళ ఆరోగ్య ।
త్రీణి ద్యావీ మహా భాగ్య । చతుర్థే దుఃఖ హోయ జాణా ॥౨౨౦॥
పాచ క్రముక దేతా జరీ । ఆయుష్య ప్రజ్ఞా వాఢే భారీ ।
దేఊ నయే సహా సుపారీ । మరణ సాంగే పరియేసా ॥౨౧॥
పర్ణ అగ్ర మూల న కాఢీ జరీ । వ్యాధి సంభవే అవధారీ ।
అగ్ర భక్షితా పాప భారీ । చూర్ణపర్ణే ఆయుష్య క్షీణ ॥౨౨॥
పర్ణపృష్ఠీ బుద్ధినాశ । ద్విపర్ణ ఖాతా మహాదోష ।
ఐశ్వర్యాచా హోయ వినాశ । ఋషిసంమత అసే జాణా ॥౨౩॥
పర్ణైవిణ క్రముక ముఖీ । ఘాలితా ఆపణ హోయ అసుఖీ ।
సప్త జన్మ దరిద్రీ దుఃఖీ । అజ్ఞానీ హోయ అంతకాళీ ॥౨౪॥
యతీశ్వరాదిబ్రహ్మచారీ । రజస్వలా స్త్రీ విధవా జరీ ।
తాంబూల భక్షితా మాంసపరీ । రస త్యాచా సురాపానసమ ॥౨౫॥
తాంబూల భక్షిల్యానంతర । సాయంసంధ్యా కరావీ విప్రే ।
సూర్యఅర్ధమండళ ఉతరే । అర్ఘ్యై ద్యావీ పరియేసా ॥౨౬॥
బైసోని ద్యావీ అర్ఘ్యై తిన్హీ । చారీ ద్యావీ కాళ క్రమూని ।
గాయత్రీ మంత్ర జపూని । ఇమంమేవరుణ మ్హణావా ॥౨౭॥
గోత్రప్రవర ఉచ్చారోన । మగ కరావే ఔపాసన ।
కరావే నిశి భోజన । క్షీరమిశ్రిత ముఖ్య అసే ॥౨౮॥
రాత్రీ కరితా పరిసించనా । ఋతంత్వా సత్యం మంత్ర మ్హణా ।
యేణే విధీ కరా భోజనా । పూర్వీ జైసే బోలిలే అసే ॥౨౯॥
భోజన ఝాలియానంతర । వేదాభ్యాస ఏక ప్రహర ।
మగ జావే శయనావర । యేణే విధీ ఆచరావే ॥౨౩౦॥
శయన కరావయాచే విధాన । సాంగేన ఐకా విద్వజ్జన ।
పరాశర సాంగే వచన । తేచి విధాన సాంగతసే ॥౩౧॥
ఖట్వా అసావీ నిర్మళ జాణ । వర్జావీ త్రిపాద భిన్న దూషణ ।
ఔదుంబర అశ్వత్థ పింపరీ నిర్గుణ । న కరావీ ఖట్వా పరియేసా ॥౩౨॥
నిషిద్ధ జాంబూళ కాష్ఠాచీ । వర్జావీ ప్రేతగజదంతాచీ ।
భిన్నకాష్ఠ త్యజావీ సాచీ । బరవీ అసావీ ఖట్వా దేఖా ॥౩౩॥
సుముహూర్తై విణావీ ఖట్వా దేఖా । ధనిష్ఠా భరణీ మృగశీర్షీ దూషకా ।
వార సాంగేన విశేఖా । శూభాశుభఫళ అసే ॥౩౪॥
ఆదిత్యవారీ లాభ దేఖా । చంద్రవారీ మహాముఖా ।
భౌమవారీ పావిజే దుఃఖా । బుధవారీ సాంగే మహాపీడా ॥౩౫॥
గురువారీ విణల్యాసీ । సహా పుత్ర హోతీ త్యాసీ ।
శుక్రవారీ అతివిశేషీ । మృత్యు పావే మందవారీ ॥౩౬॥
స్వగృహీ శయన పూర్వశిరేంసీ । శ్వశురాలయీ దక్షిణేసీ ।
ప్రవాసకాళీ పశ్చిమేసీ । శయన కరావే పరియేసా ॥౩౭॥
సదా నిషిద్ధ ఉత్తర దిశా । వర్జలే ఫళ సాంగితలీ దిశా ।
విప్రే ఆచరావా ఐసా । ఋషిమార్గ శుభాచార ॥౩౮॥
పూర్ణ కుంభ ఠేఊని ఉశీ । మంగళ ద్రవ్య ఘాలావే బహువశీ ।
రాత్రిసూక్త మ్హణావే హర్షీ । విష్ణుస్మరణ కరావే ॥౩౯॥
మగ స్మరావా అగస్త్యఋషి । మాధవ ముచుకుంద పరియేసీ ।
ఆస్తిక కపిల మహాఋషి । సర్పస్తుతి కరావీ ॥౨౪౦॥
నిషిద్ధ స్థానే నిజావయాసీ । సాంగేన సర్వ పరియేసీ ।
జీర్ణ దేవాలయీ స్మశానాసీ । ఏక వృక్షాతళీ వర్జావే ॥౪౧॥
చారీ బిదీ చోహాటేసీ । ఈశ్వరస్థాన పరియేసీ ।
మాతాపితా నిజలే స్థళాసీ । నిజూ నయే పరియేసా ॥౪౨॥
వర్జావే వారుళాజవళీ । ఆణి తళ్యాచే పాళీ ।
నదీతీరీ నసతా జవళీ । ఘోర స్థళీ నిజూ నయే ॥౪౩॥
వర్జావే శయన ధాన్యావరీ । నిజూ నయే మోడకే ఘరీ ।
వడీల ఖాలీ నిజతీల తరీ । ఖట్వా వర్జావీ త్యాపుఢే ॥౪౪॥
నేసూన ఓలే అథవా నగ్న । నిజూ నయే శిర వేష్టూన ।
ఆకాశాఖాలీ వర్జావే శయన । దీప అసతా నిజూ నయే ॥౪౫॥
పూర్వరాత్రీ అపరాత్రీసీ । నిజూ నయే పరియేసీ ।
అసూ నయే స్త్రియేపాసీ । రజస్వలా చతుర్థదినీ ॥౪౬॥
అసావే జానవే ఉపవీతీసీ । దృష్టీ న పడావీ యోనీసీ ।
ఆయుష్య క్షీణ పరియేసీ । దీప వర్జావా యా కారణే ॥౪౭॥
నీళ వస్త్ర నేసలే స్త్రియేసీ । కరితా సంగ పరియేసీ ।
పుత్ర ఉపజే చాండాళేసీ । శుభ్ర వస్త్ర విశేష ॥౪౮॥
రజస్వలా న హోతా స్త్రియేసీ । న కరావా సంగ పరియేసీ ।
సంగ కరితా మహాదోషీ । ఆణిక ప్రకార ఏక అసే ॥౪౯॥
దశ వర్షే హోతా కన్యేసీ । రజస్వలా సర్వత్రాంసీ ।
ఐకా తుమ్హీ సర్వ ఋషి పరాశర సాంగతసే ॥౨౫౦॥
ఋతుకాళ అసతా స్త్రియేసీ । గావాసీ జాతా పరియేసీ ।
భ్రూణహత్యా హోయ దోషీ । ప్రఖ్యాత అసే పరియేసా ॥౫౧॥
వృద్ధ అథవా వాంఝేసీ ।అసతీ పుత్ర జిసీ ।
బహు కన్యా హోతీ జియేసీ । చుకతా ఋతుకాళ దోష నాహీ ॥౫౨॥
ఋతు దేతా చతుర్థ దివసీ । పుత్ర ఉపజే అల్పాయుషీ ।
కన్యా హోయ పాచవే దివసీ । సహావే దినీ పుత్ర పరియేసా ॥౫౩॥
విషమ దివసీ కన్యా జాణ । సమ దివసీ పుత్ర సగుణ ।
దహా దివస ఋతుకాళ ఖూణ । చంద్రబళ అసావే ॥౫౪॥
మూళ మఘా రేవతీ దివసీ । సంగ న కరావా పరియేసీ ।
కోప నసావా ఉభయతాంసీ । సంతోషరూపే అసావే ॥౫౫॥
ఋతుకాళీ స్త్రీపురుషాంసీ । జే జే అసేల మానసీ ।
సత్త్వరజతమోగుణేసీ । తైసా పిండ ఉపజే దేఖా ॥౫౬॥
ఐసా బ్రాహ్మణాచా ఆచార । సాంగతా ఝాలా పరాశర ।
ఐకోని సమస్త ఋషీశ్వర । యేణేపరీ ఆచరతీ ॥౫౭॥
శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాంసీ । ఐసా ఆచార పరియేసీ ।
జే ఆచరతీ విధీంసీ । దైన్య కైచే తయా ఘరీ ॥౫౮॥
తే వంద్య హోత దేవాంసీ । కామధేను యేఈల ఘరాసీ ।
లక్ష్మీ రాహే అఖండేసీ । పుత్రపౌత్రీ నాందతీ ॥౫౯॥
హోయ ఆపణ శతాయుషీ । న ఘడతీ దోష కాహీ త్యాసీ ।
తో న భిఈ కళికాళాసీ । బ్రహ్మజ్ఞానీ హోయ జాణా ॥౨౬౦॥
కాళమృత్యు చుకే దేఖా । అపమృత్యు ఘడే కైచా ఐకా ।
ఐసా ఆచార ఆహే నికా । నిత్య రహాటావే యేణేపరీ ॥౬౧॥
ఐసే ఐకోనియా వచనా । విప్ర లాగే శ్రీగురుచరణా ।
ఝాలా ఉపదేశ ఉద్ధారణా । కృపాసాగర గురుమూర్తి ॥౬౨॥
భక్తజన తారావయాసీ । అవతరలాసీ హ్రషీకేశీ ।
పరిహరిలే అంధకారాసీ । జ్ఞానజ్యోతీ ప్రకాశలీ ॥౬౩॥
ఐసే వినవోని బ్రాహ్మణ । పునరపి ధరిలే శ్రీగురుచరణ ।
శ్రీగురుముర్తి సంతోషోన । ప్రసన్న ఝాలే తయే వేళీ ॥౬౪॥
మ్హణతీ శ్రీగురు తయాసీ । ఆచార సాంగితలా తుజ హర్షీ ।
నవ జావే ఆతా భిక్షేసీ । ఆచార కరూని సుఖీ అసే ॥౬౫॥
జే జే ఇచ్ఛిసీ కామనా । హోఈల నిరుతీ సత్య జాణా ।
కన్యా పుత్ర నాందతీ సగుణా । సందేహ న ధరావా మానసీ ॥౬౬॥
ఐసా వర లాధోని । విప్ర గేలా సంతోషోని ।
హోతా తైసా ఆచరోని । సకళాభీష్టే లాధలా ॥౬౭॥
సిద్ధ మ్హణే నామధారకాసీ । శ్రీగురుచరిత్ర ఐసే పరియేసీ ।
ఐకతా జ్ఞాన సమస్తాంసీ । మూఢ హోయ బ్రహ్మజ్ఞానీ ॥౬౮॥
అజ్ఞానతిమిరఅంధకారాసీ । జ్యోతిప్రకాశ కథా సురసీ ।
జే జే ఇచ్ఛిలే మానసీ । పావిజే త్వరిత అవధారా ॥౬౯॥
మ్హణే సరస్వతీగంగాధరు । శ్రీగురుచరిత్ర అసే సురతరు ।
ఐకతా హోయ సంతోష ఫారు । సకళాభీష్టే సాధతీ ॥౨౭౦॥
ఇతి శ్రీగురుచరిత్ర । నామధారకా శిష్య సాంగత ।
ఆచార జో కా సమస్త । నిరోపిలా శ్రీగురునాథే ॥౨౭౧॥
ఇతి శ్రీగురుచరిత్రపరమకథాకల్పతరౌ శ్రీనృసింహసరస్వత్యుపాఖ్యానే
సిద్ధనామధారకసంవాదే ఆహ్నికకర్మనిరూపణం నామ సప్తత్రింశోఽధ్యాయః ॥౩౭॥
॥శ్రీగురుదత్తాత్రేయార్పణమస్తు॥

Explore More